Titi Livii Patavini Historiarum ab urbe condita libri qui supersunt XXXV.

181쪽

am venturam se esse palam diceret, , ,----mcumque in curia Latinum vidisset, su1 -ς Ἀ-

amni interempturum. Et conversus ad Immauerum Iovis , Audi, Impiter, haec se - inaint, audis , Ius Fassaea μη ἀ-- consutis o peregrinam senatum in tuo, Iviter, augurato templa , aptus, atque isse pressus, visurus eis meretrie foedera Tu ta maeanus rex eum sanu , patribus 'μ, Latini , hine L. Tarquinius vobiscum' feris ' Non venit in mentem pugna' Rexilium I eum ' adeo S eladium v - vestrarum O benemiorum nostrorum opa vos obliti est 'R Quum consulis, em sabsecuta P mn indignatio esset, proditur memoriae, Raversiis crebram implorationem deum , s testes foederum saepius invocabant Eules, vocem Annii spernentis numina iovis Romani auditam : ceri quum com L t

motus ira se in vestibulo templi citato gra ta τ' proripes et lapsus per gradus , capite I L.

y iter offenso, impactus imo ita est saxo risopiretur Exanimatum auctores quoniamma omnes sunt, mihi quoque in incerto Iehaum sit sicut inter foederum rupi 'in testationem ingenti fragore emtiir inllam Sisam iamin vera esse,in apte fremaesentandam iram deum ficta posta Rit Torquatus missus ab senatu ad dimidi th s legatos, quum iacentem Annium

m siet, exclamat, ita ut populo Patribus Iun

182쪽

lammaeae audita vox pariter sit, Bene habet. Dii praetre. c. ii, mois bellum Es coelesti numen Les, mapre uviseres avidinum te patrem deum homis numque hac eae Iaeravimus. Quid cessarii, Quirites , inque Patres Conscripιi , amaeapere diis ducibus potes eas legiones L rinorum dabo , quemadmodum legaιuae a centem videtis Assensia popilli excepta sconsulis tantum ardoris animis fecit, elegatos proficiscentes cura magistratuiunn

os, qui jussu consulisprosequebantur. α3us gentium, ab ira impetuque hominumae geret Gnsensit, senatus hellum coirtilesque, duobus scriptis exercitibus per Marsos Pelignosque prosecti, adiuncto iam nitium exercitu, ad Capuam , quo iam νtini sociique convenerant, castra loemi 1 . :x Ibi in quiete utrique consuli eadem is visa species viri majoris, quMii pro hum D tμ mo habitu, augustiorisque , dicentis

eematri una acie imperatorem, ex altera ex τι-

I V.t diis Manibus matrique Terna deseri W-- exemistis imperator legiones Ainium, rque eas se devovisse , ejus opuli panige victoriam fore. Hos ubi no mos visus ister se consules contulerunt, placuit runcandae deum irae victimas caedi; seMnt, si extis eadem, quae somno visi

rant, portenderentur , alteruter consulum

fata impleret. Ubi responsa aruspicum is sidenti iam animo tacitae religioni congrue

xunt; tum adhibitis legatis tribunisque,

183쪽

lamesis deum propalam expositis, ne mors mmmmu aria consulis exercitum in acie ter- - ' Ρ aeret, comparant intercle, ut ab utra parte Mere Romanus exercitus coepisset, indes eo ut devoveret pro populo Romano viribusque Agitatum etiam in consilios, ut, si quando umquam severo ullum imperio bellum administratum esset, tunc λ mplina militaris ad priscos rediger tu mores Curam acuebat, is adversis Latinos bellandum erat, lingua, moriabus armorum genere, institutis ante omnia militaribus congruentes milites mit, tibis, centurionibus centuriones, tribuni tribunis compares collegaeque, iisdem praesdiis, saepe iisdem mampulis permixti se mi per haec ne quo errore milites a Na ..is Frentur, edicunt consules, ne quis extra IT.: ' ur nem in hostem pugnaret. m. V11. Forth inter cetero turmarum prae-- , qui exploratum in omnes partes diam erant, T. Manlius consulis filius super castra hostium cum suis turmalibus eu sit, ita ut vix teli actu ab statione proxi-- abesset ibi Tusculani erant equites ; aeerat Geminus elius, vir tum genere uter suos , tum factis, clarus Is ubi R in nos equites, insignem e inter eos prae gr cedentem consulis nituminam omnes inter i in Ga--,viique illustres viri, noti erant cogno- ' 'ia. 'i, mane, ait, tu a Romani eum Lati-ἴ Iez

184쪽

, --onsules, quidduo exercitus consulares agenu ς-4 si oderunt in tempore, Manlius inquit, Oui

