장음표시 사용
191쪽
d. cap. I. num. 13. demul. peti.
Sed huic sententiae repus Dat .l cum Papinianus, C. de sentent.& interloc. omnium iudicum, quo loco videtur induetum, ut re conuentio inte-tari possit, in quacunque par
te iudici j, & negotii, & si ea
contestata sit,& iudex competens non sit, atque eum Panormitanus quidem supra arbitratur interprct adum, δέ supplendum alijs locis iuris , nec enim dubitant Doctores de re conuentione constitui, in dict. l . cum Papinianus, & in
eius extremo credunt reddi rationem, reconuentionis apud eundem iudicem ordinadae. ut idem Panormitan . scribit in dict. cap. r. numer . a. de mutu. peti. idem & Bartolus,&Fulgosius, numer. 6. probat in l. si idem, cum eodem,s. I. T de iurisdictio. omnium iudicum,& communiter Doctores in dict.:l. cum Papinianus , idem & Maianta tradit in .part. 6. distinctio. quaest. I num cr. i. subiecit Panormi -t n, supra dict. l. cum Papiniamus esse canonizatam , in c. l.
versiculo cuius in agendo , I, squaestione. g. idem de Marant a scripsit dicto mi mero .a: &iai qii dem vehementer errat,
δ , non est Canon suπmi P tiscis, aut decretum Conciis iij us eum enici, ut pro Cano
ne habendus sit , sed glossa a
Gratiano adscripta, ut ostenderet iudicem in eadem causa , & reum absoluere , & aciniorem condemnare ius esse,
quod specialiter constitutum in dicta. l. cum Papinianuς, haud obscure sentit illis vcmbis: ista fecisti id ipsum feri praecipiunt, ibi tamen in Gratiani dictis,& literis de re
immo glo. ibi verbo, eodem. bellisti me dixit Papinianu re Conuentionem induxisse in eodem ne gutio duntaxat, ut si in actione mandari Lutiux Titius iudex datus sit in contraria madati idem iudex sit, atque haec proprie non dicitur reconuentio, magis enisi de sensio vocatur , ut vide iugsentire Panormit. dict. cap. 1, numer. 27. de mutu peri. iten uidam veterum prodiderui, icta. l. cum Papinianus su luna permittere recon Uen tionem in ea)em causa , se cund ini glossibi,verbo, ιαελ. δ in ri. g 1tim, idque verum est, nam iure vetere correcto, de abolito Iustinianus rei conuentionis ius introduxit, ut i pie ait in nouella , de e-Σccutor. vltamo , siue in
192쪽
aut bient.& consequenter, C. de sement.& interlocii. Onan.
iudicum, quod Fulgosus non vidit, in l. si idem cum eodemnum. 6.s de iurisdict. omniuiu dic. Veruntamen, recte ait glossa in dict. l. cum Papinianus,
Verbo, ιn eodem negotio, ibi concedi reo, ut actorem apud eudem iudicem conueniat, non tamen necessitatem ei imponi, ne actorem vexet neue ad alium iudicem cum trahat,
id enim a Iustiniano statu tum est in dich, nouclla, de execu. g. vltim. quae sententia, &Panormit. placet in dict. cap.
T. de mut . peti, nume. 27. cap.
dispendia, g. reus quoque, de restri pl. libr. 6. quam de ipse probo, sed de dict. I. cum Pa. pinianus, magis eam arbitror in necessitate consistere, quatit illi volunt in permissione, ex illis verbis, recite di poseerit, Ac omnino, quid Papinianus inuenerit, quid ad illius inue
ta accesserit per constitutionem, Veteres non assequutur, quod a nobis copiosius explicandum est. Sane Antonius Couar ruinu; as praeceptor meus excelletis ingenij vir, ita dicebat certis formulis , iudices datos a praetore astringi solitos , quarum prς scripto, res iudicare tenebatur,l. I. C. de formulis, itaque reus caute postulabat a praetore exceptiones sibi competentes , eas per scrἱ-bi in formula,& praescribi iudici vi Cicero auctor est, de inuentione, lib. a. ergo dubiusuit, liceret ne iudici reum absoluere , qui exceptionem in iure a praetore non postula uit, de qua tamen iudex compertum habet, & secundum
eam actorem,etiam condem nare, qui reo obnoxius est,
quod Papiniano aequius vinum est: idque propter auctoritatem eius videtur receptu, ut magis aequitas iuris vascat, quam mavlς conceptio: qua sententiam Iustinianus etiam ampliauit, in dict. l. cum Papinianns: ut in omni iudice va. lere debeat. tam de legato qua ordinario,& si is non sit competens iudex actoris, cui uxenim in agedo arbitrium Obseruat, non debet indi gnari, si eum in eodem negotio 1 udicem habeat.
