장음표시 사용
221쪽
ram recipere a sch da alterius notarii.
ε bellionitar, potestatem leuadi scripturam βω- da a Iterius' notarit dare, es de Regalibus, σ ad Principem spectantibus. ε 3 scriptura notatis, a qua recipeνe debet νeassumpti
nem alter notarius, debet continere, quodsit origi natis, scripta ab ipso, totinens annum, indιαιonem mei sem, diem, locum,testes,cr roIuum .
66 An si in prothoeolio , siue scheda tabelli is reportatur scriptura ,sed non manu notarij. sedaticuius sui scriptoris, vel amanuensis, veIsuper aliqua minuta facta a Dectoribus, posit alter uoraraus reassumptionem facere pnu. 57.68.69 Intellictus conss. Batulos oe omnes Iudices. o Intes lictus Prag. Regis Feνdin dι. ancip. consa tionem Diui Fri seriei. Intellectas Prag. eiusdem Fredinaudi. ine . Eandem constitutionem. I Partes cogi possunt ad reeipiendum iUrumentum grogatum
7 1 Ascheda Tabellionis, sime Votaris vinetis, an Mius reastumat, se ille βι absens. 73 Inreassumendo instrumento stari, visentis requiritur Iudicis aut horitas.
tum. ηon interuenientibus requa sit Is.
3 Tabellio ηe ct notari pesse, quomodo pνobatur n. 76. 76 Nolarium, ae Tabettion/m esse sufficit proba ν i, .dρubtile exercitium gesserat, stipulando, Er rogιιus faciendo. 7 In anstrumento auriquo, funicit probari, quod ille pro
notarao, er Tabellione se geνebat. 3 In iustrumento antι quos dicit probatio per famam. 9 7 Otarius m Regno Vespolitano non ostendens pria Milegium punitur de salo. Intellectus Pragmatica Ducis Osfuna. incip. Esendo
TAbellion uin, ae notarioru creatio, est de Regalibus, sed &ad Principet spectat. ldeirco illos creat Poti sex Maximus. Imperator, Reges, Duces . ac Principes, Respublicae, quiq; Imperi j iura habent. De Papa ,& Imperatore, a tabelliones. & notarios faciant. 1 habetur in c. i in a. Cum P. Tabellio. de fi d. instrument. Hostiens Innoc. in d. c. Cum P. Tabellio. Hostic s. in summa tit. deiid. instrum. S. Ouibus . Specul. de instrum. edition S Restat. vers. Sed quis potest. OIdrad. late in cos. s. qui allegat. l. Actuarios. C. de numerin actuar. lib. tr. & S. Si vero.
ibi. Tabellio qui auctorita e habet a nobis. in
auct. de tabel l. Lucas de Pen. in l. Contra publicam. vers. Decimo. C.: de re milit. lib. 3 2. Nico I. Boer. in decis. Burde gal. o. num. 16. Lancellot. Conrad. in templo omn. Ind. lib. I. c. l. de Imperat. f. q. in verb. Comites Palatinos nu. 3. Peir. Vnto Ia artis notar.q: a. Anton. Sola in Decret.
3 Saba ud. q. i. De Regibus,se& ipsi notarios,
creant probatur in e. per venerab Ile. s. De fili Is ergo. ibi, cp per seipsum. Qui fit. sint legitim. v I uit lo. lacob. de Canib. intra ct de cime. bell. S.Quis possit r. col. i. vers. Item secundo pollunt notarios . Et psertim de Rege nostro Siciliae,ut 4 ipse solustui Regno creat Tabelliones. voluit
Andr. de Ilern . in c. l . S. Callidis . tui. I I. cu du bus seqq. de prohib. ud. alien per Frideri c. de in c. t. in verti. Potestas creand ru magistratu u. nu. 14. Quae sint Regal. Matth de AT in c.Imperialem. li Orab. l .n D. IG. de prohib. Dud alien .s per Frideri c. Ide dicendu estt de Serenissimis
Rebuspublicis, Venetorum, Genuensum, Lia censium Ragusinorum 4 aliis, ae de Serenissi 5 mis Ducibus Mediolani,1 Sabaudiae, Florenti et, Ferrariae, Matia aein Ut bini δε similibus,si habet iura Imperiim supremor si Principutn. Perea, et dixi in coni. i. nu. Is it seq. Cent. 1. Sic etiam
et dicendu es t de Archiepiscopis, Episcopis, Comitibus Palatinis, creatis a Papa Imperatore, ac Principibus aliis eadem potestatem habentibus. l. Generali. C. de tabii l. Lib. io Hostiens. in summa. tit. de su instrum. S. Quibus. Bartol. ini. I. nu. a. ff. de offic. proconsul in in l. Noaliter. ff. de adoption Iacob. Aluato t. in d. c. l. num. 6. Quae sint regat. Penedict. Capra in cos. a. u. a. Io. Iacob. de Canib. in d. S. Quis possit. col. 2.
vers. Item tertio. Et Generaliter ide dicendum g est de omnibus aut horitatem , t & potestatem similem habentibus. Io. Pyrrhus Angleber. in
consuetud. Aurelian. tit. de execution. instrum.
e. t 8. Hinc stersi ab ipso creari Notarios prohibuit Imperator Fridericias. vel ab eo potestate habente, proiit ipse maxima hanc aut horitate dederat Gaspari de Artate, ct 'labatur co-ta Comite Thadaeo de Langusto iuramentum,s contra facientit excavationis linguae pςna imposuit. vi recitat seria ardi. Corius Histor. lib. l. Qui aute et,qui creandus Tabellio est incumbant λ Plura ponit Specu I. in tit. de instr edit. S.
Restat. nu. 7. Primo vero re triti ir q, per se, noro aut e per aliut debet sepsentare cora eo a quo est Tabellio creandus, luc enim actus explicari nequit,nisi per ipsum ob alia necessaria. quae ei incumbunt; cum eligatur industria personae,q per aliis explicari no potest. l. i. g. Ne autem. C. de caduc. toll. c. fi n. de ostic. dc legat. & propter alia plura, q sacere debet, ut dic a. Secudo II exigitur examinatio i facienda vel ab eo. qui illii constituet notariti, vel per ex minato te ad id deputatu aut ab eo electit. Qui examinabitur de Crimatica, de congrua latinitate. recta scribe di orto graphia, de peritia,& cognitione cotractu u, ultimaru voluntatis, & aetuli iudicia Itu: si sciat formulas contradi uu δε vires clausula ru, notulas descriptas apud eos, si de illa a te seripserunt, puta Rotadini Passaget ij Bononie sis. alioru . Qua examinatione facta, examinator de idoneitate illius, si Tabellio facie dus est, relatione iaciat.arg. c. t. de scrutin. sicuti fitia
222쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXX li 3
an Doctora do de quo late Bernardi Scodob. in rep. Auct. Habita. c. Io. inci p. Uel Magistro suo. n. a . C. ne fit .P pare. Iacob. Benius de priuileg. Iurisc. Par. a. Priuilegio. 3I. sub nu. s. Ubi insit .examinatores esse debere peritos eiusde ac in latis. Sed quoad ista meo tempore, nullum vi di no probatum in hoc exercitio, sed veli examinatorum animabus, si approbant quoscunq; indistincte, sicuti ego nonnullos vidi tabellio-D. nesicreatos,qui vix scribere sciunt,&aliquos
vidi,qui notari j effecti, instrumenta scripseriar,q a peritissimis legi nequiuertit,& fuit manda tu a Regio Cosilio,u, ipsi de loginquo accede rent Neapoli ad instrumeta legenda, in illis lectis, debebant exercitio illos priuare. Quorum examinatio ex huius Regni tutibus, per eande Regiam Curia facienda est. vi in Const. In locis I 3 tDeman ij. in fin. per quam videtur etiam deci. di quaestio tractata a Doctoribus iuris commuris,an notari j debeant scire leges. de qua Ac -
. cur in l.Generali. C. de tabulari lib. t 1. qui tenuit, qd scire debeat leges, ac iura. quem sequitur Specul. in tit. de fi d. instrum S. Restat. n. 43. I ratione assignant, ne cotractust illicitos conficientes,in pqnas incurrat, & Puniatur. l. Iuber s. S. Hisitabellionibus. C. de sacros. eccles. l. I. C. ut nem .adsuu Patrocin. lib. I I. l. . C. de Eunuch.q opinio etia in hoc Regno fervada est, .ut in d. Coll. In locis Deman ij. in fi .ibi: Et etia iuris scripti. Q d in intelligitur, ut non cogan tur exsisi id, sed grossio quod a modo iura scire, ut voluit Bart. in d. l. Generali. ubi dicit,no exigi scientia Iurisc.aut Doct. Haec in approbatio is fieri deberet ab examinatoribus praeuicit ipsoru iuramento: licet Bal. velit in l. Coparationes ι C. de fi d. instrum. susscere, in a principio iusiurandum praei itissent, de officij diligentia ex , quenda. Tertio, tabellio iuramentu praestat, de obseruanda fidelitate ei, cui iurat,& a quo nox5 tarius creatur; Δ si sciuerit danu,qd si bis tra,ctaretur fieri, per nunciu, per literas, vel per se reuelabit; qui audiet,q videbit,& de quibus .fuerit requisitus, sine commixtione falsitatis instrumenta conficiet,ac officium suu fideliter -exercebit; φ sibi iniuncta secreta retinebit; φco tractus usurarios,& prohibitos no conficiet; υ de instrumctis Oibus, de sibus rogabitur,originale in Proto collis retinebit, nihil addet,vel minuet diuersu ab eo, qd gestu, vel actu fuerit;
amore,Odio, timore, & cupiditate remotis, suum exercitium legaliter lex equetur. iuxta ea,q habetur in tit. Qualiter vastall. iurare deb. fidelit. in laudis. N: habetur in c. de forma. 32. q. vltima.& voluit Specul. in loco allegato. Ba gol. in l. Iubemus. C. de sacros. eccles. Quarto exigitur expeditio potestatis exercendet artis nor tariae, seu diploma,& priui Iegium t Principis
ilium creatis. Specul. ubi supra. nu. 37. post Ho.stiens. Et ista sua potestas est, ut credatur pel: Ii mortuae ab ipso conficiendae.
