장음표시 사용
441쪽
in Sallustilam Nolae. 373 4 se de ipse Thuui Iosiphin lib. I.
tulisset, idque refutare institueret,itascribit. Nec magna molitione detrahenda est auctoritas Ephoro. Historicus est. Quidam incredibilium relatu commendationem parant,&lectorem, aliud acturum, si per quotidiana duceretur, miraculo excitant. Quidam creduli, quidam negligentes sunt, quibus dam mendacium obrepit, quibusdam placet. Illi non euitant, hi appetunt. & hoc incommune de tota natione, quae approbare opus suum,& fieri populare non putat posse, nisi illud mendacio asperserit. Ephorus vero non relligiosissimae fidei, saepe decipitur, saepe decipit. Haec Seneca non tantum adue fus Ephorum ,sed aduersius omnes Historuis Gracos, ac quodammodo in omne historicorum genus. Sed ut idem urbani me in αποκολοκυν Θω- scribit: Haec ita vera si quis quaesierit unde sciam : primus noluero, non respondebo. si libuerit respondere, dicam quod mihi in buccam venerit: quis unquam ab historico iuratores exegit λ Sunt qui Herodotum defendant,quod natur verbis σαα, λέγουα o milibus, ct fidem penes 6 3 aucto-
442쪽
37A M. Ant. Mureti auctores esse velit. sed hoc quos defensionu genus et ganter illudit idem ille nongrauis tantum, o seuerus, sid etiam, quoties collibuit ,salpus , ct aculeatussiriptor Seneca lib. .natur. quaest. hu verbis: Quod Historici faciunt, & ipse faciam. Illi cu multa mentiti sunt ad arbitrium suum, unam liquam rem nolunt spondere sed adiiciunt,
Latini maiore quadam fide ac religione o putantur,ut Salustius, Liuius, Tacitus. Flausus tamen
ripisius non dubitanter a mat, neminem siriptο- rem, quantum ad Historiam pertinet, non aliquid esse mentitum; ac gloriatur , e multa prodidisse, in quibus Liuius, Salusius, Cornelaus Tacitus, Trogus manifesis testibus conuinceretur. Tertullianus quoque Cornelium Tacitum mendaciorum loquacissimum potat. Causam, qua etiam communis est
Tacito cum Plutarcho infmposiacis, nos in orationatu Tacitum habita exposuimus. . Sed tamen Animo studio pitandum est menidacium historiam scribenti: Vt enim medici aiant arteriam ablemam nihil deglutireptise ,sed Omnia in cere quae in ipsam inciderunt,ita historia omne mendacium a se refluit ac repastit. are practare Lucianus ait bonum historiae friptorem nihil a quoquam metuere, nihil flerare debere ,si plane liberum esse non tantum ab omnissemetuque ed etiam a gratia
atque odio, alioqui enim faciet quod improbi iudicea solenti
443쪽
PIent,qui siegratia,aut muneribus corrumpi unt: O tum spe promi alsa confinget, tum vera metu poriosi publicebit. Di cile tamen id esse autor est Pla
Ergo vetera scribentibus sequendi optimi auctο- res.recentia, diligenter audiendi j, qui ct intersu
runt, os e dignissimisiunt. θ adhibendum iudicium. Non tamens quidsus exciderit,tota historia
reiicienda est. non enim cIathus unus aqua marina totum Dbrim reddere amarum potest. Saepe autem audiui multos quarentes de concionibus directu, num quid ea corrumperent historiam. quidam eas in totum damnant: Pompeius Trogud, peest apud Iustinum lib.38.eram Liuio ct Salustio re- prebendebat. sed eras damnanivi, eadem sententia omnelpropemodum historiasiriptores damnandi runt.Herodotus.Thucydides. Xenophon. Halicarnasstivius. Salustiu3. Caesar. Denique haud facile quemquam nobiliorem scriptorem Historia, qui ab istis perpetuo absinutriti nominarim. Immo vero illa
444쪽
M.Ant. Mureti praecipue in parte se eorum nobilissimus quia iactatist ingenium iudicium,eloquentiam ostentat. ct eu sublatis non erit cur historia Ciceroni vas maxime oratorium esse videatur. Immo vero delebitur omnis ex bi Oriapulchritudo.ε Mihipraciare munere sisa fungi videtur historia siriptor, qui hac in reprastat id quod rhuc'dides siepraestitisse dicit. Cuius hac ver
ssis hac dictasint de νeritate, cuius prima cura historiam siribenti esse debet.
II. Lex est viseruetur ordo temporum. non enimi historicu, ct Poetis idem permittitur. III. Vt adhibeantur cum opus est, regionum d scriptiones. quales multa apud Casarem, Liuium, ' HIIbium,ceteros.oicae apud Salustium in bella Iugurt. sine illis caeca quodammodo historia est.
