장음표시 사용
71쪽
itirepagronat. LTitia Seio . 39. s. et furax in. de legat. a.
fectu prosit, sdie. Si filius de
siderat licite remanere in sae CuIo, non obstante voto a se emisse; necesse est vivere &reali ver subueniat parentum . . necessitatibus. Praedicta enim modora. dicito, dummodo, requirit, utisa. de necessitate existat illud, cui adiungitur, ad hoc ut di
spositio possit effectum suum sortiri :& denotat esse praecise adimplendu id,cui ipsa adiungitur. Ita D. Andri in cap. ex ruarum,num. . de aurit. ct palli, in verb.dummodo. Ral
ctione. Alemin l. I. in principis in a. no abis ad I Falcia timus
Alias non potest licite remanere in saeculo : sed ten tur adimplereVotum sub poena peccati grauis. Et interim mitam caelibeducau, fgm. Hoc medio tempore, quo remanet in saeculo filius ad parentibus subuenie-dum; non potest matrimoniucotrahere, sed coelibatum seruare tenetur. Nam declaratio
quoad legitime differendum. Religionis ingressum, non au item ad totalem liberationem a voto adimplendo ;& propterea vovens no potest am. plius de se disponere. & etiagere quamlibet aliam vitae rationem sibi beneuisam:sed imnetur se conseruare in ea statu liberum, quo se Deo per
votum consecrauit,& in caelibatu perseuerare, nemini amplius se obligando:cum non amplius sit sui iuris, sed Deo dicatus . Si autem contrahat matrimonium, agit contra votum,& peccat, licet matrimonium postea teneativi infra dicem
e aliqua Religionis. quam ingredi et/ouit, et inisgisurus esset,a te inιuζyc.
Quia vovens tenetur Deo vo tum reddere, S cum impediatur reddere,no debet e X m
moria delere suam obligati nem, sed illam prae oeulis continuo habere; propterea M. P. mandat, ut illi per suum executorem imponatur obligatio aliquid faciendi quotidie
ex operibus eius Religionis , quam vovit, vel ingressurus esset,ad conseruadam memo riam suae obligationis. Sicut enim in rebus ciuilibus cou-ficiuntur tabulae pro conser uanda memoria obIigationis, cum res,quae tradi debet, non
72쪽
possit statim tradi creditori. In foro conscientia,Lnmtat. lib. 3. D I e oblim Pro intelligetia huius et .gat. is principis.ct in I . de . selae,sciedum primo est, quod , in
actionib. ct obligat. Ita etiam, sorus est locus exercendarum cum res per votum Deo cre- filium,&dicitur 1 fando. e. ditori debita, tradi statim no rus,Io. deverb. Agu.sime deno possit; debemus per quotidia- minatur a Foroneo,qui primus nam adimpletionem alicuius Graecis dedit legem i & idcir- 'ex dictis operibus Religionis, co serus est locus,vbi exerce conseru ire ut in tabulis destri tur iudicium id est , iustitia ..ptam memoriam obligationis voti. Aduertendum hic est, non quaelibet opera iniungenda ecse ab exequutore voventi, sed solum ea, quae sint congrua statui, possibilitati. ac utilitati
spiti tuasi illius . Si enim quis
stram Iasu ingredi; ego nihil aliud iniungerem , nisi onus
quotidiani examinis consciotiar, vel orationis mentalis, vel
similia, quae possunt comm de fieri, & eum spirituali fructu animae adimpleri.
Prout sicundinn Deum idisitur anime saluti expedire
videris', siste. Non praescribuntur opera iniungenda vo- uenti, sed arbitrio exequut ris relinquntur Arbitriit enim F. , videriis importat illud verbum Ad tam ' ritie a. i Glossa de corpor
vitiat. ordin. quod tamen ambitrium est rcgulandum a salute voventis, prout ipsa verba sonant, nec opus est id pluribus probare . cap. foras, Tabiena in verbo fores,ctoosin rufrica de foro competenti Forumautem generis neu- Fω- tti denotat territorium Iudicis,ubi habet potςstatem ter rendi ,& animaduertendi in is homines steteratosa.Pupillus, a 39. . terrisorium, FG --. Agniscat. Quandoque denotat Iocu, ubi fiunt nundinae , ct propte
rea appellatur forum rerum venalium, Panorm in d. cap
Secundo sciendum est, du' risisplicem esse serum proprie acceptum. Alter dicitur iudici ii s , seu contentiolus, & serus exterior,seu hominum, & so .
rus f , sui spectat ad Iudices, causarum cO-nitionem,
S iurii diectionem ciuilem, seu criminalem habentes, ubi ex
officio tenentur decerner scalisau secundum leges,& tu'ta, seli ciuilis,leti canonica ,
di res considerare secundu id, quod iuraci leges disponunt.
