Silvae

151쪽

P. MINU STATII Uarum secretis agitare sub ossibus ignouulum nee Phrygius uitiasset raptor amorem Dulichiive proe nec qui frastismis diu luere Casta Myeenaeo conubia pollisit auro. Si Babylonos opes, Lydae si pondera gazae 60 Indorumque dares Serumque Arabumque potentes Diuitias, mallet cum paupertate pudiea Intemerata mori uitamque rependere Muae. Ne hon triste rigens nimiusque in moribus horror,

Sed isnplex hilarisque fides e mixta pudori GGratia. quod si anceps metus in maiora uocasset, Illa uel armiferas pro coniuge laeta cateruas

Fulmineosque ignes mediique perie x ponti Excipere melius, quod non aduersa probarunt, Quae tibi cura seri, quantus pro coniuge pallor Sed meliore uia dextros tua uota marito

Promeruere deos, dum nocte dieque satigas Numina, dum cunctis supplex aduolueris aris Et mitem genium domini praesentis adoras.

Audita es, ueniique gradu Fortuna benigno. 75 Uidit quippe pii iuuenis navamque quietem

Intactamque fidem succinctaque pectora curis Et uigiles sensus et digna euoluere tantas Sobria corda uices, uidit, qui cuncta suorum

Nouit et inspectis ambit latus omne ministris. 80 Noe mirum uidet ille ortus obitusque, quid auster, Quid boreas hibemus agat, serrique togaeque Consilia atque ipsam mentem probat illo subactis Molem immensam humeris et uix tractabile pondus

152쪽

SILUARUM L. V, 1. 129 Imposuit nec enim numerosior altera sacra 85 Cura domo, magnain late dimittere in orbem Romulei mandata ducis, uiresque modosque Imperii tractare manu; quae laurus ab arcto, Quid uagus Euphrates, quid ripa binominis Histri, Quid Rheni uexilla ferant, quantum ultimus orbis s0 Cesserit et refugo circumsona gurgite hese omnia nam laetas pila attinentia honos, Nullaque lamosa signatur lancea penna);Ρraeterea, fidos dominus si diuidat enses, Ρandere, quis centum ualeat frenare, maniplos 5 Admissus quis eques, quis praecepisse cohorti, Quem deceat clari praestantior ordo tribuni, Quisnam semigeras signum dare dignior alae. Μillo etiam praenosse uices, an merserit agros Nilus, an imbrifero Libye sudauerit austro; 100 Cunctaque si numerem, non plura interprete uirga Nuntiat ex celsis ales egeaticus astris Quaeque cadit liquidas Iunonia uirgo per auras

Et picturat pluuium ligat aera gymmaeque tuas laurus uolucri, Germanice, cursu 105 Fama vehit praegressa diem tardumque sub astris Areada st in medio linquit Thaumantida caelo. Qualem te superi, Priscilla, hominesque benigno Aspexere die, cum primum ingentibus actis Adinotus coniunx uicisti gaudia cenas 110Ipsius, effuso dum pectore prona sacratos Ante pedes avide domini tam magna ferentis

uigius iare, manipli cui permissus non am fissa 102 ex Amis edd. t 10 curru Barthi H 106 uehit Domi uelutis a toto adulati gaudia missius ι 111 astus id- 112 sexentis scripsi merentis o α

153쪽

P. PAPIMI STATU Uolueris. Αοni non sic in uertice gaudet, Quam pater areani praesedit hiatibus antri Delius, aut primi cui ius uenerabile thyrsi 115 Baechus et attonitas tribuit uexilla cateruae. Nec tamen hic mutata quies probitasve secundis

Intumuit tenor idem animo moresque modesti Fortuna crescente manent lauet anxia curas

Coniugis hortaturque simul nectitque labores. 120 Ipsa dapes modicas et sobria pocula tradit,

Exemplumque ad erile monet uelut Mula coniunx Agricolae parci uel sole infecta Sabina, Quae uidet emeriti iam prospectantibus astris Tempus adesse uiri, propere mensasque torosque 125 Instruit expectatque sonum redeuntis aratri Parua loquor tecum gelidas comes ire per arctos Sarmaticasque hiemesinistrumque et pallida Rheni Frigora, tecum omne animo durata per aestus Et si castra darent, uellet gestare pharetras, 130

Uollet Amazonia latus intercludere pelta; Dum te pulvereum bellarum nube uideret Caesarei props fulmen equi diuinaque tela

Vibrantem et magnae sparsum sudoribus hastae. Hactenus alma chelys tempus nim ponere frondes 135Ρhoebo, tua maestaque comam amare cupresso.

