장음표시 사용
81쪽
6 E x E Q U I AEnr puctu Capitulat u conditionibus fundata liberet e quo castu ex aterna caniatrariariim causerum 9 essectuum natura, Electorali Collegio Reprobatio δε neris Imperatoris non minin competat ; quam alias electio : Nisi fateri yelis,
vel Electionem ipsam mere umbratilem esse; vel essatum Electum Imperatorem sua causa digniorem esse. Quod etiam praxis priscorum Elcctorum de- inon strat, qui encessaum illegitime se gerentem , throno remo-merunt. Cujus suae Praeeminentiae sub Ferdinando II. prioribus annis nondum obliti suerant, quando Ratisbonae, Ferdinando in Urbe praesente, non solum ipso remoto , extero Legato Regio solennem Audientiam seorsim dederunt , sed ipsum etiam Ferditiandum haud dubio privatim satis acriter increparunt, cum publicis etiam instrumentis non sine manifesto improperto inseruerint, quod stipe rexpeditionocontra Regem Suetis suscepta, pluribus omnino cum Electorum Collegio communicare debuisset. Quibus & illud accessit, quod Fiidiandum , quamvis immediate a Caesare pendentem, ex cau- iis suis peculiaribus , a generali militiae praefectura removerunt. E quibus actibus, nubiloso hoc tempore, radii quidam priscae Electo tum autoritatis cluxerunt, qui cum olim Imperatorem Communem populi Christiani pacem , salutem & incolumitatem conturbanten ,non minusjuste Dominatu suo exuere potuerint, quam spe promovendi
boni publici ad thronum evehere. Hoc ultimo Duumvirali Conventu Pragensi S: stiperficiali Electione Ratisbonensi prorsus obstupefacti sunt, & tanquam animi deliquium palli, manum utramque a boni publici Administratione subtraxerunt. I. Videndum , unde innam & quo fine primi Electores suam autoritatem & jus votorum adepti sint. Quamvis autem non dissitear , modernam ipsorum potestatem ex lege Carolina pendere. interim, cum prioribus seculis ante Carolum IV. & paucior Ele florum numerus extiterit, & ipsa Electionis ratio nondum ad certam formam suerit digesta, inde liquet majorum nostrotam aetate non parem Elei horum condistionem semper fuisse. Qua de re cum invidiosa antiquitas non sufficienter nos edoceat, ad ea recurrendam est, quaeratio & rerum probabilis analogia suadent. Primi ergossilectoresJus eligendi habuerunt aut asilo , auta siveriori, aut ab inferiori. Quartum enim hic nemo dabit, cum paritas
Electoralis qua talis P pari Collegarum passu ambulet, & nihil sui
ipsius causaexistere possit. A superiori eam non habuerunt, quia superior Magistratus vix unquam ubi si vel posteritati compedes injiciet,
82쪽
ciet, sed superioritatem suam semper pliis extensam , quam uspiam imminutam ; dc ad suos potius, quam alios derivatam cupiet. Vnde Ieges fundamentales non alio fine latae sunt, quam ut effreni dominantium libidini obviam iretur. Ergo vela minori vel a seipso quicque eam habet. A seipso simpliciter eam non habere potuit,quod, uti supra die um , Electores & numero pauciores, & viribus longe minores fuerint, quam caeteri Imperii ordines de populus coniuncti in sumti. Quod si enim tum pure in sola de illuminata Electorum potestate fuisset, sine reliquorum Procerum & populi contentu hunc vel illum Imperio obtrudere, id non tam Monarchicae in Imperio tyra nidi remedium tuliti et, quam absoluti paucorum arbitrii ipeciem obtinuillat, & non minus , quam illigata Imperatorum potethas in tyrannidem degenerare potuisset , & populi Universitati ita tim sui pectum fuisset. Relinquitur ergo tertium , quod Hectoratu Dignatas primum a minori Ii sunt tum Principes, tum populus de Ordines , ordinarii populi Legati. Principes minores dicuntur Electoribus, non ideo, quod vel cuncti collectim, vel