Hesperides, siue, De malorum aureorum cultura et vsu libri quatuor

296쪽

Liber Tertius . a Z

Caeterum in ijsdem natalibus inuestigandis noua congruenter philosophatur fabula , praenarratae amnis: quae suauissimi huiusce fructus

raetices inuenit amaras in Tirseniae, Harmonilli matris, exitu miserando . Adhuc ignara parens Tirsenia dulcissimum filium ex homine in

arborem transmigrasse, subdente faces materni amoris impatientia , nulloque desiderium silante nuntio , pallidis curis lethaliter aegrescebat: assiduisque sitspirijs infeliciter animam reciprocabat. Itaque domesticum Mercurium, Ergastum, emcacissimae dexteritatis pastorem allegat , mandatque, ut bona cum Apollinis de Musarum venia quamprimum sibi reducem sistat Harmonilium. Opem ille sol

licitae laturus dominae, illico properat. Iamque in Parnassi cliutinae, euadens late sonoram exaudit flebilis naeniae querimoniam. Conuensio, quo sonus aduocat, pede , videt in pratulo viridissimo nunquam antea sibi conspecte arbori circunfusium Musarum chorum , deiecto vultu tristem , passo capillo incomptum , pulla veste atratum, summati chorago Apollini , pulsarum arguto dolore chordarum lacrymas exigenti, flebiliter concinentem: caelum praeterea puberum, Parnassi alumnorum, dextera manu praelatas collucentes faces, a dentis doloris indices, circunducta moestissima chorea quassantem , & prosesissimis lacrymis extinguentem et denique magnum pOCtarum numerum nexis in coronas floribus eiusdem ramos arboris decorantem . Spectaculi nouitate suspensus miratur, in regno canorae hilaritatis posse locum esse mcerori et humanitatis in patria vivam arborem funerari: in Sapientiae Regia honore sepulcri stipitem assici. Sed illa praecipue cura Ergastum habebat sollicitumis quod Harmonillum in funebri comitatu non cernebat. Cum tandem exequiali cantu inuocatum deploratiumque Harmonilli nomen magno timore animum perculit, compulitque ad rem planius totam ex astantium aliquo cognoscendam. Vbi didicit Ergastus malorum iliadem , atque tum demum iuueni sormosissimo , digitatam in citrum deformato , inferias datas: uniuersa spectante ac miserante multitudine, illico procurrit in arboris amplexum: interque oscula &lacrymas hanc singultim instrepit lamentabilem querelam. Ergo hunc te aspicio: teque hunc teneo , non illum , Parnassi delicias , Harmonilium, sed Harmonilli viride cadauer & arboreum sepulcrum Heu coronarijs floribus quondam sormosior , nunc fugacior, quomodo tenero ex pubere durum in lignum defloruisti Et ipsi nunc flores,

tuo decolores a funere ac semimortui, partes cupressi ferales agunt, teque infeliciter coronant. At ego cupidae sic te parenti reddam O miserrimam nostram conditionem Neque tu, reddendus tuis, hinc potes auelli , quin iterum pereas: nec ego de te aliquid nuntiam possum, quin ipso parentem nuntio interficiam. Visus est, quan-M m uis duro

Tirseniae fabula.

297쪽

uis duro tectus cortice, Harmonilius alienum vernaculi pastoris dolorem sensisse, & ubertim guttante citrina gummi collacrymasi . Dehinc Ergastus ad Apollinis genua prouolucus, liceat, inquit, perfacilitatem tuam, o lucis extimae intimaeque largitor, saltem mi tem divitato in fructu orbae matri afferre, quando filium totum nomlicet. Ad haec breuiter ac perbenigne Apollo . AEqua postulas:

utinam salutaria . Tum pomum decerpit, ac deserendum tradit. Interea loci longulam nuntij moram percaesa mater, proximi ve tumni scitatur oraculum. In herbosa teneraque planitie iuxtas cum Stymphalum lucus, annosiarum arborum umbra laetissimus, via ridem noctem, quanuis inuito sole , perpetuat . In ipso luci meditullio eminet miro artificio fabrefactus marmoreus Vertumnus, omni penis floribus ac pomis promiscue coronatus. Haud procul emicat sons, vitreo latice perlucidus: interque vasta silentia obliquo riuo licenter erraticus, secum ipse cachinnatur & garrit. Huc phstores, huc nymphae,dubijs super rebus responsa petituri, conueniunt.

Hinc accepix ambiguum infelix Tirsenia responsium: Progenies optata diu redit aurea matri.

Hoc illa carmen ad voluntatem interpretata, silij reditum cupidissime opperiebatur, ut eiusdem aspectu complexuque bearetur. Adfuit improuisus Tirseniae nondum e luco digressae Ergastus. Hunc ore moestissimo solum cum vidisset, iam sibi praemetuens ac trepida, Et ubinam , inquit, Harmonilius meus Tum Ergastus, imo de pectore cruciabile suspirium ducens, & hic, ait, & alibi, & nusquam. Deinde transfigurati in arborem filij tragicam prolixe narrat historiam . & cum dicto digitatum pomum ostendit, adijcitque:

Harmonilius, noua citrus, hoc fiuctu ad matrem redit. Externata dolore mater diu substitit, velut saxea . Postmodum in exitium suum rediuiua pomum capit, & cum gemitu exclamat: o fili, alieno scelere matris in vulnera spinosum germen, istumne agresterm& ab indole tua degenerem bructum colligere debui Siccine ambiguo miseram ludis oraculo Vertumne g Sic auream progeniem,

nempe versam in luteum pomum polliceris Cur ignavo tamineoque dolore mater in lacrymas tota distabesco Quin potius filio congener degenero ac duresco in lignum Tu quidem inuitas, fili: & manum in fructu porrigis . En sequor, & iungor.

Tantum effatae manus dextera, pomum complexa, citrino colore

pallet, fitque paulatim nouus limon, incluso consimili pomo praegnans : ut filius materno iterum geri utero videatur. Odor pomo

saporque suauissimus; quippe illud maturauit amor. Honorifica eidem citrati limonis appellatio: quippe in huius unius absolutionen

utrius

298쪽

utriusque pomi decora conspirarunt. Iam totum corpus, actis alteradicibus , inducto cortice, & frondentibus ramis exporrectis, in arborem limoniam pomi pomum includentis abierat. Transformatam Tirseniam insolabiliter defleuit Ergastus : deflerunt pariter Tir- seniae comites , Nymphae, Naiadesque Stymphali. Exinde Ticenia, Florae Nympha , & florum cultrix, noua iam arbor praestantissima , merito Florentiam finitimasque in oras translata est: ubi rerum omnium praestantia vere perpetuo floret . Vt propterea citratae huic lumoniae suum Florentia nomen indiderit. Caeterum in exteris alijs plerisque pomarijs arbor eadem gracilescit, ac velut inuita tristisque nospitatur . Vsque eo res quoque sensu carentes persentiunt congruentis domicilij salubritatem .

M m spectatot