장음표시 사용
171쪽
justa caula, sed duntaxat super inopinata di inconsulta captione alterius contrahentium e quae tanquam rei p. damnosa , & ad inconsultos contractus vcspicuns , a jure non probatur: maxime si pura sit, nec conditionem pro causa habeat. Dd. in l a Titio D. de se. O. t. iu l. quibus D. de aleat. Eib. Leonin. cons. 22. n. 2.3. q. si conditionem adjectam habeat, tamen conditio in praeteritum collata nulla est l. o. g. l.
v. de condit. Inst. sed vel statim perimit obligationem, vel omnino non differt. g. 6. Inse. de m O. Li Oo. D. eod. Attamen si in praeteriti damni notitiam non pervenerit assecurans, permittitur talis an curatio, in
vero quae fit in sponsionem vitae hominum aut itineris ari. 2 q. X. Aversior periculi vel asscurator , ex conventa conditione se generaliter ad pericula maris aut navigationis obligans , de quovis cassi etiam improviso tenetur 3 nisi culpa domini mercium aut navis interve nerit, ut sui . dixi j. ue .ut si non fecerit quod diligens dc cautus faceret, aut quod ex pacto debet: si quid per negligentiam, impe ritiam aut moram admiserit. Itaque si asse- curator caverit de periculo respectu illius temporis, quo navigatio minus erat periculosa: navarchus autem vel dominua et
172쪽
De Isire Maritimo Lib. II. I 6 I
vis ob frivolam causam vel per negligentiam distulerit navigationem in alienum
tempus, navigationi valde incommodum:& sie oborta procella merces cum navi perierint , non erit hoc periculo assecuratoris, sed domini navis, nisi aliud convenerit. Mora enim cuique sua, non alii nocere debet Reg. Iur. Can. 2s. Item si contra pactum navarchus mutaverit destinatum iter, ab Lque necessitate, lucri sivi cauilla ι idque in is scio aut invito periculi susceptore ; aut na vigarit mare infestum piratis vel hoste, idque praestiverit, sed nolente & excipiente
hunc casum assecuratore: vel non diligens cursum ad eum portum de quo convenerat, navem illicitis mercibus onerarit, quae publicatae sunt, ad id non tenebitur assecurator arg. l. 3. G de naul. Deo. Item si magister navis extra directum cursum proprio consilio. non compulsus tempestate jactum fecerit, non erit periculo assecurantis. quia ad pericula in ordinaria via contingentia sit obstrinxit, vel ad extraordinaria pericula ex necessitate , non culpa nautae accidentia. Hic itaque mercator regressiam habebit ad nautam . quintin.VVeiis de coutrib p. m. 46 s.col. I. Ille vero dolus etiam poena arbitraria dignus est, si is cui praestatur ab alio periculum , fraude sua effecerit, ut res in navi perirent,dc ementitus sit,casu vel naufragio
173쪽
periculo, damnum subeat. Velut olim quidam publicani apud Romanos Post humius& L. Pomponius fecere, cum populus R. cavisset de periculo a vi tempestatis, in rebus portatis ad exercitus Rom. illi ementiti sunt facta naufragia; & ea ipsa quae vera renunciaverynt, fraude ipsiorum facta erant, non castu. in veteres enim quassataseque naves paucis & parvi pretii rebus impositis, cum mersissent eas in alto, exceptis in praeparatas scaphas nautis , multiplices fuisse merces ementiebantur. cujus fraudis populus severus vindex fuit, ut refert Livius lib. XXV. XI. Alias ex iactu mercium tenetur asse curator Vel receptor periculi, quia jactus N perditio propter casum aequiparantur
l. 4. 1. ad seg. Rhod. dejacts. Cum autem locus sit contributioni propter istum ja-etium, sublevabitur assccurator in tanto minus solvendo, quam dominus fuerit
XII. Ex casu contingente in ipsa naviculpa magistri navis, ut si merces non bene reconditae, nec diligenter sic ruatae, ab humore aut muribus corruptae suerinr, inde non assecuratorem , sed navarchum teneri volunt. Si vero merces a tempestate aut proin
174쪽
procella humidae & corruptae fuerint, inde
XIII. Quod vero Santerna pari. 4. de Asiecur. n. I9. & seqq. statuit, damnum tertii nimirum gubernatoris culpa datum non liberare assecuratorem a praestatione periculi: quia factum tertii non impediat obligationem committi, certum quidem est ite jure fieri, si se generaliter ad omnes casus etiam culpa nautae datos obligarit. Alias non nisi de casib. fortuitis tenetur; nec de culpa gubernatoris 3 sed ipse nauclerus,
