Alexandri Pascoli Perusini ... De homine sive de corpore humano vitam habente, ratione tum prosperae, tum afflictae valetudinis libri tres. ..

발행: 1735년

분량: 509페이지

출처: archive.org

분류: 해부학

411쪽

quid a

tioni m dendo spraestare

consue vimus s

historia

declara

DE VERMINATIONE .

aquae graminis, scormnerae, car- nauseabundus, vehementer sitit,dui benedicti; theriacalia, conse- somniculosus . tremoribus identiis ctiones hyacinthinae , at hermeS , oleum Μatthioli , petroleum ,

uod saxi vocatur, quae non m

o foris inungendo , verum & inintus ad guttas aliquot, nisi tamen adsit febris , adhiberi possunt .

Oveum commune, amygdalarum dulcium , aut seminum melonum

cochleatim cum aqua aurantiorum , dc modico saccharo , sive

melle propinatum, mirum in m dum in verminationibus non raro prosuit. Clysteres cum lacte aut 1accharato , aut mellito lumbricos , crebro injecti , subducunt .

Caeterum rerum acidarum pene

semper improbavimus abusum , & spirituum praecipue sulphuris ,

salis , vitrioli , & id generis

alia , utpote quae stomachum contrahant , nervos irritent , se-bres excitent , obstructiones sa-ciant , & humores quandoque sundant, dc solvant nimis. Hisoria I U

Uadrimus infans Nicandrus,

subpinguis , optime constitutuS , mense octobri , ubi

cum Parentibus ruri commorabatur , ficubus , dc uva recenti in resectionem pro jentaculo plurimum indulsit ; cui Praeterea ,

dc lactis copiam caprini Parentum incuria fecerat , dc vinum subinde , abstemius licet eate nus suisset , potare coepit . Quae res effecit , ut ex improviso tor minibus acriter tentaretur , item& nisibus irritis vomendi . Mox solvitur alvus , Ac seecibus sol tis plurimum incoctis , dc praetermodum graveolentibus dej ciis , tormina , item & vomendi nisus evanuerunt . Attamen

dem levibus concutitur . Nocta terrificis crebro excitatur insomniis , nares sibi prurire sentit , modo sternutat , modo , tametsi nihil excernat , valide russit , decolor fit facies , lividi ev idunt oculi , cum labore nonnumquam respirat . Spiritus , quem expirando per os emittit , non bene olet ; quilummo dc acidum , veluti triticei panis sermentum nonnihil quandoque redolet. Nihilominus , pulsus tametsi non raro intermitteret , nec sebricitabat , nec alia pessima aderant symptomata , ex quibus aliquid aliud pejoris nothae praeter limplicem verminationem conjectare hic debuissem . Hinc , enemate ex lacte mellito prius imdito , qui alvum blande concitavit , aquae predictae mercurialis ad sitim explendam potestatem secimus , ut interim id eondbium Λ cochleatim lamberet operam dantes. Decedente die multo melius Nicandrus se habuit . At enim vero ad sordes visce rum ulterius eluendas , ut incoenatus recumberet constituimus ;quo jejunis faucibus noctu oleum amygdalarum dulcium recens , ita ut exponitur in B paratum , per intervalla deglutiret . Id s

ne , alvo antelucanis horis commode soluta , inter keces plu rimas & vermes multos Variae molis , variaeque indolis , tum adhuc viventes , tum extinctos ejecit, atque in pristinam valetudinem actutum aegrinantem O time restituit. Α N. Dr. de pom. unc, si, s

412쪽

cto ex riri ere damus

vermes in cor

mano v vente.

LIBER III. SECT. II CAP. XUIL

Loco mellis hissipani , ubi mel Insans fastidiat , syrupus de ρο-

mis commode substituatur ; qui Cum aqua , aut mercuriali , aut florum aurantiorum immixtus ,& praesertim si coraliorum adjicias magisterium , in Verminatione subducenda plurimum semper profuisse ex usu quotidiano percepimm .

