장음표시 사용
641쪽
G2 DE GUIDO VBALDO ET bat, ea si optimi oratores ais clari mi diu culta elabora tasadduxissent,no fuissent meliora quae vero fresi ipse aute commentabatur,quod erat fere nunquam dii quamomeditatus ad dicendum accedebat magna aliqua in reatq; causa, cum sic tractabat, ut cum omnius artis prcceptis 'an Stutisq; uteretur, nullum tamen disciplinae aut schola, nullum industriae ve1hgium appareret.Sed iam ad hi Briarim cognitionem trabeamus,alterum earum artium, quis maxime Regibus diximus imperatoribus t couenire. Q Παquidem certe ars ipsa quos, bstria spectarisolet: duobus
enim quasi terminis continetur, rer scilicet ais locorum descriptione. Harum partium ulterum iam nomine holarium, alteram cosmographium dixit illa bonarum otium studiorumq; omnium inuentrix et magistra Grecia: magnisq; utrans atq proprijs autoribus ulcijt. Quod postea nostiri homines mitulati idem merunt.blis igitur in fingulis quantum nosis Dux excessuerit, Faesio Proceres cognoscite. Dico enim, o quidem magna vocepronun
cio: quicquid unquam gestim a quoquam di, quicquia
perpetrarim,quod quidem literis mandatum sit vel Graecis vel omnino nostris, siue ex Hebraeorum billaria illa Pidem perantiqua pers vereri, siue ex his hi Brijs qu .rum res gestae post uere,veteres tamen ipse quos sunt,ut
Persarum regum optiorum,ut odorum, ut Armenioram, ut Graecorum, ut Romanorum aliorumq; inter hos populam lue omnino ex recenti aloe nolia,ea omnis
Ducem nostinum legere audires voluisse, semel vel lecta vel audita in proptu posita semper antes oculos habuisest,ita,vi nihil unquam eorum exciderit. Quasi enim ille omnes in animo res inscriptas habere natagentium co-
642쪽
ELISABETHA V R B. D V c. so3 motiones,nullae exercituum comparationes,nullae classes, nullum bellum,nulla pugna,nulla oppidi obsisse,nullum egregium 'cinus,nulla illi brior nox, tam nullia morbo rura eluuiones, aut fines aliqua durio aut praeclarae disciplinae, schol 'leges,cerimoniae, acrorum ritus,nullum denis nesβctum neq, dictum paulo excellens inerat in literaru monuinetis, quod non in eius memoriae septo contineretur.Equidem mihi ipsi videor mira nimium Proc res O fidem exuperantia dicere. Sed quid agams taceam
ne ea quae verisima esse certo scio, quae vos frtasses ci e millies sum expertus es ut c&m alumni mei optime de me meriti, tum certe vestiri Ducis video diuinis virtutiabus inuidilbe s an proferum explicen , omnia ut qui haec
non viderunt, non ante audiuerant, mendacio me putent
vel restne illi velle gratia,qui incarum fortunarum aut trem omnium vel a vobis inire, qui vos rum Principem stulaudem Sed me praestit vera dicentem quicquid lubet,quaeas lentem ingratum atq; immemorem videri. Itaque ita Iud iterum utque sepius repeto, memoriam nostiro Ducitantam fuisse, ut ea pro caera usque codicibus utereturi. qu i enim in illam transcriberentur eisdem literarum monumcntis ea quae legeret, aut eisdem verbis, quae audiret, sic ordine post apositus permanebant, ncque temporis vlla statio longinquitateve delabuntur. Ita ille cim vellet aliquid recordari, ad suae se memoriae quasi comment rium refrena tum id tanquam relegere sic reminiscob tur. Sarmadas quidam in Graecia fuisse olim truditur ea memoria vi ut quae quis volumina constrisse ea ipse more legentis repraesentaret. Magna pro ficto res atque per-