' In hoc Regno Nea stolitano,alia re siruntur in creatione notari j. PFimo debet creari a Rege, in Const. Regni.In locis Demanitaser. AD Bict.&alij in locis allegatis Pro p. Carauit. in IVRitu l88.nu. s. Secundo non debent i esse Villani, Angari j vel Perangarii. neq; viles. ut dicit Frideri c. in Const. Regni. Constitutione planti.
zo i ii sunt Angarij, & peragari j satis supra do- Cuimu S. c. 8. Villani aut sunt, si in villa habitat,1 I inde Villani nuncupati, inon aut in Ciuitate, pro quo sufficit afferre unii, a sufficit P orbus, Guliel. Bud quiet in l. a. ff. de origi n. tur. Villani inquit dictitur,u, vilis unde villici dicti ascripti,& colonariae coditioni addicti,aut ipsi sint,
ut eoru maiores fuerint, quaru rerum vestigia . non obscura,multis in locis extat, quod in nomen loquentiu inscitia in contumeliam ia vertit; villanum enim,& vilem vernaculasmplici. tas confundit: Haec Budaeus. Villam vero tripartitam dixit Columell. rei Rusticae. lib. t. c. . scia a licet, urbana, rusticam,& fructuaria. t Vrba ua pars elegantior erat, pro ipsius Diti habitatio-23 ne,qua Praetor ij nominet nucupauit Vlpianusa in l. Plenu. ff. de usu,& habit. Ri istica tu illae pars vilissima quam coloni villici vineatores, arbo ratores habitabant, & rustico im instrumento erat accomodata & hanc dicit maiore esse debere,q urbana.Varro de regusti c. lib. I. c. I . de qua late Renarus Choppin. de priuil. rusticor. 2I lib. a. c. 3. n. 4. Friactuariat vero tertia pars vili qerat, ubi fructus conseruantur. θ inde euehuntur. M. Cato rei rusticae. c.8. & Varro in d. c. II. 16 Palladius. lib. i. titu. 8.i8. & io. Inde villa idi citur a vehendo, i ex illa vehantur,& euehantur fructus, dum recolliguntur,& du seruntiar. ut Columella in loco allegato inquit, qd la voluit Francisc.Conan. Coment. iuris civit. l ib. q.
17 c. IO. nu. . Unde de iis villanis videtur loqui obluisse Frideri eum in cl. Cost. In locis Demani j. Viles vero personae, q ab eodem Frideri coibidem prohibentur ad notariatus ossiciu per 28 uenire suti homicidiari j Bald. in auct. Si dica
tur. col. fi . vers. Tertio casu. C. de testib. Sur etia
29 Nuciji Bal. in i si ut proponis. q. 1. C. de ex eq. rei iudie. Sunii Bastardi, Sc illegitimi ut voluit
Alex. in cons. 49. v l. . arg. l. Humilcm. C. de in-3I cest. nupt. Sunt custodi ciuest porcos, venden tes sal,& oleu. Accur & Bart. in l. Ne us. C. de dignit. lib. ia. Suto es artifices, viles artes facie.
te s. Bari in I. Ex libero. Ede quq si Sunt N leno 3 3 nes,& lenon ut fili j malisci; moribus imbuti, ut in d. l. Humilem. ubi Bal C. de incest. nupr. S de alijs similib . dixi ad Bellii g. in Specu. Princi p.
rub. H. S. Vide du in verb. Iocula rores.& in verh. Bussones. q dicta nostra retulit,& se situr Petrus Cenedo. in Collectan. iuris Canonici 37. n. 2O.οῦ 3 p. I. Tertio no debet est et subditi aliquorii Prelator uia ut aliquoru Baronii, sed immedia tu ipsi Regi tantum odo, & sic de Cinitatibus, S locis, s sunt de Domanio ipsius Regis.ut in dicta
223쪽
3s Const. in locis Deman II. l Hoc tame meo tempore obseruari non video, cum vassalli, dc subditi Pr latorum, ac Baronum indistincte per Curiam Regiam Tabelliones creentur. . Vnde 36 opinio illoru,qui senti erui, Tabellione si creari posse per Barones in eoru locis, ut post Ol.
drad. in cl. cons. 7s. voluerunt plures relati per Boer. in decis. Burdeg. O. n. I 6. Sc in decis. 241. nu. 2. Io. Iacob. de Canib. de Tabellion. S. Quos Possit. q. s. Didac. Couar. Pract. quaest. c. I s. vers. Authoritas aute. Bernardi n. Pand. de exequut.
Instrument. par. I. declarat. 3. nu. 16. Nullo mo-
3 do i obseruatur in isto Regno, in quo apparet
Barones, aliosq; terraru ,ac Ciuitatu Daos, praeter Rege, eiusq; Regia Curiam posse Tabelliones creare. ut dicit Andr. de Iser. in d. Const. In locis Demanii. ubi ΑUict. num. q. cum duObnSRq. Paris de Puteo de Syndicat. tit. de excess.