PHYSIOLOGICAE. Etus opinio fuit , quae ad

tempora usque nostra quoad Franciscus Redi Patritius Aretinus Serenissimi Cosmi ΙΙΙ. Hae-truriae Ducis olim inclytus A

chiater, naturae perscrutator acerrimus , id falsum esse non minus detexerit , quam evulgaverit , constanter invaliuit e vermes , &alia cuncta insecta ex putri , vi

liora utpote animantia , Pr re ri . Insignis autem aevi proxime elam Scriptor , caetera msectat, quae extra viscera corporis viventis msurgunt , ex ovulo quamvis nasci luculenter palam secerit , ermes tamen ope caloris innatieκ putredine in recessibus corporis animati revera gigni posse ,

fidenter noluit improbare . At Cum venia tanti Praeceptoris id nobis profecto improbare adhuc liceat ', quum vermes ipses , qui in visceribus nostris educantur , nonnisi ex ovulis quidem , sive ex semine ejusdem generis origi-Hem ducere arbitremur Intelligere quippe Numquam valuimus, quo pacto eorum quoque corp in , quae tum imus , tum soris

tam eleganter , non temere , sed speciatim instruxit, & conclanavivit Parens provida Natura , sine ovulis , ac sine semine saltem

quodam , ex ita materia putrein scente , calore aut insito , aut extrinsecus adveniente tepefacta extare unquam potuerint . Qua

propter probabilius videtur ut Acaetera, ita dc talia insecta , aut ab ovulis, aut ex seminibus suis , vel inter cibos , Vel cum aere inspirato , vel inter essluvia cutis, ingestis, intus excludi. Quicinuid in hanc sententiam passimicitur , ovula praefata , si ventriculi cavo, aut intestinorum a ditis inessent, per digestiones ali. mentorum destructum penitus iri, nullius id plane momenti faciendum ducimus ', quum calor viscerum digerendo idoneus, mitis sit, lenis, sermentescens, ac fovens qui . propterea blande agit , ae proinde praedictam vermium ex ovulis eκclusionem adjuvare pintius , quam corrumpere deberet ;persimilis est enim caloribus iis exterioribus , quorum beneficio :& ab ovis , quibus incubat gallina febriens , excitantur pulli nascentes : & bombuces in gremio soli ex seminibus tandem emissi adolescunt i iit telluri s mel commissa seges, vapore jam tepefacta se undo pubeticens, ex putri solo luxurians, cum scenore succrescit .

CAPUT XVIII.

De Dentitione difficili.

piunt , quod a mense ina vo non procul evenire ut urimum solet, gingivarum membraώrias solvunt , ac nervos proinde irritant. Hinc ex dentibus eruma pentibus varia sane incommoda ,

413쪽

DE DENTITIONE DIFFICILI. ass

nec sine maximo pe- ter tradidit Hippocrates fa r quum dentree incipiunt , gingivaerum pruri ae variaericulo, insantibus aegritudines ρος sim extitere . Quo in casu dentitis vocata est discitis; adeo ut nihil aliud sit dentitio difficilis ,

sta, eos urgem ex symptomatum pesima congeris , ob dentes , qui e difficultate erumpunι , prodeuntium.. Diffe- Nonnulli , raro admodum li-rinxi . cet , cum dentibus nascuntur. Λ-liis contra , quod frequentius acincidit , sub finem mensis octavi , ut ante innuimus , erumpunt Imores , nempe canini , atque incisores , quos subinde utrimque alii ex ordine ad molares usque insequuntur , qui postremo pene semper insumunt . In ve ram , de notham distinguitur dentitio . Vera dicitur , quae erosecto a dentibus est erumpentibus . Notha , si ve spuria fit , quum gingivae aliunde , aut inflammatione affectae , aut ulcere exesae , praetermodum intumescentes, dentitionem quodammodo mentiun

Di ense Talis aegritudinis indieia des m . muntur praecipite ab eruptionis tempore , quod plurimum quan doque variat . Dentes enim licet plerique mense octavo emittamus, non est tamen , quod interdum ad annum secundum , tertium , & quartum id non disseratur; quo tempore , quum gingivas prurire incipiunt , inflari , ac inflammari pluribus veluti vesieulis imginer , febres . comulsiones , amiprofluvium , , maxι- , quum caninas edunt dentes , is bi/ dirae4sert/m pueris , qui erogismi suaeis, amos duras habent . sui erassise simi , inquit, sum , is ἀυοι is s bene: id ratione epilepsiae , quae in dentitione suscitari solet, pra cipue innuit Senex , quae facilius iis porro suscitatur, in quibus gi givarum crassities magis resistit , ne facile dentes erumpant quaeriterea , caninis praesertim sot' Oducentibus , utpote acuti ribus , violenter scissae , ac lac rae , convulsiones parium . Et convulsionibus tum adhuc magis laeduntur insantes , quum eorum alvus dura intestinorum proluviem diu nequaquam egesserit ἔlacessitis enim per dentes eae gingivis prodeuntes nervorum staminibus , eo minus caetera ex Con sortio patiuntur organa , quo alvi sordes minus ea pergra RFe rint . Caeterum dentium Oermen, quod in maxilla interiora deliseia