disticius:nes enim ne longa exercitatione atq; Uu ejici
643쪽
DE GUIDO VBALDO ET tantus habitus atque scientia potest. Verum omnino nihil iam nostri Ducis fessu memoriae felicitateve conferenda. Graeculas ea quae legerat, tum, cum legerat, fortasse
recordabaturipaulo subpostra eadem spei spes, profecto situ fiet : arte enim memoriae illa, quae ab ijs, qui de ea rescripserunt, est trudita, credo, iuuabatur. Quae vera a re que 'quis confici tantisper dum illa culet locorum d positio, qua qui agunt,utuntur, remanenti refrigerato negocio euolantataq; illi pauca eorum ultra retinent,pauca comminiscuntur. Nos, autem nihil locis utebatur, nia
hilarte conficiebat uim sibi memoria quasi ager satis j
tum sine ullo cultu ferebat. Tum larga Deori immortassium dona atque munera nullis hominum Iaborisu nullis artis praesidiu adiumentiss indigebant. Vidi ego saepe Proceres cimis longus paginus recitaret non modo int vis sensibuso singulis etiam verbis, eorumscriptorum quorum i e libros cumperie ipsi eos posta in manibus
decem aut quindecim totos annos non habuerat, neque ullam interea earum pagi rarum mente unquanto alarurecoIMUL Itaque vi rem breuiter explicem,omnes actio nes,omnia tempora, omnia clarorum virorum, omnia ita
lustrium seminarum nomina, quacunque in arte distia plinas excellassent, ita haerebunt is eius memoria, ita is
eorum quaecuque audiuerat aut viderat, recordabatur,ut ipsum unum diceres vel omnes omnium gentium annales
conscripsisse, vel omnibus feculis vixissee. Haec de rerumhilhria. De regionum sitae autem o lacorum illudpo
sum dicere,quod non prouinciarum, non urbium,non oppido, .m, non pene vicorum, non item maris vllius, nonsina non infularum sit torulortuum, non motiu non
644쪽
ELIS AB ETHA URB. D VC. 6o, ion lacuum, non laminum, non ipsorum etiam sontium
ullum is nomen nesciebat,uel quod prius si isset, vel quod
esset nuncinonsitus, non salubritates,non quo victu quinque regis, quibus moribus, quibus artibus uteretur, qui bus excellaret rebus, alia quantum ab alia di tiret. Itaque hercle nemini ui undi ratio fuit, quam illi orbis terrarum stilus atque conditis,notior. Quid hoc mulas aut admirabilius dici potest s neque enim verbi aut laudis causa augendae utor similitudine Proc. clim dico, nemini uum Andum notiorem, quam illi orbem ipsiam terrarum fuisse. Latine me scitote, non laudatorie loqui. Quare etiam planius dico: Non antiquis, non recentibus locorum Ariaptoribus egebamus vllis, ubi is erat: ille nobis unus omnes omnium scriptorum libros,omnes tabulas exhibebati quaqua is quidem suarum opum disimulator magis, quam o-kntator fuit. Nemo enim illo minus multu scire videri vo luit, nemo minus aliis festpraestire. Itaque nihil unquam stre, nisi peteres, nisti etiani lacesseres, explicabat: repete bat autem secum ipse epe multa modo tacitus, modo leuiter uccinens, carminas, praesertim. Nam er poetas puer legerat, edidiceruis magno iturio, cyperbonis mirum in modus per est delectulus. Praeter haec ephilosophiae fontibus multa etiam haustra eas praecipue, quae de moribus di utantur. Disciplunam autem illum,qua iure in ritos sacram dicimus,uniuersam perceperat cu antiquio rem, rum nouam. Itaque nihil habetur in ea obscuri,nihil
ambigui, nihil translati,quod ipsum latere tumesi elusemodi multu insunt in eius scientiae scriptoribus.Medicinae quoque praecepta ita tenui ut illi ipstanis magisset quo-
