장음표시 사용
101쪽
adbibuit,fiet insequenti die radiatorum jectaculo, circas ex industri. collacatis oblata sibi ornamenta pugnantium 4 icienda porrexit. Nam Titus ipse tunc Editor Victor de eodem facto petisse eum ladium dicit, quasi ad explorandam aciem Dio clarissime in Nerua Colgocauit eos iu lectaculo quodam iuxta se, ignaros quod proditi essent iisque gladios tradidit in lectem quidem uti diiudica rent ansatis acuti essent quodsierisolet: reuertavio tenderet parum se fossicitum, si vel tim interficeretur. Facit ad hunc in uulgatum adhuc ritum, quὀd Dio idem clibi gladios acutissimos Drusianos vulgo vocatos . videlicet quia crudelis ille cruen- tus emtor acutissimos eos semper exigebat. Contra lenissimus tibi. ' Marcus Imperator, qui, ut Dio ait sis
τες ἐμα σύ ari,a caede abhorruit, ut gladiatores Romae , tamquam athletas nepericulo aut noxa, pugnantes cerneret Ferrum enim acutum nemini eorum commisiit sed obtusis, velut orbiculatis gladiis
omnes pugnabant Interpellauit Isic Lernutius Heus tu, inquit, longum hoc tuum ante loquium pugnam ipsam videre aveo. iam committe Mane etiam,inquit Vi r. praelusion raemit
tenda est Viden tu illos qui arte quadam iaciunt hasta viden qui velut feriunt gladiis Pum a serro illa hastae obtusi ad h. denique proludunt, .cludunt. Praelusionis diem Symmachus appellat lib. to epistol de canibus : uos presumniis die ita Roma mirata e i, Ut ferreis caveis putaret ad Cci, uectos. Sed ille de Venatione aut Circensibus lat proprie de . z. ' Gladiatoribus . Cicero de Oratores Sed si in illa se illa tu
tori mitae certamine , quo ferro decernitur, tamen ante congres
sionem multa fiunt , quae non ad utius sed ad speciem valere, deantur quanto hoc magis in oratione ex*ectandum es Vbi scripserim, ni Dipso gladiatorio vili certamine. Pr lusio auteni in Hastis, Rudibus, Armis. De hastis, Cicero in iisdem libris At-nue ei modi i a praelusi esse debet, non ut Samnitium qui vibrantis hastas antepugnam, quibi inpugnando nihil utuntur. Iterurn idem: Et ait cum brachium concalyecerit , tum solere pugnare nequeas tendit os ipseos gladiatores intelligit unde hoc simile ducit . Iasprima bustas ita iactare leuiter,ut in Venusati vel maximeseruiunt, iniu
102쪽
in reliquum viribus. Hos Pilar os, Ventilatores Quincti of .lianus appellat qui ea quae emiserant ita librabant, ut venire in maianus , derentur, quaque iuberentur decurrere De rudibus Eume nius Rhetor in ea quae De instaurandis Maenianis: Neque enim tanta me aut negligentia aut confidentia tenet, ut nesciam quanta sit inter hanc aciem ori nostra in secreta studiorum exercilia diueris
sitas. Ibi armantur ingenia bse proeliantur ibi praelusio, hic pugna commilitur hic plerumque velut sudibus o saxis istis semper telub tendentibus dimicatur. Nec enim ambigo quin rescribendum rudibus hastia. Vnde enim ibi saxa Et hanc correctionem, amici, imputo hodie vobis. Ouidius i ii De arte. ' Sic ubipraelusit, rudibus puer Perelictu. Spicula de pharetra promit acuto . Tertullianus oculos hic habuit, dum scripsit aduersus Valentinianos Congressionis lusionem deputa lector, haud pugnam os fendum, sed non imprimam vulnera Appellabant lia: lusoria tela Lasmatia. Seneca Remoue ilia lusoria arma, decretoriis opus est. Item lib. it. Quaest. Naturat Isios vero iros altissimos error iste non tenuit et tputarent Iouem modo leuioribus fulminibus, o, lusoriis telis uti.