furnus reuertamur,& Panormitanus quidem in dict. cap. 1 de ordin cog n. nume. II. pu tat l. qui prior, de vera reconuentione loqui, id est, quae ante litis contestationem in iudicium adducitur, credere tamen posse intelligi, id de re
193쪽
conuentione, qxit fit ex interuallo apud iudice in ordinarium actoris, nam & hic qui prior egit, prior litem seque tur,&verbum appellandi ad citatione pertinere, quasi appellato eo, siue interpcllato, ve& Abbati antiquo , & Joanni Andreae scribit placuisse, nam
conglutinata re conuentione cum lite actoris, quod obiecta ea ante litis contestatione contingit, actor prior viam conficit, riim reus pon sequi tur, ita tamen . ut simul recte ambulent, ut idem Panormitanus reseri, in dict. cap. I. nu- me T. de mutuis peti. pro hoc facit, cap. 2. I. cum ea, de ordi. cogni. 6'um ea, inquit, in moduactionιs proposita, intelli σάDν mut petitiones inest tanquam diuersa minime contingentei, ae per Me iuxta regulat 3 iuris, qua dicitur,
qui prior appellat prinruit, prius Io σι proposita 'ius foret tractanta, quanquam in idom iuriacium ambe dedoctae, ieissimquetra flatae, et na essent sententia ter
Sane hoc loco copulato, cudici. l. qui prior, penὸ conturbor, ut haec explicare magnunegotium sit. & Panormitanus qui de no meminit, qubditare antiquo regulariter non fuit eo instituta re conuentio, apud iudicem ua competen
tem , secundum distinctione Barioli,& Fulgo si j ibi, nume. s.& Doctorum in l. si idem
dum eodem. i. i. ff. de iurisdietio . omnium iudicum , quam ipse Panormitan . probat in C. I. de mutu peti. numer. 27. so lum in casu dict. i. nempe si apud iudicem , cui de certa quantitate notio erat, a te certam quantitatem petiueram, si tu a me malorem summam peteres, apud eundem iudice tibi agenoum erat, ne in potestate calumniosa , aduersari j mei esset an apud cundem litigare possem, iuxta secundam expostionem glos in d.
eeptam ibi, sed litera , dici. g.
pene conuellitur, ait enim: od hundem iudicem agendum est ei qui quantitatem minorem ste
minorem in suum forum trahat, S quidem glossa depra. uat literam ait enim in alijs libris legi, idem Antonius Coti arruvias praeceptor meus acutissime vidit in esse graecismum ita illa locutione, et/ndem et , qua de Horatius v. sus est. Inuitum qui struat idem fa-
Id est aes occideret simili. ter Caius apud eundem iudi-M 1 cem Di0jtred by Goosl
194쪽
dicem agen 'um,ouem iς ha bet, qui minorem summam petit. Item errat Panormitan LIS,
in Verbo,/typeliandi, na id pro euldubio significat, ad maiorem iudicem prouocare, i t. E. de appella. adeo ut qui extra iudicium,maiorem iudice appellat proprie appellare nodicatur, cap. cum sit Romana; de appella. Sane quantam lucem attuis Ierint pandectae Graecae locis iuris .vel ex hoc loco perspici potes: : nam in ijs titulo, de iudici js,& ubi quisque agere , vcl conueniri debeat, ita scriptum extat Vpeliat octior est, licet enim in pri mainstantia reus fuerit , in secunda appellans fit actor, liam pliorem, C. de appella. est autem supra notatum, in pan Vdectis Florentinis, emedatius legi eum locum sic, qvi appe lar ρυπι, u. Cu hac sententia non pugnat ratio dicti,cap. a. f. Cum ea de ordin. cognitio . non enim ibi dicit regulam,fuι Πιοrpellat, prior agit , reconuentionem pertinere, sed utitur a loco regulae argumeto sumpto: ut enim appellantisprque
tio facit : ut qui reus fuit pro actore habeat υr,ba appellationis uiniicio, sic ei qui prior actionem in iudicium produxit datur hoc , ut prior litem sua persequatur, & reus se Para Atim agat, 'ui lite contestata, ex interuallo causam sua protulit . nam si utraque in idem iudicium deducta est,&fimul disceptanda,& una sententia decidenda est.