aliqui singulatim Electoribus, quoad vires, non pares fuerint: sed quod lis hanc dignitatis praerogativam sponte concesserint, vel ob extraordinariam virtutem, dc pro salute patria solicitudinem , vel Familiarum splendorem. Suam autem potestatem ipsi Principes & reliqui Superiores imperii primitus acceperunt a populo. Unde patescit, quemadmodum Ioralis potestis a rivulpibus O popula ejusique Legatis primam sitam originem traxit, A eandem publicam quoque totim Vmpestatissalutem polim, quam paucorum commodum pri ratum semper qiurere, is pro summo sne habere debere. Hinc meminimus, nostra & Patrum aetate, Comitia Electoralia ex Lege, incerto strictuque praescripto loco celebrata fuisse, tanquam in conspectu dc praesentia praecipuorum Imperii procerum: non,quod caeteri Principes aliquam Vovendi facultatem habuerint reliquam, sed quod Electores pro re nata prudentiorum consiliis uti possent, nec in praesentia totius Repraesentativi Imperii largitionibus de fraudi locus relinqueretur. Qui Locus Lege praescriptus, vix unquam citra Liber talis praejudicium neglectus est, Comitiis isthic celebratis, ubi vel Libertatis assertorum Protestationes eludi poterant, vel ubi ipsis ejus
assertoribus comparere minus tutum erat. Vt patet ex Steidano iii banno 13o, ex Electione Ferdinandi I. Coloniae , dc nupera Ferdidandi I I I. instituta : cui isthic Elector Saxoniae per Filium,
83쪽
js E x B in V I AEhie Palatinus &Trevirenss contradixere. s. Quemadmodum Caresus IV. Electorem largitionis convictum, statu Imperii non turbato, Voto suo privat peccato singulari & in commune minus noxio,leviori poena imposita ita statu imperii deplorato & Libertate proculcatata, Principes Imperii, quotquot illorum viribus & autoritate cael tis eminent s ut hoc aevo Rex Daniae, ratione Hol satiae, nec non ipsa populi universitas, totum Ele a. Collegium ad tribunal vocare & re examinata jus elisendi, ob pernitiosum ejus abusum sibi repetere, &dignioribus conferre possitiat, quotiescunque Electores publicam Libertatem venalem habuisse convincuntur. Objicis : Imperatorem
Legem Carolinam tulisse , ideoque potestatem eligendi a superiori proficisci. Resp. Caresum ipsum jam ante , juxta formam Electionis tum usitatam electum fuisse. Dum ergo paulo post Auream Bullam sanetvit; δc priorem Electionis modum in meliorem ordinem redegit & certae Formulae astrinxit, quam etiam pro fundamentali Imperii norina promulgavit, fatendum quidem est, id sub ejus nomine,ad priscae Majestatis Romanae qualem qualem imitationem sesceptum esse, sed non sine voluntate, jussit & contense Principum & populi, quippe cujus securitati & quieti publicae contra temerariam Invas riim & Competitorum Imperii libidinem eo ipse consulebatur. Quemadmodum & nostri Pacificatores tantos sibi spiritus sumere non ausi sunt, ut pro absoluto Duumvirali Imperio quod Austriacis non incommodum fuisset Decreta sua Pragensia canonirarent, sed
nim demum . pes quam per vim & minas ordinum consensum partim extorsissent, partim emendicassent , pro lege Imperii haberi u luerunt ε, Eo ipso contestantes Arbitrium imperatoris, vel solius, vel eum uno dc altero occulte conspiramis, contra pristinum Legum t norem nullius valoris esse. Ad nasitaque normas ut Prodromus noster multa alia nune reliqua faciat, si nuperam Electionem Ratisponensem examinemus , vel meridiano sese clarius elucebit , ecmmquoad ι--n e mtem, nec quoadoriem ε, m rem materialli, neque in I
mali Mitimam suis. Quoad essicientem, status Collestii Electoralis
