Caius Crispus Sallustius ad codices parisinos recensitus cum varietate lectionum et novis commentariis item Julius exsuperantius e codice nondum explorato emendatus curante J. L. Burnouf ..

발행: 1823년

분량: 672페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

551쪽

ΠISTORIARUM LIBER XLIII. si

fuerant ante lacessiti. gesserunt. Namque Phocaeenses sexiguitate ac macie terrae coacti, studiosius mare, quam terras, exercuere piscarido, mercarido, plerumque etiam latrocinio maris, quo i illis temporibus gloriae habebatur, vitam tolerabant. Itaque in ultimam 6 Oceani oram procedere nusi, in sinum Gallicum ostio Rhodani amnis devenere. Cujus loci amoenitate capti, reversi domum, reserentes quae viderant, Plures Solicitavero. Duces classis Simos et Protis suere. Itaque re- 8gem Segobrigiorum, Nannum nomine, in cujus finibus urbem condere gestiebarit, amicitiam petentes, conveniunt. Forte eo die rex occupatus ira adparatu D uirestiarum Gyptis filiae erat : quam more gentis, electo inter epulas genero, nuptum tradere illic parabat. Itaque quum ad nupsias invitati omnes proci ossent, orogatitur etiam Graeci hospites ad convivium. Intro- raducta deinde virgo, quum juberetur a Patre aquam Porrigere ei, quem virum eligeret, tunc omissi' omnibus ad Graecos conversa, aquam l'roti Porrigit: qui factus ex hospite gener, locum condendae Urbis a socero accepit. Condita igitur Massilia est Prope ostia imBhodani amnis, in remoto sinu, veluti in angulo maris. Sed Ligures incrementis urbis invidentes, Grae

cos adsiduis bellis satigabant. Qui pericula propul- ia

s Oee i. Maris Mediterranei. s. Itaque regem. . . conoeni ι Cotis

Athen. XllI, qui qtiidem hanc panis dem hi toriam refert, sed variat in

nominibus. ED.

Par. . Bong. et marg. Col. Corrui tum est in praeessissent. - Rogianitiae. Graevitis maviali Poeantis, ut legi

trarium terra ipsa satis hodie nota ostendit, et resortitit Ilor diat. I, et Liv. XXXVII. 3 i. Confundit igitur licia eum Phocens hu .Phoeidis incolis, quorum regio arida erat ae sterilis. - Gloria habe itinuitie illa apud Ilcimerum amica inis terrogatio an prosones estis p ex qua Thueydides l. a. diu, probat latrocinium apud veteres Gmcos probro non suis o r quod de priseis Germanis asserit inter alios scriptores

552쪽

sando in tantum enituerunt, ut, victis hostibus, in captivis agris multas coloniaS constituerent. , IV. Ab his igitur Galli, et usum vitae cultioris, deposita et mansuefacta barbaria, et agrorum cultus, et, urbes moenibus cingere didicerunt. Τunc et legibus, non armi S vivere, tunc et Vitem putare, tunc Olivam Serere consueverunt: adeoque magnus et hominibus et rebus impositus est nitor, ut non Graecia in Galliam emigrasse, sed Gallia in Graeciam translata videretur.3 Mortuo rege Nanno Segobrigiorum, a quo locus acceptus condendae urbis fuerat, quum regno filius ejus Comanus Successisset, adfirmat Ligur quidam, aequandoque Massiliam exitio finitimis populis suturam, opprimendamque in ipso ortu, ne mox validior ipsum 4 obrueretis Subnectit et illam fabulam : a Canem aliquando partu gravidam locum a pastore precario petisse, in quo pareret: quo obtento, iterato petisse, ut sibi educare eodem in loco catulos liceret: ad postremum adultis catulis, fultam domestico pra sidio, s proprietatem loci sibi vindicasse. Non aliter Massilienses, qui nunc inquilini videantur, quandoque d si minos regionum futuros. n His incitatus rex insidias Massiliensibus struit. Itaque soletini Floraliorum die

i 3. capiaris. Melius raptis Iunt. et unus cod. De re cons. Tacit. Agrie.

