장음표시 사용
111쪽
rio SATURNAL SERMONUM Et quoties victo erru . . culo inserit , in
Delicias ait esse suas pictusque iacentis Virgo modesta iubet conuerso palla rumpi.
Sperat si insus vittasgladiator arena, Sit licet infesto polgice turba minax. Hoc Tranquillus linit, infestis spectatoribus diti sicare, in Iulio
cap. XX vi. Gladiatores notos sicubi infestus ectatoribus dimica rent, vi rapiendosseruando aue mandabat. Caussa huic malevolae pisti lati in notae a contrario prouerbio m fauore pollice premendi quod apud Plinium Horatiumque Ceterum in quos fauor popu-
li, in quos odium inclinare solitum discite ab his exemplis. Aia iis FCicero pro Milone Etenimsi ingladiatorio pugnis timidos N Dp-
Ices ut vivere Leat oblecrantes uesiam ocisti solemus fortes mareptan animosos inse acriterinos morti osterentes,Ieruari cupimus Seneca
de ira lib. i. aeui ludiatoribus auare populus irascitur gyrum mi que vi iniuriumpulci ouὸd non libenterpereundi contemnise iudicat, o vultu,gestu,ardore,deb ectatore in aduersarium vertitur. Et bene furorem hunc Quiritium tangit Lactantius lib. vi. Auaero nunc
auρ sint ρῆ se iusti homines esse, oui constitutos sub ictu mortis ae
misericordiam deprecantes dion lautum patiuntur occidissedes gagitati. Irascuntur etiam pugnantibus, nisi et riter e duobus alter occi in e l. Exhorruimus in hac commemoratione, Metu saeuitiam in quit Dueta supra fidem meam, nisi fidos dares auctores Cer in DuZa res, nouam ego sed meo voto, Utinam illi Busirides omnes unu oculum habuissenti Sed nos spectemus etiam Dic Victor. Iterumque Victor. Post haec ergo,inquit, suffragia vulsi si alba quidem fauensque sententii; miser ille mittebatur, sed in eum diem aut id Munus dumtaxat, ut censeo sita fune sta, boni gladiatoris erat decumbere, libenter sortiterque rex. 1 cipere serrum. Id enim imperabatur, Recipe serru Cicero pros Sextio es um ver qui accusa/ὶnum defuitiladiu num repugnauit num vittidiatoribus imperari solet, ferrum non recepit Iis verbis subiecta vis, ut iugulum ultro praeberent ne membra contra herent; ne manum Opponerent. Mira firmitas, si in re bona seriaque. Seneca epistola LX X. Mors enim admota, etiam imperitis animum dedit non candi inevitabiba Sisgladiator totipugnatim
112쪽
Dus, iugulum aduersario praesta eis errantemgladium sibi attemperat Cicero prorsus graphice totam rem depinxit in Tuscula lana secunda se uis mediocrisgladiator non modostetit, verumetiam decubuit turpiter quis cum decubuisset errum iussus recipere coctam contraxi : Seneca iterum , De Tranquillitate Fortuna ilia quae ludos ibiscit quo inquit, te seruem malum trepidum animali bmagis confodieris in conuulneraberis , quia vestu praebere iugulum. Uiues tutius es morieris expeditius, quiserrum non subducta ceruia ce nec manibusopposit foedanimosὸ recipis. Pertinet fiuc apud eumdem Tullium pro Roscio, C. Fimbriae impotens responsum, Scaeuulam accusantisqu)d non totum errum corpore recepisset. Et allusit poeta magnus: Sic loquitur, iuguloque haud inscius accipit ensem. Etiam Prudentius:
Et tamen misericordia si ita placeo admixta his sceleribus, si , ρυμ quis caderet gladiator famosus. oratius, te leone quὸ tepopulusque patresqμe,
Ceumotusta res trisii gladiator arens, Ingemuere mori.