73쪽
η8 Praxis ad Litt. M. Poenitent.
Conscientiae, & dicitur serus minis Conscientiae. interior,qui spectat ad CoscL SIIuest. autε infum. eodem sarios, & ad quemlibet Chri- verbo, Cycientia, asserit,quodsianum,quatenus agitur dei conscientia dicatur quasi con- eius conscientia, ct salute eius cludensscientia. Et eo mou animae,nulla habita ratione ri- tur, quia conscientia est actussoris iustitiae, seu legum, sed sinderesis, id est, applicatio tantum aequitatis, consideram scientiae ad aliquid morale odo rem secundum Deum, & dijudicandum, unde sit quasi secundum quod vir bonus & conclusio syllogismi, qua i aequus iudicaret. dicatur,an aliquid sit bene vel
visus c... sexu costientiae sub- male gestum .p -- . diuiditur in sacramentalem Baldus vero in cap.etim eam eo . & non sacramentalem. Forus fam, de tesibus, existimat, conscientiae sacramentalis est quod conscientia sit ide, quod iudicium & cognitio causae, bonus vir, aequum iubens, &facta in actu sacramentalis co- constituens ; de in rubrica defessionis per Consessuium . iudieijs,quod sit mens sibi ipsi
Forus conscientiae nono conscia,&sit flos intellectus, sacramentalis est iudicium, vel mentis qualitas se ipse . factum extra sacrametum Poe- dijudicas, & vice speculi sun- nitentiae ab Ordinario loci, vel gitur, & ostendit te tibi. Idem ab alia persona, de mandato Bal in c.nificum pridem,n. . Samnisse.vel de mandato eius- O I9. de renunciat. Videndusdem ordinarij: & hic serus est est etiam idem Balta in cap. inmedium quid inter forum . notuit, nu. s. de elect. O ele Linteriorem & exteriorem, ut potes. ct in nati, S sed si infra dicemus. quis, prope em, C.communia Tertio sciendum est, quid delegatis. st Conscientia, unde dicatur, Ego autem existimo, con- quotuplex sit, " sint eius scientiam nihil aliud esse; qua actus . conceptam scientiam de aliquo, Conscientia, secundum Io. secundum quam quis seipsuτ abie=r. insummerb.Conscien- iudicat,reprehendit, stimulat,sia, dicitur a praepositione o accusat, vel excusat: & pro- eum , cientia, ut sit identa, pterea secundum S.Thom. I. 2. ac cum alio scientia. Et affir- quo. 79. artis. I. ad primummat cum S.I om. I. par.q. 69. coscientia est dictamen ratio--LUI. hanc esse communem nis . Et bene dicit Bald in interpretationem huius nin rilibr. exIra de Iudic. quod c5- scientia Diuitig Cooste
74쪽
Seieria quid. Fides quid. Opinis quid.
scientia sit mentis qualitas se demus nec firmiter credimus ipsam dijudicans Et probatur ita esse sed cum sermidine, ne abesse tu , quia potest facilli' contrarium sit verum, Glos in me deponi,& mutari, etiam in M.antepenuit. in Isi sio.
instanti, cum aliquid appre f. penuli.in verb. que cirem, hedatur in contrarium malo ris momenti; quod fieri non potest,si con scientia esset potentia, vel habitus, vi aliqui
F. iii possidetis. Dubitatio est cognitio duarum rerum contrariaru, neutram earum iudicando vera.
tenent; quae conceptio ab in- Glos recepta in l.de sata, Is gtellectu elicita in memoria pro tribunali residet , di prae-cfictae conceptae scientiae recordatione iudicat actiones, testificatur de peccato facto, vel non facto , reprehendit, remordet , aliosque suos actus exercet.Hoc idem censet Na- de testamentis. , in rubr. delinis Ofacti ignoran quae dubietatem appellat titubati
Scrupulus est cognitio aru fera gumenti apparentis contra et praedicta.