Iussietum dictare signi stat libo
licet, quia est actus legitimus, ιν teneraliter cur qui rei optio per procuratorem feri ne-
Papinianus huero.'. quaestionum.
trum eorum ipsi messit s ιρhi tus est, et V ratum habeat, quod alterum procuratorio nymine Titius petit, urit, tres in tu letum ide- Acta iideatur, dissulationem consum ιt
consumere, & glosesa ibi,verbo, consumat, scribit stipitiationem perinii solutioine debiti , non litis contestatione, i. item, i. vltinio , ff. de conlii pecu. quae expositio no
195쪽
convcnit literae. ouae dicit rein iudicium deducta , consumi stipitiationem , ncc cnim eget litis contestatione, ut cosumatur. haec stipulatio , illud aut illud. qaod molam dare spondes, si sficit enim iudiciu dictare , t siquis stipulatus rii. F. de vel borum obligata id est,
intendere actionem, l. i. g. edere,ff. de edeia d. quam sententiam , & Cumanus probat in dict. l. si quis stipulatus, in sine, notans vulgo, id exponi de li- iis contestatione : facit i si is qui stichiun, ff. de procura. aut nent. qui semel, C. quomod.&qu. an in . l. postquam liti,C. de pact. non obstat, i. edita, C. de edend. nam cilcre actione, nota eli in ius vocare , sed copiam facere actionis. qua acturus sum. dict. f. edere : itaque editam actionem emendare licet,&mutare, nec id mirumnam titulus de in ius vocando, distinguitur a titulo de ciadendo , de quo & Duarenus tractat anitier disputa. libr. r. Cap. I. Veruntamen hodie libellus, siue scripta actio corri
si potest, poli quam in iudiciti, producta est , refusis expensis
reo ab actore, ut Abb. tradit in c3 p. 2 num. 31. de lib. obla.
oldin. Portu galli , lib. s. titui. 1 s.f 6. sed hoc pertinet ad for
irendam stipulationem, veInon dictato enim semel iudi-eio, amplius voluntatem mutare frustra quaerit, ex o ict. l si quis stipulatus.
Secundo putabat glossa in dict. l. s is qui, stipulationem
consumi si iudex reum ab sol. uat,& stipulator iudicium ta- tum habeat, quod futile videtur, nam ibi re ἱn iudicium deducta consumitur sipulatio
Tertio ali glossa in dict. I. si is qui stichum, stipulationem
set ibit, si alterom petieri r procurator meus,&ego
eius petitionem ratani habuero, stipulationem consumi, id est, prioris stipulationis formam, in qua optio inerat, nam utari voluntas non potest, i. si quis stipulatus. ii l. ff. de verborum oblistat. gebet enim alternatiua stipulatio, definite in iudicium venire, ut ibi Cumanus scribit num . i. aliud iuris in reo cui licet, ante litis
sua mutate,in eo quod prae Diarim sess,l. eum qui cercaru. F. t. si de verborum obligat. quam ob rem stipulationem consumere pro eo est , ac οβ ti iacm consumere de optione legae. in alterna titia enim Diqili od by Corale
196쪽
Edua id. Cald. variarum lecto.