Exercitoria tela. alibi Tertullianus. E contra, vera lacuta P tela, Decretoria ut in verbis Senecae iam dictis Credo ideo,
quia haec velut decreto Praetoris siue Editoris dabantur post quam inlpecta acriter&probata Hinc obscuriores illae metataphorae lucem accipient in eodem Seneca v lib. i. De Clementia Nisiplus est quod timet quam quod damnat, non accedet ad decretorium stilum. Et Epistola C lira Intrepidus horum irim decretoriam pro*ice. Eadem arima dixere, Pugnatoria Suetonius in Cato: Butuebat pugnatoriis armis. Significat enim cum omissa p. tima rudi,usum gladio vero. Non aliter quam Commodus qui 'diatores flecte depugnandi, crebro trucidauit, cum ipse Ierrum obie ctum veronibus plumbeis teretur ait Aurelius Victor quem O- . v a, cum vexant varie viri docti. Restituo ego , ferro obtecto vero- p tinibus plumbeis Haec sane scriptoris cognominis mihi mens, imala fraude pugnasse Commodum: velut lusoriis armis
uteretur, usum veris. Ferrum enim obduxisse dumtaxat laminis e plumbori cum gladium ipsum putarent esse e plumbo. Sed redeo ad rem Pugnatorium mucronem Seneca pater dixit
103쪽
lib. i. praefatione: Deeratissis ratorium raburi depugnatorius, . h. 'μ rq Addidi Priam armis eos praelusisses: rem dixi. Nam parmas aut clypeos in altum iaciebant rccipiebantque cum
venustate. Martialis lib. 14. Iumma Icet melox Agathinepericula ludas, Non tamen sicies ut tibiparma cadat. lentem sequitur tenue que reuersper auras velpede, vel tergo, clune, vel ungueserit. Utpeccare vilis, cumseceris omnia. Li. Non potes arte opus esi, ut tibi parma cadat. Nec parmas solum, sed&hastas, ut praedixi fortasse, lata dios. Id vocabant proprie Ventilare Seneca pater lib. Ii I. V ' Controu Teinde res ipsa diuersa tota es aliud ea ventitire, aliud pugnare. Seneca filius Epistola C xiii Au stultum est um mgnumpugna accepcris, ventilare Martialis:
Currit, ω in tota Ῥentilat arma boue.
Plinius etiam elephantos doctos ad hanc praelusionem ostendit. Vul erat, inqui , per aurae a ranii uere, non asserentibus ventis' gladiatorios interse edere congresseres. Hoc ergo, Praelia dere: at cum desierant, dicuntur elusiile, aut delusisse Cicero de Isocrate: Non enim in acie versaturo serro . quasi rudibus eius
eludit oratio. Nec absimili notione Litus definiebat Aquilius vafluctus eluderet id est, ludere desineret. Plinius dudere dixisse videtur, lib. x xx v ii Luxatopotu medetur, ut licet L, i. g sirc , c md ζημΠt S Auditisne iam, M. C. ue amici, has tubas signum commissionis sunt vera pucrnae.
i. o. Apulςj in xub myerminalem appellat, quia primitias
ludicra certaminis finiret terminaretque Libro X. At ubi disicui seu reciproci multinodes ambages tubae terminalis cantus explicuit.