IV. I. Agrortim cultus. In his viis tem et oleam e gnoverunt s. 2. Quanta nunc rerum mutatio lv. Nitor. Est in vita etitia . non

horrida s. I. 3. Ad mar Ligur quidam. Ita AlA. t Iunt Caetora. editiones s. antiquae exhiboni villamante regialo quo--m , in quo quum nulla sit constructio . eorrigi id volebat Grati vius avnsr adfirmare regultis quidum. 4. Fastitim. Phaedr. I. I9; eoll.

6. S ruis. Dedi ruin Geon. avo, quod in edd. et codd. mutatum est in instruit, eastruis, in trinis, insti-

553쪽

nullos fortes ac strenuos viros hospitii jure in urbem misit; plures sirpeis latentes, si Omlibusque Superiectos induci vehiculis jubet; et ipse cum exercitu in 7 Proximis montibus delitescit; ut, quum Nocte a Pru dictis apertae portae forent, tempestive ad iusidias

adeSSet, lirhei aque somno ac vino sepultam armatis

invaderet. Sed has insidias mulier quaedam, regis co-s gnata, prodidit quar adulterare cum Graeco adolescente Solita, in amplexu juvenis, miserata sormae ejus, insidiaS aperit, u periculumque decli are n jubet. Ille rem 9 Statim ad magistratus deseri; atque ita patefactis insidiis, cuncti Ligures comprehenduntur, latentesque de Sirpeis protrahuntur. Quibus omnibus intersectis, io insidianti rogi insidiae praetenduntur. Caesa sunt Cum ipso rege hostium septem millia. Exinde Massilienses itfestis diebus, portas claudere, vigiliaS agere, Stationem in muris observare, peregri NOS P OguΟScere,

curas habere, ac, veluti bellum habeant, sic urbem Pacis temporibus custodire. Adeo illic bene instituta, rariori temporum Decessitate, sed recte faciendi consuetudine Servantur lV. Post haec magna illis cum Liguribus, magna tetiit. - S. eis. In si eis. Est autem explicante Varrone de Re Rust. IV. 3I, si ea corbi . quae virgis sirpatur, id est. ecilligando implicatur. in qua stercus aliudve quid evehitur. - perteelos. Nie. Neinsius ad uid. Fast. VI, 68o mavult stipem jeetis, hene. . A praediatis. Unus cod. a Pria missis, coli. XI. II 6; fi edd. ant Ommittistit a. Hine Gron. avus c-rigit priniuria, hen . 8. Adtitier ra. Alii adulterari, ut apud Ciceronem de Onἰcita : odia

terari turpe est. RD. - Formae. IIrarm. cum Edd. 5 an . formam. - eris

Dedi sequente jubet pro veruit. quod habent edd. 4 ant. xx. curas hahere. Quum abs intepositum nihil sit, schesserus non inepte eorrigit eum habere, a quo ea tori i nitivi dependeant. Pro

tedias Faber mavuli eaeuhias. mPeregrinos recognoscere. Val. Max. II, 6, exi. 9 : Imrare oppidiam eorumniati eum telo fieri; praestoque est quilla eustodiis gratia aera iam eri rariaria r ut hospitia stia, quemadmo iam ad Hentutis humana sunt, ita ipsis quoque tuta sint. R D.