notissimus est, dum legitimus haeres Palatinus a Conclavi remotus, nova creatura Austriam substituta , Trevirensis vinculis detentus rcaeteri largitionibus corrupti, ut supra loco s. prolixe demonstratum est. Quoad finalem, conseivatio Germanicae Libertatis, stiprema
Imperii lex negieeta , & Austilace Domui palam vendita est. Mae
84쪽
tiale est Ferdinandus III. publicus Libertatis oppres br, non minusquam ipse parens, vel eo soldm nomine formidabilis,quod ab iniquis. limis parentis In novationibus in Hungaria, Bohemia & ipso Imperio
vix quicquam remissurus sit. Unde novae in horas commotiones metuendae, quae omnes evitari potuissent, si Electores munerisio se tegi csent, Electionemque ad obitum Ferdinandi Il. differentes eo defuncto vel pasces alii pacatiori Familiae obtulissent, vel Pace aequis conditionibus domi forisque confirmata , modernum Ferdinandum ex legum praescripto , ab irregulari hoc omnium actionum clarsu ad constantem legum observantiam revocassent. Formale, norma legis Carolinae,multipliciter eversum est, non temporis solum de loci, sed & modi agendi ratione , ut cum tempore prolixius. Hic itaque mihi contem
plate, non Electoralis Collegii, sed Domus Austriacae Magnitudinem, quae tot Reges,quot Electores sibi sebjugavit. Ite nunc Germani ct Hilla num deiMeps Regem Asinorum mancipiorum se illico Legatus Histam cui replicabit, ut publice Ratistonae sectitoit, Regem suum ibi tres Imperii Electoressistentas atque inter greges sitos pabulasse:quin imo Regem suum, Ferdinandum Regum Regem hodie regere, & ipso mediante Reges Electores,il quibus ipse creatus, pro lubitti constituere & destituere. Inclytum Regimen Cassellanum in specie tanto magili rastaliis Statibus Pacificandi necessitatem,& belli protrahendi Impombilitatem causari posset, quanto diutius in causis justa defensione perstitit,quam alii. Accedit viduitas, haeredis minorennitas, Promachi defe-ebis, alimentatio senioris Dominae Viduae Mauritianae necnon Dominorum fiat rumuabi obstet patrii soli desolatio,urgeat Statuum & Nobilitatis voluntas, defectus nervi, annonae & aliarum belli necessitatum. Regerimus, Deum esse protectorem viduarum &orphanorum
tam ipso belli gliscentis tempore,quam extra illud. Quod Celsis. Dia. Vidua post excessiim gloriosissimi Dia. Mariti non una vice agnoscere
potuit. Quam vis enim sederatorum expeditiones hactenus non omnino ex votis ubique successerint, divina tamen clementia inclytam Domum Cassellanam , inter tot nimbos periculorum, praeter multorum spem miraculose protexit , ut praeter luctum senebrem , communem
Naturae sortem, nusquam gravius aliquod damnum si illatum. Quod nusquam hostium benevolentiae , sed solius Dei bonitati tribuendum est. Neque Promachi obitus & haeredis infantia bello jam suscepto, tantum obesse potest, quam si Camarina de novo movenda esser. Ini prom-
85쪽
mentatio militiae ex hostili agro, d quod pistissimum, supremi Legati tertim usus de experientia, qui finitis induciis, hostibus par pari rependere posset, quorum vires a sociis hinc inde diitractae non patiuntur, ut firmiorem aliquem locum nedum pili res obsidione tentent. Postulata Statuum quod attinet iacino dissitetur, postquam tanto temporis spatio, non sine maximis oneribus praesidia sua sustentarint, omnes Pacem merito seriis votis desiderare.Sed bieviter : Redeat hodie Inclytum Regimen Cassellanum cum Liga in gratiam, an propterea praesidia vel poterunt imminui vel dimitti p Ut brevi idem experiantur quod olfenbutum , Philippopolis & Urbes Suevitae atque Rhenanae. Qiiodsi eigo c duobus malis minus eligendum, quis non videt, multo consultius esse, ut in causa tam sancta ἐκ necessaria parti meliori adhaereas, quam turpi sedi fragio eam deseras, nec tamen postea tibi defendendo soliis senicias, sed utriusque partis telis exponaris Allius quidem,qumpe in speciem tantum reconciliatae; hujus, quippe lata culpa gravissime ostensae. videamus. Ea, paucorum heroicis animis exceptu,