scie , ibi , lac veluti quoddam

mucidum , ac tenue , in celluliseontinetur , & stapnat , sensim concrescit , ac durius in dies vadit , eo usque dum maximam sibi nactum duritiem , paullatim

augetur, ae sese mox exerens per alveola membranas undequaque impellit ; quae tandem satisce tes , iis exitum Pandunt. tumescere , caro iis succrescere Dentitio , quo dissicilior . ac Progno

denotat

cedat, sebris . insania salivatio

Causa a

brevi dentes empti ros At si ad haec terror a

, vigiliae ,

nisus vomendi , mn vulsiones , alvi proluvies . Ac r liqua id dentitionem difficilem fore declarat. Causas dentitionis difficilis , brevi non minus , quam elegam p.r. lib. I. b. s. magis molesta , eo pejor . Hinc si1 . quo citius erumpunt dentes , eo melius. Qui acriter tussiendo de tire incipiunt, difficilius evadunt. Convulsiones , motusque spasm dici ex dentitione concitati , reliqua licet adsint leniora sympto mata , necem quamsaepissime imserunt.

414쪽

Curatio

In dentitione id in primis c ' randum , ne alvus compressa epi-Iepsiam e citet . Uentrem iccir.

eo , & oleo recenti cochleatim propinato , & Per clysteres iminisso . saepesaepius laκare Oportet . Si gingivarum inflammatio

febrem , eamque vehementiorem

succenderit , sanguinem , quum id fieri possit , opportune immianuere, elurimum semper juvabit.

Uinum infanti non minus, quam putrici plane interdicatur. Os deis coctionibus emollientibus crebro abluatur , quo membranis laxatis, extenuatisque , dentium exitus facilior evadat. Humores ,rui in tubulis eo in casu concre cunt, ablutionibus tepentibus ex aqua florum rhoeados , sambuci , rotarum &e , discutiantur ; in quem finem sanguinem quoque adhibent nonnulli hircinum , leporinum , atque ex crista galli recens recisa exeressum , & reliqua ejusmodi, quibus si aut spermaceti , aut mel commune , aut rana aliquot caphurae, quae vim abent resolvendi, adjeceris, parti affectae admotis , inflammati nem una & dolores cohibere poteris . Sunt qui & ad optata, ubi

convulsiones supervenerint , tam-Juam ad sacram anchoram conisugiunt. Nos autem, saltem nisi lene admodum sit , quicquid soporem inducit , infantibus , aeque ac pueris , utpote valde noxium, numquam propinare consuevimus, ne cerebrum laedat . ingenium hebetet , eos inertes faciat , &

rennem mentis stuporem ea aetate

moliatur . Vesicantia, sinapismata , sonticuli , atque id generis

Caetera exteriora, nescio quid unquam hisce in casibus proficere valuerint ; nec video, qua rati ne , quove consilio . id auxilii genus ad epilepsiain in dentitione

eximendam tentetur.

ANIMADVERSIONES PHYSIOLOGICAE.D Entea ab insantia emissi ad

annum usque septimum alveolis infixi firmiter haerent. Μοκprimores vacillare incipiunt , d nec excidant, ut in eorum locum alii postmodum emergant . paullatim subinde , non aliter excidunt vicissim , atque extuberant propinquiores , ad molares usque posteriores ; qui , quum non se. mel a virilitate non procul emeringant, intellectui, & sapient , necnon etiam getumi , & postera erilem nuncupantur . Dentes , qui renascuntur , sub prioribus tamquam vivi radices in formam m coris , non secus ac priores , t titabant . Num tamen novi pi

ne sint dentes ab aliis diversi, ut Eustachius inter caeteros & sti

lanus autumavit ; num sint vel

ti surculi ab eadem radice pullulantes, ut sibi suasit Diemerbro chius , difficile est dijudicare .