Collige igitur, scientia esserear. in manuali, c.37. nu. 28O. cognitionem firmam &euide- dum asserit,secundum S.Thomam, Conscientiam non esse potentiam, neque habitum a nimae, sed actum eius iudicativum: & propterea definit, quod Conscientia sit scientia,
etem: fidem esse firmam,non tamen euidentem cognitione, sed obscuram. c. I. de fancti . Trinitate opinionem nec esse firmam, nec euidentem , sed - - I cum formidine oppositi scru-
fides pinio,aut dubitatio, de pulum vero esse solum quod- re aliqua facienda, vel non fa- dam argumentum apparens.
cienda. i ii ita Natiar. co citato.
Cuius definitionis occasio- Sciendu tertio est, Cosciene, Aduerte primo,quod scie. tium secundu S.τLasent.dist. tia est cognitio visiva rei tam di .q.a. art. . triplici modo per intollectu,quam per sesu. accipi posse. Primo pro reip- C. H-ἰ Ita glos in L a .f.antepenuit.F. se conscita, & sic sumitur I .ad 'φος M. dc qua pluuio arcen. Fides est Timoth. i .Caritas procedit de ' Ρ' cognitio rei, qua firmiter ita . conscientia bona. esse iudicamus id, quod non Secudo sumitur pro habitu, videariaSap.in domo. II.9squo quo quis disponitur ad conia . minus,de P tenaeiis. q. Opi- sciendit:& secundum hoc cinnio est cognitio, qua iudica- sueuit dici lex naturalis,& h m. aliquia esse, quod non vi- bitur rationis,id est synderesis
75쪽
yo Praxis ad Litt. M Poenitent.
quae est verbum Graecum , rem poliat. C. . de re θα& interpretatur Scintilla con- Deus enim no attendit, quod ρλα. '' Aientia. fit, sed quo animo fiat. Liciae Tertio modo sumitur com- tamen potest,& debet deponi muniter, & proprie 1 Docto- propria conscietia ad mandaribus pro actu r itionis cogno- tum Praelati , quando non est stentisin applicantis. stientia clarum, quod huiusmodi mi- ad aliquid morale dijudican-ε datum sit contra legem Dei , dum. S.I om. in pia PMII. 79- etiamsi habeat credulitatemari. I 3 probabilem, & discreta, di PoSciendum quartis,Consti Gmqui ioni,de sent. excommtiam, praedicto tertio modo Sed noa potest fieri ex pro acceptam, esse duplicem 1 iae pria voluntate absque dicto est veram , quae recte iudicat; mandato, iuxta illud Ecclesia di erroneam,quae false iudicat, stici Ilai ama periculum per cap. perpetuas. 37. de monia ,. bis in tua . . O cap.inqui tiom. q. defent. Nota secundo differentia,
excom. - quae est inter conscientiam ,
Sci dum quinto, conscien- Synderesim,& legem naturale tiam habere tres actus, secu- lex enim naturalis dictat b du m tres applicationes scie . num iacienc in malum iu tiar. Primus est cognoscere, & giendum : Conscientia vero restificari de peccato facto, quae est iudiciu in rationc,iudieissi;.. i. vel non facto. EccLI. Scis con- eat,hoc vel illud esse, vel non - - - scientia tua, crebra maledixis esse bonum,&ideo sectedum,. δε Hin verno saciendum. Nauar in Secundus est repri hende- man.c. 2 7.misce se r cons.n. re, remordere, accusare,& ex- 2 8o .ctis cler tuas,ita ae m. Π - cusare, cap.sentimus II. g.3. Synderesis, quae est scintilla Tertius est ligare,vel solue- rationis iecundum S. om.inre,respectu futuri yia. insum. 2 R. 39s es. I.art. 3. id est,
-. -rbo,conscientiainum. Iia pars animae suprema, qua cuNotaviuod Conscientia li- spiritibus conuenimus Ange gat,&soluit virtute diuini prae licis,aesumpta similitudine scepti,& virtute propria,qua a parte ignis magis eleuata , do quis apprehenditie esse ad quς appellatur scintilla,vt n aliquia obligat um. Idem Dis. tat Glos in rim. cap. Anai,iae iι. n. 2.de idemquod fit c stimulat voluntatem ad bonuera conseientiam, aedificat ad faciendum:atq. ita ConscietuMh--, capillacra . Ia e est regulata ratione: Syndere-
76쪽
sis vero,est regula in voluntate, instigando eam ad bonum. Ita Alex. in 3. parsum. trarii. de lege naturalia . a. Scot. dict. Hinei. 3 ρ.appellat Synderesim, superiore partem animae vel habitum principiorum operabilaim, ut: Deo est Obediendum ; parentes sunt honorandi . Vide Bal disi Auth. ingres. 7. OE.C.de Sacrosan. Eccles Oin I. penult. .HA,C .ne frui haereaeransit. ct in t .Cde poenis Iu qui malis iudicant, ct videtexi.in L militis, C.de Relig. Osumptfun.