ob sivi Status rationes, qua hujus loci non sunt, nussuavis e Principibus suu con flanter adhaesit, sed tam potuit, immediate potius a Caesare pendere, ei que nutum sequi, irassueferre, ut in Franconiafactum, O inanem alserationis notam agere, quam spe proxime supra Vrbes, sire proxime insta eas peculiare Reipublica membrum re Uentare, suoque proprio Voto gaudere maluit. Sit ergo quod plerique ex Eadem in districtu Hassaco quoque antiquum obtineant, dum tamen praίινι cum si a Cels faciant migraνius inde metuendum erit. Neι dissilendum quin ιηchium Regimen cateros omnes sua dexteritate ad exoptatum consiensium O condesensim sit flexurum, haud aliter quam primum Mobilestharab inferiores, suo ceteroquin
contrario cursu euntes,motus sui irmitate sicam trabit. Quoad domestica Aulae Castellanae onera , & alimentationem di versarum Principalium Familiarum notum est, singulis suas praefecturas ad sustentationem seorsim deputatas esse, quibus, citra partium studium, servata neutralitate uti frui licebit. Hoc tantum addimus. Vndenam majus commodum ad Do mum Calpstanam ct omnes eius ramos profecturum putemus i Num aprontibM sociis an ab hostibus in eventum reconciliatis Z Venio tandem ad belli necessi tales, ubι, si Militiam H iacam cum armis hostilibus compares, faciti ID quebit , neminem e Lavdgravianis prae aliis exercitibus desii niorum desulu omquerenti occasionem habiιisse, ideoque tanto etiam ad omnes occasiones paratiorem esse debere siqua ratione id, quod durantibus inductu,nemini tantum quantuni bο-
86쪽
fli Uimis,n 2 m est resarciri quω.Quodsi autem vel armaturae vel an nonae vel nervi penuria laborem us, praeterquam quod hostes ab ea febri non immunes sint, isti quoque defectiis tum propriis viribus tum
Sociorum ope poterunt resarciri. Quintὸ: Sunt quoque sapientuli, qui insusurrare ausint: Socios exteros data occasione rebus suis consiusturos,oenulla Donm Casellane ratione habita cum Pacem tractaturos esse, eoque castu mala omnino huic Linea consilium hi, gratia janua tum praeclusa,cujussores nunc adhuc late patearit. Resbon. Occlusionem gratiae ab iis non magnopere metuendam , qui & ipsi Ordianum evigilantium gratia brevi egere possint, nec dum gratiae nihil delinquentibus offerendae aut concedendae fontes sibi ipsis satis alte foderint.Porro sic colligo:si Regimini Castella. tutum est, Pace clim Ligistis inita, fidei hostium se &sua committere, quorum odia nunquam nisi cum ipsis remittent, quanto tutius erit fidei sociorum sese concredere Nemo enim malus praesemendus,donec contrarium demonstreis
tur. Sed estot quod omnis humana fides hoc aevo nutet,& multorum Principum promissa non plus ligent,quam quantum eis conducit: ipsa tamen publici status fandamenta,ct prestem rerum facies, sitam Socios quam h fles astricias, edocebunt,majus Latagrarianaram reril praesidium in Sociorum sedere,quam hostili reconciliationepstnm esse. Protrita Germaniae Libertas non semel a nobis depicta est& inde dependens dudum praeconcepta absoluta Monarchia Hispanica, quae exterorum Principum ruinam tam procul a se remotam habet, quam lupus propriam caudam. Dum erisio Socii exteri, quamvis maxime Domus Castellana se ab iis separet, ui tamen status ratione cum adversa parte reconciliati nequeunt, nisi secura & universili Pace recuperata: eccur amabo hujusmodi quippiam commissuri finguntur,dum eis constanter adhaeremus ZObtineat .