Baron nu. 3. Carauit. in ritu I 88. nu. s. Fitque
38 talis creatio per i Protho notariu Regni, eluiaque vice Protho notarium , quod ossicium administratur per Praesidentem consili j. ut scribit Marin .Freccia de sub laud. Baron. lib. I. tit. de ossicio Logothetae. nu. 89.S per totum. S post eos dixi ad Bellu g. in Specul. Princi p. rub. 6. in
Declara primδ non procedere in praelatis Dominis, quia possent eosdem notarios, Zc tabel 39 liones crearet pro rebus eoru spiritualibus. ut dicit ide Afflict. in d. Const. In locis deman ij. nu. 5. Cumq; constitutio loquatur generaliter,no copraehedit personas ecclesiasticas,& prae . Iatos sub costitutione Principis secularis .arg.
notato ru per Anton. de Butr. in c. Cum nuper.ext. de Decim. Io. de Imol .in c. Vt animarum.
de Constit. in s. sed hoc cogita du est seriosius. Declara secundo,non procedere, si Princeps concessisset, seudu cu omnibus regalibus, quia tunc in uestiti,tabelliones creare possent, quia o per Privilegi ut posset ista concessio fieri. ut voluit Innocent. in c. fi. de fide instrumen. Afflict.
ubi supra. nu.5. Cotrariu in tenuit Luc. de Pen. in I. l. C. de priuileg. scholar. lib. I a. dicens: nomodo in generali Regaliu concessione, non venire Monetaru cocessione, Sc tabellionu cre
tione, sed nec etia si expAE concederentur, cuq r in priuatu no cadant, sed uti Regulossibus cohqretia, non posse ab illis separari. seu tu retia Paris de Puteo, ubi supra sub nu. 13. in s. sed vide, si dixi supra hoc eo de c. n. s.cu plurib. seqq. Spurii vero atq; incestuosi an ,ut supra tetigimus , ad tabellio natus exercitiu accedere vaω Ieat λ Hanc quaestione diuersimode inuenimus 1 ab utraq; partet defensam. Etenim Alex. in cos l. 8 o. vol. 2. cesuit nullo pacto spurios admi ted os fore ad tabellio natus exerciti v. l. Geneis raliter. f. Spurios. f. de decurion.&authoritate
Bart. in l. Eade. ubi hoc ipsum tenuit. ff. Ad leg. Iul. repetud. se situr Hippolyt. de Marsil. in sinisgul. 173. circa finem. Carolus Ruin. in cons.33. nu. I .vOl. . dicetes: Hos spurios esse infames& repelli ab omni dignitate . ut voluit Αχo in
summa. C. ex quib'caus. infam. irrog. col. Pen.¬ariatum esse dignitate. l. I . C. de Mand.princi p. arg. l. a. C. de dignit. lib. Io. Contrariam v
ro partem, P immo spurij, notariatus,ae tabel - lionatus ossiciu, seu exercitiu obtinere valeat, & ad illud admitti debeant,tenuerunt,Gaspar Calderi n. in cons. a. sub tit. de fide instrum. An. gel. in cons. 28 .Felin in c. l. de fi d. instrument. Matth. de Afflict. in Cost. Regni. Instrumento rum robur. nu. 2I. Et in Regno etia prima optinnio Mbatur. spurij csse nequeunt notarii, ut 3 decreuiti Rex Rogerius in d. Const. Praesenti. Sed mihi placuit, & ad huc arridet prima opinio, si loquamur de iure communi, ex quo IZ-
bellionatus no est dignitas, sed vile ossiciu, ae 44 ministeriu, ita ut serui publici appellentur. l.
Non aliter. ff. de adoptio. l. Impubere. eo. tit.
non.serui verὰ sint,sed seruoru instar, publice seruire cogantur. ut dicit Oldrad .in cos. 73 43 Seruiunt enim tReipublicae. l. a. C. de tabul. lib.
io. Hinc decurio exercens artem notariatus,
46 Decurionatum tperdit. notatur in d. l. 2. luit Salicet. in l. Si quis decurio. ff. de fals. l. Uniis uersos. C. de decurion. voluit Guido Papae. in decis. Gratianop .so. ubi inquit, nobile creata
47 notari u,tenerii ad tallias,'collectas ignobiis
cum notariatus non sit, nisi vile ministerium, dicendum est ab eo, spurios non arceri. Declara primo hanc quaestionem, P esse nota rium Principis spurium non posse, notori u est, cum notarius Principis dignitatem habeat, M
8 ab ipsa spurij arceantur: t sic procedit tex. ind. l. I. C. de mandat. Princi p. Martin. Laudens. intra 2. de ossicia lib. Deminorum. S. iis. & intract. de dignitat. 9.6 a. Andr. Tiraque i l. de no
Declara secudo, uri u no posse assumi pro nos tario ad bancu, ac tribunal Iudicis: t ut voluit
Bartol. in d. l. Eadem. Alexan. in dicto cosil. 8ci. col. I. vol. a. sed hoc minime seruatur.
Declara tertio,secus esse, si forte spurius esset legitimatus a Principe,vel alio potestatem ha be te; tunc enim ad Tabellio natu admitteretur. so tvoluit Angel. in dicto consit .a8 . in fin. Declara quarto, tunc spurium non admitti, quando habet legitimum competitorem,secus vero si legitimus contradictor, non existat: ruet voluit Lancellot. Conrad. ubi supra. num. s. dc Cardinat. Paleottu S. de Notis, de spuriis. cap. 36. sub num. q. Declara quinto secus esse, si a principio esset admissus, & in notariorum ordinem allectus, s a quia illud exequi, atq; t exercere poterit. arg. eorum quae scribit Ioan. Lecerier. de primo genitur. lib. I. quaest. I s. Lancellot. Conrad. in loco supra allegato. num. IO.
224쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXIX. irs
belliones creati i Ponti fiee Maximo, vel ab Imperatore, puta ille in terris Imperi j, hic 3 vero i in Terris Pontificis, An possint exequi& valeant dictum ossiciu λ Et Communiter nonnulli tenuerunt Summum Pontificem,& Imperatorem, posse in toto orbe terrarum Tabelliones creare,cum dicant posse in toto orbe, om-s nibusque locis Doctores, ic t Milites ordin Ser. ut sentiunt omnes Antiqui Doctores Cano-nistae Laurent. Vincent.Τanc red. Bernard.Innocent.& Hostiens. in c. Per venerabilem. Qui fit. sint legit. de tenuit Io. Iacob. de Canib.in traei. de Tabel l. f. uis possit. col. i. Rota in Nouis decis 29 i. Instrumenta. Iacob. Philipp. Porti. in
Cons. 1 63. nu. l . nouissime dum haec transcributur Ioannes Petr.Surdus in cons. 2 T. nume. I . v l. a. Contrarium vero quod non possint Tabelliones creare, nisi in locis subditis eorum 3 3 Iurisdictioni,tam i Pontifex Maximus, quam
Imperator.tenuerunt Andr. de Isern. Matth. de
Λmiet. de alij in Const. Regni. Instrumentorum robur. cum separatae sint Iurisdictiones. Vnde ipsi inserunt, non posse Notarium,& Tabellionem Apostolicum, in Regno conficere negotia secularia; de si confietat, nullam illa probationem facere,& quod iti suo tempore fuerit determinatum refert ibidem Barthol. de Capua,
dc tempore Regis Ferdinandi primi similiter retulit Afflict. Sed quoad spiritualia posse sum 3 6 mum t Pontificem ubique locorum hoc facere , quibus concinunt quae scribit Petr. Rehu Tin Const. Galliae de liter obligator.tit. 2. Gloss.
.nu. 37. Par. .Sequitur Prosper Carauit. in Ritu. I 6G. nu. 8. Nec obest quod Summus Ponti-37 sex,de Imperator possunt i creare Comites Palatinos, 5c Equites facere, nam longὶ diuersa ratio est, Quia dum creantur Comites, Equites, Doctores, conferunt eis dignitates, quae sunt in actu merae voluntatis Pontificum,& Imperatorum, de quibus iuuante Domino dicam
latius, de laudis dignitatu i ad quae iungenda sunt dicta Lanceloti. Conrad. in Templo iudi c.
lib. I.S. q.c. I. de Imper. in verb. Dignitatem co-
fert. In Tabellionibus vero tractat de Re praeiudiciali, dando fidem scripturis ab eis conmciendis,quae authoritas dari non potest, a non proprio Principe. In testamentis vero confectis ab istis nota-rijs,de Tabellionibus Apostolicis,de Imperiali g hus, affert t Cautelam Matth. de Affliet. in d.