554쪽

cum Gallis, suere bella: quae res et urbis gloriam auxit, et virtutem Graecorum, multiplicata victoria, celebrema inter finitimos reddidit. Carthaginiensium quoque exercitus, quum bellum captis Piscatorum navibus Ortum esset, Saepe suderunt, pacemque victis dede-3runt : cum Hispanis amicitiam junxerunt; cum Bomanis prope ab initio conditae urbis foeduς summa fide custodierunt, auxiliisque in omnibus bellis industrie socios juverunt. Quae res illis et virium fidu- 4 ciam auxit, et pacem ab hostibus praestitit. Quum igitur Massilia fama rerum gestarum, et abundantia Opurn, et virium gloria virente floreret, repente fini

timi populi ad nomen Massiliensium delendum, veluti

ad commune exstinguendum incendium, Concurrunt. 5 Dux consensu omnium Catumandus regulus eligitur, qui, quum magno exercitu lectissimorum virorum urbem hostium obsideret, per quietem Specie torvae mulieris, quae se Deum dicebat , exterritus, ultro pacems cum Massiliensilius secit; petitoque, ut intrare illi urbem, et Deos eorum adorare liceret, quum in arcem Minervae venisset, Conspecto in porticibus simulacro Deae, quam per quietem viderat, repente exclamat, re illam esse, quie se nocte exterruisset; illam , qtue recedere ab obsidione jussisset. v Gratulatusque Massilis risibus, quod animadverteret, eos ad Curam Deorum immortalium pertinere, torque aureo donata

Dea, in perpetreum amicitiam cum Massiliensibus 8 junxit. Parin pace, et securitate sundata, revertentes .a Delphis Massiliensium legati, quo missi munera

V. s. Carthagini sitim. Conser 6. Ilii. Quod deo t in edd. 5 ant. Thueyd. I, 3; Herodot. I. 66. et uno e . . , ex glossa videtur in-4. Visente. Quum nihil aliud sit, trusum et latinitas eerte l, stulat sibi. nisi quod sorere, Sches rus illud p . Em... pertinere. Scilicet Massi deleri vult, aut corrigendum censet lienses. Deorum cura quasi tangon munis scap. 4, 2 . tur, a Diis eorum cura habetur.

555쪽

HISTORIARUM LIBER XLIII. 5ar

Apollini tulerant, audierunt urbem Romanam a Gallis captam incensamque. Quam rem domi nuntiatam spublico lanere Massilienses prosequuti sunt : aurumque et argentum publicum privatuinque contulerunt, ad explendum pondus Gallis, a quibus redemtam pa-Cem cognoverant. Ob quod meritum et immunitas illis

decreta, et locus spectaculorum in Senatu datus, et laedus aequo jure percu SSUm . . ' is

In postremo libro Trogus majores suos a Vocontiis originem ducere, avum suum Trogum Pompei iam, Sertoriano bello, civitatem a Cn. Pompeio Percepi SSe dicit; patruum Mithridatico bello turmas equitum sub eodem Pompeio duxisse : patrem quoque sub Caio Caesare militasse, epistolarumque et legationum, Simul et annuli curam habuisse.

R. Urbem... incensamque. Bespice

s. Funere. Metti conjicit Faber, hene. Quid enim prosequi rem pu-hseo ianore 3 - Publieum sutius habebatur, indicto a senatu iustitio, publiemno luetu. De hoe honoris genere vido Riret, man. Fun. BOm. I, 4. n. - Anno Urhia 365. Io. Immunistis. Settieet a tributis et vectigal thus. Apud Suetonium in Angusto 4 3 , Augustus Liviae pr quodam tributario Gallo roganti,

cisistit m n moit, immtinitatem Oh titit puta ne prasthae os et tributarius

Quales antem Romanis Massilien ea antea suerint, haud ab re dithites :quippe socia civitas et amica; quam Caprar et sequuti principes, etiam post graves offensas, liberam eon- scrvarunt, strah. IV, 4 . Vicie tamen immunitatis libertatisque dis-erimen apud Livium XLV, 16,H-Ia. - In sena . Sie alibi suet nius, in aqtiite speetare hoe est inter equites. Iungit Τertullianus in lib. de spectaculis arcere senatia et equile, hoc est, areere honestioribus theatri locis. ED. - tio jure. Bespire

II. Trogus majores me. Trogi

Romana donatus, nomen patroni adia

totis sub eodem imperatore hollo Mithridat leo A. U. 68 -69α) equitum turmam duxit; pdter stiti Caesare, Galliarum proconsule s695- os) militans ejusdem imperatoris

epistolarum et legationum, simul et annuli euram habuit. De re autem conser protegomena eap. I. ED.