vnim stipulatione, cum stipulatus sum, illum,acit illum αγινώ υolam , videtur concepta sti
voluero i ut Fulgo sitis recte ait, in dict. l. si is qui stichumio 3. F. qui & a qui ou S, Vtrunque igitur est in obligatione, i. illu),ss. de constitu. pecu. &s alterum ellegi, stipulatione consumpsi cum unus in oblia gationc relinquatur. Secundo tractatum est, de sensu, dict. l. si is qui stichum,& Bart. ibi, existimat et lectionem a procuratore factam stipulationem consumere, ac si a domino iacta esset: idem &Aretino placet in l. per procu
uirenda haeredit. idem S im se Bart. rescripsit in l. stipula tus, lacrim in finc apparatus,ff. de verborum oblig. requiari tamen ad optionem specia' ic mandatum , nec sufficeae .cum libera, ex dict. l. si is qui istichum, s. cum debitore, si re ratam haber .. quod si verum esset, frustra in dict. l. s is quisichum, exigeretur rati habitio, ut stipulatio pro consumpta haberetur, plane si per procuratorem optionem seri ius .esset: idem patet in dict. l cum debitore: itaque Angelus ibi, Contra putat, serui silectione
mandari no posse, quis d si per
ro curatorem facta sit, rati haitione confirmandam, idem& Cuman. probat in dict. l. si stipulatus sucrim, num Er. . F. de verborum obligar nam ellectio est ius personae cohaerens ex dict. l. stipulatus fuerim, T de verborum obligat. item serui optio est actus legitimus. l. actus legitimi, V. de regulis iuris , actus autem legitimos per procuratore geri non possc probatum est , hoc lib. cap. 1.l nemo alieno, st. de regulis iuris. Darc si optio fiat ante aditam tui reditatem nihil agitur, quia impetu lenti esse non potest, i. optione legata, st. dc Optione lega. ibi enim ita scrip
Terentius Cleme ik o .ad legem Iuliam, , Papiam. Optione legata placet non pesserante aditam se reditatem optari, ον nihil vi si optetur. INam si nemo adiit haeredistarem omnis vis tollamcnti soluitur,l. si nemo,ss. de regu
lis i uris,& si pluribus scrui optio legata esset,& inter se di sentirent, veteres dicebant legatum perire, s. optionis. inst.
de legatis , quod Iustinianico ostiturione correctum est, I. vltim. C. communia de legatis.
197쪽
iuris sit in caeterarum rerum ellectione mani in d. l. actus legitimi, tantun modo exprimi-titur serui optio , 6 probabilius videtur, ut generaliter ellectio per procuratorem fieri non possit ex dich. l. vltima, C. Comnin. de lega. l. cum debitore, ff. rem ratam habe. ide& Cumanus sentit, in d. l. si stipulatus fuerim. l'. numero 3 sside verborum obligat. ubi Angeli sententiam sequutus
Igitur in dict. l. si is qui sti.
chum, serui optione per pro curatorem facta , per rati habitionem res videtur, ex eo tepore in iudicium deducta, &stipulatio consumpta est, &Papinianus, verbo , idetur,
usus est, quod fictionem importat , l. filio quem pater, ff. de libe.& post. - His consequens est salsum esse, quod Cuman. scripsit ini per procuratorem, num e . .
ff. de acquirend. haered. serui optionem licere fieri per pro curatorem, de quo ipse accuratissime disseruit ind.l.sisti. pulatus suerim.
CAPUT S EPTI MU M. De l. Barbarius Philippus, ff.
Refertur historia Barbari Philiρ-
pi, numer . h. quod iustum semper est 'intile error comun ις tus non facit rei stariter, malὼ non est eus, mille est medium
numer. 3. Ellectio, , benestrii collatio tacta, 4 maia fidei possessore non malent , idem ruris eis in decimis . numer . . scio ddecisio, LBarbarius, non procedit in iudic. delegato, num. F. . Error communis non facit ius in decurione, aut actuario, aut tabcltione , num. r. Decisio l. Barbariui, non processit in aedilitate mun/cipati. Ulpianus lib. a δ. ad Sabinam.