opera utebatur, nihilstre probicerent, quod ipsum
645쪽
lateret, ei epe etiam exi as consilio laederentur. Sed hinc artem non antea attigit, quam eam imbrine vase ludines morbique inuaserunt. Itaque in lecto illai non lix
sobolis philosophora didicit. Quid uero Proc.nihil ne iri
Duce nostro, praeter illis duas artes maximus quidem amque latifima rei militaris cir doctrin ques commemoravimus, magnum atque praeclarum fuit s quarum artiunt alteram tu, cum coadsceret, coactus estprope Universant ab cere: alacrum cum florere eius studia inciperent, lenteremisses exercere. Fuere certe, fuere inquam plurima: . quod quidem etiam sit tacerem, uos tam Proc. quapru dentia estis, ipsiper vos cognosteretis. Omnes enim pro
pe virtutes ficile intelligitis uno mcbercide domine Jh dis vel acquiri ipsa vel omnin a perfici. Nam quemadmodum veri ignoratio vitiorum Θns Cy radix omnium a Vmalorum est,ita necesse est a veri cognitione atque cientia, quae doctrinaesturijs maxime comparatur, deriuari coalesceres virtutes quarum quidem semina tametsi a natura ipse quispinidet,nisi tamen is adbibeat operumst diu, literarum, bonam ad frugem ipsa nunquam fere perveniunt, nunquam stactus uberes atque magnos strant. Quamobrem nostr Dux cum illarum reram cognitione, quas dixi referre acceptum debet literarum er doctrin. esturijs,tum veI maxime reliquarum aut omnino, alit ma gna expartevirtutum comparationem ac perpolitionem: quibus profecto recensin iis tres me neq; sicuius oratio
esse satis Proc potestsed ea tantummodo persequar, quae cum mihi promptiora dictu fiunt, tum vobis etiam re atq- experientia notiora.Estis enim prope ipsi t4ks, in eo βα-gulis,quod curuis est,tribuendo us partiondo,neminem' id
646쪽
EIo vnqum minus vel amorem vel odium admisi si nomianem magis omnem cum libidinis aut avaritis,tum omnigeupiditatum notam ab se amovisse longcs reiecisse. Nam ctim er natura sua propensius in aequitatem esset, o puer de me illudi Theognidis meis versiculum audiuisset, quo
is dit omnes vinctos in unu iushua contines, nihil illipopaea ea re maires,nihiluntiquirusui erga vos,erga exteros in peregre,infra, in calliris: ea plier, adolescens,edimurnis, ea vir incredibili tenore est 6κs, ut non solum ab eo qui quam nihil praeter aequi atq) iis impetraturumst confideret,sita iam ne peteret quidem:discorditarum au tem,controuersiarum, inimicitiar usuam, eo arbitro etiaallani uterentur.Ad illum enim, tanquam ad Areopagit rura tribunal Graecia, plurimi qui cum nunqua viderunt, suis de rebus ais causis,eius iudicio ut transigerens, accod an in eiusq- sententia i j etiam,quos contrastituisbet. conquiescebant. Quae cum ita essent,nemiuem tame ab eo unquam velpoena mulctatu qui non plus peccauerit, qua
in illum animaduersiam sti, vespraemio asinum auditumus, in quem non ipsa merces amplior eius officio fuerit. Itas iustitiae duas illas virtutes cum in omnibuε ijs,quish tuunt aliquid atq- iudicat,rum in Regibus er Principibus
multo maxime quaerendas laudundass,adiunxerat clem tiam ex liberalitate. sed clementia atq mansuetudinis nobis eum saepsime alias, tum eo fune tempore versiit. ac pulcherrimu te, Nonium reliquit, quo Caesar Boetiavissensinus omnis humani diuinis utris contemptor ais perturbato qui ei regnum per amicitiae simulatione contra sis, contra fidem datam, optime etiam de se merito,pers vim malis artibus abstulera diuti atq; vitae Apenu