At tuba commissos medio canit artere ludus. Quintilianus in Gladiatore Sonabant clangoreserati tubae. Statius in Silvis: Iam placidae Lait signa tutae Nec alterius sententiae illud Satyrici digni mu prorsus Flo rali matrona tuba id est, digna quae commissione Floralium producatur. Idque in omnibus ludis factitatum, etiam sce-
104쪽
LIBER II. Iosnicis seneca epist. LX xxv. In comessationibus emendo Aa s rara rem re commissenibus nostris plus cantorum est, quum in theatro olim stetitorum suis cum omnes vias ordo canentium impleuit in ca uea aeneatoribus cincta GI, c. Eneatores enim , Tubicines. Plinius lib. ii epistolar aeui numquam castra viderunt, num quam tubarum sonum nisi insectaculis audierunt. Iuvenalis de senum incommodis. si ii reser magnisedeat qua parte theatri
ιi vix cornicines exaudiat atque tubarum Concentus
Seneca hoc signum pugnae intellexit Euamstulium est,cum tagnum pugnae acceperis, ventilare: Dirempta ergo Praelusione, abiectisque lusoriis armis transibant ad vera Atque hoc est quod Dimicare ad certum Tertullianus alibi vocat. Appella bant id etiam, pugnare versis armis Caper litterator Inuersis Iu misarmis pugnassuladiatores non ea licen um,sed versis dest transmu
Nec enim aliud in ea armorum versione sie facile persuadeor Ouidij versu De arte: Pouite amgladios ebetes, pugnetur acutis. Alias suspicari possimus, siquis a genere ad genus alterum transeat, puta a Secutore ad Retiarium, dici eum pugnare versis armis. At placet prius. etsi in Plauti versu saliuam etiamnum mihi mouet mea olim diuinatio, verssgludus.
Pugnae ipsius scriptis. Iustitusabant. petebant, repetebant. Exibant, excedebant. Latus tegebant.
VAE so oculos mihi nunc date Maures Pugnam vobis ottendam sed cum Ioue Homerico in monte sitis, rextra teli iactum. Ecce componunt se gladiatores MI 2 tolligunt in arma deus bonet quanta arte curaque, sui defendendi,
105쪽
dendi, alterius petendit Nec mirum. Gladiatori enim composito ad pugnandum ait Agellius hac proposita sors est aut occidere, si
occupauerit aut occumbere, si cessauerit. Hanc ex arte posituram, D'ri. Ita vocabant Statum Petronius de anu Statumpraeliantis componit.
Plauius facete, ut solet, allusit M ilite: iu statu Misenex Ut adoriatur moechum quiforma est erox. Quadrigarius in singulari certamine Galli cum T. Manlio: Ita ut ante dixi constiterunt Gatas sua disciplina, utoproiecto,can- tib s. abundus malim , cautabuudus quasi vitabundus. Manlius animo magis rte conlus, scutum scuto percussit, atque δε- Q ibis tum fassi conturbauit. a s duEj iterum eodem pacto constituere studet , Manlius iterum scutum scuto percutit, atque de loco hominem proiecit. Vbi videtis curae iis fuisse atque adeo laudi, mansisse in statu Laberius:
Auem nulta ambitio, nulti unquam largiti Moue potuit in iuuenta deflatu.
imo nec laeti deserebant Seneca Consolatione ad Polybium: tibia, . Omnes cicut quomodo te in i gesseris vulnere, utrumnestatim per cussus armasubmiseris, an inflatu ingradu steteris. quem locum tentant frustra. Idem enim eli, Stare in gradu . Seneca seu rum ulter vulnus premit constat ivgradu Lucanus, siue quis alius auctor Poe: Datij ad Pisonem: Arma tuis etiamsi forte rotare lacertis,
Inque radu clausis libuit confidere membris, Et vitare simul, simul in captare percutem. Ita malo prorsus,quam tedunt,In v gradum. Hinc apud Te tullianum megradu pedire, ad uerius Marcionem : Cedereri gradu , Praescriptione aduersus Haereticos Construeregradum, Apologetico Cicero etiam ab hoc gladiatorio more elegantem metaphoram plus semel usurpat, Delici de tui bari, de statu animi, statu mentis ex restituendam in Oratore eius ad
iri a Brutum libro,oui non legendus iuuentuti, sed ediscedus ccnseo sypo genere nos mediocres, aut multo etiam minus: Ied magno