Baliarius Philippus eum seruus Mitiuus set Roma pratura petiyt,se praetor designatus est,sed nihil ei seruitutem obstitisse ait Pδponius,quasi prator non fuerit, atquιn evexum est praetura eum functum, ij tamen evideamus , siseruus quandiu latvit, dignitate pratoria luetus sit,quid dicemus ied-ιt,quae deereuit,nullius forems menti,an fore ρropter tilitatem eorum, tui apud eum egerunt, mellege, mel quo alio iure, ue merum puto, nihil eoru reproιari,see enim humanius est,cum populus Romanus, etiam seruo potuisset decernerebant potestatem sed si scisa sir uum se liberume=cisset, 'uod ius
in Imperatore,mulio magis obsieruandum est.
198쪽
leversus, Eu ρορ ulae Romanus, legitur diuersus , Cum etIam potuit populus Roma uus seruo δε-
dem sen su. De lioc Barbario Philip o Suidas Graecus auctor hoc ser
fuit erat autem oscissus natura,
gistratum illius edusa fuerat adeptus suae igitur, tum Fuperboim,
infixo 3 ηinano,ius dicentem a Lueniens dominus agnouit D D-tium, θ' accedens tacitus,pene apprehensa, tota, tue,in 'Dιt, addes et eius nomen, suum fertule,ille focile coenito Hynino per territuso cerat, et i taeeat,dsmum dueit, θ' morna pecunia se redemit. - Haec Suidas quem locum snc quis eum fortasse,ut fugitiuum suo iure vindicet C hatonio debemus,viro Geog-phiae,& Astrologite,& Omnis antiquitatis longe peritissimo, cuius o lina consuetudine Salmanticae familiariter usus
Et Suida quidem Barbitim Philippi cum nominat, hunc qui creberrim h voeatur Baria batius Philippus, ipse non puto Barbarium vocatum, nec
enim id nomen Romanu est, quem ille simulabat, Cicero
Philippica i3. in grege antico tu Antonii refert Barbatio S, nec ineptissimum fuisset.Barre ponere si id auctoritate alicuius exeo 'plaris nitu retiir, & melius fuerit Suidas equi, grauet auctoren , atque locupletem , hic igitur Barbius Philippicus, appellatus
Item animaduertenduiri omnes locos huius tituli claofficio praetoris sere conclu/dere praetorem considerandues se , ut pcrsonam publicam. non ut priuatam, 'tini. i apud filium familias prerorem, posse patrem eius manum it rere, S: in I. 1 praetore opud se em acipari posse, S in adoptionem dari,S in I. vltima piar Oronai nec tutorem, nec spccialem iudicem ipsum sedare posse itaque caeteris locis huius tituli . congruit in dict. l. Barba rius , nam Barbarius apud se nranii missuq cst, ex Suida. Porio designatus praetor fuit Antonis commendatio ne, non per largitionem, ne in eius creatione quidquam
factum est contra legem Iuliam de ambitu , quae punibat eos, qui pecunia es largitione populum Corruperant,Vt magi uratus adipiscerentur, qua C. Iulius Caesar consultulit,
199쪽
vi Manutius memoriae pro- thir Pomponius simulate dicedit in libro de legibus Roma- bat, nihil ei seruitutem obsti alis,& si glos. in dict. l. Barba- tisset , quasi creatus praetor nisTius,verbo designatus, sci ibat obierit munus prς turς, sed vefactum, id quidem fuisse con- rius est praetura eum functu natra legem Iuliam factum ta- ut Vlpianuς ait. me valuisse,vel publice licui se a Tum Vlpianus transit ad se,vel certe Romet permissum iuris quaestionem, an acta Barfuisse: ex l. i. ff. ad legem Iulia bar ij valuerinr, itaque priore de ambi. san leges de ambitu parte de facti quaestione pers,
stabant & manebant, sub triu trinxit , posteriore de iuris viratu M. Antoni j,& C. Caesa quaestione disseruit, & ait ex ris,& M. Lepidi, erat enim in certis causis pro legitimo praerepublica aliqua species liber tore haberi debere, quam in-tatis ,& publicae petebantur, terpretationem citra monta-