rus Conscientiae, id est, locus, in quo exercetur conscientiae iudiciu , largo modo sumptus regulariter est Mudus hic inferior . Dixi, regularicer, quia posset quis etiam in concavo Lunae existens a propria conscientia iudicari,&a Sacerdois teis ibi etiam exi steret, absolui,& condemnari: nec est aliis qua pars mundi determinata pro isto soror nam iudicium istius sori ubique locoru exerceri potest in Ciuitate,in praedio, in castello, in mari,domi,
dic.regulariter tamen , ob c6- uenientiam, & reuCrentiam
debet in templo, in aede sacra:
in isto enim soro homo ligaturdi absoluitur, no sollim super
Caeso. Damn. xo. di ideo iudicium maximi momenti est. Locus ergo proprius istiussori est, Ecclesia, tam materi lis,quae est locusDeo dicatus, quam formalis , quae est Con-
pregatio fidelium: & qui in isto soro ligatur, vel absolutatur,remanet apud Deum et
Iigatus vel absolutus, nisi ligatus respuerit, dc poenitendo
per interpellationem recurrat ad diuinae misericordiae tribunal, a quo libentissime admi titur recursus poenitentis;&sivere promittat emendati nem suorum peccatorum sabsoluitur 1 sententia per sorum praedictum conscientiae
rus conscientiae est ipsa anima rationalis, in qua residet comscientia,& iudicat, ut ex supra dictis de conscientia colligitur. Dico secundo: Sicut in ominnibus tribunalibus D foris est Iud ex ordinarius, ad que sp ctat prima causarii instantia id est, qui primo cognoscit causaru merita,eaq. diiudicat, ἰή
in eap. pastoralis, de rescriptnum. i. in M. de deinde est Iudex recursus, siue appellationis, ad quem a Decreto, vel sententia Iudicis oris
77쪽
confirmat sententiam, vel il- ac deinde a Iustitia Diuina . .lam reuocat , & absoluit appellantem .lia etiam in hoc foro conis scientiae est Iudex ordinarius, id est propria costientia, quae condemnat, vel absoluiti Iudex vero recursus est Miseri. cordia Diuina, mediantibus meritis Christi Domini Nostri, quae vel condemnatum a propria conscientia abloluit, vel condemnationem
ἐιerra. Dico tertior Iudices istius ---φm recursus repraesentantes Mi-
sericordiam Diuinam , sunt Superiores Ecclesiassici, &Sacerdotes approbati ad co- sessiones, qui tamen diuersimode sibi tradita iurisdictionem exercenti Sacerdotes cinnim eam exercet in foro poenitentiali, hoc est, in sacramentali consessione peccato
rum: alij vero Superiores Ecclesiastici, tam Clerici, quam Sacerdotes, in soro conscientiae, id est extra sacramentalem c6fessionem,quo ad pinnas ab Ecclesia in fustas, pro inobedientia, alijsque culpis, id e st, quo ad censuras, irre. sularitates, inhabilitates, nec non quo ad commutationes votorum, & similia, atque alias gratias spirituales, quibus quis utens, nequit postea in suis actionibus a conscien
puniri. Dico quarto: In isto soro .coscientiae possunt omnes co demnari, sed non omnes a solui per Iudices tecursus diuini. Nam omnes propria conscientia condemnat, sedi non omnes se dignos reddut benignitate Diuini recursus. Quippe Ethnici, Iudaei, ali que, qui sui extra Ecclesiam, remanent exclusi , quanditi in Gentilitate, Iudaismo, &c.