Quisnam inpacata consanguinitate ligauit Fortunam Luidiamque deus quis iussit iniquas Aeternum bellare deas nullanine notabit

Issa domum, toruo quam non haec lumine figat 140 Protinus et saeua proturbet gaudia dextra8

154쪽

81LUARUM L. V, 1.

13 i

n ebant hilares inconcussique penates: Nil maestum. quid enim, quamuis infida leuisque, Caesare tam dextro posset Fortuna timeri ΤΙnuenere uiam liuentia fata, piumque 145 Intrauit uis saeua larem sic plena maligno Amantur vineta noto, sic alia senescit

Imbre iris, nimis, grauidae sic obuia puppi

timido et uelis adnubila aura secundis. Carpitur eximium fato riscilla decorem 160 Qualiter alta comam siluarum gloria pinus Seu Iouis igne malo seu iam radice soluta Doficit sit nulli spoliata remurmurat aurae. Quid probitas aut casta fides, quid numina prosunt Culta deum sumas miseram reum undique leti 155 Vallavere plagae, tenuantur dura sororum Licia et exacti superest pars ultima fili. Nil famuli metus, nil ars operosa medentum Auxiliata malis comitos tamen undique ficto Spem simulant uultu, flentem notat illa maritum. 160 me modo inserea nequicquam flumina Lethes Incorrupta rogat, nune anxius omnibus aris Inlacrimat signatque fores et pectore terget Limina nunc magni uocat exorabile numen Caesaris heu durus sati tenor estne quod illi QNon liceat quantae poterant mortalibus annis Accessisse morae, si tu, pater, omne teneres

Arbitrium caeco gemeret mors elusa barathro, Longius et uacuae posuissent stamina areae. Iamque cadunt vultus oculisque nouissimus error 1700ptunsaeque aures, nisi cum uox sola mariti seitur illum unum media de morte reuersae

148 grauidae geri es. l. p. 26I rapidas 149 obnubilat uel obsibilat Markl l 166 tenuanturioni. tenduntur sis an tardanis i 160 fori notat unci 161 numina Lethes missi a 171mtalis nisi quod i 17 reuersa re ne ins s.

155쪽

P. PAPINU STATII Mens uidet, illum aegris circumdat fortiter ulnis

Immota obuersa genas, nec sole supremo Lumina, sed dulci mauult satiare marito. 175 Tunc sic unanimum moriens solatur amantem: Pars animae uictura meae, cui linquere possem

utinam, quos dura mihi rapit A vos, annos:

Parce, precor, lacrimis, saeuo nec concute planctu Pectora, nec crucia fugientem coniugis umbram. 180 Linquo equidem thalamos Salu tamen Ordine maestos

Quod prior exegi longa potiora senecta Tempora uidi omni pridem te flore nitentem, Vidi altae propius propiusque accedere dextrae. Non in te satis, non iam caelestibus ullis 185 bitrium mecum ista sero tu limita coepto

Tende libens sacrumque latus geniumque potentem Inrequietus ama. nunc, quod cupis ipse iuberi, Da capitolinis aeternum sedibus aurum, Quo niteat sacri censen pondere uultus DCaesaris, et propria signes cultricis amorem. Sic ego nec Furias nec deteriora uidebo Tartara o Elysias felix admittar in oras. Hasio dicit labens sociosque amplectitur artus Haerentemque animam non tristis in ora mariti 1s5 Transtulit et cara pressit sua lumina dextra. At iuuenis magno flammatus pectora luctu Nunc implet saeuo uiduos clamore penates, Nunc ferrum laxare cupit, nunc ardua tendit In loca uix retinent comites), nunc ore ligato 200 Incubat amissae mersumque in corde dolorem

