장음표시 사용
241쪽
Et pro notissimo exemplo Mistorici illum afferunt quod nihil Regni finibus passus sit, quodi pacis quiete, alienum inret. vi Marulus tradidit lib. sic alium laudat ob hoc Virgilius
Aureaq; νι perhibent illo sub Rege fuere Saecula, sic placida populos in pace regebat. Quem imitatus est Mapheus Vegius dum ait: Et ιam compositos hiαι in pace regebat Dardanidas Optime itaq; de pace cecinit Euripedes in Cresphonte, dum i nquit: O pax opulenta, o beatos inter pulcherrima diuos
Desiderium me tui habet, ὀ quam tarda moraris, Atqui metuo, ne prius laboriosa νιncar senecta, Luam lucundum tur tempus inspexero , carusq; pulchri colores,couiuis; coronisgaudeέia . Hue ades ὀ ,eneranua,hane ad ννbem, Aedιbus inimicam expelle seditionem.
Et Aristophanes in Georgicis ait:
ο pax praedives. oe uigum bonum, Vtinam mihi ιmmunt a bello contingeret Fodere incuruato, lotoq; haurι re νιnum vanem optimum, cor raphanum ferenti. Tt Ouidius lib. 2. Fastorum rSub iugo bos veniat, sub terras semen aratas, Tax Cererem nutrit, pacιs alumna Ceres.
Vnde Philemon in Pyrrho inquit pulcherrimὰ :
In utrunt, ut audio Philosophi Et multum in hoc assumunt temporis, Quid nam siu banum nee dum ullus inuenit, quid sit, Hae etiam intricaxi magιs quam quid bonum m. t rusticus ego, Terramq; fodiens nune bona Pacis inuem o Iuppiter chariosιme Amabilis illius. benignissima diua. Pριιas, festa,cognatos, liberos, amicos , Divitias, sanitatem, annonam, vinum, Voluptatem, Tax eonfert quod si haec omnia defecerint
Persit omnis communiter Ῥιuentium ulla.
Sic etiam pulchre eandem pacem collaudat Tibbullus lib. i. Elegia I . dum attrinterea pax arva colat, pax candida primum Duxit araturos Iub iuga euma boues. Tax aluit Utes, oe succos condidit uua Funderet ut nato testa paterna merum. Pace bisens, vomerq; vigent,ae trima duri militis in tenebris occupat arma situs.
Et Silius Italicus lib. t I. Belli Punicit
Quas homini nouisse datum est: pax νna Triumphis Innumeris potior, pax mctosire fatuum
Laudauit, de ipsam hoc Encomto Ouidius lib. t. Fastorum dicens:
Fronaibus Amacis eomptos redimita capillos Fax ades , σ toto mitis ιn orbe manes. Dum dehiant hostes, desti quoq; causa Triumphi Tu ducibus bello , gloria maior eras.
Hi ne idem Ouidius lib. 3. de Arte Amadi,inquiticanuιaa pax homines, trux decet ira feras. Vnde iterum Aristophabes Inquit Ostulιε, stulte, hae Omma pael insunt . Vt ruri aliquis in pradio habitet
Immunιs a Forensibus negot/3s, Proprium possidens iugum bovum, Balantes νι audiat oves, castraq; voeem is mulctram emulgenda, Obsoniys autem via ν condνis, o turias 2 eq; expectet in foro venales pisciculos Traduanos, magni praei . contrectatos γιβium veniatoris iniquissima manu.
Vnde Isocrates in oration. 33. inquit:Propter eos qui pacem amplectenda esse, hortati sunt,nung quicquam damni accepimus; Et propter eos, qui procliues sunt ad Bellum, in plerasq;. easq; non paruas calamitates , incidimus. Xenophon Historiarum lib. i. recitat Bella ab Atheniensibus gesta cum Laced emoniis per annos quatuor causa Beotiorum. Expetebant Pace Beoti, Laced emonii non recusabant; fuit tandem in controuersia deductum,an & Athenienses pacem cum iisdem Lacedemonijs facere deberent , reluctantibus Argivis, qua de re Andocides in orat. de pace , quae est inter orationes Aristidis. Τomo q. persuasit Athe niensibus, pacem fore ineunda, pluribus illam argumentis fulciendo,& hoc dicere voluit Cicero,dum illum Ennii Qersiculum retulit.