semper Uimpetu sepe a uerserio destatu animi deiecimus. Sic ligam, prae vulgata, deflatu omni Certe hoc Cicero voluit, accommodat ad Hortensium, Catilinam, Curionem, quibus vis
106쪽
vis illa dicendi linguam imo mentem eripuit. Cum hoc modo igitur paria in statu petebat alter, vitabat alter Petebat dico. ita enim proprie Mictus ipsi, Petitiones Seruius ad illud iragiiij, Volscentem petit, solo Volscente moratur Petitiones, inquit, proprie dicimus impetustia latorum. Cicero in Catilinam in uot ego tu es petitiones ita coniectas ut vitari vulgo modo possent, puru quadam de linatione, ut aiunt, ' corpore, exces idem in Ora 'ia tore: Vt enim aiblitas, nec multosecus Itidiatores, videmus nihilne iis .i vitando facere caute, nec petendo vehementer, in quo non motus hic si - habeat pat strum quandam sic orati nequeplagam grauemfacit, nisi petitio fuerit apta Videntur etiam appellasse conatus inuasionesque noulas, Manus a inctilianus lib. v. cap. viiii Vt gladiatorum manu quae secunia vocantur punt tertiae s pra-ma ad euocandum aduersari rictum prolata erat in quarta si geminata captatio est, ut bis cauere , bis repetere oportuerit. Idem lib. I x. cap. r. Nam ut tu armorum certamine aduersos ictus rectas mant cum videre tum etiam propulsere Iacile est; auersae tectaque minus sunt obseruabiles sic oratio, o c. Nec di uersa multum ratione Seneca dicit, Manum mittere, epist. vii. Nunc ibi habent quo tegantur , totis corporibus ad ictum expositi nunquam rustra manum mittunt Paullo aliter Apuleius lib. Qii. Gladiatores ii Iamose manus , venatoresi probatae pernicitatis Signi fuat enim veteres gladiatores, quorum dextrae non una caede imbutae Magis conuenit, quod in ludo aleae singulos iactus suemis Ius , ratione simili appellarunt Manus Augustus in epist apud Tranquillum Nam si υ G quascumque munus misi, exegissem. Petere Igitur , arenae Ver bum etiam Repetere. Ita appellabant gelvinare ictum. La-su im. cstantius Tercussos iacent que repeti iubent. in Quinctiliani vel bis supia , Ut bis cauere , bis repetere oportuerit. Inde natum in Caligulae caede symbolum de quo Tranquillus Macentem con- 43 tracti que membris Hamitantem se vivere , cetera vulneribus triginta 'confecerunt. Namsiguum erat omnium lapere. Haec inuadendLvcr tis
ba, at vitandi cauendique Exire. Virgilius: Corpore tela mod) atque oculis et litantibus exit. Manilius: Ille cito motu rigidos eludere cessus Nunc
107쪽
ro 6 ATVRNA L. ERMONUM Nunc exire leuis missos titiam. Etiam Excedere Cicero: parua quadam declinatione ',' aiunt,
i corpore excessi Prudentius id ipsum,uti, Manilius, Ludere vel Eludere dixit: Namsi nostra fide eclo iam tuta quieto, Viribus infestis hostilique arte petita est: Cur mio as non sit, lateris sinuamine lexi
Ludere ventosas iactu pereunt gittas Vbi ambigo, num,Sarios, melius praecessit enim,ram hast autem iaciuntur pilaque, non sagittae. Tame in Prudentio ver- xcvii et n. borum non tam acer dilectus. In vitando praecipua cura,vila tus tegerent. Apud Terentiu elegantissimo Mureto admonen te iam innotuit: Liceat modo tecto titere discedere. Seneca lib. Iris. Q avit Natural . turba quantum potes te sepana, nec adulatoribus latuspraebeas. Et latus certe aduersarius maxime petebat Ammianus Sequem modum myrmil nis operiens, hostium latera, quae nudabat inusiurantior, districtis mucronibusperforabat. Et Qtrin istilianus in Declamatione quapiam, de Gladiatoribus qui vinci volebant concurrebant lateribus nudis Tibullus: Saepe dabis nudum, incat ut Ie, latus. Nec rarum erat, ut cum plura paria pugnarent, vulnerareturpis itiis il-qumam per alicrius latus. A qua mente Ciceronis illud Intermin pn, rogatione in Vatinium Omnia mea tela P in te comicientur ine mo per tuum latus,quo oles Acere saucietur. Et Limus lib. x L. Vt a me carptum scelus in me sinem habeat,nec per meum latus tu peiuris. CAP v XXI.
