장음표시 사용
181쪽
omnes textus affirmative legant , ut testatur Zoesius intit. de uantis. Ioen. N. 4. eam non admittendam censet. Nihilominus in ea est sententia, quod non obstante dicto canone, foenus nauticum etiam jure canois ni eo sit licitum , non tam ratione mutui, quod capitur ultra sortem, quam nomine iusti periculi. d. loc. u. 3 ω' 4. Accedit authoritas juris civilis, toto tit. Dig. & Cod. de Naut . foen. & Doctorum. Sichardus intit. Cod. de naul. foen. n. 4. β Juram nauticam propter periculum quod quis in sesuscipit ese permivim. Et ita GMido Papae inde cis 3 a. in M. dicit sua aetate esse decisum. Et mox : quod sint permissa fura nauticae,
facit incertitudo γ' periculum . nam plerum que propter incertitudinem quaedam permittuntur: quasi certa essent, non permitterentur. Et Molinarus comment. de usur. q. 3. n. si . Quod justisimum sit faenus nauticum, liquet propter multitudinem . magnitudinem periculorum qua versantur in mari: o propter exiguitatem Cr vilitat em pretii videlicet centesma restem tantorum in continuorum periculorum totiusΡννis. His addas
exempla sapientum , Zenonis, Menippi , Catonis, qui foenus nauticum exercere , a secta sua & supercilio Stoicci non alienum duxerunt , uti testantur Dio
182쪽
pi , & Plutarchus in vita Catonis. . IV. Solet pretium hujus periculi ut plurimum in numerata pecunia consistere. quamvis etiam in mercibus ex ea compam ratis, si periculo creditoris navigent, ex convento consistere queat LI. D. de naul.
Ian. Et si merces ipse solebat comparare, in illis non solum damni, sed & lucri ratio habebitur l. a. f. S. in . D. de eo suod
V. Veteribus legibus non fuit definita
quantitas usurarum maritimarum: unde factum est , ut saepe modus eXcederetur. quod non obscure indicat Lex. 26. Cod. de Vir. his verbis r me eam excedere, licet veteribus legibin hoc erat concessum. Nimi
rum indefinitum periculi pretium leges
eteres ea de causa reliquerunt, ut liceret contrahentibus . prout maius aut minus appareret maris periculum, ita Maiores aut minores usuras stipulari ac promitteres ut notat Cl. Salmasius cap. 9. de modo Usiur. p. 3 So. Ea mente dixit Paulus IC. Iib. a. Sentent. tit. I 4. 3. Trajeotia pe- cunia propter periculum creditoris . quamdia navigat navis, in itas usuraι capere pote ad quem locum ita notat interpres Amanus: quia maris periculo committitur, is 'Mauraν conveneris usuras , hane peι uniam
183쪽
omnes textus assirmative legant , ut testa
tur Zoesius in tit. deuautic. Ioera. u. 4. eam
non admittendam censet. Nihilominus in ea est sententia, quod non obstante dicto ea none, foenus nauticum etiam iure cano is nico sit licitum , non tam ratione mutui, quod capitur ultra sortem, quam nomine iussi periculi. d. loc. u. 3 o . Accedit authoritas iuris civilis, toto tit. Dig. & Cod. de Naut . foen. & Doctorum. Sichardus in
ticam propter periculum quod quis in sesusciapit eseperant,am. Et ita Goido Papa inde-cis. 37 a. in M. dicit sua aetate esse decisum. Et mox: quod Aut permi ura nauticae,
facit incertitudo er periculum . nam plerum que propter incertitudinem quadam permisistuntur: quasi certa es ut, non permιttereu-ιur. Et Molinaeus comment. de usur. q. 3. n. 9i . good justissimum sitfaenin nauticum, liquet propter multitudinem e magnitudinem periculorum qua versantur in mari: σpropter exiguitatem Er vilitatem pretii videliceι centesima rupectu tantorum in continuorum periculorum totiussor/is. His addas
exempla sapientum , Zenonis, Menippi , Catonis. qui foenus nauticum exercere . a secta sua & supercilio Stoico non alienum duxerunt , uti testantur Dio
genes LasItiua in xita Zenonis ci Menippia
184쪽
pi , di Plutarchus in vita Catoni S. . IV. Solet pretium hujus periculi ut plurimum in numerata pecunia consistere. quamvis etiam in mercibus ex ea compa ratis, si periculo creditoris navigent, ex Convento consistere queat l. I. v. de naui. μn. Et si merces ipse solebat comparare, in illis non solum damni, sed di lucri ratio habebitur l. a .f. 3. in . D. de eo quod