Certum est tamen, prioribus dentibus ruditer , immature , ac per vim , veluti ad radices usque penitus avulsis, novos deinceps ne liquam assurgere : evidens indicium , ideo non assurgere , quod una cum radicibus . & surculi , unde germinare debuissent, exem

pii , fruticare , ut ita dicam ,

nequiverint . Senescentibus autem dentes excisi, si non renoventur, id provenit . quia mucor, ex quo dentes succrescunt , arefactus iis olim contabuit , non secus ac R- resactae contabuerunt quoque gingivae , quae propterea macrescentes a radicibus recesserunt . Ex quo dentes infirmati processu tem

poris senibus vacillant , & exciridunt .

dentes Insanti

huaren aventur s

ti sene laentibus excidant.

415쪽

DA DENTITIONE DIFFICILI. 3s7

epilepsia

quomodo

curetur.

ANIMADVERSIONES PATHOLOGICAE .

TUΜ meconium , quod non dum abunde egestum fuit ;tum lac , quod in visceribus labem contraxerit ; tum Vermes , qui organa irritant tum dentes , sui membranas , erumpeudo, ru-iliter lacerant , nervorum genus , atque ac cerebrum adeo quandoque assiciunt , ut musculos praetermodum convellendo , veram

infantibus epilepsiam arcessant ;quae propterea, uti paulo ante innuimus, epilepsia infantum, vulgo Romae se Infantigliole, dicitur. Talis affectio eadem propem dum, quae in capitibus praecedentibus epilepsiae in genere sistendae proposuimus, exigit remedia . Nihilosecius quoniam infantibus utinplurimum sympathica esse solet , ex assinitate videlicet , quam ,

nervorum plexibus intercedentibus , cerebrum habet cum reliquis partibus humani corporis viventis,& potissimum cum visceribus imi ventris , ac gingivarum membranis, iis iccirco directe semper prospiciendum. Non negamus tamen,& infantibus aut ἀerebri, aut spirituum animalium vitio interdum incitari; quo in casu, si usui credendum , cervicem leviter inurem , ut per sonticulum ichor qui dam saniosus excernatur , Plurimum aliquando ejusmodi epilepsiae generi evincendo contulisse , inficias ire nequivimus. Verum enimvero eorum abusum semper improbavimus, qui tamquam carnisces organa insantum tenella emindentibus torquere aggrediuntur . Λt , quum nihil sit, quod ea setate praedictas convulsiones epileis plicas moveat magis , quam usus vini , victus pinguis , rex multa nimirum carne consectus , animique perturbationes , ideo ad eas subducendas nihil unquam antiquius , ac Praesentaneum magis adinvenimus . quam infantibus , seque ac nutricibus , & vinum , dc edulia carnibus parata plane interdicere , aeque ac hilaritatem pro viribus comparare.

Bistoria VYrus infans, qui aetatis men- lic .

quia,epis lepsiae Iniantia

meden

do , prae stitimusa historia declara

viκ exegerat , lactans , optime constitutus , alvo compressa, F mere coepit. Quicquid evomit tum colore , tum odore , tum sapore

lactis acidi quid redolet , & sapit . Sistitur vomitus . Inflatur inde abdomen , ac variis flatibus male olentibus identidem emissis, praetermodum obmurmurat. Μox organis universis supervenit tremor . Convelluntur , & quatiuntur artus . Cum labore respirat , ac tandem aphonus oculorum a ciem in eumdem locum quasi intentam dirigit . Stertit insuper , ac ore spumans animo demum delinquit . Ad horae tamen quadrantem paroxysmus vix producitur . At cessans vicissim, & recurrens eadem periodo crebro deinceps alternatur . NutriR , quae lac infanti eatenus praebuerat, ob conjugis repentinum non ita pridem extincti interitum , moerore prinpe defecerat . Eκ quo lac proinde graviter insectum , talem infanti epile am suscitasse . insem re rationi consonum videbatur . Quamobrem aegrotanti puero lac

ejusmodi , ut confestim subduceretur, obnixe curavimus; & clystei e ex hydrelaeo statim submitaso, oleum ex amygdalis dulcibus recens expressum cochleatim eo usque Cyro lambendum propin vimus , donec alvus soluta sordes tandem plurimas dimiserit , unaque

416쪽

ay8 LIBER III. SECT. II CAP. XVIII.

que cum sordibus , quicquid morbum maxima saltem ex parte so- ΛNIΜ ADVERs Io NEsvebat, ejecerit. Enim vero inte- PATHOLOGICAE.