556쪽

5 a a

LIBER XLIV.

t I. HisPANi A sicuti Europae terminos claudit, ita et, hujus operis finis sutura est. Hanc veteres ab Ibero amne primum Iberiam, postea ab Hispano Hispaniam 3 cognominaverunt. Haec inter Africam et Galliam posita, Oceani freto, et Pyrenaeis montibus clauditur 4 Sicut minor utraque terra, ita utraque sertilior. Nam neque, ut Asrica, violento sole torretur : neque, ut Gallia, adsiduis ventis satigatur, sed media interutramque, hinc temperato calore, inde selicibus et tempestivis imbribus, in omnia frugum genera foecunda est; adeo ut non ipsis tantum incolis, verum etiam Italiae urbique Romanae, Curictarum rerum 5 abundantiam sufficiat. Hinc enim non istimenti tantum magna copia est, verum et Vini, mellis, oleique;

I. I. Hismnia. De qua pluribus egerunt straho lib. III: Nola II. 6; Plin. III, i : qui quidom Baeticam

a. Iloriam. Plures aeripti et impre si libri Hiberiam. T 'Freeo. Gaditanti mar a Mediterranei. - Utraque terra. Asrica et

Gallia. 4. Adsiduis mentis furigas . Non omnis quidem Gallia, sed tantum

modo orae eius.

557쪽

nec ferri solum materia praecipua est, sed et equorum Pernices greges; nec Summae intitum terrae laudanda 6 bona, Verum et abstrusorum metallorum felices divitiae. Iam lini spartique vis ingens : minii certe nulla feracior terra. In hac cursus amnium non torrentes 7

rapidique, ut noceant; sed lenes, et vineis campisque irrigui, aestuariisque Oceani adfatim piscosi; plerique etiam divites auro, quod in paludibus vehunt. Uno 8 tantum Pyrenaei montis dorso adhaeret Galliae, reliquis partibus undique in orbem mari cingitur. Forma terrae sprope quadrata, nisi quod, artantibus freti litoribus,

in Pyrenaeum coit. Porro 'renaei montis spatium sexcenta millia passuum efficit. Salubritas caeli per se omnem Hispaniam aequalis, quia aeris spiritus nulla paludium gravi Debula inficitur. Huc accedunt et ma- ii rinae aurae undique versus adsidui flatus, quibus omnem provinciam penetrantibuS, eventilato terrestri spiritu, praecipua hominibus sanitas redditur.

6. Stimmo. .. terr . Est terra UPerisse; g. cuius bona sunt litiges. quaena euntur in terrae viperficie. Becepi igitur stimmo ex edd. 5 prolummia. - Assumorum. Ah ecinditorum , abditorum. - Mettiliorum felleri disi iis . Non eadem est omnino de harum divitiarum fel tristi Getti sententia. qui quidem German. V. ita inquit : Amentiam et auis rum propitii an irati Dii negauerint. Gli . Nee ramen ad ma rim, nullam Germania menam amentum auis rumpe gignere e quia enim seruta sesep - Sparti. Plin. XIX, α;

Gell. XVII, 5; eou. Quintiliano

VIII, 2. a. 7. miseriisque Oeeani ad Itapiseost. Seil. propter aestuin oceani. qui in illos instit . ED. - Paludistis. Fluviis, quorum plures Hispaniae auriferi, sui se traduntur : quo eo. dem redit, quoa ex correetione Salmasti reeep. Graev. Et Burm. ,homeum; eoll. Plin. XXXIII, dia : ibi : Auram, inquit, inpenitur. I miritim ramentia, vi in rigo Hispania IV, rq r Tagus atir foris arenis re Mamri ; et: Hispani q-d minutum eae

aurum , Miacem vocant. 9. Macen a millia possutim. Esseiunt milliaria Romana, sive Ho Germanica. sive is a loveas Francicas a. goo Rexpedarum. Eo.