Ferdinandus quod ei Decretis Pragens bus indultum est: vel selus titulus Imperatorius sufficeret ad litem Gallo propter Metenses movendam , quamvis hodie nunquam actor praesentis Tragoediae fuisset. Quanto minus id concoquere poterit,quod capto Brisiaco superaddita Lotharin a, itemque cum Alfatia bona pars Ibericae Burgundiae,quibus Galli ni itariis Austriae Provinciis tanto viciniores facti. Dicis romnia per transamonem posse restitui. Dico: Libertate communi prius in integrii restinata suffcientibusq; cautionibus communita, de
praestira, non minus Regi Galliae justa satisfactione pro sumptibus bellicis , quam Hispano, Provincias Palatinas eo nomitie hactenus reti-
87쪽
81 E T E Q V I AEnenti. sed progredimur ad inclytum Regnum Sueciae, & firmitet sta tui mus: Si νιl hodierno die Illustri ii ejus Gubernatores aquas tanditiones a tiga obtinerepossent,o tales quidem ut omnesTretengiones,qua ex praestenti bella, Corone Suecita olim moveri poeni, praestita fiumientificuritate in aternu abolerentur, Eos
exsola tamen hac ratione, Sociis neglectu articulare Pacem nunquam admissuras,
quod iam Polonuales Induci flensim eguertiquibus elapsis, Austriaci novo
vinculo nunc intercedente , Poloni rebus nunqua defuturi essent, nisi universalis de undique concatenatae transactionis repagulis coherceantur. Magnae considerationis erat versus ille triumphalis, in nuptiis Re giis marseviensibus anno I 637. non sine risii, sed sine re seperbiens. e dinon perpetuos Sc EPTRIs dabit Issa Nepotes pId legens instituta collatione inter Upsaliensem & Cracoviensem Politicam dicebam , Sca PT Ru Min Ῥbl. Polonia, plurali numero carere. Quorsam tamen id tendat haut dissiculter olfaciunt D nn.Tuto res Suetiae: Nec hactenus in gratiam novorum E Polonia hospitum, antiquum ipsorum Balneum Taletianum exsiccari passi sent. Ad spectatores praesentis amplissimae Tragoediae si venias, tantum abeu ut
illi omnes & singuli transactioni Pragensi de inde pendenti Monaria chiae Austrio-Hispanicae acquiescere possint, ut potius quilibet tela
inde in se directa praevideat. Moscus antiquo reatu Hispanis obnoxius est, quod vernum solem nonnunquam aequo diutius detineat , unde Patrum nostrorum aetate cerasis & ficubus in Hispania damnum sit illatum. Cui nuper duplex crimen accessit, quod pace sibi probrosa Suecos, Austriae hostes insensissimos reddiderit potentiores,dum It
griam iis concessit. Hollandorum etiam Ubiquitariis mercatoribus inexhaustum granarium & horreum amplissimum in Urbe S. Michae lis aperuerit, idque eo ipso tempore,quo ex interdicto Licentiarum ut Vocant, parietes Belgarum jam tum patescere occipiebant : quod non impune seret, quam primum Brasilia recuperata mediocris saltem classisavlegabitur, quae Rumam undique patentem ferro & flammis.cepleat. Praesens etiam totius Holatiae & Archiepiscopatus Bremensis, a belli Contributionibus immunitas olim vix non ad calculos revocabitur, quod hactenus mussitandum fuit, non sine jactura Caesarei exercitus, in vicino tractu Megapolensi colliquescentis : ne incl3tud Dania Rex ob eam, qua oppressa Imperii tibertati obligatus est fidem denuὸ ad communis Causa defensionem prositiret: interim tamen Domus Austrim haηι magnitudinis tua in inde reportar, quod ex Deviratu Pragmsibin, Archiepistopa -
88쪽
ΡAc I F. PRAGENs I s. satia Bremensis M. non Saxonis Intercessione nec legitima postulationis jure Dani Filio debentur,m mero industuictsHAusbiacorum benevolentiae acceptusserendus sit:9 incl)rru Dania Rex quopro benit na Di satisne,circa Decretu mira juris. 'cie nixum , Gratias Phuc agere debeat. Qirami interim Domus Aa striaca Transactionem Lubeccensem faciat , dubia illa Hamburgen sitim privilegia abundὸ docent: quos vel torvo oculo offendere, pia culum , nyi Rex Dania hac aurea esta a Socio bello avocandus esset. ivlultis enim notum est, armaturam Hispanis&Ligistis saepius antehac tam in Belgio quam imperio defuturam fuisse, ipsam etiam Magdeburgiim huc usque durare potuisse , nisi Caesareani perpetuum a multis annis, omnium belli necessitatum istic habuissent, hodieque haberent gazophylacium. Licet autem Austria hoe rerum statu Daniam
aperte non mordeat, oblique tamen per tertium pungere non cessar.