stinorum proluvie egesta, non adeo

frequens ut antea , & multo mi- Π Venit persaepe , ut lactantitior inde fuit semper accessio; quam G puero lacte subducto , n

ea, quae sequitur, methodo trium scio , an quia victus , quo tum 'ς R , dierum circiter intervallo prorsus vescitur crassior sit , an alia eκ C. tu. extenuavimus. Nutrici, quae pri causa evenit , inquam, ut cum ri successerat. vinum primum in- hypochondriis , & universum interdiximus. Pro vino decoctionem tendatur abdomen, & tussis quae- ex radicibus graminis, & chinae, dam perquam molesta , periodice ita, ut legitur in Α, paravimus. quasi suscitetur quae diebus sin- Ut carnibus sese omnino abstine- gulis, Plerumque tum mane, tum ret , effecimus . Quapropter feris vesperi , per horam , & ampliuscula , quibus etiam parce Vesce- quandoque thoracem tanto cumbatur, hordei cremore , lacte ca- impetu concutiat , ut prope sub prino , ac ovorum vitellis recen- Iata spirandi facultate , ac genistibus ut instruerentur , operam rubore impense suffusis , puerum dedimus . Pro jentaculo autem , fiaffocari minitetur. Nec ea tussisne vires plane deficerent , opti- cessare solet, nisi , vomitu exciamam chocolatam mane diebus sin- tato , mucosa , albicans , indiagulis sorbuit . Sub vesperam e- gestaque excernatur materia; qua mulsionem hanc B quotidie pota- aut stomacho , aut intestinis in-vit; idque ne rediret affectio, ad haerens, per consensum tum meam dies quadraginta circiter prosequu- spasmodicam , una cum reliquista est . Modo interim sitiisset . incommodis , ut opinor , move- aquae aut graminis , aut avena- bat . Ejusmodi tussi pueris , in- ae , aut hordeaceae , aut Cornu fantibusque frequenti, eoquod in- cervi, aut etiam simplicis copiam genti cum immanitate eos inva- secimus . Puero id conditum C dat, ferinae nomen recens inditum' lambendum consecimus; quod & est . Periculo non vacat . Solem- alvum opportune laxavit, & spi- nis est quoque -minis hystericis,

Titus consopitos aliquantulum ex- maxime non nuptis. Oleo aut excitavit , & verminationi , quae amygdalis dulcibus , aut ex s

sertasse aderat , prospexit . minibus melonum recens , & si Α, radic. vi. ebin. f. a. ineis ne igne expresso discutitur; quod dracb. ii. , glio ret. Bacb. f., ci tamen ea quantitate , ac tamdiu Tam. Ut. lov. f., M. comm. Id. . propinare oportet , quoad , Vel Μ. f. in1. , macer. s. s. eis. c alvum , vel vomitum blande con-δε . , is adde rad. gramin. unc. 1. citaverit . oleo , ut facilius age- leviter bul. col. pro potu ut m. re queat, addidimus nonnumquam B N. borae manae , elix. - Ac spermaceti , &mel hispanum, se . , sem. melana unc. f. , sq. y ita propemodum ut legitur in min. q. f. m. f. emul. s. a. , quam Λ , immixtum. Grandioribus de p. manna ad drachmas aliquot adji-C R. Cons Bac. , amerm. ana cere item convenit. Si oleum s l

aria unc. ἐώ, '. flori Grant. unc. h. , latus violaceus succedaneus esse po-

M. Dis. ω cap. lambendo ut m. terit. Mel hispanum , de quo alias

417쪽

DE DENTITIONE DIFFICILI. 3 sy

suse verba fecimus , ad tussim egerint radices , auferri possint ;serinam in sceminis hystericiS eκ- modo contra leviter adeo inhaere- tenuandam ad unciam circiter di- scunt , ut facile aveIlantur , dc luculo cum ingenti copia juris in- sponte , ut ita dicam , sua, non-sulsi ingestum, mirifice conducit. numquam excidant. De iis id p

Caeterum clysteres emollienteS , tissimum in genere animadvertas solus , inunctiones oleriores , oportet , aphthaS non tamquam balinea , & reliqua , quae cutem vera ulcera carnem alte subjectam extendunt , eamque la Xant , Ο depascere , verum solam ut pluriatima sunt . Confectiones anody- mum Lutem afficere , eamque innas , .dummodo leniores eligan- superficie tantum corrumpere . Λtur, ac alvo prius , & stomacho gingivis sere semper versus partes extersis , nisi tussis , spasmodica si statur , & praesertim theriacales , praescribere quoque poteriS . Si sanguis redundet , ne paroxyDoris interiores procedunt , ad limguam nimirum , palatum , fauces, ac per cesophagum interdum ad stomachum , aeque ac ad in-mo suffocetur infans , Opportune testina sese effundentes . Critice. - non raro erumpunt, & praesertim imminuatur 3 c. Λ N. in. sem. mes. , aut amu. humidae , quae leniores sunt . Λt D. rec. is, s e. extri MM. V. , aridae . lividae Derm. ceti dracb. 1. , mri. hisp. -c. s. Μ. , is, cap. Iambendo

