F. Ioannis Manteli ... Ars artium, siue De regimine sanctimonialium diatribe

131쪽

nec ad primam perueniatur. At si qua affirmet se quidem ab aliis audiuisse, sed auctorem prodi nolle ; merito te uitatis & mendacij suspectum habebis ncgotium. Cum enim nonnullae pessima de confodalibus dio optent, nec fingere audeant poenarum metu, ab aliis quasi diuulgant, qua impune liceat esse improbis.

CAPUT XV. In dubio qualiter agendum.

I quidpiam eiuscemodi oC-

currat,quod partibus utrimque non pertunctorie auditis dubium remaneat, neque quidpiam certi in alterutram partem statui possit; ideoque Sorores in partes eant,valideque velint sibi utrimque administrari iustitiam ι tunc vel maxime suspendendum erit. iudicium. Atque ex consilio meo imitaberis Dolabellam Romanum, Atheniensesque Areopagitas quantae prudentiae,

132쪽

dentiae, quam felicis regiminis Virose . De illis siquidem scribit Valerius

Maximus: Cum materfamilias Smyr-Liba. 3. ea virum & filium interemisset, eo qu5d ab his optimae indolis iuuenem, quem ex priore Viro enixa fuerat , O cisum comperisset; hanc rem ad Dolabellam delatam, eamdemque. ab eo Athenas ad Areopagi cognitionem relegatam: quia ipse neque liberare caedibus duabus contaminatam , neque punire eam iusto dolore impub. . sam, sustinebat: Areopagitas quoque inspecta caussa, dc accusatorem ream post centum annos ad se reuerti 1ussisse, eodem quo Dolabellam affe- .ctu motos. Sed ille transferendo quaestionem, hi differendo, damnandi atque absoluendi inexplicabilem cunctationem inuitabant. Alterutrum huius facti imitare, ut tempus fluat, atque longiori mora inaestuanS mu-1ierum animus, ad temperiem quamdam deducatur. Neque tum erit difficile exacerbatorum animorum momI tus

133쪽

I3o I. MANTELI ARS ARTIVM tus componere, quasi re Lethaeis aquis submersa: ipsaeque partes dissicultatum pertaesae, tacite iustitium approbabunt. Quae si implacabiles omnino erunt, atque Utrimque pro administranda sibi iustitia instent , plures a probitate & prudentia notos in conlilium,adhibe, precibusque dc tuis &aliorum felicem rei exitum a Deo sollicita. Et quamuis tum secus alea Cadat, nihil tibi imputari potest, fecisti quod debuisti, quod potuisti: etiam deipientiores in similibus lapsi sunt Ubi vero tam liquidis testimoniis, indubitatis loci, temporis, facti Circumstantiis eo accusatio perducta est, Vt rea tergiversari nec possit nec velitiante omnia consulendum est honori verecundiaeqtie muliebri, ne nimia pudoris purpura perfusa illius loco mox impudentiam induat, ingenutis que color abeat in furorem. Saepctauud μὴ - Pnim, Ut Agrippa Olim monebat, quaer sippum verecundius deliquerunt, accusatae inusi ' solentiores fiunt. Propensior igitur beni-

134쪽

SIVE DE RE G. SANCTIMONIAL. I 3 Ibenignitas erga calamitosas induenda, extenuandumque delictum coram aliis, humanae imbecillitati, non malitiae, adscribendum D quoque ceteraei huic facilius dent veniam , clarius ostendendum est,ipsis quoque aliquando venia opus esse ; his quandoque non absimilia etiam aliis accidere ;nec fortitudinis esse propriae si subsistant, sed prouidentiae gratiae diuinae; nullam aliam tam graues tamque diuturnas umquam perpessam tribulationes, quibus mirum sit si etiam fortissimi doctissimique viri non sucisi cumbant. Deinde si verbis castiganda est, id sedato animo breuique ac suaui Ora- tionis decursu fiat; quo plane intelli-φ' gat, non ex reprehendendi desiderio, si 1ed iniuncti amoris necessitate fieri.' Et quamuis seueritas viro digna i D.Greg. l cluenda sit : ab omni tamen gryuiori' motu prorsus abstinendum est, ut nerit que asperitate exulcerentur subditae, neque nimia benignitate soluantur.