V. Veteribus legibus non fuit definita
quantitas usurarum maritimarum: unde factum est, ut saepe modus excedeIetur. quod non obscure indicat Lex.26. Cod. de Usur. his verbis r Nee eam excedere, licet veteribus legitu hoc erat concessum. Nimi rum indefinitum periculi pretium leges veteres ea de causia reliquerunt, ut liceret contrahentibus. prout majus aut minus appareret maris periculum, ita Maiores aut minores usuras stipulari ac promitterestit notat Cl. Salmasius cap. 9. de modo uir. p. 3 So. Ea mente dixit Paulus I C. Iib. a. Sentent. tit. I 4. 3. Trajeotia pecunia propter periculum creditoris . quamdiis navigat navis , infinitas usuraι caperepotest. ad quem locum ita notat interpres Amanus: siuia maris per ι calo committitur, im Mutaν convenerit usuras , hane peι uniam
185쪽
us fuerunt usurae pro magnitudine periculi ; quo sensu accipiendus Petronii verissus: qui pelago eradit , magno se faenore tollit. aliquando minores , si exile eiIet periculum. Eodem modo apud Graecos scimus nauticum pro ratione periculi propioris
aut remotioris incrementum accepit ma
ius aut minus. ut fuse observavit Salmasius cap. s. de modo usui. p. I 8S. 2 Ι 8. dc alibi. Sed Iustinianus in imperio Rom. ad centes am reduxit in I. ult. Cod. de Usur. i.e. ut una uncia singulis mensibus, atque ita duodecim pro centum toto anno praesta rentur. Et haec legitima usura dicta est , ut est in Scholio veteri lib. 23. Basilic. tit. de
ura legitima ejus qui trajectitiam pecun am rans mare vehendam fkneratur, id es cum periculo suo , centesima est. Legitima nuncupatur usura, quod lege vel constitutione Imp. introducta, vila est issiceie adpensandum creditoris periculum. . Sed postea Iustinianus Nov. Io 6. apis probavit quasdam pactiones in foenore
nautico usu receptas, quibus contrahentes excedebant usuram centesimam : quam
Novella II o. iterum. abrogasse , di adrantesimam secundum I. au. ω. de Uur.
186쪽
De Iure Maritimo Lib. II. 17 3
reduxisse, volunt interpretes Novellarum, jacius Ed dieIas Novell. IO 6. . I IO. ω tib. 27. Olf. c. 37. Litterabusias Expos .method. Nomeli. pari. 3 cap. I i. v. r. Gudelinus lib. 3. de iure novisi. cap. 3. Salmasius autem Novella tio. centesimam abroga
tam , di antiquam licentiam, in quantas quis vellet usuras trajectitiam pecuniam paciscendi ac mutuo dandi , restitutamitatuit c. 9. de modo usur. pag. 377. Quidquid sit, cum Imperator in Nov. io 6. adinsciat, dubitatione huius rei orta, se convocasse naucleros, eosque interrogasse quae antiqua huius rei consuetudo fuerit, illos vero sancte testatos esse , modos esse varios talium mutuorum ε, utique in liberis Rebu- 'ub. & ex conventione paciscentium adhuc variare possunt: ut habita ratione temporis navigandi, locorum ad quae navigatio dirigitur , εc periculi quod suscipitur, majores aut minores usiurae praesten tur: ita tamen ut extensio non admittatur,
nisi expresse constet de veritate & paritate periculi, ne sit praetextus fraudi usurariae.. Molio de I For.q. 3. n. 94. neve fiat, quod Manilius lib. 4. Astrono m. in admodum avarum danistam jacit:
Na vigat e celeres optaudo sortibus annos, Dulcibus Huris, at Do 1uoiue, tempὐω
187쪽
Ηos versus de anatocismo accipiendos putat Scaliger in Notis ad Hanilium p. m. 3 is. quamvis etiam hic sermonem de tra. lectitia pecunia esse adfirmet. Sed Salmasius in eap. 3. de modo usiles. aequum hic vult idem esse. sortem το κεφαλωον. re ἶσον. Nam in mutuo τη io, redditur, de praeterea pro auctario usura de qua conve nit. quo sensiu τα ἶσα Lucae c. 6. v. 3 l. ac .
eipi videntur. Possumus tamen γ alium sensum dare ver bis illis poeta , inquit Salmasius ib. pag. 93.