647쪽
όο8 'DE GUIDO VBALDO ET mero in diu fecerat, re is ex magno imperio atques tunis driectius in Iulij Pont. Μ . potemtem atque custodiam venisset, nostr autem Dux ab eodem Pontifice. per literas atque nuncios Romam accituS,h6pitio umo- tisiime honorificentigimes fusceptus,plurimis maximi que tractandis rebus praeficeretur,costilijs omnibus intem esset: Romanis etiam exercitibus eius imperio atque idei
traditis, esset illi quasi quodam fato vindicandi se de Caesare acultas quam amplifinia oblata, nihil eorum in illuegit, quae tuidem ipsum facere aequisimum atq; ii Uimusuit. Sed cum eius ille genibus aduolatu uorum scelerum dis perfidiae deprecatus veniam esseChomini supplici a que miserrimo pepercit. Itaque qui in eius fortunus atque sanguinem omnia tentaverat, multa perfecerat, vividiassis: eiusdem de libertate atque salute tum cum sumere poenas posset, nihil imminuit. Exi Nabat enim, idq; diacere frequenter folcbat, non tam pulchrum esse ulcisci iniurias,quam obliuisci istud sibi omnium hominum e
paucorum hoc eorundems non nisi magni animi viro rumsuorumque fictorum conficientia retorum atque nitolium videri.Liberalitatisautem quid ego ex Ia eius pera sequa quem amici,quem cognati,quem necessari , quem iamiliares, quem alieni, quem omnes denis homines in
omni aetate omnim liber fimum munificenti taurus sunt experti quis longe magis cum donaret aliquid, quaesis cum donatu gaudebat qui nihil sie habere, nisi quod a se haberent homine ulla re rui, nisi qua caeteri abe donati fruerentur,exi Imulat Mem ini Proceres atqueadeo aderam, cum ille admodum puer de sua veste tria agula egregiae materiae ais operae totidem aequaevissibi pueris
648쪽
fuis bullitibus donauillset , eum ab Octauiano patrao r prcheus , qui diccbat, si sic seceret , ua ipse ves' nia hil Uurremur pondere, At qui posi in aliter tam multis sagulis viis ipse cnim plas uno non induor. Pulchra meher cule vox, cos puero digna, qgi quidem esset in talam viarum,qualem nunc amissum Iugemus,exou .Ituq in illo cuinam burim duarum virtutum, de quibus dixi, destrei primae dcbeantur, liberalitatis an clementi e udicio consequi difficillimi quide puto. Innocetia vero ac continetia,in talis opibus,tam ampla in imperio a regno, qu ata is fuerit, nolite comoneri velle Proc. vosmetipsi vobiscum recordamini. Solent alij plerun q, regis fortuna s
pistae abuti ,stlicitat s suam in eo positum putant, gaeque potentia atq, libidine possent: quicquid concupiu runt,etiam conbequi expetunt itaq nihil casti ,nihil diu corum,nihil sanctum,nihil tutum n illis est: luxu, liceti libidinibus flagitijs,ruptius, stupris corrupta deprauat que fiunt omnia: sibi aute chariores illos habent, illi apud ipsos ampliore loco sunt, qui ad explendus eorum libidianos plus curae adhibent,plim laboris:quos ut plenas domos habeant audacisiimorum perditifimorume hominu, qui nep βs,nes piam, neq; pudens,neq, rectum quicquanouerui. Longe aliter Proc. nos, Dux casti mes, castus animus pietas, pudor, religio sonpercu illo esse,nihil sibi ipse concedere: quod quidem cum omnes leges,tum certe omnes homines non concesiissentsuus libidines acrius qua aliorum cohibere: imperare autem sibi ipsum posse,id vero longe maximum pulcherrimum s fune regnum exit mare: voluptatem sine honestite nulllum esse,ducere tu nihil proprium Regis esse, praeter gloriam ex labore: ut s