Saeuus alit, qualis conspecto coniugis igni

156쪽

SILUARUM L. V I. 133 Odrysius uates positis ad Strymona plectris Obstupuit tristemque rogum sine carmine fleuit. Ille etiam maestae rupisset tempora uitae, 05N in tartareum chaos incomitata subires, Sed prohibet mens fida duci seruandaque sacris Imperiis et maior amor quis carmine digno Exequias et dona malae seralia pompae Perlegat omne illic stipatum examine longo 210 Uer Arabum Cilicumque fluit floresque Sabaei Indorumque araura seges praereptaque emplis

Tura, Palaestinis simul Hebraeique liquores Coryciaeque comae Cinyreaque germina et altis

Ipsa tori Serum Tyrioquo umbrata recumbit 215 Tegmine. sed toto spectatur in agmine coniunx Solus in hunc magnae nectuntur lumina Romae, Ceu iuuenes nato suprema ad busta serentem:

Is dolor in uultu, tantum crinesque genaeque Noctis habent illam tranquillo fine solutam 220Felicemque uocant, lacrimas fudere marito. Est locus ante urbem, qua primum nascitur ingens

Appia quaque Italo gemitus Almone Cybebe Ponit et Idaeos iam non reminiscitur amnis. Hi te Sidoni uelatam molliter osse 225 Eximius coniunx nec enim sumantia busta Clamoremque rogi potuit perserre beato

Composuit, Priscilla toro nil longior aetas Carliere, nil aevi poterunt uitiare labores Siccatam membris tantas uenerabile marmor 230 Spirat opes mox in uarias mutata nouaris

20 maestas scripsi erecte uel repte o rect Me de A non liquet cecte tecte γ); fractae mhofusci 207 duci seruandaque Barthius ducis mirandaque Ma duci Doni iurataque MarkI D213 Palaestini Dom l 214 Corycieque A Coracioque alti Gro- nouitis malim in alti l 21 serum serium c l 220 Sordis habent

157쪽

P. PAPINU STATU Emgies hoc aere Ceres, hoc lucida Cnosis, Illo Maia tholo, Venus hoc non improba saxo. Accipiunt vultus haut indignata decoros

Numina circumstant famuli consuetaque turba 235 Obsequiis, tunc rite tori mensaeque parantur

Assiduae. domus ista, domus quis triste sepulcrum Dixerit hae merito uisa pietate mariti Protinus exclames: est hic, agnosco minister Illius, aeterea modo qui sacraria genii 240 Condidit inque alio posuit sua sidera caelo Sic, ubi magna nouum hario de litore puppis Solvit iter iamque innumeros utrimque rudentes

Lataque ueliferi porrexit brachia mali Inuasitque uias, in eodem angusta phaselos 245

Aequore et immensi partem sibi uindicat austri. Quid nunc inmodicos, iuuenum lectissime, fletus Corde foves longumque uetas exire doloremγNempe times, ne Cerbereos riscilla tremescat

Latratus tacet ille piis ne tardior adsit 250Nauit proturbetquo vadis uehi illo merendis

Ρrotinus et manes placidus locat hospite cymba. Praeterea, si quando pio laudata marito Umbra uenit, iubet ire faces Proserpina laetas Egressasque sacris ueteres heroidas antris 255 Lumine purpureo tristes laxare tenebras Sertaque et Elysios animae praestemere flores. Sic manes riscilla subit ibi supplico dextra Pro te fata rogat, reges tibi tristis Auerni Placat, ut expletis humani finibus aeui 260Ρacantem terras dominum iuuenemque relinquas Ipse senex certae iurant in uota sorores.

cautem G a

158쪽

SILUARUM L. V 2.

LAUDES CRIMIM UECTI BO NI FILII Rura meus Tyrrhena petit saltusque Tagetis Crispinus; nec longa mora est aut avia tellus;

Se mea secreto uel itur pectora morsu, Udaque turgentes inpellunt lumina guttas, Ceu super egeas hiemes abeuntis amici Uela sequar spectemque ratem iam fessus ab altis Rupibus atque oculos longo querar aere uinci.