Clamor ad vulnus, Hoc habet Laesisupplicabant, is arma submittebant. populum, editores, orabant. is vellit, mittebantur. Quid
ET cum exclamatione subita bicVictor:En,en,inquit.Hoc laabet. Nos commoti, Quid sibi hic clamor vult inqui-
Lais mus. Non etiam Videtis Zinquit. laesus est,cecidit Birria. Vox ea in lute propria insultantis aduersari j,aut acclamantis vulgi.Virgilius: telaque orantem multa trabali Desuper altus eqvurauiteocrit, atque ita satam Hoc
108쪽
Hoc balet haec magnis melior uata mictima diu, s. Prudentius meus Psychomachia: Tunc exarmatae iugulum meretricis adacto Transfigitgladio calidos Nomit icti,apores. Hoc habet, exclamat victrix regina. Simpliciter etiam, Habet Seneca in Tragoediis: Habet peractum est quas petis poenas dedit. Idem Habet, eractum est:st e nos exosicant. Et apud eumpse pluriens. Nec alius sane clamor est,quem Au- pultinus indicat lib. v . Consess. cap. v I H. ubi de Alypio La li autem gladiatores clamortis ne tuentes, submittebant arma. --m Id signum victi fiamque Seneca De prouidentia Quid ego ' 'istum aduersarium mihisumam statim armasubmittet mn opus est miltam totά potentiameia leui comminatione pedetur. Nec ideo tamen ορη, -- liberi a nutu populi pedebat mors eorum vel salus Horatius: α' Ne populum ' extrema toties exoret arena. Seneca Gladiatoribus licet arma submittere, misericordiam, poli tantentare tu neque submittes arma , ne vitam rogabis recto tibi inm ctoque moriendum est. Idem epist. viii. allusit Non fatium quod 'ictisolent, tyrouocem adpopulum. Sive etiam ab Editoris. Ci cerocli Tuscul. Mittunt etiam Nulneribus confecti ad Dominos, qui Daui. quaerant quia velint si iis satisfactum non isse e e decumbere Dioin Caracalla, cum insectatione saeuitiae eius Ἀγῶνα --
id est: Munus Nicomediis praebuit dis suo natali.in quo erunt victum di quempiam egladiatoribus supplicasse Antonino uti eruaretur istum
restondisse, Abi, ω aduersario iussupplica Nam Autoninus ibi et'
Editor Quanquam reuela Imperatori, cum praesens, semper ' iis, ius liberandi. Quinimo&solo' superuentu suo nisi fallunt, .mi in me Ovidii verba de Ponto ri
Caesaris aduentu tutagi diutor arens a prato&Exit, o auxilium non leve vultus habet. . : Haec liberatio, Missio dicta Non enim audio viros eruditos, qui cum Rude colandunt. Errare eos scio tota via Missio ad vi I u-tios pertinebat Rudis ad victores Illius et sectus, ut ab immi. 1 nenii
109쪽
nenti periculo,ri in eum L m dumtaxat liberarentur huius, ut aetatem. Martialisci Nuper cum Morino peteretur si bese.