Constit. Instrumentorum. nu. II. Ioan . de Ami eis in constras.sequitur Uincent. Maxilla in coinsuetud. Bari. tit.Si ex testament.agatur. 9.cum quid. num. l. Q nod septem testes,qui inter sue
runt simili testamento deponant firmiter de voluntate testatoris, & solemnitate, de sic fide sp facient. uae cautela nimis frigida mihi t videtur, quia probatio in casu praemisso non nascitur ex seriptura notari j confirmata, sed exactu iudiciali, Praetoriae receptionis testiu,examinatorum, ac receptorum iudicis auctorita te,& iu dicii calore,quod de iure est in quacu que scriptura priuata:quin immo etiam si ex si56o scripto, testator suam i declarasset intentionem , testium examinatio idem operaretur. vi post Bartol. in auet. Si quis. C. de Testa. Bald .in
cons. 3 3. vol. 3.& Iason. in cons. s .vol. 3. voluit Ioan. Dilect. Durant. de Arte testand. tit. a. Cautel. 7. Si tamen illa Cautela tenenda foret, vera esset, quando testes reciperentur a Regissossicialibus iterumque examinarentur, sic et i Rtutior esset: sic etiam esset, si notarii a Pontifice,vel ab eo potestatem habente, creati, iter u a Regijs Magistratibus examinaretur super ido fit ne ita te,& confirmarentur;quiat tunc ipsorum instrumenta erunt valida , illaque ab ipsis sectPoterunt. ut post AEgyd. Bellam. Boen de Gabr. quos allegat,voluit Ant. Sola in Decret. Saba uindiae. tit. de Tabeli. Decreto. Inter artes gloss. a. nu. t . Sed tamen hoc est figmetum,quia illo casu ex confirmatione Regia dicerentur creati a Rege,potius quam notarii Pontificii. uando autem Instrumentum confectu mi
Notario in uno Regno, fidem faciat in alio 6a i Expeditum est, tunc plenam fidem facere, quando iudex, vel superior loci, in quo fit instrumentum, faceret approbat Urias literas, qui iustrumentum scripserit, publicus sit notarius , de aut horitate Regia creatus. ut voluit Matth. de Auli. in decis. Neapol. ab i. quem rein seri,dc sequitur Nicol. Boer. in decis. Burde l. Is . Et ijsdem literis testimonialibus Iudicu. de superiorum credi,obseruatum esse. testatur Ioan. Petr.Ferra r. in pract. in form. opponendi contra Instrumenta.S. No suit quos post alios, quos allegat,sequitur Anton. Sola in Const. Saba ud.tit. cle opposit contra forna. extrinsec. in
strumenti. in Decreto.Quado in iudicio. Gloss.1.num. 4. Cui adderem etiam, exigi quod illa seriptura sit facta solemniter saltim attenta re gione, in qua saeta fuerit, de fides ciuitatis, ex qua est Tabellio, vel confectum fuisset Instrumentum, ut dicit Carauit a. in Ritu. 188.nu. I. 8.dicuntur vulgo istae literae legalitatis. An vero,qui creatus est Tabellio, potestate habeat,a Scheda alterius Notari j, & Tabellio-63 nis i scripturam recipere, & num talis receptio fidem faeiat λ Authoritas Tabellionum in conficiendis scripturis , intelligitur quoad scripturas,& Instrumenta, de quibus ipsi rogabuntur,non autem de alienis. Vnde in Priuileis gijs Tabellionum potestatem inserere solent, leuandi , ac reassumendi scripturas a Schedis, seu Protocollis aliorum notariorum , dc istud etiam est de Regalibus, Ze Principi spectanti-6 bus. t ut notatur in d. c. cum P. Tabellio. ubi Abb. Panormit. Zc ita utimur in Regno Neapolis: Debet tamen scriptura illius notarii, continere,quod sit Originalis, scripta ab ipso continens Λnnum, Indictionem,Mensem, Diem, Lo
225쪽
cum, Testes, rogitum, ' & habear potestatem . t dixi illa sumendi ut post Cyn. Bald.Salicet.
Alexand. Castrens. Felinum, Decium, Ruin. Curtium,Crauet t. Nattam, Neui ZZan. Rotadum,&alios censuit Anton. Sola. in Decreto Saba ud. Et si super. Glos. a. sub nu. 7.& per totum,& ante ipsum plura enumerant Matth. de Afflict. vhi Vt sili. in decis. Napol. 6. oc amplissimὰ Ni-eol. Boer. in decis. Burde gal. Bernard. Parindus de Exequut. Instrum. Par. I. declarat. 8. per
totum,& vltra eos, & ante ipsos, licet nouissime editus Paris de Put. de Reassumption. In
Quid dicendum erit, si in protho collo, siue
scheda Notarii appareat originale, non tamen manu eiusdem notarii scriptum , sed alterius, puta quia tenet scribas amanuenses, ut faciunt Tabelliones Neapolitani, qui scripserint originale de ordine, vel mandante aut dictante Notario, vel super minuta, quae fieri solet,& reu deri a Doctoribus , ac alijs illius artis peritis, super quo Notarius rogatus fuerit, & haec scriptura reperiatur inter scripturas illius Notari j, An per altu notariu habente potestate reas- sumendi scripturas a Scheda aliena, possit hac
ε6 t Reassumere Posset dici, quis d talis scriptura nullo modo possit re assumi, quia a principio nulla fuerit, cum non possit Notarius ab initio rogatus alteri committere, ut scriberet . vi in S. Nos autem de Tabel l. in Auct. cuius authoritate ita voluit Bald .in cons. 3o T. Colum. 2. voL . Alexand. in consit. I 66. col. a. votu. 2.& in Cons. l 98.nu. I. vol. 7. & alios adducens Aymo Crauetra in con a. nu. 3. vol. I. Ex quibus dicendum videtur, rea sumptione fieri no posse. Contrariam vero sententiam tenuit Cardinat. Paris. in cons. 18.nu. O. 32. volu . 2. ubi dicit,
6 posse t dari minutam notario manu aliena factam,ut super ea stipulationem faciat. Et ideo istae opiniones conciliari poterunt,& tunc demum originale scriptu manu unius possit per alterum Notarium reassumi,& in publicam formam redigi, quando apparent coniecturae ali quae fuisse ab illo notario stipulatum, rogitus tempore, puta ex descriptione Iudicis,aut testium facta manu eiusdem notari j, vel super viverent testes Instrumentari j , qui hoc testificentur, aut apparcat subscriptio eiusdem Notarii qua fatetur factum , quia ex iis apparebit de veritate,& reassumptio fieri posset S in publicam formam reducit ut videtur de mente eiusdem Cardinat . in d. consit. 28.& voluit An