Imὁ .Quidam quasi mitiores , auertebant sed vulneribus. Quinctilianus Declam CCL xxx I x. Multis a gladiatorum v dneribus auertunt e quamquam nemo dubitet Pud lectactilum esse in parte poenarum, tamen nequissimorum quoque hominum suprema pericula habent suamgratiare. At illud feritatis inauditae, quod et 'Lactant ij plis verbis ponam: sumetram, inqiiit, percus iacen te que repeti iubent, o cadauera ictibus dissipari nequis Possim latά morte .ludat. Et estne super alius ad saeuitiam gradus Est am in num mittebant in vulnus,&sangu me velut se pro MM- luebant. Colligo ex Lampridi j Commodo: qui omen sibi ante' 'mortem, ut ait non leues cst. Nam cum ingladiatoriis occisi vulnus
mauum misisset, ad caput ibi detersit. Elud Lilicet prodigio habitatum, non quis dira anum cruentasset ex more enim: sed quod capiti luo admouillet quasi precatus sibi suoque capiti eadem. Sed nec defatis e populo scite, qui gladiatorum san uinem ex ipso vulneris hiatu biberent, calidian adhuc spirantemque coatra morbivis, fateor: sed iusta Plini detestationestion plata o
113쪽
gis ne rarum quidem admouersis sessit humana. Non ergo iniuria in hanc feralem arenam illata, una cum reliquo apparatu, ab itinam Libitinae instrumenta ut est et videlicet, qub mortui subito e Di , ferrentur. Quinctilianus clare in talannabantcti ore Ieralitu- ,ο- - sint que Libitinae boris ducebaturfunus ante mortem. Nec Plia lauim. nium aliter audietis lib. X xxv i. cap. iii ubi de gladiatorio munere Neronis Arma ver h. Libitina , Otu que vestro di iapparuit eseccmo Ab hac re certa porta in Amphiteatro, quae Libitinensis dicta. Lampridius in Commodo Galea eii bis perr portum Libitiinensem elata est. Dio de eadem re G Ana. τοῦ
θὴ: id est, Et quὸ ultima lectaculo um Aegalea ius per eam portam qua mortui e ferriselet,etita est. Ex his videtis,opinor,satis,quanta ista cruditas:& quam iure Prouerbisvicem scripserit Posidippus Comicus apud Athenaeum:
Praemia victorum,palma, in pecunia item Rudis. Discrimen inter Ei demis Pidoum Arma ad Hercuti. INTERFATu hic ego, Parce oculis,inquarn, istis Victor. non enim ultra possum sine lacrimis Lupi, non homines; quique edere sustinuerunt, quique spectare Macte Constantine, qui sustulisti Dite etiam paullulum, inquit Victor iam ad exodium perducta res: pugna ceste pugnata est. Venio ad ea quae post pugna n. Praemia dico, 5 Rudem. Premiaὶ inquam ego quid virum ne istis paricidis istis, inquit Augustinum
audi tecum indignantem libro iii De ciuit cap. viro. Pu guant etiam gladiatores Nincunt in ipsi babet praemia Luris dici a cruduitas siquidem praemium victori duplex, Palma iecu- palma a nia. De palma Suetonius Cato: Abrini bire more victorum cum palma discurrit Lampridius in Commodo Tantum palmarum gladiatoriarum confecerat, ut mille oontinoeret Cicero pro Rosci, Plurimarum palmarum nobilis ac veturatidiator. 4bidem Iuultas eius esse infames palmas, huncprimam prema κῆ lemniscatam quae Romaeriferatur isdem pecunia data Suetonius i
114쪽
nius in Claudio, desubito gla 2 orio munere loquens Necvlgo Hectaculi stenere communior ea,verb legerim comior vico t hi initatem Claucti praeficet aut remissior erat adeo it oblatos νι-ctoribus aureos prolataque sinistra manu pariter cum vulgo voce ι-gils que numeraret. Iuuenalis Satyra vici. Accipe victori populus quod postulat aurum. Quae donationes affuse creverant, dia coercendae a Principibus saepe sed ultra legitima praemia corollaria adiiciebantur, exemplo a scena Suetonius Augusto Corostaria P praemia alienis quoque muneribus in ludis aegrandia crebina de suo ossere bat. Superest de Rude: cuius mentio iucunda mihi. Hanc in Yed nare.