De peccatoribus. vero per tinacibus idem affirmare simis pliciter non audeo. Isti enim, etiam nolentes , possunt ob publicam necessitatem absolui ab excommunicatione imcursa. cap. Deniens,3 8. in ede to .Panorm. in cap.Moso-licae, de excepi. glossa, ct omnes DD. in cap.Agni casti. s. de eo, ι duxit in matri qua pollia. Felis. in cap. Apomli
ca, 9. de except. num. I. Imol.
in cap ab excommunicato, qI. de rescriptis. videlicet,quadaex communicatio non prodest
munitati , propter participationem cum excommunica to .Sum.Angel. in verb. ab in
In hoc auteDD. inter se noconueniunt. Vide Theol.in Φ.di R. a 8. di Canon istas in d. c. ab excommuNicato,de rescript.
78쪽
se in dae. Agnificast, de eo, qui foro non debent praeiudieare
duxis in uxorem quam pol publicae satisfactioni, quae reis ' .. O in cap. I .defenten.excomm. quirit, publicum delinquenteis 6. publice puniri. t. iure maria ρω- . Dieoquinto. Absoluti du ti . 6. c. ad Iti de adult. c. a. spensatio,commutatio, dcc. in depurgat. canonica; & publia isto sero conscientiae concesi cum innocentem publich a sae includunt solum pacem, , , solui. . satisfactionem,ac quietem in- Atque ita absolutus, di trinsecam cum se ipso, ac Di , satus,&c.in foro conscientiet , uina Maiestate, non autem, non potest de iure praetend cum alijs hominibus.Pro pa- re,quod habeatur pro absolu--,quiere & fatisfactione eκ- to,dispensato, &c. in isto sorotrinsecis est alius serus extrini sori. . secus,qui appellatur serus f Ex aequitate tamen po ri, soras emanati,ac producti testa nobili&generose Iudi. soro intrinseco conscientiae T ce admitti praemissa tamen pessis enim: quis condemna- publica fatissectione) ut aliis. tur, vel absoluitura propria , diximuS. conscientia,quam a lingua per EX praemissis ergo collige,
sententiam interloquutoria , cum Praepos in c. praeterea Ia.
vel 1 manu per sententiam in n. Aesponsalib. triplicem esi scriptis prolatam. Dicitur so- se serum: videlicet , forum rus fori, quia in isto publico Poenitentialem, sorum Con- foro iudicatur unusquisque se- scientiae,& forum Fori serum eundum conscientiam λrma. autem conscientiae esse quid tam tam a lege naturali &ci- medium inter serum Poenit ulli,quam a Diuina: necnon . tialemosorum Fori dest, deelaratur, quado quis est ab- rum contentiosum . Abb. in o. . solutus,vel codem natus, tam de his,ε. n. 3.de accuse .Praeposquoad ieipsum , quam quoad in d praeterea e ponsalib. O.
homines,& Deum . ' alij Canon tae in tu.depaeniten. Et sicut in foro conscientiς Oremis. . - l .
. i intrinseco non praeiudicatur Secudo collige secudum&: bonae famae peccatoris secre- te M. P. quid sit intelligenduti,quia sententia remanet ad- cum dicitur,In o roscientiae. hue sub silentio,& solum pro- Nam absolutiones, dispensa-mulganda in ultimo die parti' tiones,& commutatio nes,ac occularis,vel uniuersalis Iudicij; similia, quae M. P.concedit in ita absolutio, &c. in eodeuia, sero conscientiae, non ita re .
79쪽
Ibingie, va sub sigillo remaneat penitus exesuis ab homunum notitiat sed permittit posse illa admitti ad serum etiam externum, praestita public satisfactio , si quae praestanda sit, & participare aliquo m do de soro externo . Et hanc ob causam in nulla istius Diplomatis parte re peritur, fu, laquens conditio , mmmoda, votum M occulum , vel albquid aequivalens , quodvmbram occulti significet: atque ita M. P. non vult filisa tu tionibus, dispelationibus,&cia occultare quod de sui naturamn est occultum.