At ma

LOGICAE. Quid sine V X iisdem causis unde fit aphi,ae , Ita epilepsia , & tussis , quam& praecipue nigrae , necnon etiam quae , quum plures sint , sub una tantum crusta coeunt , & delitescunt , pessimae habeantur . quinimmo & lethales , tum maXime, quum veluti symptomata gravioribus aegritudinibus adjiciantur . Salivatio opportune superveniens eas non numquam adimit . Μulta sunt , quae ad aphthas eximendas Clinice tradidit , ea namque Omnia,

v iiii te placuit, exoriuntur quoque pu- quae humores acreS eluunt , cras P ' quaedam livescentes , quae is extenuant, concretos solvunt,

2 ς' μ' oris membranas insantibus hinc ea sane aphthis curandis perquam ' ' inde sparsim exedunt quaeque idonea censentur 9 de quibus rama thae nuncupantur . Hae utplu- tione tum diaetae , tum phartat rimum in acumen fastigiatae , ciae , tum etiam chirurgiae , jam crustam, sive excaram Proserunt, ante pluribus in iocis verba favi uae vicissim excidit , & rena- ciendi sese praebuit occasio . Iniacitur. Non omnes ejusdem aeque ter localia , ablutiones mirum in

generis sunt , aliae quippe albae modum prosunt tepentes , ita ut deprehenduntur , croceum aliae sequitur paratae , hisque similia . perhibent colorem , Jividas aliae N. Sars paril. Ut. s a. incis , sese ostendunt , luridas , dc sce- gli 'biet. aria unc. i. , Μ. Gabb. das , nonnullae nigras dcc. Insu- lib. iv. Μ. f. ins , macer. s. a. per modo , ob humorem , quo per noctem ciner. casiae , ad fol.

scatent, molles apparent , modo cocNear. , ns. aquatis , malv. anaarescunt, modo adeo firmiter par pM. ii . , decoq. s a. coist. pro MI tibiis affectis adhaerent , ut non- tione tepenti , ut m. nisi per vim , pene ac altas si Dem R. q. ebaosi lib. iv., mri.

418쪽

4m, LIBER III. SEC

comm. Opt. unc. F. , spirit. Din.

recti . uηr. ι , Μ. pro abIutione repenti , ut m. Item R. q. bord. lib. iv. , succi

Μ. pro ablutione , ut m.

Ablutionibus praefatis sub finem morbi optimo cum successu addidimus absorbentia , uti sunt

terra nuceriana, Oculi cancrorum Praep., cornu cervi ustum dcc. Verum enim vero , quoniam

os infantibus , intus praesertim , abluere perquam incommodum est, ideo, quum ablutionibus uti nequeamus , cochleariae succum cochleatim propinare optimum sinret; cui optimo cum successu addidimus etiam cancrorum succum recens expressum , & mellis hispani modicum. Quinimmo & ea

per modum lini menti cum OvΟ-Tum recenti vitello , atque De lis cancrorum praeparatis 'quand que congregavimus, quae a phthis mox ita admota, earum acrim niam mirifice sedare valuerunt ;quin & eo solo remedio , eas brevi penitus evanescere non se mel vidimus & , ut efficacius ageret i guttas aliquot aut spiritus vini rectificati, aut aquae Reginae Hungariae , aut quintae essentiae roris marini , aut drachmas aliquot aquae calcis vivae , non semel adjecimus.