IV. Vt consilia,acta,menta exponantur.
V. Vt de cosiliu interponat siriptor iudicium s2um. quod sapistime rauuditis. Xenophon, ct Pοθbius faciunt. θ propterea Lucianus ait in historiarum scriptore requiri non tantum δι-αμν hμο--ta,
445쪽
etiam συνεων πολιπκl . Qui hoc adimit hi ori- ,actuarium quendam aut subam esse instoricum
VI. Vt notet hisoricus in mentis quid case, quid
sapsella,quid temeritate euenerit. Multa enim stulte cognita casius in melius vertit. unde dictum esss-τον ήμων est, fortuna quam nos,saepe melius consulit. Oc tib I. Att.ep. q. ct Victor. l. II. Variar.c. a L. st quando breuitati consulendu est,quid hoc valeat, optime intesissetis e tri-bia libellis Plutarchi, rno της
duobus autem mea τῆς τυχης η άρεές.
VII. Vt non tantum resgestased etiam fama, at snatura. Sic TbucId. Perulis. H Xenophon Clearchio aliorem. c Salustivi Catilinae, Catonis, Casaris. VIII. Vt genere dicendi utatur tracto ct suenti, id est,rt Aristoteles loquitur MVH ρ non υτε pes μένφ. Hac de re pix quidquam crediderim certo flatui pesse.ita sent inters disiimilesias diues, qui historii scribendis excelluerunt. Quid enim tam dissimile, quam Sastvsius, aut Tacitus Liuio ' asti apud Graecos Herodotus,ac Xenophon Thuir diri,aut Polybio sed hac de re paucis sturari non potess. ct erit aliud tempus de ea copiosius disserendi. Tria supersunt,de qui bin me dicturum essepromi- . um de laudibus historia. Altera de iis quae praecipue obseruanda put rim in historia lectione Hrsantibus. Tertium de Sadustio ipse . nunc, ut quia' a I promi
446쪽
promiseram praestem,tria reliqua breuiter, ac persti- ε
I. Quanta igitur sit in historiarum lectione flua- huitas, I ex eo cognosci potest, quod nihilsuauius est quam rit ime, ct fine labore disicere: νt ait Arsο- lteles 3. Rhetor. Id autem ex omni generesiriptorum i imaxime praestat Historia. sostendi hoc breuiter ipotest aliorum comparatione scriptorumIAis hoc naturale esse vel e puerulis cognsitur,qui
nulla re magis quam fabeliarum auditione eapiuntur. Nes vero hac cupiditas,uiplaras aliae eorum, . quibus pueriles animi comouentur,atate minuitur, sed aratu progressu magis magus c mari solet. Cu-que aliis rebus adolescetia,aliis senectus oblectariseis- Latralia viros, alia mulieres dia teneant cum, qua ipulo placent,eruditu fere diss liceant quaegrauibus, io seueris probatur,ea hilares, as remisiisere auersen- tur,acfugiant: neminem reperias, nisi plane flv dum ostensius communis expertem, quin se legendis, i audiendis, cognosiendis historiis eximiam quandam iτoluptate percipere fateatur. Ita quo ummus poetarum latinorum dixit. trahit sua quemq; voliis 3 pras,cum aliis in rebus perissimum fit,in hac nutare quodammodo videtur: cum 9simus,ctatas, o ingeniorum varietas omnis in historiouauitate, ac iu- cunditate cosentiat. Vidit hoc Homerin, qui cum Si- irenas quassa ecisset in freto Sicula, quae ad se vel iinuito; trabiunt Orunci co , qui praternauigarent: l
447쪽
in Sallustium Nolae. 3 19 non tam blando pocis sono, ct modulatu numero 6s cantiunculis id erisolitum sedit, quam ire omnem si historiam tenere amque iis, qui cum fum adsie conuertissent,tradituras esse profiterentur. Versus certe quibus Vlixem ad se allicere conantur hoc indicant: quos ira Cicero expressit stib.s de finibus.)o decus Argolicum, quin puppim flectis Vlixes, i Auribus ut nostros possis agnoscere can
Nam nemo haec unquam est transuectus caerula cursu, sptus. Quin prius adstiterit vocu dulcedine ca- Qvd igitur philtrum habere poterant,in quo inesset tanta vis ac potesvi ad homines ineficandos,nema
vi essueret' Nam si nihil aliudfuisset,nis molli , ct
sonora vox:certe multos graves viror reperiemus, qui omnem eius generis voluptatem facile cotemnant aerestuant. Aliud quippiamfuisse oportet,quo omnes e peo discrimine caperentur. Quid igitur est Nos graue certamen belli clademque te
Graecia qua Troiae diuino numine fixit., Omniaq; elatis rerum vestigia terris. Videtis visapientissimus poeta nullam esse ad homi nes retinendos maiorem aut σcaciorem hisoria i Iecebram senserit3 Quanta cum poluptate audire sinimae eos qui multas regionei histrarunt, multorum. popu-