nu. 3.insi. Carauita in Ritu. 3 nu. q. Alias enim sine subscriptione notarii mortui si reperiatur 68 in fit Ea t vel Protho collo, manu aliena scriptu, non censeo reassumi poste, quia daretur mate. ἰria faciendi falsitates , & conficiendi falsa in .strumenta, & ita in specie loquuntur Gramat. Menoch. & Cephal. in locis allegatis. Quae t cum sibi vendicant, dum agimus de mortui Notari j scriptura in eius scripturis reperta in pu- tblicam formam trahenda. Hinc ad euitandas falsitates in Regno Neapolitano, prouisum extitit, ut nullum notari j spatium relinquant albae paginae in Protho collo , sed instrumenta,vefuerunt rogata, sic unum post aliud describant. per Pragmaticam nouissima. Et antea cautius prouisum fuerat per Frideri cum Imperatorem
69 t'Const. Batulos, & omnes Iudices. Quod notari j a die Rogitus infra hebdomadam consignarent instrumenta partibus. Quam in sp cie confirmauit Ferdinandus Rex Catholicus o i in Prag. lncip. Constitutionem Diui Frideri ci,& per aliam prag. Incip. Eandem Constitutionem. Quae fuit diligentissima prouisio ad excludendas cogitationes falsitatum, quae Pertranscursum temporis fieri solebant,& re assumptis Instrumentis, partes cogebantur illa accipere , dc salarium petere . ad quod facit, quod
scribit Io. Sanxon in consuetud. Turon. tit. Des Dro icti de Castellaniae. arti c. r. in verb. S'auix Rcontract. circa finem. ubi dicit, polle cogi par- i tes a notario ad recipiendum t eorum Instrumentum grossatum. Quando vero ageremus de re assumendo In strumento notari j absentis, tunc secus dicenduerit, nempe, quod non sit facie da reaslumptio ;7a nam a protho collo viventis i notari j, nemoreassumit Instrumentum, ut in contextu dicitae Authenticae de Tabellioni b. l. l. ff. de Offi c. consul. Alexand. in cons. lao .vol. i. Tum etiam quia
3 in eo reassumendo i requiritur Iudicis aut horitas. Afflict. in d. deciso .nu. . Maxilla in consuetud. Bari. S contingit. de fide itistrument. Et duin notarius reassumit in publicam formam instrumentum, non interuenientibus re
qui sitis, de quibus diximus, punitur t pqna fal
si: ut voluit Bart. in Autli. de Tabellioni b. S. Illius autem.& Ludovic. Bologia in in consit. o. quos refert,& sequitur Ursili. ad Afflict. in decis. 6. num. 7. nouissime Ioan Baptista Baiard. in Pract. Crim. g. Falsum. nu. Iq9. 3 Esse vero Tabellionem, ac notarium , t quibus modis probetur λ ad quaestionis resolutionem plura dixerunt Doctores nostri, e quorum dictis, hoc resoluerem distinguendo. Quod audtractatur de validitate, vel inualiditate Instrumenti inter partes aliquas, quarumlaltera dicit illum,qui confecit instrumentum non fuisse notarium: & tunc quia quis notarius no nascitur& creatio notariatus est facti; proba da erit, Ahoc casu sufficit probari quod ille fuerit in quasi possessione notariatus, publice exercitium
226쪽
De Regis Cath. praestantia se Cap. XXXI 177
7s tium notarij faciendo, i stipnlationes, atq; rogitus Instrumentorum conficiendo, ijque rorgitus demonstrentur. ut voluit Specularii tit, de Fide Instrum. I. postremo. vers.Quid ergo lutabellio. In nocet. in c. Diletius. de fid. Instrum. Bartol. in I. Barbarius .ffide ossi c. prael. Bald .in L Comparationes. C. de fid. Instrum. Matth. de Af sict. in decis. Neap. I. nu. . Maxim Z quando tractaretur de Instrumento antiquo,tunc enim
τ) sufficit probatio putatiua quod talis i gesserit
se pro notario public8, & sufficiet. ut scripsit Deci . in cons. ψ s. nu. 3. Hippolyt. de Marsil. in I. Si quis ne questio. colu .pen .ff de maestion. Philip p. Corn. in cons. I 41. litora. A. vol. 3. Latὰ Αndr. Aleiat. de Praesum 't. Regul. 3. Praesum pl. 3 per totum ubi Ioan . Nicol. Arelaranus in Apostili.& cum tractamus de Instrumeto antiquo,
3 sufficit probatio per famam, ilium fui s. lnotatium. voluit Francisc. Aretin. in consit. 37. sequendo ordinem. col. I. post Anton. de Butrio. in c. t . de sid. Instrum. & volnit Deci . in o. cons. 36. Aut tractatur de eodem puniendo de fal- ω , vel quod sibi Notarii Authoritatem assumpserit, & tuc proba da erit qualitas Notariatus per matriculam in qua fuerit aescriptus, ut notarius, vel per Privilegium aut diploma aut horitatis notariae sibi concessae per Principem , . vel superiorem. ut voluit Ias. in d: l. Barbarius. num. 48. & ita procedunt scripta per Aymon. Crauet t. in cons 7 a. nu. D. de in Regno per Prag- maticam , nouissimam factam per Ducem GD unae. in anno. 8 .inci P. Essendo peruenuto .
y t quae est nume. s. dispositum est.quod Nota. rius non ostendens Privilegium Regio sigillo munitum punitur de falso.
ARGUMENT. CAP. XXXI. Ferendarum legum potestis Principum
opus est. Longa Serie traditur, a Principio, ad tempora usque nostra, quomodo ferendarum legum potestas,ipsarumq, aut horitas, deducta sit.
s Exectas Reribus Romanis,Populus sibi legis eontii 1i da pbtestatem assumpsit . i , IO M. Populo potestas omnis trastata est in Prisci
as Rex Hispania potestatem babet legis eondenda. Prineissis aut boritas subditos obligat. 26 Respubliea, pura Uenetorum , ct alia, leges facere p6ssunt l . 17 Dux rabaudus legem es dit. 28 Dux Mediolani legem facit. 23 Dux Ferraria legem statuit. 3o Dux urbini legem fert. 3 I Marebio Montrifrediati seniliteri 3a Omnes, Iure Pyrnesis supνemi fungentes, leges de
3 3 Leges condere ηοn sufficit,ns ad ιι Principis authoruas, qui observari illas Deiat. 34 Leges nos ordinant ad Commune bonum. 3s Lex habet vim cogentem . Priueeps habet virtutem eoactivam. 3 6 Retis offitium est Iubere. 3 7 Principis est authoritatem legibus praebere. 38 Princeps, lieet folutus sit legibus, tumen seeundum leges uiuere rebet. 39 Rex plurimum roboris legi addit, quando factιs sinsam approbat 2 sso Pali', Tutoresque Principum, leges faciunt. I Anna tutrix comitis Sabatidia leges condιdιι.61 Tutrix Dueis Mediolani sim:liter.
LEgem condere , & Imper ij esse, ut demon.