In ipso actu sacrament sit confestonis tantum,
Quomodo intelligeta sit haee clausula,ex se pra dictis in verbo, Audita cramen ali GRU
Pne, patet.Nam primittenda est lacramentalis consessio, Seius occasione est etiam iaci a .. da huiusmodi declaratio. Pro ἀ
ωιarantia. pterea subrungitur tantum
quae dictio tantum n fine cla klae huiusmodi apposita, est
nit,quae inmat, caetera vero Omnia exciraditidiadia' a
acuta , ML Iuliam de adia Bari in I. . I. ibi ἔμπα μδ, qui iuν dicen.O ιn raras. ne in ' de probatiEt ideo praedicta omnia eodem tem- pinst peragenda sunt, quo fit confessio iacramentalis: hoc enim importat dictiones illς, in actu, .eli appositio dimonis tantum n fine Diplomae
tis. Nam ut docent Roma cons. 68O.nu. . e Mola in et
dictio; tantum, posita in fine subscriptionis, refertur ad tin ta subscriptionem priceden
Aduerte, quod primissa nointelliguntur peragenda esse in actu sacramentalis confessionis physicet: quia non spectant ad illam, neque vepars, neque ut forma, neque. t cir cumstantia ,& sacramentum
Poenitentiae non est quid per manens, sed quid transiens a sed intelligitur moraliter per
agi in actu 1acramentalis confessionis , id est, immediate post eam. Et non aliter, neque mitiabo modo, se e. Dictio, non
quia est dictio negatiua,adrum Mais, a lincta dactioni,aliter, quae den a
dit, non posse ab exequutor adhiberi alium ordinem, nec
80쪽
vafim formam in executi ne Diplomatis M. P. praescriptam iidemque denotant sciquentes dictiones,neque ullo alio modo, ut ex se patet: &ideo non est pluribus explicanda praesens clausula.
eiusdem moti obseruantiam teneri, cessantibus necessitatibus parentu,admoneas, etc. Haec postrema clausula est clara , nec indiget maiori explicationet nam, cessante causa
finali, cessat effectus, qui habet suam subsistentiam a subsistentia ipsius causae. cap.cum cessante. 6 de a peli. authen. generaliter , C. Ee Episcopis Ocier. digere, 6.I. quamuis us
lis , cur filius voto Religionis obstrictus, remaneat in sieculo, & differat votum Religionis adimplere, est necessitas parentum: ideo admonendus est, eum teneri ad Religione ingrediendam, ubi primum cessauerit necessitas praedicta, id est, ubi primum, cessante huiusmodi necessitate, habu rit coitiodam exequendi vo at opportunitatem. S. Thom.
ad a. q. 189. an. 3.Tu retram. in c. I in princip. 17. q. a. P normit. in cap. non es, num. 3.o in c.licet,nu.33. de voto, voti redemptione.
Nota,quod ,si parentes vo-uerint Religionem ingredi,&habeant filios, eorum opera egentes, debent prius illis coissulere . quia non licet parentiabus Resigionem ingredi,omissa filiorum cura, id est, non arouidendo prius, qualiter fi-j educari valeant. Ratio est, quia parentes habent ratione principij,&ideo perse conue nil illis filiorum cura, ijsque subuenire,non ad tempus, sed
duba in regialam D. Francisci .
c. 2.q. 6. art. I. in sine. Sanchez. tom. I. in praecepta Decalogi, lib. .c. 2 .num. 3Α. Et hoc in
telligendum est, etiamsi non is extet magna filiorum necessitas. Nam parentibus, tan
quam principiis , incumbit per se, & cx rei natura, filijs
subministraret filijs autem solum per accidens,ratione ma gnae necessitatis parentum is
Et propterea dicit S. Paulus, ad Corinthios I 3. Parentes debere thesauriZare filiis, non mitem filios parentibus. Sacbatoc. it. n. 3 .& nota illud verbum, thesaurizare, quod imi portat superabundantiam co moditatu, & no rigore necessitati ecessitate su inra fili Ium, non autem praesentem r