dulgebant gladiatoribus veter in is quasi magisteri signu: aut tetiam noui in nouo aliquori strenuo facto. idque populo im l . i. p vpetrante. Quinctii aeuidam, patremfepeliret, se auctorauit: die muneris productus,sub titulo causse rudem possulantepopulo acce pit. Hanc gladiatori si tamen veri germana Acronis in Ho ratium nota in stans a crepidinem Circi, circulo Ambiteatri apo ' pulopetere, imp traresolebat Dabat eam, ut videtur, Editor, vel Lanista etiam ipse Calpurnius Declam L. in Themate: Redemit eum Lanista, rudem ei in arena dedit. Sed tamen, ut dixi, populi arbitrio aut postulatione quod tiam in aliis praemiis obtinuit Lactantius: Nonpotes Uessi immunis a sanguine, qui voluit essundi aut videri non interficile, qui interjectori Iauit prae um po Julauit At Rudis mentio apud omnes scriptores crebruetus cstectus, liberatio ab arenat odia me disti . ligetis,aliter atque aliter pro conditione gladiatorum .Quidam Pia in enim, ut Duetalla praedixit liberi erat siue Auctorati,qui are N po 9η nae operam pretio locabant idonati rude,redibant in aerem . F., prorsus libertatem, nullo ultra vinculo seruitutis. Exemplum i sinc-' in Opili, lacrino de quo Capitolinia. Plerique gladiatoriam pugnam eum exbibuisse dixerunt C accepta rudi,ad Africam iis, venatorem primὸ ρ etiam tabe iοῖe ii se deinde aduoc.:rs sisti. Alij mi e gladiatoribus, conditione serui. Hi donati rude, non liberiatatem accipiebant,sed vacationem dumtaxat a pugna Lanistae de ceps proue lanistis erant. doctores tironum, batuebant, non pugnabant. Id di ut rudis Ouidio dicta: ut qua deposito poscitur ense, rudis. .
115쪽
ses misim Quod si libertatem etiam sinpetrarent: mos erat,vti pillearentur, deli, pillei impositione liberi iudicarentur. Itaque Ter-' Ἀ-ρ tulliantis bene Rudem a Pilleo seiunxit Et qui insigniori cuique
homicidae trauem poscit, demati di tori atroci peta rudem, pinum
praemium conserui. Quae tamen praemia ne temere conterrentur cautum est quid in noxiis damnatisque feriraretur Tem ' pus rudi tempus pilleo praescriptum. Quod e solo Fraomento nimii Ulpiani nobis innotuit, vulgato a docti ilimo C. Pyrncto. Elt - ' ut m disserentia inca ait, inter eos qui aditidium ct eos qui ad ludum damnantur. Nam adgladium damnati, confestim consumuntur, vi certe intra annum debent consumi. Enimuero qui in ludum dum nantur ron utique consumuntur sietiam pi rari et rudem accipere pessi ipsum eruacum. Siquidem post quinquennium piPeari poIErriennium autem rudem induere iis permittitur. Ubi vel ex interuallo temporis vides pilleum rude meliorem. Qui donati rude, Rudiar ij dicti.Tranquillus Tiberij cap.uli. Munmgladiatorium ui dedit rudiariis quoque quibusdam reuocatis auctoramento centum missum. Ex quo pronum colligere, non depugnasse ultra rudiarios, nisi pretio aut sponte inductos Horati versus totum hunc ritum satis aperiunt, Ad Maxenatem suum: Spectatumsatis O donatum iam rude, quaeris
. scenas iterum antiquo me includere sudo. Non eadem ess aetas, non mens Veianis armiis
Herculis ad postem fixi si tite abditus agro. quibus postremis admonitum etiam hoc volo more suisse. uti gladiatores emeriti arma sua suspendcrent adHerculis: sacrati reui videlicet eiusmodi gymnasiorum deo. Nam Mathictis la L Qui atqribus Hercules praeesse putabatur qui facta eius scilicet
tribu roburamularentur. De athletis lapis Graecus Romae indicat, in quo aliquotics nominati Oi τὸν Hem εο α reti id est, Hercutinet athletae Varro Ex his atque huiusimodi institutis et et adplarculis athletae acti erunt. De gladiatoribus, praeter Horatium
Commodus ille testis,qui Herculem dici se voluit, imo pingi, fingi quia gladiator. Igitur ut in Circo, Neptuni in theatro,n Veneris sic in Amphiteatro, Herculis aedes vulgo Vitru us: n. indicat clare lib. i. admonens exstruendam aedem Herculi bio. Dmnasia aut amphitheatnu nonsunt, in Circo.