quidem magistratus, sed lar- ni probant, vi Fulgosius scri .gitio legibus prohibita erata bit in dicitat. Barbarius, .&Σ.& nihil attinet de ambitu quς columna, idem refert ultrari in eo praetore , qui tyranni montanos putare Barbarium commendatione , quae prout pro prςt Ore non putandum ,, . habetur, magistratum obti- . ne quidem ex aequo & bono,nuit in confusione omnium & si iurisdictionem ipraeturae
Ierum. exercuit, ego citramontanis
Veruntam e Barbarius Phi assentior: nam dum latuit ex lippus praetura functus est, tacita voluntate populi Ro- quod ad factum actionesque mani .pro libero habitus est, pertineta nam Poponius puta ut Vlpianus ait, in dict. l. Bar. bate si designatu quidem prς- barius,postquam cognitus estiore functione tame preturae a domino, apud se precio ma nulla habuisse,ad finem enim numissus est, at illa, At quin vemensis Iuli j,& principi u Au- rum est pnetura eum functum, n5gusti, comitia centuriata ha - sunt ad ius trahenda, ne sub bebantur , quibus praetores tecta quaestio de iure actorum
creabantur.&praetores crea- inepta videatur,ut recte alutti . magistratus inibant calen- vltra montani, secundum Fuldis Ianuari j, ut docet Nico- Sosium ibi,colum. 1. & quod Iaus Gruchius de comitis Ro scripsit ibi glossa prima non manorum,lib. s.cap 1.& 6.igi respondere Vlpianum priori
200쪽
. Eduard. Cald. variarum te et .
opinio fuit, sed eadem glossa,
verbo, funEius, contra sentit, quae sententia vera est , vltra montanorum Icceptiore esse dicit Iasibi, min: er. 9. & γ .
Ouebat, quod moribus serui, publicis offici js abstinent, i. cum praetor, in fine. s. de iudi . l. si quis seruu,ss. si quis cauti.&glossa ibi verbo,
sit, & alij existimant propter
mari acta barbari j,& propter auctoritatem superioris pro libero haberi, quia communis error facit ius, i. 3. in s ne, ff. de soppellec. lega. quae sententia communis est secundo in Baldum in repetitione dict. l. Barbarius, num. 7. Iasonem ibi, num. 9 & 23. Panormitanum in cap. cum dii lectanum .io. de rescriptis r itaque vulgo dicitur, quod error c5munis facit ius, ex dict. l. Barbarius. Cum autem nihil magis c5.trarium iuri videatur, quam error de hac sententia, quς in errore ius ponit,videtur consideratius tractandum.
Iam in dict. l. 3. in siae,s de lappellecti . lega. apertὰ mendum est, non enim, r γρter In peratorum et sium, ut est in vulgatis & excussis libris legendu, sed ex colicibus Florentinis
reponendum propter imp rito erum m, qui vivi hvoli intate tonsistit inam ibi qua situm' est, an in suppcllcctile numerarentur vasa arget ea, dc quidi m veteris seculi stuc iitas
non admittebat suppellcctile argenteam , sed hodie propter imperitorum usum, suntcnim imperiti vocis ipsius, de naturae, nam suppellex tantucontinebat quantum in vomsub pellibus militaribus seruabatur. s in argento re Iatum' sit candelabrum argenteum, in suppellectile num trabitur, in voluntatis igitur quaestione error ius tonstituit, quod nee ad dissimilia torquendu, l. non possunt, se delegi. nec ad consequentias, quod in vinno casu obtinuit trahendum est, i. quod vero contra, T de
legi itaque Fulgosius scripsit
in dict.l. barbari u S, collam D. 2. dictam l. 3. non pertinere ad' ius alienum tollendum, sed ad abutedum suo, nempe, ut Vas argenteum includatur appellatione suppellectilis.
praeterea, I. 3. E ad Macedonia. aliam causam haber, id est corruptellam iuuentutis. l. r. s. ad Macedon. quam cum in ter alias causas Macedo. ad reublicam perturbandam ad ibuisset, cautum S.C. contra iuris ordinem, ne actio ei pe