Diodorus autem IV, 33, non tiis; 3, - atauia extendi in Iongitudinem ait Pyrenaeos, id est. 37 a mill . Rom. . sive a Germ. - Sivo D 3leueas Franeicas di, goo x x peda

558쪽

, ΙΙ. Corpora hominum ad inediam laboremque, animi ad mortem parati. Dura omnibus et adstrictas Parcimonia. Bellum, quam Otium malunt; si extra-3 Deus deest, domi hostem quaerunt. Saepe tormentis pro Silentio rerum creditarum immortui : adeo illis 4 fortior taciturnitatis cura, quam vitael Celehratur etiam hello Punico servi illius patientia, qui ultus dominum, inter tormenta risu exsultavit, serenaque laetitia cruti delitatem torquentium vicit. Velocitas genti perni X, inquies' animus: plurimis militares equi et arma San-6guine ipsorum cariora. Nullus in sestos dies estularum adparatus. Aqua calida lavari post secundum bellum 7 Punicum a Romanis didicere. In tanta saeculorum serie nullus illis dux magnus, praeter Viriatum, fuit: qui annos decem Romanos varia victoria satigavit

adeo seris propiora, quam hominibus, ingenia gerunt) : quem ipsum, non judicio populi clectum, sed

ut cavendi scientem, declinandorumque periculorum a peritum sequuti sunt. Cujus ea virtus Continentiaque suit, ut, quum con SulareS exercitus frequenter vicerit, tantis rebus gestis non armorum, non VeSti S Cultum,

rigit adoreia et adsidui susus. Illud autem explicandiam esset, advorsus terram . II. I. Animi ad moriem parali si-

iiii, Italieti, I, de Hispania r

I. Belium, quam stitim , malunt. Taeit de Moribus Germanornm l: Noe arare terram, aut easneetare annum eam Deae persuaseris, quam is- re hostes et vulnera mereri: plammqtita immo et iners Di tur dore adγὼ rere, quod possis saviane Parare. ED. 3. Fortior. Potior mavult Grono .

avus, quod idem deinde inventum in ecid. B l. 4. Ulus dominum. Dominum vindieaturis Ha drubalom oeciderat p. 5. 5. Ccinser Liv. XXI, α. 6;Valor. Max. III, 3, exu. coli.

Senec. Epist. 47. 6. In festos dies. Edd. ant q. sep tem aptius r nisi festis dissus. . Viriati . De Viriato, qui per annos urbis fio -fii 3 austinuit hella Romana. adi Aurel. Viet. Vir. lli. t, Diodor. XXAIll ag n. 3, Iret αα; Flor. II, II. 5-I7. - Annos Per annos. Melius igitur hoc, quod