strare possem apud me , vel scripturae sa-ciae aut horitas fiassiceret qua Principis, ac Ma-' testatis opus esse, contenderem. Deus enim optimus Maximus, suprem' Mudi Dominus, P incipum Princeps, qui tantae authoritatis & potentiae Dominus est, ut cum sibi videtur,Suscitet a terra inopem,& de stercore erigat pauperem; ut collocet eum cum Principibus, cu Principibus Populi sui; ut dicit David Psal. i ta cuΑdamum primum Parentem nostrum creasset, Paradisumque illi voluptatis assignasset, ibiqii ei l l u. vi operaretur,&custodiret eum, posuisset,
I primam i tamen illi normam,legemque sanci-uit, dicens: Ex onini ligno Paradisi comede, de ligno
227쪽
Iigno aute scientiae boni, ae mali,necomedas. In q=cunq; enim die Comederis ex eo morte morieris. ut dicitur Genes.cap. 1 & ista lex uitiamsi matrix, & primordialis omnium t praece- .ptorum Dei: ut dicit, ac probat Tertullianus aduersus Iudios. in princip. Sic post modum,. lMoysi,quibus populia Dei. regeret, alias leges tradidit. Exodi c. ao. cum pluribus seq: sic paset isim in Leuitico, sic in Deuteronomi O.Sic etia ieidem Moysi Deus inquit: Exodi. c. 1 Ascen .rde ad me in Montem, & esto ibi, daboque tibi, Tabulas lapideas, & legem, ac mandata, quae iscripsi,ut doceas eos. Λd Reges autem spectare legem condere docuit Salomon. Prouerb. c. Iego quandoqne dicam, si Deus dabit. Quorum rRege di statuu multa subtiliter odorauit, atq; en rauit Ioachim. Hopper. de Vera Iuris prudentia. lib. I. tit. I.& diximus supra cap. 3. i. Cum itaq; ob Adulteri j,& Violentiae in Lucretiam crimen. Romani Reges exegislent, legis condendae potestatem totam sibi Populus assumpsit. t quam a Romulo ferὰ concessam habuerat. Et huc pertinet illa lex, quae in duo- deeim Tabulis scripta erat. PopuIus Μagistra tus creanto, leges sciscunto, bella decernunto. Cuius meminit Pardulphus Prataeius in Iuris prudentia Veteri,sub legibus Romuli. l. .& ante eum Dionys. Halicarnan. lib. a. de qua etiam 8. dum ait: Per me .Reges regnant,& Iegu conin Pompon. Letius de Magistratib. Roman. cap. deditores iusta decernunt. Senatus, Populusque Romanus, ut dicam, authores fuerunt, post Graecos, ut aliae Orbis partes leges haberent ac facerent, de ipse regeretur,ut sub breui verborum compendio commemorabo; insimulque dicam quomodo ex inde ad Principes ferendarum legum potestas fuerit delata. Romulus itaque Rex, cum Populum in triginta Curias diuisisset, leges t quasdam ipse tulit,quas Curiatas appellauit, di sic deinceps, Reges alij succedentes alias de ipsi leges
ediderunt,& fecerunt,ut e nostris Iure consultis Pandectarum' scriptoribus Pomponius retulit.in l. a. is de origin . Iur. Hinc dixit Ouidius lib. II. Metam Orph. Populis aquata duobus
Estque cognitissimum, quemadmodum ipse
Romulus, alij que sequentes Reges leges tulerunt; Patetq; latius apud Liuium, Diolaysium, Orosium,Eutropium,aliosque Romanarum rerum scriptores. Nam ostendam, Populum, Imperiumque Romanae Reipublicae, habuisse quidem diuersos administranda: Reipublicat m dos,ut Monarchicum, Aristo craticum, Democraticum, Demarchicum.& olygarchicu; principium tamen, ac finem Monarchiae, dilexisse; εe ob id leges habuit ex omnium praefatorum Genere . Sub statu enim Monarchico habuiti Regum,& Imperatorum placita, & constitutiones,quae sunt in libris Elementorum, siue Institutionum, Codicis, Novellarum,& Authenticorum. Sub t Aristocratico, autem omnia Se natu S consulta,quq passim . cuiusmodi Macedonianum, Velleianum,Tertullianum, Volusianu, Orphicianum,Trebellianum, Rubrianum, .Emilianum,ac plura in Pandectis , & Codice, conscripta, & commemorata videmus. Sub Democratico i vero, habuit multorum Pretiorum edicta . Sub Demarchico , t habuit omnia Plaebisscita. Sub Olygarchico t autem , plures leges habuit peculiari nomine insignitas, ut Aurelia,
Iulia Cinthia, Sempronia, aliaeq; Plures , quas tractauerunt. Zas. in Catalogo legum. Hotoman. Rivallius, Antonius Augustinus, & ali),&Potestate Senatus,& Pilbis, dicens: Populus Magistratum creabat, leges sancicbat, de bello decernebat. Sic etiam Aymarus Rivallius de Histor. Iuris ciuilis lib. a. inquit: Plibi, siue Populo a Romulo concessa a Principio esse, haec fuerunt; Magistratus Omnes creare, leges sciscere, vel condere,deque Bcllo, paceue decer nere. Idem fatetur Honophrius Pan ulnius in
Reipubl. Romanae commenta r. lib. 2.
A populo demum Potestas omnis translata 1 o test in Principe. l. i. C. de veteri iure enuclea d. . l.fin.C. de legib.& const. de l. i. post princi p. de ossi c. praef.praetor. Africi. Istamq; tras latio,
nem factam esse in Principem, lata lege Regia de ipsius Principis Imperio hae leges dixerui. Cuius Regi et legis magna orta est inter scriptores altercatio. quasi quod cum iam Reges es.sent Vrbe exacti, dici amplius non postet Regiam legem latam fuisse, quorum nomen iam xi aboleverat Romani. Vnde super eius legistinister pretiatione, non modica dim cultas cinersire qua in re non modo laborauit Accursus .alijci; antiquiores, sed nouissimis temporibus Iuriia consulti eminentissimi, atq; Romanarum an . liquitatum n Historiarum peritissimi Vldariiscus Zasius, Hieronymus Cagnotus , M irius Salomonius , Carcius Sigonius, Franciscus Ho tomannus, Antonius Augustinus, I ranciscus. Polletus & alij, qui inter se nimium Prienar ut, super ista ambiguitate, quam ego ui tallor tanta dissicultat ei id ignain dijudico. Franciscus Hotto manus .in S. Q nod Principi placuit. Inst. de iure naturai. gent. de ciuili. di cit: ipsum primum omnium, hac legem Regia, a tam multis Doctissimis, de diligentissimis viris quaesitam ex Liuio , se Romanis alitiquitata tibus in lucem t eruisse: retulitq; sua dicta ad ea, quae antea scripserat, in indice legum Ro. . manarum . Quo in loco nullia dixit, quorum nouissime congeriem ad verbum seqititur Anton. Augustinus Archiepiscopus Tarraconen. de legib. in lege Regia. dicit autem : Lege Regiam latam fuisse ineunte Regnum Romulo, qua populus omnem ci potestatem inseconia cessit. Quasi dicere velit,populum, omnem ei,
228쪽
De Regis Cath. praestantia. CV XXXI. I 79
idest Principi,potestatem in se, id est populum,
concessita. Nititur authoritate Liui j lib. 34.
Qui dicente L.Valerio ait, ex viro tandem genere ea lex esse videtur,quam abrogamus p Λn
vetus Regia lex , simul cum ipsa Vrbe nata pQuasi ex hac author irate Liui j tueri, velit, eam legem a populo ad fauorem Romuli ab exordio nascentis urbis latam , & Regiem dictam.
Sed hoc dietiim verum est, coclusio autem ambiguitatem no resoluit. Sed in ridiculos quoiadam complexus scriptores abierunt: ex quoruomnium dictis. quet in suo cuiusq; genere vera esse existimo, sed ita digerenda sunt, ut ad legum p rq fatarum intellectum, de Iurisconsulto
ru,ac Imperatorii dusta enucleanda proficiant. Mea itaq; fert opinio, verum esse,'Populus Romanus in Romulum Regem propensus om-I3 nem l legis condendae potestatem transtulerit: tueri namq; illam absq; legibus minime potuisset, illisq; ad unum contradicentibus , nequaqua per leges aliquas populum fuisset coa. iturus, nisi & ipsi sub Rege,& illius legibus viuere constitui sient. Unde data est Romulo potestas condendae legis a populo, qui leges aliis quas fecit quarum catalogum facit Ayma. Ri- uallius Historiae iuris ciuilis lib. I. & Parduuphus Pratae ius in iuris prudentia veteri. alijq;
nonnulli. Sic ali j Romanoru Reges subsequuti
sunt, alia sci; leges complures fecerunt, eadem authoritate olim praedecessori Romulo tribu ta. Tempore autem Romuli, quia cliviserat in triginta curias, siue partes Urbem , Ideo traditas leges, Curiata Sappellauit, cum Decutiones ipsarum Curiatarum legum medio,& praescripto, causas deciderent. Romulum imitati Reges alii, leges alias. ut diximus, ediderun
quas leges Regias, a Regibus conditas in unu congessit Sextus Papirius Iuris Consultus, idcirco ab eius labore sumpto, Ius Papirianuappellatum extitit: de quo Pomponius in d. l. a. in princip.is de orig. Iur. Ιjs Regibus post modum , Urbe exactis, Populus in libertatem vocatus, iterum in suam potestatem redactus est, di in eum iterum condendae legis potestas re. diit, quam per Consules, Praetores, Prudente S,& Plaebem diuersimode . du potitus est totius fere orbis imperio, exercuit. Post modum Αugusti Caesaris temporibus, cum Senatui, Populoq; Romano placuit sic disponente Deo oris
bis Imperium in unum transferre , ex lege Regia,quam prius, scilicet habebat, quando per Reges gubernabatur, redactam in libris Papirianis,eidem populo placuit transferri, non in Regem, quia nomen Regium, ob sc ius in Lucretiam, oderant sed in unum Principem ominnem potestatem , qui eodem Imperio uteretur Monarchico , quo Reges prius utebantur per legem Regiam, per aut horitate Romulo a Populo tributam: Vt is Princeps est et in illis teris
minis in quibus erat Romuli tempore ipse id e Romulus,illisq; legibus gubernaretur, quibus ille per legem Regiam guberna rati Scilicet notis legibus, quibus usa erat Respublica, dum tenuit Imperium. Inde est quod Populus Roma nus , ac Senatus alijq; Magistratus non habuerunt hactenus Iegis condendae potestatem , sed Augustus , alij que nonnulli Imperatores, permiserunt Romanis, Consules,Praetores, C sores,aliosque Magistratus honoris causa, Mdecoris, quo populi gratitudinem non eluderent , & quo volente ad Principatum peruene rant. Haec mea opinio est, quam ex Liuio, Dio ny fio Halicarnasseo, Eutropio , alisque Romanarum rerum scriptoribus, collegi. Qui alterius opinionis sentetiam tueri volucri videacZasi. &Cagno I. in d. l. 1 ff. de origin . Iur. Francisc. HOttoman. in Catalogo Legum in l. Re gia. Iacob. Spie geli. in lexico. in S. Lex Regia.