Er forsitam veriorem. Non solum inquit --tando celeres annos sortibus , hoc est celerem sortis exequationem , dulcibus usuris vendis tempora , sed etiam aquo illa vendit, id est. aequalem summam exigit ei qωam mutuo dedit. quod faenus horrendum est, sed olim in trajectitia ρε cuuia usitatum , quo centum pro centum aliquis accipere dicitur. Sint ergo tales usiurae, quae legem non offendant, aut, deficiente lege, aequitatem. quo etiam Ius canonicum , de quo sup. in c. Naviganti
spectasse videtur , quod non vult qualibet periculi sussceptione licitum fieri receptum
ultra sortem, sed ea tantum , quae Vere talis est, ut nimirum pecunia conventa respondeat periculo. s. ta .loc. . in .
VI. Quando trajectilia pecunia ea conditione mutuo data est, ut sit extra periculum
188쪽
culum creditoris , ves quando post praesti tutum diem & impletam conditionem desiit esse periculo creditoris, centesima majores usiuras non deberi respondit Papinianus. Sed quando nave navigante munia traiectitia est periculo creditoris , majoribus , usuris jure R. stipulari licet, quan . doque etiam duplo sortis. Nimirum in stipulatione servi, pecuniae trajectitiae Naliarum rerum Domini procurandarum caussa cum debitore ad navigationem missi.
si ejus operae in dies singulos , ut solebat, aestimentur , pro iis duplex centesima in stipulationem deduci & in fine navigationis creditori praestari eodem jure potest. duplum tamen excedere non debet. Quod etiam lege AEgyptiorum ita constitutum
erat. vide Diodον. Sicul. lib. a. l. 4. D. densist.farn. ejusque letis fusiorem interpretationem apud Cujacium lib. s. obf. c. 38. Imasium c. g. π 9. de modo usuri
Potest etiam judex in eo quod certo loco dandum aut recipiendum est, ordinarium usiurarum modum e Xcedere , &non solum rei, sed etiam actoris utilitatis rationem habere; ut solet in arbitrariis actionibus g. 3I. 33. Inst. de . cctionib. Ita si traiectitiam pecuniam creditor dederit
Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam vel sub pignoribus ; εc distractari 4 pigno.
189쪽
Pignora sunt vel poena commissa mora: vel fisco aliquid debebatur, dc res stipulato ris vilissimo distracta est , in hanc arbitra ianis quod interfuit creditoriI , Veniet actioiam, & quidem ultra legitimum modum usurarum. sed dc in mercibus ex more
comparandis, lueri , non solius damni habebitur ratio ι ut est in I. arbitraria f. m ne de officio v. de eo quod certo l. d. o. In alia quoque quam de pecuniae tra te.
ctitia pactione, potest plus pecunia data
postulari, si aleam amittendae sortis sub ierit creditor , I. periculi pretium S. D. δεπα. foem. cuius legis prolixam dc eruditi Gsimam explicationem habes apud Salmasi um dicto cap. s. de modo usiur. pag. 3 9 M seqq. dc Zingetlingum in peculiari ad istam legem commentario. quae hic lon gius persequi, nostri non est instituti: eum de pecunia traiectitia hic tantum agatur. VII. Caveri motis est ereditori de traiectitia pecunia sub eonditione, vel nudo pacto vel per stipulationem, aut syngra- pilam , aut pignoribus di hypothecis, vel mercibus in navi pignori acceptis, in fidem sortis creditae de usurarum debitarum
L 4. 6. 7. D. de naul. fan. Pignorum vero
persecutio peremta est , si navis ante conditionis eventum perierit aut non stiva inportum Venerit l. 6. b.ι. Deficiente enim prin
190쪽
principat obligatione, deficit etiam acceςsio ejus, pipnus. Navigationis periculum
interdum a creditore suscipitur usque ad certum portum , aut praefinitum navigationis tempus I. 4. D. de naut . foen. L I. C. eod vel usque ad reditum, non abitum. interdum in omne navigationis tempus,tam ad abitum quam reditum. Illud M, hoc εφ' οἰμφοτερο Φαου,Graeci appellabant. cons. l. qui Roma g. Callimachus deverb. obl. in ibi Gotho se . . alios.
Vili. Magister navis non potest prolubitu obbgale navem sumto foenore nautico : praesei tim hoc non potest, secundum saluta Hanseatica de iure maritim. art. isti. in eo loco ubi degunt exercitores, aut ab S- llic eorum consensu vel mandato. Sed in
peregrinis locis hoc N. pro rata eius quod in navi habet , ipsi licet, necessitate &sa Iute navis sic exigence. quo casu novissimum pecuniae nauticae instrumentum praefertur aliis similibus initiumentis in concursu plurium diversi tempo iis creditorum : quia per illam postremam pecuniam factum est, ut navis ex portu abiret. Si vero diversi creditores pecuniam dederint non nautae, sed mercatori sub obligatione mercium quibus navem onera it, inter eos ius praelationis ratione temporis