116쪽
Studia vulgi in variagenera g&diatorum item Jonsiones Principum ipsorum crudus fauor. DI xii omnia, Lipli Zan est quod me fugit' fugit etiam. Nam de factionibus sponsionibusci in Arena, dignum nota Vilissimae enim animae addictae his ludis sivelut conseia
cratae, in partes diducebantur, magno studio huic generi Α,isa. gladiatorum fauebant aut illi .Atque ut in Circo,alius in Venetum pannum alius in Prasinum pronua sic in Amphiteatro, hic in Thracum armaturam, alius in Myrmillonum aut Secu
cutorius factus Parmulariividelicet fautores Thracum dicti, quia parmae fauebant: simili modo, Secutoriani. Martialis s. ima,t. Vincentiparmae cum sua turba fauet. Apud Arrianum Epictetus explicat hunc morem, coercet lib. II. Dissertationum, cap. iiii. quem videte. Sedri spon siones interponebantur vulgo , ter vinceret Ouidius i. de Arte: Hos aditus Circusique nouo praebebit mori:
Sparsaque silicito tristis arenasor . Istasepe uer Veneris pugnauit arens:
Et qui spectauit vulnera, vulnus habet. Dum loquitur, tangitque manum, poscitque libellum, Et quaerit,posito pignore, Nincat,ter: Saucius ingemuit, teluinque votitiissensit,
Et pars flectati vulneriis ipse fuit. Et vulgus haec tantum Principes imo ipsi Titus Imp. Hi mdi
armaturae Thracum prae se ferens sepe cum populo voce o geliu u. ..uavisautor, cauillatus en, ait Suetonius in Tito cap. vicies. Quo . loco non iustitiosus sed caecus Glareanus, qui rescribendum κο η . contendit,nim ut fautor, addita negatione. Sed ego,vosque,capimus. Domitianus contra, in hoc quoque dissidens a fratre,
myrmillonibus fautor.Nec simplex hic fauor, Lin re ludicra, i ludus:
117쪽
eosinu ludus: In iram, inimicitiam erumpebat,imo caedem Domitia nus Patremfamilias, quod Thracem Orminniparem. uuerario im parem dixerat, detructum e spectaculas in arenam canibus obiscit,cum hoc titido Nise locutus parmularius, ut verba Sucton ij sum Do D secui mitiani cap. x. Hoc volebat scilicet ille ciuis, Thracem resita
I stere myrmilloni posse, cui viribus par non polle Editori ipsi nempe Domitiano a quo premebatur. Hoc dictu luit sangui ne suo miser Appositeri aperte hanc saeuitiam tetigit Plinius in Laudatione Traiani Nemo spectator Pectaculumsectus, misee
' Pamilia ras evoluptates unco m ignibus expiatiit Demens ' i e verique bono
nurus , qui crimi, a male satis in arena codigebat se despici ae contemni, nisi etiam gladiatores tu veneraremur, sibi mali dicitulltas sὰam diuinitatem suum numen violari interpretabatur: ῖwse idem, quod deos: Udiatores , quod seputabat. At tu Caesar quam put brum lectaculumpro illa nobis execrabili reddidissi V dimus de latorum iudiciis,quasigrassatorum, quasi latronum non solitu in patriis in issi nouiter mone legendum abiunctis litteris , non iter sed templuisse forum insederunt,4 c. Et sane etia ante Domitianum haru factitates ex his Senecae verbis, lib. i. de Clementia, cap. xxv I. Non conuiuia secura ineunt , iis quibus lingua fossicite etiam ebriis custodienda est nonspectacula, ex quibus materia criminis ac periculi quaeritur. Apparentur licet, inquit, magna impensa ct regiis opibus, o artificum exquisitis nominibus quem tamen e ludo in carcerem ire iuuet
