F. Ioannis Manteli ... Ars artium, siue De regimine sanctimonialium diatribe

101쪽

salutis in Christo amplectendae sint:

in actu tamen exhibitionis eXterioris

taliter Superior se gcrat ad omnes, ut nulla se ab eo contemni propter alias suspicetur: sed qualibet ab eo se diligi praetumat, Sc fiducialκcr ei quati singulari amico confidat, ne alicui indiis gnatio & inuidia in alias nutriatur: sicut fratres Ioseph , qui oderant eum quod a patre singularius amaretulo Praeclare Seraphiculi Doctor.

Ruot rixarum, aemulationum, cori tentionum , Odiorum tomites nati,

quoiualiqua a Confessario plus ceteris diligi tantum putaretur Cuius certis

1imum atque euidens restimonium mulieres esse volunt longiores confessiones , frequentiores affatus : nec aliud requirunt auctoramentem si

sualitaris. Et quamuis nullam uel ideo plus diligas: cui tamen id tribuitur,ani A mos plerumque inde sumit, aliasque prae se non parum despicit; aur, quod hic minimum, inanis floriae titillatione assicitur. Aliae autem concordi O bus

102쪽

sIVE DE RE C. fANCTIMONIAL. 99bus odiis in unam armantur: Aus, ininquiunt, nos omnes male confessionem instituimus, quibus tam eXikuum temporis conceditur nostris enarrat

dis i aut illi aliquid supra confessionis integritatem indulgetur. Et, Ananos reiectamenta , minusve dignae quibus Superior non paria praesteti Illi igitur soli vivit, illi soli desudat8 Et tum, si ulla occasio calumniandi se obtulerit, inuestigabunt, si vere criminari non potuerint . falsa comminiscentur. Ac proin f θ-ne sint, longa col quia am- Sen. -

puta. '

Nimij doloris, pravique geli exemplum habemus in Sara,sancta alioquin Geminae, su pestiae in Agar. De quibus ita D. Ambrosius: Quod si, inquit, Lib. t. de

Sara moderationem non tenuit, quae in. ---

tenebit Ideoque scriptum est : Et j c,6 ic. fixis eam Sara, ct fugit a facie eius.

Duo sunt quae comprehendit Script ra, ut & dominae grauem indignationem exprimeret, dc ancillae tumorem

103쪽

& superbiam. Quod assiixit eam Sara, ad iracundiam assiigentis refertur. quod Agar fugit, contumeliam semulli patientia non ferebat, quae sibi herilis contubernij vindicabat fastigium: indignata est iniuriam, quae induerat insolentiam. Et ut illa, cui plus

ceteris deferre videris amicitiae, apud Superiorem sibi non vindicet fastigium ι aliae Sarae iracundiam imita huntur. Quamuis autem tibi etiam forte facti tu1 constent rationes ι illis non approbabis, quae tantvin se deprimi existimant, quantum alteri detuleris, nec ossicij necessitatem, sed immoderantiam affectus interpretabuntur. Quamquam non ita semper maledicarum seruiendum est lunguis, ut officium intermittas; non modica tamen

cautio adhibenda, ut veluti Sol in omnes aequaliter lumen doctrinae spiritualis diffundas. Quod enim Cicero uniuersim de Republica statuit, etiam in hoc paruo regimine locum obtinet: Omnino, inquit, qui Reipu-

104쪽

SIVE DE RE G. SANCTIMONIAL. Io I

blicae praefiguri sunt, duo Platonis

praecepta teneant: Unum,Vt utilitatem ciuium sic tueantur, ut quidquid agunt, ad eam reserant,obliti commodorum suorum : alterum, Ut totum corpus Reipublicae curent; ne, dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant. Vt enim tutela, sic procuratio Reip. ad utilitatem eorum qui commissi, non ad eorum quibus commissa est, gerenda est. Qui autem parti ciuium Consulunt, partem negligunt, rem perniciosissimam in ciuitatem inducunt, seditionem atque discordiam. Ex quo euenit, Vt alij pOpulares , alij studiosi optimi cuiusque Videantur, pauci uniuersorum. Hinc apud Athenienses magnae discordiae ortae; in nostra Repub. non solum seditiones, sed pestitera etiam bella ciuilia. Quae grauis & fortis ciuis in Republica dignus Principatu, fugiet ataque oderit, tradetque se totum Reip. Neque opes aut potentiam consectabitur, totamque eam silc tuebitur, Ut G 3 omni-

105쪽

Io2 . I. MANTE U ARS ARTIUM.

Omnibus consulat. Monu quae nisi Platonis forent, diceres esse e tripodeὸ

g. III. Tertium Remedium. D Linde, ne quid facile, ne quid

subito , in iis quae ' Monasterici longa consiletudine propria effecti sunt, immutes, aut nouas ordinationes introductas velis. Quid aqua leuius tractabi Ilusqne, si labi eam consileto alueo sinas i Quid vero grauius magisque impetuosum, si obstruas de aliorsum fluere velis cum murmure dc indignatione stagnat, & qua da tur perrumpit. Non secus framnae, leues alias placidae, si illarum voluntarati oblucteris,. graues exurgent ii iras, dc integros indignationis fluctus voluent. Si autem necessirudine quaiasi adactus,quae vis paullatim instillati ris, non simul infuderis; assuescene patientiae, serendoque paullatim ipsisset Ieuius, si non statim summa exi- 'gantur. Prudentissime a paruis initiis per