559쪽

mon deniqDe victum mutaverit: sed in eo habitu, quo primum bellare coepit, perseveraverit: ut quivis gregarius miles ipso imperatore opulentior videretur. III. In Lusitanis juxta fluvium Tagum Vento equas fetus concipere, multi auctores prodidere : quae sabulae ex equarum foecunditate, et gregum multitudine natae sunt : qui tanti in Gallaecia, et Lusitania, actam pernices visuntur, ut non immerito vento ipso concepti videantur. Gallaeci autem Graecam sibi origi-anem adserunt : siquidem post finem Trojani belli, Τeucrum, morte Ajacis fratris invisum patri I elamoni, quum non reciperetur in regnum, Cyprum conce sisse, atque ibi urbem nomine autiquae patriae Salaminam condidisse. Inde, accepta opinione paternae 3 mortis, patriam repeti SSe. Sed quum ab Eurysace, Ajacis filio, accessu prohiberetur, Hispaniae litoribus adpulsum, loca, ubi nunc est Carthago nova, Occupasse : inde Gallaeciam transisse, et, positis sedibus, genti nomen dedisse. Gallaeciae autem portio, Amplij- έlochi dicuntur. Regio cum aeris ac plumbi uberrima, tum et minio, quod etiam vicino flumini nomen dedit. Aum quoque ditissima, adeo, ut etiam aratro lae-5quenter glebas aureas exscindant. In hujus gentis sex edd. 5 ant. --pi, quam annis. s. In eo lusisti. ete. Talis Otho apud Taeit. Hist. Il, ii, 8; Carolus duodecimus Sueciae rex. apud VOLlaire, mare ire de chorias XII; Henrietis illo quartus, Gallorum rex, apud eundem Votiatis, Henricida,

ehane. III. ED.

III. . I. Tvtim. Gallice te Tage, fluvius Portu gallite . quae Romanis suis pars Hispaniae. - Aiactores.

α. Morie ADeis. De Aiacis caede . voluntaria res titita ex sophoelia Ajaee fla elli sero; Teuerum ipsum . qui huiua caedem non ultus esset, patria pulsum omnes sere caeteri scriptores tradunt Salamina Cypri eo didisse, de anera emigratione

tacenies. - Miaminiam. Miamina

forma Graina edd. Ald , Iunt. , Par.

tradit Plinius XXXIII, αι.

560쪽

finibus sacer mons est, quem ferro violare nefas habetur : sed si quando fulgure terra proscissa est, quae in his locis adsidua res est, detectum aurum, vel ut Dei 7 munus, colligere permittitur. Feminae res domesticas agrorumque Culturas administrant: ipsi armis et rapius Dis serviunt. Praecipua his quidem ferri materia, sed aqua ipso ferro violentior: quippe temperamento ejus serrum acrius redditur; nec ullum apud eos telum

probatur, quod non aut Bilbili fluvio, aut Chalybes tingatur. Unde etiam Chalybes fluvii hujus finitimi

appellati, ferroque caeteris praestare dicuntur. a IV. Saltus vero Tartesiorum, in quibus Τitanas bellum adversus Deos gessisse Proditur, incoluere Cu- Detes: quorum rex vetustissimus Gargoris, mellis cola ligendi usum primus invenit. Huic quum ex filiae stupronepos provenisset, pudore flagitii variis generibus exstingui parvulum Voluit: Sed per omnes caSus sortuna quadam servatus, ad postremum ad regnum tota periculorum miseratione pervenit. Primum omnium, quum eum exponi jussisset, et post dies ad corpus expositi requirendum misisset, inventus est vario sin4 rarum lacte nutritus. Deinde relatum domum, tramite

angusto, Per quem armenta Commeare consueverant,

projici jubet: crudelis prorsus, qui procul Cari DepOstem, quam simplici morte interfici, maluit. Ibi quo

que quum inviolatus esset, nec alimenti S egeret, Ca

nibus primo jejunis, et multorum dierum abstinentia

7. 9ia... semiant. sellieet ipsi viri. 8. GaIFM. Atiam inter et Tagum, qui Ptolemaeo et Martiano est Ca-lipus. adnotante Is. V ssio. IV. I. cuneus. C etes correxi cum Ia. Vossio, qui sunt ineolae promontorii Cunei proprie, qui postea Mea suos protulerunt, procuretes, qui sunt in Creta, nulli in Hispania. Titanas aut m constans veterum fama ponit in Thessalia, non in Hispania.

. Stam . Unus e d. quum haheat reum . inde Gret . elicit incestu. Miseriatione. A1d. et Iunt. admiratione, ut S. Io.

SEARCH

MENU NAVIGATION