Auid pro Romanis proque his luris dicipossit Solitos dari sob bessi
tempus Iu sine mos ereliquiis vini. E ego abiungo sessus de dicite serio , nonne etiam vobis Lumbi sedendo, oculiques ectando dolens Non mihi, ait Lernutius Pulchri isti Loblectantes ludi. Ego ad eum adducto vultu, Quod verbum te fugit inquam. Exν , bdis imo pectore id dicis, an e labris Ex pectore, inquit: atque adeo et' addo, tiles fuisse, non solum obtestantes. Nec vultu isto me
terrueris. de Romanis loquor, non de nobis: de noxiorum car-de,non
118쪽
de non de innocentum. Et di , . des, tuu gentem natam ad
missionibus ludicrisque ipsis re tulisse armad sanguinem oculis usurpasseri caedem Ego vero a legislatoribus multas me νωμῆ ditationes gymnasiaque initituta scio ad sortitudincm 4 ut tum uicacius illo Lacedaemoni pueros ad aram caedunt, sanguinem eliciunt ou laomo misericors , si interuenias, credo , plores. At palaestram eam fortitudinis patientiae siue Lycurgus censuit. Atque illi in liberis innoxiisque corporibus saeuitia ea si Romanis , quos scelera sua lex Eue damnarant, non licuit interficere animaduersioni pariterin exemplo At enitae delectati ea caede fuerunt. Fateor , sed non is finis. Non delectare , sed cqnfirmare eo
spectaculo mentem oculosque voluerunt .viuis prae esς.η ν si sentibusque exemplis monere Fortiter agere, fortiter pati Accessit tamen trepida quaedam voluptas quid mirum Apud . .
nosipsos, qui religione lauare arcemur ab antera, Innanc desidi .η-
partem scilicet non peccatur. Praestorum igitur sermost:quotus quisque erit, qui non e specula aliqua videre optet pugnantium morientiumque stragem Z Lege in reum agatur quis non relictis rebus in forum accurret, ut striem in carnificis gladium videat, munius miseri purpuream ceruicem Ita est. querilibet de peruersitate natura . Hominem nascentem videre non capimur capimur praeter fatum morientem. Sed Romanis, ut dixi, qui primi ludicri auctores, non is scopus: militiam modo ses titudinem spectarunt. Cicero bene Tusculana secundi: c legladiatorum ectaculum, inhumanum Adminis nonnuliis viderisolet di baud scio an ita it, ut nunc sit cum vero riar sontes frro depugnabant, auribus fortasse multa, oculis quidem nuti la poterat esse sertior contra dolorem in mortim disciplina Et Plinius in Panegyrico Vilumesis ectaculum inde nou enerve nec sexum iecquod animos virorum moltiret achangeret sedquod adpulchra vulne
ru, contemptumque mortis accenderet, cum inseruorum etiam noxio
rumque corporibus amor laudis o cupido ictoria cerneretur. Itaque dabant plerumque gladiatores, ituri ad bella. Spartianusi Eia ilia in Seuero: Profectus dehinc ad betam Parthicum est, edito munere '
119쪽
Balbini : Unde autem mou rus sit ut proficistentes ad betam