Quid si militiae iam te, puer inclite, primae

Clara rudimenta et astrorum dulce uocaret Auspicium, quanto manarent gaudia fletu 10 Quosve darem amplexus etiam haec optanda propinquis Tristia et octonos bis iam tibi circuit orbes Uita, sed angustis animus robustior annis Incumbitque oneri, et mentem sua non capit aetas. Nec mirum non te series inhonora parentum 15 Obscurum proauis et priscae lucis egentem Plebeia de stirpe tulit non sanguine cretus Turmali trabeaque Remi, nec paupere clauo gustam sedem et Latii penetrale senatus Aduena pulsasti, sed praecedente tuorum 20

Agmine. Romulei qualis per iugera circi,

Cum pulcher uisu et titulis generosus auitis Expectatur equus, cuius de stemmate longo Felix emeritos habet admissura parentes,n Tit αἰ- Uecti A meti Q dedi I 1 agetis ei

14 Succumbitque is, correri totum uersam del. Barthius 18 trabe ac remis et A trabeque ac remis et , corr. ipsius il Immiora circi MarteL Ira et missius om. demeritos Au es'. seMartius

159쪽

P. MINI STATIΙΙllum omnes acuunt plausus, illum ipse uolantem 25 Pulvis et incurvae gaudent agnoscere metae:

Sic te, clare puer, genitum sibi curia sensit, Primaque palaricia clausit uestigia luna. Mox yrios ex more sinus timicamque potentem Agnouere humeri sed enim tibi magna parabat 30 Ad titulos exempla pater quippe ille iuuentam Protinus ingrediens pharetratum inuasit Maxen Belliger indocilemque fero seruire Neroni Armeniam. rigidi summam riuortis agebat Corbulo sed comitem belli sociumque laborum 85 Ille quoque egregiis multum miratus in armis Bolanum atque illi curarum asperrima suetus Credere partirique metus, quod tempus amicum Fraudibus exerto quaenam bona tempora bello, Quae suspecta fides aut quae fuga uera semes 40 Armenii Bolanus iter praenosse timendum,

Bolanus tutis iuga quaerere commoda castris, Metari Bolanus agros, aperire malignas Torrentum nemorumque moras tantamque uerendi

Mentem implere ducis iussisque ingentibus unus 45 Sufficere. ipsa uirum norat iam barbara tellus, Ille secundus apex bellorum et proxima cassis. Sic Phryges attoniti, quamquam emeaea uiderent Arma Cleonaeusque acies impelleret arcus Pugnante Alcide, tamen et Telamona timebant. 50 Disce, puer; nec enim externo monitore petendus Virtutis tibi pultae amor cognata ministret Laus animos. aliis Decii reducesque Camilli Monstrentur tu disce patrem, quantusque nigrantem

160쪽

SILUARUM L. V, 2

Lucibus occiduis sessoque Hyperione Thula 55 Intrari mandata mutis quantusque potentis Misso urbes Asia sortito rexerit a se Imperium mulcente toga. bibo talia pronis Auribus, haec certent tibi conciliare propinqui, Haec iterent comites praecepta senesque paterii 60 Iamque illo moliris iter nec deside passu Iro paras novilum ualidae tibi signa iuuenias Irrepsere genis, et adhuc tenor integer aeui. Nec genitor iuxta satis namque haustus iniquis Occidit heu geminam prolem sine praeside linquens. 65Nec saltem teneris ostrum puerile lacertis Exuit albentique humeros induxit amictu. Quem non domipit pubes Gena nouaeque Libertas properata togae ceu nescia salais Silua comas tollit fructumque expirat in umbras. 70M tibi iuriae tenero sub pector euriue Et pudor et docti legem sibi dicere mores; mne hilaris grauitas et hon tranquilla nitorque Luxuriae omne timens pietasque ea omnes Dispensata modos aequaeuo cedere miri 5 Mirarique patrem miseraeque ignoscere matri, Admonuit fortuna domus. tibine illa nefanda

Ρocula letalesque manu componere SucOSEualuit, qui uoce potes praevertere οππιSexpentum atque omnis uultu placare nouercas MInfestare libet manes meritoque precatu Pacem auferre rogis; sed te, puer optime, cerno