Marium Salomonium , dc eundem Hottoman.
in d. S Quod Principi. Ant. August. de leg: h. in
Regia. Carol. Sigo n. de Antiquo Iure Ciuiu Roman. lib. I. cap. s. Francisc. Pollet. in Histor. Fori Romani. lib. 3. cap. it. Meam tamen sententiam
fouent mirum in modum,qui post Dionem Nicetum,& Cornelium Tacitum, scribit Ludovic. Charondas . in appendice legum Antiquar. a Zasio tractatarum in c. de lege Regia . An vero aliud agens dicere institues,quae dicit Plato lib. 7. in Minoe cum legis Regiae mentionem fecerit. dum ait: Quodcunque rectum 1 est, Regia lex existit; non rectum t vero nequaquam lex Regia. Nil aliud forte innuens, quam Regiam legem dici, quae rectum costituat,qua
Hinc Prudentissimi Iuriscons. antiquissima illa Populi Romani acta inspicientes , Impera
torum successorum temporibus, dixerunt, le-r gis condendae potestatem esse in unum t Principem translatam. ita Vlpianus in t i . s. de Constit. Princi p. inquit Quod Principi placuit, legis habet vigorem; utpotὰ cum lege Regia,
quae de Imperio eius lata est , Populus Romanus, ei, & in eum omne suum Imperium,& potestatem statuit,& contulit. Quodcunque igitur Imperator per Epistolam , & subscriptione Io statuit i vel cognoscens decreuit, vel de Pla- .no interloquutus est, vel edicto praecepit, legε- esse constat. ut dicunt subsequuti postmodum Compilatores in s. Quod Principi. Inst. de Iur. natur. gent. α civit. Vnde idem Iustinianus in 4. fin C. de legib. dixit In praesenti tempore, leges condere, soli Imperatori cocessum est. ibi, Constitutione optimi Principis, in l. Et ideo ff. de legib. Se const. Princi p. Remanet itaque firema coaciusiosiad Principem spectare, conden-r7 darnm:' legum potestatem. Non Imperatoris Romani soli , sed Reges
omnes legum condendarum potestate .habent, ex aut horitatibus Saerarum scripturarum, iam
supra allegatis. Hi maxime Rego, qui sui I9-
229쪽
ris sunt,& superiorem no reeognoscunt, prout est Rex noster, ut dicam infra c. 7. & 48. Ο-18 nesciue alii Reges , in Regnis suis t suprema
utuntur potestate. Bart. in l. I. in princ. s. Quod quisque Iuris. Bald. in l. t. ff. de origin. Iuris. dein Rub. Digestorum. col. .ubi dicit; hoc esse verum,quamquam Rex ab alio Regnum suum recognoscat in Feudum. Quod nec antea negauit Andr. de Isern. in c. I. in fin. de Inuestitur. de Re alien . facta. nouissime Ludovicus Carbonus de legib.lib. a. cap.o .lib. 3. cap. 6. Et idcirco Reis
is ges t posse leges facere inquit Io. Thracensis
Curopalata, & Magnus Drungarius Uigiae ad constitutionem Alexij Comnent Imperatoris Constantinopolitani,dum dicit; Regibus autepermissa est legis ferendae potestas ropus sanERegium ad comunem Reipublicae utilitatem. vi refert Eni mundus Bone fidius Iuris orienis talis. lib. I. in Constitutionibus Alexis Comne. tit. de sponsalib. Constat igitur Regem quemlia o b et i posse legem condere in Regno suo, ut probatur etiam in I. Humanum.& in d. l. fin.C.
de legib voluit Bald. in d. l. E de Const. prinis a i ci p. Et idcirco dicituriNouus Rex, noua i lex:
vi dicit Cyn. in Pro aem.Digest. col. .& in l. Deo cernimus. C. de Sacros. Eccles. Lucas de Penn. in l. Contra publicam. vers.Prim O. C. de Re mi Iitar. lib. i a. Et Rex in Regno suo est Imperator. illi aequiparatur. Bald. in L Exemplo.col.
di1 Et ideo dicitur habere in Regno i plenitudinem potestatis, ut voluit Petr. Philip p. Corn.in cons. 299.nu. T. Vol. . Et specialiter Regem hu-s 3 ius Regni Neapolitani, de Siculi, habere t potestatem legis condendae voluit Matth. de Afris i. in Praelud. Constit. Regni. q. tanum. I.& idcire o. idem Am .ibidem .q. a. censuit: Regem huius Regni posse facere legem generalem, contra legem positivam Romanorum. Similiter, &a tanquam Regem t Hispaniae. voluit Petrus Bel iuga in specul. Princi p. Rub. H S. His igitur per totum. Alfonims Montalius in Procem. Iegum Fori Noui. in verti. Leles,& in verb.
Alfonso. Hi ne de Rege Galliae inquit Francis.
as munis sponsio,t sed Principis aut horitas allegat legibus,sequitur Carolus Degrassat. Regal. I raciae. lib. I. Iure. 7. Hoc Idem facere possinit Respublicae quae a Principu iugo collae subtrita 26 xerunt, ut sunt i Serenissimae Respublicae. Usnetorum, & aliae. ut post Bald. censuit Amict. ind. q. 2. num. 2. De Serenissimus Ducibus, De Sa-α baudo et Octauian. Cacher. in decis. Pedem.
Is . nu. r. Et idcirco possunt leges condere. Andr. de Iser.& Afflict. in rubr. Quae sint regat. 28 nu. I7 De Duce Mediolanit Castrens. in confit. 3 q. v l. a. Raphael Fulgos. in cos. 8. Curi. senior. 29 in con 6.col. i.DeDucei Ferrariae. Alexan. in consit .as. voLI.Carol. Ruin. in cons. Is .nu.6. dc
3O vol. I. De DucetUrbini late Io. Iacob. de Le
nard. inter consit. Alberi. Brun .consit. II . per totum. Iacob. Menoch. in consit. 92. v l. I. De.