ΤΤ illis aderit Iupiter ipse ,foederum a vobis vilatorum testis, qui plus potes , polietque ad Regiuum laeum ad satiesarem es pugnavimus this quoque sistemus profeMne nimis aetes vobis, ouata Animbi cum condi Ant. Ad ea Geminus paululus ab suis equo provectus , Visne igitur, is

dies issa venit, qua magno conatu exerciti moveatis, interea tu ipse congredi mecum ut nostro duorum jam hinc e entu cemam quantum eques Latinus Romano nolet

Movet ferocem animum juvenis seu ira seu detrectandi certaminis pudor, seu mei

superabilis vis fatici oblitus itaque imp.rii patrii, consulumque edim, praeceps λὶ

id certamen agitur, quo Vinceret an taceretur, haud multum interesset equisbui ceteris velut ad spectaculum summotis, tio, quod Vacui interiacebat campi, advel se concitant equo quum infesti, cuspidibus concurrissent, antii cuspis in per galeam hostis, Meti trans cervicem minei equi elapsa est Circumactis deinde ea m --- ' quum prior ad iterandum ictum Maal,

consurrexisset, spiculum inter aures eqvi fixit ast cujus vulneris sensum quum equuti prioribus pedibus erectis , magna vi capyi quateret, excussit equitem quem cuspid' Parmaque innixum, attollentem se ab grantasu, aestus si jugulo, ita ut per cost-

185쪽

sema emineret, terrae inritri spoliisque mimmai Mi ad suos revectus cum ovante νωθε 'D Anna in castra atque inde ad praeto '' - ad patrem tendit, ignarus fati fui ii se, uus an poena merita esset. ι - - , inquit, pater, tuo sanguine ortum mi ferrent, provoeaeus equestria hae spolia

in ex hoste, o pono. Quod ubi audi

in Maesul extemplo filium aversatus con beroe

classico advocari jussit: quae ubi convenit, Quandoque, inquit, turri si neque imperium consulare, nequo Mutem patriam exitus, advenaeus edictum

se extra ordinem in hostem pugnasti, O, -- in te fiat, disciplinam miliι-- , fletis adhinis diem Romana res solvisti, 'se in eam neeessitarem adduxisti, ut aut Misa mihi, in me meorumque obli- dumsit nos potius nostro delicio plecte--, quam respubliea tanto suo damno nostra' cata luas triste exemplum , sed in post salubre juventita enimias Me quidem

'φη ingenita earitas liberum, tumspecimen o 'nutis , Me tam an im ne dec 'ν- e movet. Sed quum aut morte μά-ienda sint eonfutam imperia , aut impu-- in perpetuiam abrogandata ne e quit , fauid in te nostri sanguinis est, recu- eseam , quin disciplinam militarem μ' tuaprolapsam , poena restituas. Imor, i ad palam. Exanimati omnes tam au

si aperio , nec aliter quam in se quisquo

186쪽

. - - destrictam cernentes securim, metum de in modestia quievere. Itaque , veli emerso ab admiratione animo , quum stentio defixi stetissent, repenth, post a cervice caesa sitsus est cruor, tum libere

conquestu coorta voces sunt, ut ne rela mentis , neque exsecrationibus parceretur;

spoliisque eonteinim juvenis corpus, Past tum militaribus studiis linus ullum come lebrari potest, structo extra vallum m. cremarem Manlianaque imperia non is praesentia mod horrenda, sed exempli etiam tristis in posterum essent. Fecit me atrocitas poenae obedientioremes militem ' praeterauam qubd culdiae vigiliaequein ordo uationum intentiiris ubique curae erant, in ultimo etiam cer tamine, quum descensum in aciem est, ea severitas profuit.

VIII. Fuit autem civili maxim bello pugna similis isdeo nihil apud Latinos

distonum ab Romana re, praeter animo , ' δε j- erat Clupeis antea Romani usi sunt; dein- ΣΑ. de poliquam stipendiarii ficti sunt, scin in pro clypeis fecere , quod si phalanges similes Macedonicis , hoc poste manipulatim inructa acies coepit esse postremo in plures ordines instruebantur ordo sexagenos milites , duos centum

TEXTUS A LIPSIO EMENDATUS.