649쪽
6io DE GUIDO VBALDO ET putare sese mirum plus, quam sibi. Itaque maiorem ex ea re
voluptatem capiebat,cum benescere uni aut alteris ot rut, qμam si omnes in se homines omnia beneficia coni hibent. Q u ι in re illud etiam insem propemodum frit, quod cum is aliorum in se beneficioram memoriam aniat nos per repeteret, nunquam obliteraretsuoru in aliosita non retinebat, silue id magnitudine animi, siue liber litate ficeret ue omnino promerendi sibi semper nouos homines voluntate, ut quasi sensum memoriae non habere nihil eorum quae cuiqua benefecerat, recordari prorasus unquam atque resticere videretur. Neque vero, qui circum illum erant, non probi, non rugi, non continet tes,non bonis moribus,non integritate praediti.Neques
ne alim res se habere poterat, quando is fuam in illos beneuolentiam ipsorum virtutibus,non sua libidine metiebatur. Itaque ijs internunc s liberae opinorum querimoniae de aliorum iniurijs audiebantur: iniuste oppi si atq miseri ubicuabantur: p tuflagitiosis puniebanturi. temere impetrata remittebanturiablata rethruebantur incola
initati omnium ais saluti, paci , octo, libertati per eos dem consulebatur. Quamobrem ill est urbes beatifimuexi Imabant, apud quas ille diutifime commorabatur. Sed quid ego tam pauca de illlius cohorte atq- comitatu dico qui ni quam sine multis aliquo genere laudis excellentibul clarifimisq- visebatur viris' qui semper cum bello stre
illos,eosdemqr ingenuos,et suam ciuitatu principes iuuenes,tum vel maxime cultu limaru clara praestantiu nge
geniafectum halebat, siue mathematicis in disciplinis,sive philosophis, Me reliquis in studijs lauioribus,pangerisq- carminibi sprocrum,quibis. cim π iratura et certe iu-
650쪽
ELISABETHA URB DV C. stidicio plurimum delectabatur, tum eorum magiitros βα- pcr Ircit plurimi , semper apud se esse voluit ijs in casti is, in itineribuό, mi, peregre, ijs in mensa quotidianoq mconuictu similiaristae urebatur: cum ijs dies ac noctes, dum sibiper negocia Isteret, consumebat. Itaq; neq; uperiore Aphricanum Ennio, neq minore illum C. Leliu Terentio magis delectatos accepimus, quam nostis Dux his delectatus Poetis hi,eos charos habuit quos ego Proc.
quoniam hic eorum aliquos aspicere potestis,idcirco nihil nomino, nihil appello: fatis per se ipsi vobis cognitis e
spectis uni. Ptolemaeum Philadelphum rege Aegyptio-riam aiunt Poetarum ita studia coluisse, septem vidios colebros Graeciae Poetas siccum uno tempore habuerit, qui quidem Pleias propter numerum fiunt vocati. Illius credo exemplo, Gurdus Galdus Dux sine multis Poetis nunquam silit. Quoniam vero non poeticissolum studijsse quemadmodum dixi, aliarum etiam bonum artiu disciplinis doctos homines adamavi nihil unquam uit eius comitatu amabilius, nihili Ieridius Non Pleiades modo FZe Proc eduniuers prope coeli 1 ecies eius in domo quasi ratdiure videbatur. Itas audiuisepe multos qui dicerent, Hihil panium Regem,tu uide Galliarum,tot tantarumsurbium,tot populoru dominos,apud se tot praeclaros homines, tam illustria ingenioru lumina ac plane sidera non habere.Sed neque fide is minor,quam teperantia Proc.fuit: de qua nemo unqua questus est, nono eam desiderauit. Noitu modo gentes auton,aut oci ,aut foederati, veru
tuum ipsi holis eis per plurimum tribuerunt, anctis