31 Marchione Montisferrati. t Barthol. Socin. in consit. Is 3. vol. 2. Et de iis omnibus, ae similiabus Ducibus, Marchionibus, & Comitibus, i 3 a re Principis fungentibus, legest condere Perminissum est. Alberi. Brun. in consil I. Rum. Σ -Αym. Crauetriin consit. I 3 s. nu. a. Carol. Ruim in consit. I 3 . nu. p. v l. s. Lancellot.Conrad. in Templo omn. iudi c. lib. I. c. I. de Imperat. S. . in verb. Legem condere generalem. sub num. LAnto. Sola in Decret. Sabaudiae.in pro m. Glos. I. per totum.Glo A. 3.nu. I6. Antonin. Τhesauri in pro m. decis. Pedemontan. num. Iq.ante eos Luc. de Pen. in d. l. Contra publicam. vers. LC. de re militar. lib. I 1. Io Petr. Surd. in cons. I L.
optime itaq; Plato lib. r6. in Dialog. de R gno inquit: Patet autem quodammodo legumlationem, ad dignitatem Regia pertinere, sed esse optimum,non leges quidem valere, sed hominem prudentem, Reginaui; . Unde Platonis opinio illa est, leges condere,ad Reges spectare,sed Regium hominem,ac prndentem esse debere. Eo autem respieit Platonis dictum,ut i gem condere non sussiciat ό nisi adsit Prineeps
33 meritot Regens, qui illas obseruari praecipiat. Et huc pertinet, q scripsit Aristoteles Ethicor.
lib. I .c.f. dum ait.: Patris quidem Praeceptio. vires non habet, neq; necessitatem, neq; ullius omnino unius viri, nisi fit Rex, aut aliqs talis. Lex autem vim habet cogentem. Quae Arist teles ab eodem Platone mutuatus est, in loco iam relato: Cum etenim eorum,q iam diximus, vellet rationem reddere, haec Plato subiunxi te Quoniam lex nequit, quod optimum omnium est,&iustissimum sincere coprehendendo,sem. Per ita, ut operae praetium est, praecip e re, quando hominum, actionumq; dissimilitudo, insta.
bilisq: verum humanarum conditio,iacit ut ars , nulla simplex quicqua, & in uniuersum de omnnibus, Perq; omne tempus valens, constituere Possit. Legem vero cernimus ad hoc ipsum n, ti,quasi hominem quendam pertinacem,& im
peritum, qui nihil,qua quod ipse constituisset,
fieri permittat. Sed nec rogari etia,siquid n ut praeter illius ordinem, potius, meliusq; alij cui videatur. Ita enim ut dicebas. Lex animas cogit. Haec Plato. Hoc idem optime sequitur Aegid. de Regim. Principum. lib. .cap. 3.&a parte a. Duobus modis inquit probatur non esse cuiuslibet hominis, leges condere. Vn 3 6 quia leges nos ordinat ad communet bonum& cuius est ordinare,ac dirigere ad aliquod bonum, eiusdem est condere leges,& regulas tendentes in bonum illud . Cum igitur Principis sit curare commune bonu,& ad illud subiectos
230쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXXII. 181
dirigere : plane relinquitur,ad eundem pertiis nere. ut leges condat. Altero vero modo id ip
nere. ut leges condat. Altero vero modo in P RIl- in Aieere fondera naces sancire desum probatur, quia leges habet vim cogetem: mua inaicere , Neaera, paces Iancire cie 33 tcogere viro non potest, nisi Princeps, vel a I-tee. qui summam habeat potestatem, ergo ab eo dumtaxat, leges fieri possunt. Haec pulchrEAigidius. His concinit . quae dicit Philo de vita 36 Mosis lib. a. Regis ait ossiciu est,iubere, iquae
oportet fieri, de vetare a sibus abstinere decet. Caeterum iussio saei edorum&interdictorum, cauendo ru, propri8 ad legem pertinet atq; ita consequitur, ut Rex animata lex sit, lex verost Rex iustissimus.Constat vero ex ijs,utrunq; neeessarium esse de legem, & Regem, qui eam . tueatur.& secundum illam. subditos vivere cogat ; Hinc illud Menandi t. U quid lex est,se Regentem babeae. Principis itaq; opus est leges condere,& ab 3 aliis latas ipse cofirmare,& authoritat et uam ebere illis, ut sustineantur. l. Normam. C. deosc. sect.ptor. orient. Cuius est enim codere egem,eius est derogare, abrogare, Obrogare, subrogare, interptari antiquare. I. Prineeps. s. de legib. l. i. s. de constit. Princip.LSaluius. ff. de legat. pstand. l. . l. 3. I. Leges sacratissimae. l. sin C. de legib)ate Pere.Greg. Sintagmat. iuris uniuers. lib. Ic.ao. num. 3. Par. vltim. Oportet autem multa Principem rimari, leges facientem,q annotauit Isidorus. in c. Erit autem lex. q. distinct.q per plura capita latius ego prosequutustum de Magistratuum edictis. lib. a. Illud aute imprimis, Priucipi Iegem facietianimaduertendum fore arbi tror, ut eam ipse legem sanciat. ut illi ipse lator legis Obteperet, qualem Tullum Hostiliu Romanorum Regem
Regalibus esse. Quando bella ortum habuerint 3 inae forma belli indicendi 3 Qui delectus militum Z Quod iun
iurandum Z Quomodo fieret exercitus eductio 3 Stipendia 3 Armas Exercitationes Z Misiones a militia 3 Vacationes Z Commeatus λ Donaria ξ iustum ut sit bellum, quae exigantur Θ Bellum in Turcas, Haereticos, an permissum sit 3 opiniones Manicheorum Occ . t lampad ij, Erasimi Rhotclodami, Cor
neli j Agrippae, Lutheri, qui in Turcas
bellati non licere censuerant, quadraginta fundamentis, euersae sunt. Cliri
stiano Principi contra alium Christianum Principem ut bello, infidelium auxilio uti non licere, concluditur. An
t DEUS Bellum primum Michael, Angelorum Primeipi in Luciferum decreuit. 1 Intellectus L Ex hoc iure f. de xusi. er tur.3 Papa bellum indιeιι.: commemorat Cornel. Tacit.Annal.lib. 3. 4 Pranes ps Iecularis bellum indicit.
33 Lieet enim Princeps solutus sit legibus, i secund um leges tame viuere debet. I. Digna vox.
C. de legib. Namq; Rex plurimu roboris additas Iegi sus qn factis ipsis eam approbat,neidum verbis,& iussu. ut in Comment. de Iustit.& iu-rς inquit Stephan. Forcatulus. c. g. in fin. Vnd te Ausonius in Pittaci sententiis .
Parata legι,quύνιs ιegem I xer s. de Iacobus Sanaetarius ad Frideri cum Aragoneum Regem, inquit: Tubiicia nimirum res inne sibι constatis a quum:, t se s Prauatus bellum ιnicens ιn Gimen Maiessatis Disa vox. incisu. addit 6 Reges Hispania possunt belltim indirere. idum 7 Principe mortuo bellum ab eo mdictum eesiae. . .& iu- 8 Armorum studio, cr belli gloria elarim mi atate noα. Vnde stra Rodulpbus II. Imperator, Alberitis, Herne flus, er Maximitiantis Austri' Archidaces fratres.
rago- Io . lexander Farnesius bellorum exercitio elaνur. Ii carolus Emanuel Dux Sabaudia mittis eiaris Imperium cum flex, quod ιubet, ι e fatu. Ia Henricus Borbonius inter burtis atatis Pristipes,
Istudq; ius legis condendae,non ad Principe Dux bellorum expertfumur. solum ipsos spectat,sed cuni casus dabit,ut ip i 3 Ferdιnandus L Pecus Traviet Mavehia mιlitum sis in aetate impubere pupillis existetibus. Ba- Regni Trιbunus ιn Bestio, o Gallia, quam fortia 4 lij, tutoresqή ipsorum i facere legesa iam t. ter,ct f renue se gessit. Dicitur enim tutela is, potestasq; in capite ii I 4 Populus Romantis, Romuli lege, bella duernebat.bero. S. I.Inst.de tutel. cii tribuat potestatis elenitudine.l.Cu vna. S. Tu tot Ede appeti. statur, Be ipsos hac progatiua frui. Sic de Anna utri. I ce Comitis tunc S baudiae trespondit Bald in consit. as .& mcoiiii l. 37s. voL3. Et de Tutrice 61 .Ducis Mediolaniatabetur apud Raphaelem Comense in consit. IOI. is Bellι ιηdicendi apud Romanos formula ab Anco
l7 Hana apud Carthagineces belli segnum. Is Marti, uti belloνum aut bori,Artes tribuitur. I9 Romani, se bellum indicendum erat Amico Regi. per Iezaιοs prius o cura renuntiabant. s aci In