Qii ld se V Arumdem rerum vitia passim Iahu. z. effecerunt, ut infantibus , aut men, & las intibus , aut lacte subduno ,

Quom tactum m . crusta lactea , actores , do inte- vernaculo sermone latume , ex-neretur. trinsecus accrescerent; quae quan

doque ex calvaria exteriori ad tempora, ad frontem, ad genas, di etiam ulterius per membra

II. CAP. XVIII.

effunduntur exteriora. Lactumendicitur crusta quaedam saris , qua insurgit ex variis subiectis ulceribur ,humcirem acrem , densum imsudantibus , in crustam extrinsectu concrescentem . Lactumen , ubi calvariae partem , unde , crines luxuriant , Occupat , tinea infantum item vocitatur. Quamsaeptia

si me , ut & ipse animadvertit Dolaeus , id exoriri a puerorum voracitate opinamur i quatenus chylus rudis , nec coctus , nec intime subactus, sanguinem coinquinet , ac una cum sanguine sestrum , lympham , ac succum ali- bilem qui propterea acris factus cutem erodit , ejusque glandulas irritat , tubulos contrahit, aliose

que ibi humores sistit ; qui prin

inde nil mirum , si ex ulceribus exudantes concrescant , & morbosam crustam ingenerent. Hinc non perperam salutiferum vulgo censetur , quod profecto intempestive compressum epilepsiam , aliasque lethales aegritudines , ut non raro & ipsi vidimus , progenuit . Non est tamen , quod reliqua quandoque tegumenta erindendo ad osseam usque substantiam pervenerit , eamque carie affecerit . Attamen interioribus potius , quam evterioribus ei oc currendum hortamur auxiliis , devictus praecipue norma ; qui sit tenuis dulcis , humectans , a que insulsus oportet . Vini usus est pessimus.

Quicquid de crusta lactea di- eis; a

ximus , & de parotidibus , bu- intertribonibus , scabie , intertrigine , go, ejus'& id generis aliis , quibus prae- que cu sertim obnoxii sunt pueri , plane ratio . dicendum eκistimamus . Intertrigo sunt ulcera quaedam levia sed lata , Me portur est levis cuticulae excoriatis eum subiecta inflammatio

ne . qliae cutem' acritar inter femora

419쪽

DE DENTITIONE DIFFULI

Futimum exteriori producitur, ab acrimonia in primis recrement rum , urinae videlicet , alvique sordium, quae partes eas diu m defecerint , & coinquinaverint . In adultis fit etiam sudore , ac

mutua semorum, incedendo , a tritione . Ad intertriginem extinmendam , eam maXime , quae

provenit , ut ita dicam , is emtrinseco , ablutiones tepentes , a que ac solus ex aqua vel hordei, vel chalybeata , vel rosarum , vel florum sambuci apprime com ducunt ; cui melius adhuc prospicies , si partibus affectis ablutis ,

istisque aut terram nucerianam ,

aut cerumam , aut sal saturni , aut reliqua id generis obsorbentia in pollinem redacta leviter inspe

. . l

De Racbitide. Desnl- o Achitis vitium est quoddam or- io, L ga rum corporat humani ει- tam babentis, cu ui causa , panibuι suiuis, is praesertim obus, ac ca tilaginibus alendis succo risibilia non aeque distributo , effieitur , ut earum nonnulla ob defectum extenuatae m crescant , nonnullae oram ob copiam plus saris nutritae in molem iusto maiorem augeantur . Racflitis dicitura spina, quae in rachitide laboram tibus prae caeteris Partibus utplurimum afficitur , quaeque Raebis item c raecis appellatur. In Rachitide durae partes, quam Diagno vitiari solent , qua' ' de re mole praetermodum crebro Rugetur caput , ac variis in locis enormiter cranium extuberat. Spina persaepe , & reliqua incurvantur ossa se in nodos hic , atque illic , eκ articulis praesertim , princul ab omni lege attolluntur. In tumescit non raro abdomen. Per.

labor accedit . Valde torpescunt artus , atque imbecilles adeo demum evadunt ', ut , solutis vi mbus , moli adauctae substinendae prope impares stant . Nihilo secius alacres ingenio rachitide a secti plerumque sunt, & supra a

talem prudentes . .

In definitione rachitidis, orgaia Causa .norum vitio eam fieri diximus .