Nec enim ipse caecus Longinus divinando non allaqui posset, cujus instinctu lis illa gravissima stiper Telonio maritimo Gedanensibus statim post connubium Austriacum mota sit. Consentirent tantum Lithua nil Et haberent Domini Poloni portum Gedorestem, pro tanto sabuli tantulumsali, tantum narium quantum abietum, tot naucleros, quot utrιcularios.
nec non pro Ierreis cothurnis, vela o lineos equos squae Gedanum & Pilla via abunde appeditare possent in citius fretum Balthicum hinc atque hinc ab Iberica ct Lechicagente ρbsessum, novamque iis locis Durn π sim, qκam portum
omnium Sanctorum ab Hollandis recuperatum cerneremus. Id quia non succes
sit, irae Polonorum 4 Ladsilao non minus quam Sigisnundo trans missis Ferdinando copiis auxiliaribus, in innocentes Imperii ordi nesevomendae fuerunt ne olim Deo juvante desit, qui parem gratiam iis referat.Domini Hungari hodieq; habent,quod gratias agant magnanimo Bethlehemo Gabori, E cujus prudentissima dispolitione id fluit, quod serae,templorum Euangeli eorum reliquiis,ex Austem νicini formid --, nondum objectae sint, sed vox illa heroica in ultimis Comitiis Po- niensibus per nuerit: Qerire primum Regnum Dei stc. Respublicas
quod attinet, nunquam vel praetextus vel fu fhis defuturus, ad eas pro-bὸ dedolandas. Licet enim urbes maritimae pro venti commoditate elificare possint, desola tamen residua su p. Gerifaniae quadriga jam conclamatuni est, ves ob hane unicam causam , quod se a Principiabus separarint: eum nulla ex iis, praeter unam Argentinam , ob fidos vicinos firmam, futuris hostium insultibus resistere valeat; nec ipsa
Agrippina post Legati Pontificii discessum omnimodam securitatem
89쪽
Gallus Domui Austriacae reconciliatus fuerit,praesens manifestiim studium Ipsius partium haud impunὸ ferent , ut ut illud eis ad sui Status
conservationem maxime necessarium sit. Rhaetis Iam retia tensa : nec minus Liguribus quam Leodio. Si dentato Feηetitionis ungui rostruiti Α- quiseram nocere nequeat, Legatm Hillanicin Turcam occulte in eum concitate interim adstaudem tegendam Triremes centra eundem osteruntur: omnia hoc ne,
ut metu stri Turcui a partibus Gallisa abstriaratur. Dum Bumulgi ad Iontes & ostia Rheni Marte superari nequeunt, inventiunculis opus est.
ad intestinam discordiam ciendam, vel Pace dolosa, ad status decipiendos. Nec quenquam juvabit, si Austrio-Hispani praevaleant, ipsos non laesisse; sed & capitale erit, eos non juvisse. Cujusinodi judicium olim Don Vergas de innocuis Rom. Catholicis Belgis tulit. II retici staxerunt templa dicebat,J Carbolici nibit saxerunt contra, ergo δε-Mηt omnespatibulare. Vox dignissima praes de Consilii sanguinarii: C
jus moderni succetares nondum obliti sunt , sagittas tuas volantes etiam ad remotos ab orbe Britannos transnittere, non sumptuosa sed
sterili & infelici ut anno'0 c L. Navium classe , sed sub novae Α-gendae Eeclesiasticae involucro: via Hissipanis minus quidem semptuosa , sed, nisi Deus vigilasset ad Angliam liubandam, & auream Regni
toto orbe florentissimi tranquillitatem in drama sanguinarium convertendam, quam maxime accommodata. Quis ergo tam demens est, ut non agnoscat, Socios Reges, etsi maxime vellent, arma tamen
contra hanc insatiabilem dominandi libidinem arrepta, non prius p nere posse, iam firmam, securam dc universalem Pacem recuperarint, de omnes injuste oppretas pristinae Libertati restituerint. Quodsi ergo Pax universalis obtinebitur, ejus quoque Domus Ciuellana non minu. quam alii, particeps futura est.&ultimo nonnulli etiam hunc in modum consident: magnam quidem aetis vim in us Militiae La v. ha ct enus a Sopiis numer tam esse, sed nec Bellonae id secticere, nedum ut quicquam illius in msus privatos potuerit converti, interim proprios reditu bello gliscente nimium quantum esse imminutos, aes alienum contrachium , cui dis selvendo,pro Cessione locorum oecupatorum,Pace firmata grainliori pecuniae summa a Ligistis succurri possit. His respondeor sicut puero Elisaei praeda ex aliena virtute comparata, olim male cessit, sic etiam
ex ejusmodi lucro, quod Sociorum sudore dc sumptibus maximam