135쪽

sit amor, sed non emolliens; sit rigor, sed non exasperans ; sit Zelus, sed non immoderate seuerus; sit pietas, sed

non plusquam expedias parcens. De inde felicitatis cuiusdam, nec prudentiae vulgaris est , potius maleficia prohibere, quam patrata punire. Huc non incongrue reuoces illud Ciceronis: Obiurgationes, inquit, etiam nonnumquam incidunt necessariae, in quibus utendum est fortasse & vocis

contentione maiore , dc Verborum

grauitate acriore. Id agendum etiam est, ut ne ea facere videamur irati: sed, ut ad urendum secandum medici veniunt, sic ad hoc genus castigandi raro invitique VeniamuS ; nec Vmquam nisi necessario, si nulla reperie-ltur alia medicina. Sed tamen ira procul absit, cum qua nihil recte fieri, nihil considerate potest. Magna autem ex parte clementi castigatione uti licet , grauitate tamen adiuncta,

ut severitas adhibeatur, contum eis ilia repellatur. Atque etiam illud i

psium quod

136쪽

SIVE DE RE G. SANCTIMONIAL. I 3

quod acerbitatis habet obiurgatio, significandum est , ipsius id caussa qui obiurgetur, esse susceptum. Praeclarissime haec, ut cetera, disertissimus

Romanorum.

Nullam umquam patieris admonitioni tuae interloqui; Vt quae iam anto omnia dixerit, quae vel in sui purga, tionem, vel extenuationem culpae, adferri poterant. Id si toleraveris, timendum est, ne cito vel illa vel tu modum excedatis, fiatque ex correptio. ne contentio, qua mulieribus animus accedit, viris multum de auctoritate

decedit. Loquendi igitur vices non assumes, nisi ut corripienda nullas hasbeat: ideoque patientiam illius nec longiori nec mordicante sermone fatigabis. Neque enim male dixit quis piam, Mulierem ossicium suum se cere, quae Viro Verbis nolit concedere, si usque ad contentionem peruentum est.

Si poena denuntianda sit, nullam vel leuissimam umoam infliges, quin

137쪽

I34 I. MANTELI ARS ARΤIvM rogata sit rea,Vt eam amore Christi ferat aequanimiter; non odio haberi ipsam, sed cum Superioribus esse ipsius salutem : nihil, si vere poeniteat, haCpoena de pristino honore vel existimatione detractum iri; quin ex nunc pria. stinum beneuolentiae affectum , Omniaque mutuae charitatis indicia recuperasse,dum modo emendatione morum res asciat quod peccatum est.

Porro habes a nobis, optime Le

ctor, opusculum fortauis tibi nec inutile nec iniucundum : scripsimus enim ea quae non singi Vel optari tan . tum possunt, sed quae sunt in usu vitaque communi, quaeque prima facio. apud alios sese ultro non offerunt. Atque speramus nihil fere omissum, quod proprie eam ad rem faciat, et iamsi plena manu, ut dicitur, propositum necdum assecuti simus. Neque i ignoratio haec nos subit aut blandi- l

138쪽

SIVE DE RE G. SANCTIMONIA L.

tur, quin plura potioraque a politiorubus filamis maioris experientiae Viris, tamquam ex uberiori Amaltheae Cornu, effundi possint. Sed perinde quod dedimus erit 'Omne , Vt acceperis. Vtile .usus faciet, iucundum antimus non nimium seuerus. Ceterum breuitas quaedam cum perspicuitate nobis placuit ι quantum tenuitas nostra fert, in re etiam bene longa symbolum dedimus .Postremo, Deum Opt. Max. deprecor dc obtestor , uniis Cum illum verumque animarum P

storem, ut quam plurimis haec quali qualia nostra prosint, si videbitur , sin minus, paucis; sin minus, vel uni.

139쪽

INDEX CAPITUM

HUIUS DIATRI Brs.

s. II I. Virginitas nonnullis occasio superbiae. .. ao. g. r v. Altera huiuι di cultatis ratio. a s.

Senem, an iuuenem Sanctimoniali ι praesiei oporteat '' . 38. II. Senes viris, viros adolessentioribus

CAPUT III. . 6 r. De of io Rectoris, id est, qualem se

Jum yrabere debeat.

CAPUT IV.

140쪽

, INDEX CAPI TVM. ditarum cauendum. Aliquot in utrum . que malum caμtiones. Sy.

Oῶν amorisque muliebris incommoda. 63.

. Contra Sororum odium alexipharmacum.69.

contra earumdem amorem remedia. II.

Nulla a Sanctimonialibus munuscula acciapienda, nulla danda. 76.

in primis Rectori adlaborandum, ut

pacem veramque cDaratatem inter Sorores foueat.

. f. I. Remedia excludenda a monasteriis Sanctimoniatium disicordia.

De libertate eonfitendi.