Quia autem Omana , ut ante ex

posuimus , partibus solidis , &

fluidis congresantur, Vitium, quod rachitidem facit , tum fluidis , tum solidis , tum utrisque insid re potest. At, quum quotidie ab usu excepimus, rachitidem , quae recens est , si recte tractetur , non semper fuisse insolubilem , fluida , quam solida in ea frequentius peccare ideo autumavimus ; fieri nempe potuit, ut vel sanguis , vel caeteri humores intubulis non aeque concrescentes Uarias hine inde obstructiones pepexerint . unde inaequalis alimoniae partibus alendis distributio imperistita rachitidem fecerit . Et quoniam ex Anatome accepimus , ossium fibras ex fibris tendinum musculorum produci , inferre non alienum visum nobis est , hum res praVos . qui rachitidem ed cant , musculorum tendines mintissimum inaequaliter infarxisse ;qui proinde ita oppleti ossium Mbris alimoniam non seque suppeditare queunt

Rachitis lethalis licet non ha- Prognombeatur , symptomatibus tamen M. ingravescentibus morbos quoque lethales efficere valet ἰ quum tabes non raro, Phthisis, hydrops,& maxime pulmonum , rachitide laborantes invaserit . Quo citius infantes post nativitatem

corripuerit , eo pejus ; & si ,

antequam annum aetatis qui

tum attigerint , haud evaserint , Cc Pe

420쪽

4o, LIBER III. SECT. II. CAP. XIX.

pene semper deinceps aegrinant .

Si febris insequatur , facilius solvitur item & , tum quum reli sua minuantur symptomata , fiscabies ei supervenerit. Raro ad modum adultos rachitis corripuit, quod partes habeant solidiores, ac metam crescendi eorum jam attigerint organa . Quae fit partium solidarum vitio , dissicilius cedit , ac praesidia medica penitus eludit. Curatio. Si experientiae credendum est , ea omnia, quae luem veneream , atque scorbuticam destruere valent , & rachitidem evincunt ,

modo tamen blandiora adhibeamus , nec sudorem, nec urinam, nee salivationem, nonnisi leviter moveant. Hinc a mercurialibus, ct praesertim sortioribus cavem dum . De iis eκ professo in sequentibus agendum. Decoctiones interim ex radicibus graminis , stagarum , ex soliis cochlaariae , nasturtii aquatici , haederae terrestris , pimpinellae , ex floribiis borraginis , hyperici , primulae

veris, & reliqua plurimum commendamus . Frequentissime, optimoque cum successu lac ut asininum , ita & caprinum cum succo cochleariae , ac magisterio margaritarum , sive coraliorum , five testaceorum concharum , hisce in casibus , Romae praesertim , propinavimus. Vinum ominnino intei diκimus. Pro vino tincturam ex saria parilla , dc ra- dice chinae per levem infusionem in aqua graminis extractam prae scripsimus ; quam aut cum Optimo cinnamomo , aut cum corticibus citri , sive aurantiorum , eorum praecipue , quae vulgo di

Portualis nuncupantur , acuimus.

Nisi alvus responderet, decocti nibus praefatis , aut syrupum de

cichoreo cum rhabarbaro . aut

manna cum modico mellis ni ni adjecimus , sive clysteribita simplicibus eam blande concita

vimus . Nonnumquam in eum

dem finem mel hispanum eum inosusione senae orientalis , ac Musidem rhabarbari cochleatim prae buimus &e. Λlvo exteris , ae humoribus, ita ut innuimus, ante digestis . nisi rachitis solvereatur, ad balinea coniugimus; quae aut aqua chalybeata simplici , aut eisdem decoctionibus antiscoris buticis para imuS.

LYcinius tres ab illinc cIrciter qui

annos summo genere puer quid, r.

natus, ad id temporis optime semia chuidi per valens , subpinguis, & vem. medend tus, sero dentire coepit, ac dentia P tδ φbus erumpentibus vehementer se vn uς

brire , torqueri , & angi . Ad

diem septimam , nulla maniscito deelira crisi apparente , sponte quasi re mua. cessit sebris . Macilentus inde , irrequietus , extenuatus , ac Iamquens ad mensem, & ultra vixit.

spina mox dorsi nonnihil ineurva apparuit. Et variis ex locis in nodos plurimum , ut ita dicam , salebratam sese extubit calvaria patque in utroque Carpo , ac se nu , necnon etiam ad talos ossa re trema praetermodum adaucta Lycinium rachitide jam affectum sutia

se abunde ostendebant. Enim vero viscera explorantes abdomen tumidum, dccostas valde inaequales esse quoque cognovimus . Λlis Us dura erat, ac urinae perquam tenues , & perexiguae . Hinc ad alvum non minus , quam urinas

concitandas, id conditum Α Lycinio cochleatim lambendum Praeis scripsimus ; quod sane non modo intestinorum proluviem eluit, verum etiam , cte vomitum civit , & urinas plurimas egessit. Oct bris mensis erat III . ubi Lycinium

SEARCH

MENU NAVIGATION