106쪽

per i mediocria ad magna peruenitur. Quod qui hactenus negleXerunt, etiamsi zelus eorum non omnino improbandus sit, experti testari possunt, quot qualesque haec res turbas dederit, sit datura ; non opportuno tempore, non eo quo debuerunt modo quaedam a Sororibus fuisse exacta. Quapropter , uti saepius audiui monentem insignem quemdam Conseilarium ex ordine Cisterciensi, numquam prudens Rector aliquid mutabit, Vel de nouo statuet citra consilium & voluntatem Praelatae, & melioris partis Monasteri j: sed seniorum prudentiorum

que sententiam, non quasi conviij illarum indigus, exquiret ; sed quia necesse est ut approbatrices illius quod

ordinatum voluerit habeat, quo ea- rum auctoritate, Veluti filum acu,

introducatur; ceteraeque iam factum potius sciant, quam faciendum metuant. Non enim plerumque feminae decreta, quod bona sint, laudant; aut,

quod mala, vituperant: sed quia illa

107쪽

Io 4 I. MANTELI ARS ARTIvMipsae vel approbent, vel respuant. Imbin stir ulcerum attingi ne medica quidem manu possunt, sine magno doloris sensu eiulatione: nec id pensi habent, Vtrum. fanare eas velis in sed, hoc tantum querulantur, se ferendo quae imposueris non esse. Nec enim ratione quasi certo duce utuntur, sed eo quo affectus inclinat: & quamuis

exagitatos animorum motuS aucto

ritate vel metu aliquamdiu reprimere possis; at non excides. Quae igitur essentialibus, Vt Vocant, Votorum, aut Regulae non aduersantur, ipsarum potius electioni & Voluntati relinques, quam iudicij arbitriique tui, licet sanioris, facies. Neque enim, Ut

Lib. 1. da Cicero ait, attinet naturae repugnare,

Og nec quidquam sequi, quod assequi nequeas: praestatque ut ferendo, atque 'aliquid cle iure tuo remittendo, tC meliorem facias, quam plures frustra fatiges, qtrae affectibus suis imperitare

non possunt. S. Loyola monebat,omnem conῖentionem cauendam esse,

108쪽

SIVE DE REG. SANCTI MONIAL. I F

ac profitebatur, unisin gradum profectus se malle sine ea, quam cum ea

plurimos. ω

' De libertate confitendi.

O N incongrue dissicultas ita haec huc reuocari posse Via detur: Vtrumnam illa Samctimonialibus, quod quia dam valde volunt, promistue sit concedendas an in arctum nimis , ut alij sentiunt, restringenda. Qui dum extrema sectantur, a casia potius, & bona forte est, quam illorum iudicio, si prospere tranquilleque omnia succedant.Et quamuis difficile sit pliquid certi hac in re statuere; attamen, o nibus 'mature perpensis, aliquantum magis ad illos inclinor, qui confitemtium imbecillitati & verecundiae s uent. Quodque D.Hieronymus quoad ornatum corporis feminis indutiget, id in negotio Confessionis st . G s tuen-

109쪽

tuendum censeo. Philocosmon, inquit praeclarissimus Doctor, genuit femineum esti nulliasque eti m in signis pudicitiae, quamuis nulli viroiarum , tamen sibi scimus Iibenter ornatari : quin potius habemio satietsr Pacatula, S cernat laudari alias quae ista non habeant: meliusque est, ut satiata contemnat, quam n habendo hae bcredesideret. Tale vero quid & Israelitico fecisse vides populo Domi

Dum, Ut cupienribuSQAEgyptias car nes, usque ad nauseam praeberet examina coturnicum. Multosque saeculi reperies homines faciliuS carere experta corporis voluptate, quam eos qui a pueritia libidinem nesciant.

Quod visi S: Hieronymus diceret,

non assentirer: manifestum siquide inest, plus molestiae, periculi do tenta-'tionum esse ab una VoluptatiS experientia , quam a fame illa quam virginitas patitur, a falsa maioris delecta tionis apprehciuione, a defectu considerationis dolorum M aerumnaruna, vae

110쪽

SIVE DE RE C. SANCTIMONIAL. I

quae nuptias excipiunt . Sed, his omiseris, quod instat prosequamur. Ecqua aptior collatio dari queat, quam Sanctimonialium cum electo 1llore deliciis caelestibus abundante populo

Pascebatur is pane caelitus emisso, cui omne suauitatis delectamentum ingrat 1 & tamen poli aliquantum tem poris ad illum nauseabat, vocabatquo per Contemptum panem leuitanum. Qua ita exprobrantis inuerecunda po- .puli lasseruia Deus grauiter offensus, tantam illis copiam Volucrum pluit de Caelo, ut illas etiam prae saturitate

aspernarentur. Pari modo nonnumquam sacrae illae Virgines, quamuis ben8 SI abundanter habeantur quo ad negotium Confessionis, veluti de

liciarum saturae, alios atque ali S conscientiae non tam cognitores vel arbitros , quam assensores Zc pedaneos uuaerunt: donec sterilibus Sc exsuccis coturnicum carnibus aliquamdiu. pastae, non panis quotidiani, sed 1tomathi vitium deprehenderint. Adeo -