Mint f ρης mittebantur ergo laesi. Itaque sine missione dare gladiatores. iisti. lineisl Ilione pugna; non aliud, quam ad certam mortem
.lari, nisi vincas ius non esse, vulneratos supplicesque liberandi. Satis clare vim eius verbi expressit Liuius de Perleo,lib. xLr. Meinde sepius bdiatores dando, in mon vulneribus tenus, movi sine migione etiam. Florus de pugna cum Spartaco Tandem eruptione acta, dignam viru obiere mortem, quo subgladiatore duce oportuit,sine missione pugnatum est. Nec video quid iis locis possit opponi non item quid huic Senecae: Abscisi missioneatidiator, quem armatus fugerat, nutu insequitur. Non enim certe hic de Rude. Senecae mentem satis lustrarunt sub Caio quinque retiaris, qui totidem secutoribus Fuccubuerant cumque iuberentur occidi id est, abscissa missione unus resumptas cina omnes victores interemit. Hinc illud Augusti decretum, qui ti- v. uti a diatores sine missione ediprobibula ait Tranquillus cap. XLv.Clementer. qtioniam reperti saeui munerarij, qui omnes dabant in certam mortem. Qualem fuisse credimus Domitium auum Neronis, qui Muniugtidiatorium edidit verba Suetoni j sunt, Neronis cap. I ii l. tant a uitia i necesse fuerit Augusto clumst Hra monitu edicto coercere. Et suspicer hoc ipsum edictu esse,quo vetiti dare sine missione. De hac missione Quinctilianus in Gladiatore Euas ego illitu preces quampertinaces iacrimas quam miserabilem obtestationem Ut nemo unquam sic rogauit missonem. Idem Nec dissicilem tamen sub illa praesertim auctonumento habuisset missionem sed noluitgladiator vivere. Ad hanc etia resero, non ad j ,. . . militarem, Varie decenter transsata scriptorum loca, ut Se- am necae Auidporr)prodes paucos annos vel dies lucrifacere sine mi
sione nascimur Apuleislib. II. ubi nequissima seminarum, Hodierna pugna, inquit, non habet missionem Min simili nequitia ilia lud Petronij Donec Auarti a basienatiam tentus virgam, alte uesuccincta, iugit infelicibus dari mi sionem. Eiusdem Inhibuitque TrΠbaena tumgrande facinis, non dissimulat missione. Sed inpri micelegans Martialis epigramma, quod in Catalectis vulgauit Ios Scaliger, antea publice non visum quod totum subiici libens illustrandae huic rei.
110쪽
setis aequalis Mars utriusque diu. Misi sepe viris magno timore petita est. Sed Caesar legiparuit ipse sex.
Lex ei ut, ad digitum ' positam concurrere palmum. ., tiaeuod sicuit, lances, donaques edegit. I Inuentus tamen simis distriminis aequi. Pugnauerepares succubuere pares.
ibi vir que rudes, palmas Caesar mirisque. Hoc pretium virtus ingeniosa tulit. Conti it hoc nulla, nisi te ub Principe, Caesar: Cum duo pugarent, ictor uterquesuit. Vbi tamen quid sit, ad digitu concurrere, ambigo an non ita propinquos iunctosque pugnare, ut digitus modo interes et3Alioqui de Digitum opportune monebo Gladiatores solentiolgere, cum victos se faterentur . Vetus Scholiastes ad illud Persij digitum exere, peccas Digito, inquit, sublato frende, victum te esse a vitiis Tractum a gladiatoribus qui victi sensione H 'giti veniam a populo postulabant.
Populas moderator P arbiter bosum ludorum latercedebat inter sciebat motu polgicis Ferrum recipere iubebanturpro uti qui non uno ictu interficiebantur Manum mittebant in vulnus Postremo Libitina in Ampheatris. POPVLI ergo, ut videtis, in arena praecipuum iustis ad eius voluntatem Domin plerumque se conformabant. Intercedebat pro victis laesisque Seneca de Tranquillitate lib. uaeris quidinter duos intersi, quo inter gladiatores fompu.linia. sissimos. quor alter premit vulnus: constat in gradu alter Upiciens' - - 'adclamantempopulusignificat ibilisse, o intercedi non patitur. In terfici iubebat idem. Signum,conuersus pollex. Iuvenalis: Idoηραῶ
Munera nunc edunt , verso polgis vulgi 222