I do sexagenos milites O duos, emiso

187쪽

α , illarium unum habebat. Prima acies --

luti erant, manipuli quindecim dis an I 2Altus ater se modicum spatium manipulus ista vicinos milites, aliam turbam se trionis habebat leves autem, qui hastam natis gaesaque gererent, vocabantur. Haec prima tam in acie florem iuvenum p bescentium ad militiam habebat Robustior inde aetas totidem manipulorum , quibus me iuus est nomen, hos sequebantur, mari onmes, insignibus maxim armis. me mota manipulorum amen antep

tam appellabant, quia sub signis jam alii

aderim ordines locabantur ex quibus ordomusquisque tres partes habebat earum

Ros O vexillarium unum habebat. Prima Reies hastati erant, manipuli deeem distamus inter se modicum spatium : manipulusi es vicenos milites, aliam turbam se latorum habebat leves autem, qui hastam uotum gaesaque gererent, vociuantur. Haec prima Bons in acie florem juvenum Pin 'escentium ad militiam habebat Robustior Me aetas , totidem manipulomm, quibus principibus est nomen , hos sequebantur, ieria omnes, insignibus maxim armis. Me viginti manipulorum agmen antepia os appellabant , quia sub signis iam an deeem ordine locabantur ex quibus Musquisque tres partes habebat earum

188쪽

--- unamquamiae primum pilum vocabant. U.e. is aribus ex vexillis constabat: vexilium era ς' a tum octoginta sex homines erant. Primum

unamquamque primam pilum vocalam Tribus ex vexillis constabat centumae ginta sex homines erarit. JVexillum triarios ducebat, veteranuma litem spectata via tutis secundum oratrios, minus roboris aetate factisque 3 tium accensos , minima fiduciae mamira

ebin in postremam aciem ejiciebantu Ubi his ordinibus exercitus insmictus es hastati omnium primi pugnam inibant; hastati profligare hostem non possent, 'presso eos retrocedentes in intervalis dinum principes recipiebant e tum picto pum pugna erat; hastati sequebantur: rii sub vexillis considebant, sinistro in porrecto, scuta innixa humeris, hastas se recta cuspide in terra fixas, haud α' quam Vallo septa inhorreret acies, tenea'tes. Si apud principes quoque havd.

Prospere esset pugnarum, a primariis triarios sensim referebantur inde rem triarios redisse , quum laborarur pro' bio increbruit. Triarii consurgentes, intervalla ordinum suorum principe hastatos recepissent, extemplo compta Φordinibus velut claudebant vias .m y

contineati

189쪽

edotiatim agmine, am nulla spe pbst -- mmmmclassi, hostem incidebant id erat se IE ' 'l hiosissimi hosti, quum velut victos'

incuri, novam repente aciem exsurge rem, auctam numero cemebant. Scribe--tur autem quaruor fer tesones quinia millibus peditum, equitibus in singulas legiones trecenis alterum tantum ex Latino de in 'Hestu adiiciebamr, qui ea tempestate hos λά. Σ.

u erant Romanis, eodemaue ordinem 2 merant aciem me vexilla cum vexillisi tum , universi hastati cum hastatis principes cum principibus, sed cenruris vri de cum centurione, si ordines turbati messent, concurrendum sibi esse scies aciduo primipili ex utraque acie inter tri, nos erant : Romanus, corpore haudqua- m satis validus, ceterum strenuus Vir peritusque militiae , Latinus , viribus imum , Dellatorque primus pnotissimi interit, quia semper pares ordines duxerant. R Rano haud satis fidenti viribus iam Romae missum erat ab consulibus, ut subcem iurionem sibi ciuem vellet, legeret, qui 'tuetur eum ab uno estutato hoste isque iuvenis, in acie oblarus , e cent fione Latino victoriam tulit Pugnatum est uena, tirocul radicibus esurii montis, qua zi, rva ad Veserim serebat. in Romani consules priusquam educe- m aciem, immolaverunt. Decio caput

ecisoris a stadiari parte caesum aruspe Tomus II.

190쪽

a miram dicitur ostendissera alioqui acceptam diis

de ii, hosti/m esse ,Manlium egregi litasse At qui bene habes, inquit Decius , si is collega litatum est. Instructis, sicut ante dictissivit, ordinibus, procetare in aciem Maalius dextro, Decius laevo com praeerat Prim utrimque aequis viribus, eodem at dore animorum gerebatur res deinde is laevo com hastati Romani, non sereate

impressionem Latinorum , se ad principe I recepere. In hac trepidatione Decius cost .sul M. Valerium magna voce inclamat Deorum, inquit, ope Vatira, opus est τἀum pontifex publicus popuI Romaei, umba, quibus me pro Iemnibus devoveo Pontifex eum togam praetextam sumere ssit, &, Velato capite, manu Ebter te ad mentum exserta, super teliam serie si pedibus stantem sic dicere : Iane, δε φυρο- , QNinne, Mona , Lare , ψ Novensitis, Hi Indigeres , divi εὐ-- potestas minorum .issiumque, diiquemmii