448쪽
38o M. Ant. Mureti populorum mores ct instituta cognouerunt, multis magnus negotiis interfuerunt, de rebus a se vises,auditis, cognitu ,verba facientes ' Vt interdum nos ab eorum ore pendentes cibi potionus capiat oblivio. Quomodo apud Homerum Vlixes,apud Virgil. neas in Didonis conuiuio audiuntur linat elusimodi τοluptates Omnis bistoriae pars copiosissine abudantistimes siuppeditat. Cum s reliquisicriptores, nisi se
liquo orationis lenocinio oblandiatur, aut ne attingi quidem,aut cito de manibus deponi soleat,certe quidem satietatem, o languorem ac Iasiitudinem Us rant : historia pracipue ista quidem, si ornate ac luculenter scripta fit: sed tamen , ut verissime ait Plinius Iunior, quoquo modo stripta delectat. Tenentur manibus studiosorum hominum,st leguntur auidistime ex Graecis quidem non illi modo principes HerodotuS,Thu Idides, Xenophon, quosprater rerum grauitatem,summa sapientia, summa eloquentia commendat: aut illi primis proximi, Diο- sivi Halicarnasseus, Diodorae Siculus, Plutarchm. Amanus, siquem alterum Xenophontem esse dixerunt) Iosephus,qui grace orationis cultu ct elegantia somo Iudaeus Graecorum praestantissimos prouο-
eat: sita ct alij multo deterioris notae, Appianus, Dio Cocceius, ct borum suppares: etiams alij, qui nihil
ornatus ad rerum explicationem adhibuerunt Ioannes Zonaras, Nicephortu Castistus, Nicephorus Gregoras, Laonitru Chalcoii Jlas, Georg- Cedrenus, a-
449쪽
in Sallustium Nolae. 38Inisbu ipsis,quos moti nominaui, minus etiam eruia diti, is minus ornati. Ex Latinis autem florent quidem maxime Sallustius, Liuitu, Cresar, ct is, quem γγ latinum Thuuidem vocare soleo, Tacitus: legimus tamen o Suetonium, o Curtiu, ct Iustinum, o ferreum siriptorem se in mianum Marcellinum, o inquinatos plane,acser didos narratores Capitolinum,Lampridium, pisium, Trebellium Pollione:
o alitos,quos, si quid aliud, quam historiam sir sis
sent,nemo prorsus attingeret. Nunc tantum potest historiae fluauitas, ut eorum quos ineptias deuorem suac concoquamus. Vt enim aliorum quorundam vitiorum semina in omnibus hominibus innata ct iusnerata punt,ita ct curio sitatis. Nessere quenquam rideas, qui non ita cupidus sit cognosteri aliena consilia,ac negotia, ut interdam etiam suorum obliuisicatur. 'tiosa res,fateor, o molesta, Odiosa. sed
tamen quando euelli radicitus exanimo vix potesttineamus aliquam rationem qua, ct huic cupiditati indulgeamus, ct id fine culinquam querela, atit reprehensionefaciamus. Inquiramus anxie ac sollicite in omnia, o dicta, ctfacta veterum: demus operans ut omnia eorum consilia penitus pernoscamus: ita oexplebimus, at s exsatiabium illud πολυπρογυιοσυ-- ὀξυπεινον, ct id non modo e iniuria, verum e-riam maxima nostra cu voluptate, ct aliorum Iaude ac commendatione faciemus. De voluptate,qua ex historia capitur, satis multa
450쪽
38 a M. Ant. MuretidicIasiunt.1;unc deptilitate dicedum est. In quo illas primu a cosiderandum est: eos qui historiae cognitione destituti siunt,puerorum similes videri. Praeclare enim ci ero. Nescire quid gestum sit, antequatu nascereris, hoc est semper puerum esse. Narrat Plato in Timaeo Solonem, cum multa audiauisset desacerdotum AEnptiorum sapietia, ad eos distendi causaprofectu in esse. cum autem de rebus antiquis cum νηο estra collaqui exorsus esset; ct anima sertissetfenex AEnptisu,eapro retussimis a Solone haberi,quibus alia longe antiquiora ipse teneret , ita
γον' πολίον ἰδέν. Vt ergos quis triginta aut quadragi ta annos natus,puerili esset ab=ectu, ac gura corporis,defirmis ac ridiculus haberetur : ita nihil turpius,aμt ad res gerendas inutiliuου, quam cum orateprocesseris,ammo tamen ais ingenio semper esse puerili. Contra raro iv senibus commendatur prudentia. μμ vero bisoriis legendis aeque bene comparatur. meum etiam quam libris, ac praceptis philosepho m. nam prudentia exemplis magis, quam praeceptis continetur. Itas Panarius Scipionem hortabatur, ct ipse Scipio nunquam fere ori- Padiam de manibu3 deponebat.