si ut in praesenti cassi) non idoneo gubernatori naVem commiserit I. I 6. Dc de rei vindic. confart. 27. Assec. - .XIU. Si in una & eadem navigatione merces transferantur ex una navi in aliam, di novissima deperdatur cum mercibus, num promissor vel assecurator tenebitur de tali periculi eventu. Hie inspicienda est forma assecurationis, an in ea mentio sit facta novissimae navis, an minus. Si mentio facta sit, utique ex lege conventionis tenetur, modo absque dolo dc culpa alterius ille cassis acciderit. Si mentio non facta sit, non tenetur. Si tamen merces in scapham traiectae fuerint navis onustae levandae cause, quia intrare flumen vel portum non pote 'rat, ut magna navigia portibus se grava-
175쪽
tim insinuant .uti Petronius in Satyr.loquitur; eaque scapha submersia sit, iste casus perinde Mimabitur, atque si in ipsa navi accidisset. I.natis ad leg. Rhod. de jact. praesertim si promissor caverit de da inno,usique dum navis appulerit ad portum ) secus , si
hoc alia de causia contigerit. Santernan. 36.37. 38, 39. XU. Si damnum non excedat unum pro centum, allecurator non tenebitur ad rae stationem damni, ut es in Statuto Amser. de decur. art. 2 6.
XVI. Si quis curavit sibi assecurari vel caveri de bonis , quae postea ipsi missa non
sunt, aut minus mercium navi impositum quam cautum est, aut exercitores ob certam causiam mutent consilium expediundae navis ac itineris ; atque hoc significetur intra quatuor menses a data Asse curatione; repetere licet ab Asse curatore pretium
aversi periculi ; dato ipsi pro molestia di
midio de centum. ut est in art. I 6. Statuti nivem . . art. 22. Stat. erod. de secura XVII. Si naves cum pretiosis mercibus in exteris locis arresto detineantur , sex mensium spatium vel ex remotis ac longe dii litis locis annum ex remotioribus bien' nium J praestolabitur dominus navis aut mercium, donec ista navis pro deperdita
176쪽
aut publicata habeatur. salvae autem merces interim alii navi imponentur ad continuandum iter. Si vero uni res sungibiles, aut quae utendo consumuntur, eaeque ar- resto detentae cum navi, non exspectabitur dictum tempus , sed postquam assecurator de eo certior factus est , & hoc legitime indicavit, actionem suam persequetur. art. 8, 9. Ordinar. vel Maturi Amper. de Assecur. XVIII. Assecurator satisfaciet allecura to post tres menses , aut ob moram inter esse praestabit, ex quo intra dictum tempus nihil fando audivit de navi di mercibus, quae jam pro deperditis habentur. art. s. ω Σ . Mat. de L sisec. Grol. Introd. Iur. Holl. pari. 24. Plura apud Santernam, de in Statutis Amstero d. & Antverp. Belgica lingua scriptis pag I9 i. mpag. 444. . seqq. edit. de anno I 639. de hoc argumento legi possunt. Potiora hic ex cerpta sic admitti volo, quatenus foro mercatorum, moribus atque aequitati sunt coa- formia.
I. De appellationibus Faenoris nautici. II. i id propin ster quotuptiae.
177쪽
IV. In qua re consistat. H. VI. De quantitate ejus. VII. Mod 1 cautionu de faenore nautico. IIX. u navarchus pro lubitu positi obligare
. Quando navu sit periculo creditoris quan
X. Taena pecuniae trajectitiae ex mora.
munes non faenus nauticum hoc peti
possit. XII. Exemplum rei judicata de Nautico De
I. Vm Foenus nauticum mixtum quid ex contractu mutui, & periculi aversi ut notat Erotius de jur. bell. e. p. 2, 32, s. de eo quaedam hic seorsim observabimus statim post caput antecedens de aversione peliculi. Quod attinet notio. nem vocis Foenoris , non semper utram pecuniae creditae, & quidem illicitae , sed etiam aliquando rem ipsam , quae mutuo data est,&etes alienum sub usura contractum sonat. Ita hic foenus nauticum non utaram nauticam , sed pecuniam foeneratam sub usuris nauticis esse , utrumque cum rC-dierit navis, solvendum, ex authoribus jure probat balmasius cap. a. de Usur. .PRg.