Imperatores munmgladiatorium in enaim darent, breuiter dicendum est ossulti dicunt apud veteres hanc deuotionem contra hostes δε-ctam, ut civiumsanguine litatos'ectepugnarumst Nemesis id es is quaedam fortunae satiaret Abiboc litteris Dradunt, quod verisimillic edo turos ad bellam Romanos debui se pugnas, ere, si 'vulnera,
' ' i ferrum cis nudas inter se ' obortes semendandum enseo ru- rurabis dos inter se coortos, Inraimicantes in besi armatos hostes timerent,
eia 2,. Visa μωmpertimescerent. Atque haT satis, ut opinor, ad exociniain. cusandum publicum morem quem tamen ipsum priuatim si
spectas, quid non tu, Lipsi,momentum aliquod habuisse cendi sis sies ad virtutem Magnum Tempora nostra, nosque ipsos vi-
deamus. Opidum ecce unum alterumue captum, direptum E itim est, tumultus circa nos, non in nobis in tamen concidimus,
ac turbamur. Vbi robur3 ubi tot per annos meditata sapientiae studiaὸ ubi ille animus qui possit dicere Sistactus inlatur orbira Ignaue miles, sequere me non in philosophicum, sed in hunc pugnatorium ludum. Vides tu illum gladiatorem illum barbarum illum perditum sortiter ecce occumbit e iugulum
raebet ferrum attemperat sibi ipsi. Tu degener, rem non tra- is in exemplum non tecum sic loquere Homullus ille sita ne litteris, sine disciplina, mortem contemnere potest, ex tremum rerum humanarum exsilium ego mutationem loci formido. Ille sanguinem amittit alacer:ego si ager aut re sculae meae mihi eripiantur, plorem Ceruorum videlicet similis,quibus ut frustra ingentia cornua,cum desit animus,sic mihi haec litterarum tela nescio uti. Desie a Lemutius .in parabam respondere ego sed Dueta interpellans, Ne nunc reciproca Lipsi, inquit aanc serram. Diei tempus vides contene Drauit. Certe video, inquam: eamus. Et iam surgere nitebamur, sed capite quassanti Lernutius, Non ita, non ita, inquit. non dimitto. Quid Linquam etiam Caligulam imitabere, Minclusos necabis in hoc Circo Prorsus, inquit. aut vos bellaria haec tangite, ne adposita frustra Vin tu Lipsi, de hoc cannarum melle Sacchar appellarunt Arabes Certe conuenit tibi homini tam mitiri tam molli. Ego renui &, non capio, inquam,ab
hoc Falaride Apuo Anthropophagos nasci debuisti tu non spectas
120쪽
spectasses sol Lim credo, sanguinem, sed gustasses. Pax bona verba, ait Lernutius .in fermento es exturabo potius, me priora illa dixisse per iocum Uinum hoc a me cape Cyathumque porrexit, quem ego vix summo ore delibans puero tradidi, Lbibere iussi. Non tulit Lernutius cla quae haec re Θinquit Probari antiqua, inquam. Ita receptum, ut in fine is mensae, puero quia poculis, reliquias darent vini. Imo religio pta .. quaedam in illo Athenaeus libro cxtremo: ---ἔ
Mos erat Ni cum Furgerent a mensa, cumque bassent , in reliquum puero ii darent qui bibere ministrasset. Dixi,4 surrexi. sed Victor ad nos, Amici, inquit, cras, inpe apud me eritis Hemi inquit Dueta. cras iterum ad conuiuium Haec erit profecto, ut Graeci dic urat, Tamen , si Pighius hic vult me Victor, vince.Sint sane P ertia legitima Saturnalia,inquit Pighius. Veniemus. Dictu maul, abstumque.