178쪽
Pag 23. 24. Appellatur alias maritimam Iσ-nus , ε sura maritima , periculi pretium, quod pro periculo, quod in se recipit creditor, detur. item tra)ectitia pecunia, let nautica pecunia, quod navi trans naare vehatur Sidomi vel in eo loco, labi traditur, consiuinmatur, non erit ua jcctitia pecunia. l. I. h. t.
pronunciatur) a carina vel fundo navis ita primum appellata, cum etiam lingua Galis , lotum antiqua &Britannica Bodo x et Rodun fundum aut profundum signet, tesse cam- deno in Britannia p. m. I 49 ) in quem navis standum magister navis mutuo accepit pecuniam. Sed posea pro qua yis nautica pecunia aut nautico foenore per synecdoctaen accepta est. II. Nauticum foenus nihil aliud est,quam talis pecunia , quam creditor, recepto in se dubii eventus periculo , alicua sub certistis uris, tanquam periculi compensatione tradit. Foenus illud est duplex, terrestre &nauticum. Terrestre, quod debetur pro pecunia terrestre iter facientibus credita. Nauticum quod navigantibus , ut patet. datur ι & est periculo creditoris l. 3. D. de
naul. Ioen. tib. I. cap. eod. lib. 62. T. de re
mmdic. De quo hJc praecipue tractatio instituitur. Alii nauricum proprium . terrefreminus
179쪽
minus proprium vel quasi nauticum vocant. De quo in l. s. D.de navi foen Sichaia. iotis. Cod. eod. n. a. Borcboli in Tractato demist. Gen. c. a. 3. Otterabul p. 3. Exp. μν.
III. Sed in disceptationem venire potest, num hujusmodi foenus sit licitum. Illicitum videri nonnullis possit, quod foenus,
ut mordax & homines exsugens, jure divi no & humano prohibeatur. Quo referri quoque canon lib. v. Decret. tit. I 8. De V- suris cap. I s. queat, qui sic habet : --γiganti vel eunti sic enim emendandum pro navigandi , eundi) ad nundinas cerram mu-tisans pecuuia quantitatem , eo quod suscepit in se periculum recepturus aliquid ultra sortem, Uurarius es censendus. Verum enimvero hic proprie non ver sari damnatum foenus , sed compenatio nem aliquam periculi, quod creditor contra naturam mutui in se recipit, partim ex g. I. & 2. h. cap. patet, partim inde liquet: quod naturali rationi est convenien S, ut
inco moda & pericula lucrum aliquod comitetur lib. t o. ff. de reg. jur. praesertim ubi ipsa sors ob anceps maris discrimen periclitari aut intercidere potest. Cregorius lib. v. Epist. c. I 3 6. Maiae durum es, ur quis, unde nullum si a commodum, susineat mju Re dispendium. Ipse Paulus ita vult uni esse
180쪽
relaxatiouem ne alii affictio sit. a. Cor. 8. I 3. Vid. quoque Chemnit. pari. 2. LOe. Τheomlog. cap. 6. de Vsiar. p.m. 32. &4 s. 439. Et Molinaeus de Usiar. q. 3. n. 92. ait: nocapprobant omnes Theologi , ut creditor posse aliquid accipere ultra sortem pro subceptione periculi. Ibid. hoc plurium Theologorum testimoniis firmat. Quod vero attinet Canonem Naveant; ωle. de Gur. si recte emendetur, salvares erit. Hoc autem modo emendandum viis derunt Fachinaeus lib. 2. Contro. jur. cap4 8. Hordi ederus & Zingeri ingus ad i. Periculi pretium S. de naut . scen. Naviganti
vel eunti ad nundinas certam mutuans pecuniae 'Mantitatem, e. q. I. s. s. p. r. a. ultra somtem , usurarius N O N est censenduo. Sic negative concipiendum esse, & sensius verisborum jubet, & confirmat illud , quod ubi dubium est, an is qui mutuo dat, ut tra sortem tempore solutionis aliquid recepturus sit , ibi justam & licitam esse usiuis ram idem Pontifex in sequentibus ejusdem capitis tmematibus diserte adfirmat, ut MAlexander 3. c. s. eod. Inde Helgius pari. a. qu. I. n. I 37. ait: Etiam de uauiico faenore pacisci jure Canonico in licer. quamvis autem haec conciliatio subtilis sit, di pota sit videri vero propior, tamen cum sit