Summe itaq; pax custodienda est nobis, cum reconciliati simus Deo per Iesum Christum, cui nos per carnem suam reconciliauit, ac pacem tribuitro inquit Hieronym. in prima Pauli ad Epheseos. e. r.& idcirco maximum ess e Dei donum,superans omnem sensum,& cust diens eorda, intellectusq; sanctorum , & esse serenitatem quandam atq; tranquillitate ani mae quiescentis, & uniuersam tempestatem, dc turbinem Perturbationum Fugante, dicit idem Hieronymus ibidem cap. vlt. Recte it et Herodotus Historiarum lib. i. inquit: Nec enim qui piam ita amens est, ut bet Ium , si Pacem, prae optet. Sed lamentis admodum cruciatur Salinlustius in Iugurthino , alijq; non pauci Historiarum scriptores, pace Romanorum Respublica eiusq; Imperium fuerit euersum. Ego autem non pacem internitionis causam fuisse di. 86 iudico sed ocium,quod i Respublicas omne omnia deniq; peruertit,& cum ocio luxus,luxuriaq;. Haec sunt illa vitiorum omnium exa mina,quibus concitati populi in dissensiones, ae ciuilia bella trahuntur, seq; inuicem con si ictant, Ec ad nihilum reducWnt; Hinc illud Catulli ad Lesbiam. Ocium Reges prius, oe BeatasPeiaidit viles. Pax vero nunti praua operatur, non enim pacem dare veram sine Amore est sui ipsius , . proximi. Qui demum alios amat,no odit: quos vero Odio non prosequimur, nec bellis prosequiarur,
242쪽
De Regis Cath. praestanda .. Cap. XXXII. 193
quimur, aut pugna lacessimus. Dum paee fruimmur negociis vacamus, terra colimus, fructus uberes colligimus,nec tempus inaniter consumimus: dies bellis no teruntur, sumptibus bona minime diripiuntur, non annonas, non fruges, non commeatus, non apparatus bellicos,
nec stipendia aliqua militibus pendimus . Ex iis stateram aequilibrio facere possumus, ac inospicere,quam maxime pax bello praestet,quam extremum iudicii diem antecedere debere, notissimum est . Quam optim E. Cineas ille apud Plutarchum in Pyrrho, haec omnia animaduertit. Libeat mihi illius verba referre. Cineas vir magni ingenii, Demosthenis auditor, qui maxime vires dicendi illius' assequi videbatur. Pyrrhum ad Italiam inclinatum cernes, nactus
aliqn illum ociosum in huiusmodi sermonem adduxit. Egregii qui de Bello Romani esse dis 3 cuntur,imul isq; bellicosis gentibus impera re, ut si eos superare nobis Dij dederint, quid tunc agemus Pyrrhe Ad haec Pyrrhus: De re- haud quasi: obscura rogas multa supererit illi e
Ciuitas , vel Barbara . vel Graeca, quae deuictis Romanis, nos queat sustinerer veru illico tota tenebimus Italia , cuius magnitudine, virtute,
opes si sidem aliv. te certὸ non est par ignora re. Ubi paulisper subticuit Cyneas. Occupata inquit italia Rex quid agemus Pyrrhus,qui nondum metem eius perspiceret, Uieina infit Sicilia est, manus porrigit insula diues, & p pulosa, & captu facilis. Na ab Agathoclis ex celsu seditionibus illi e omnia, licentiaq; Ciuitatum, di praecipitantia tenentur concionat
rum. Probabilia narras inquit Cineas. Sed sidanum Sicili i occupata, finis erit belli λ Tm,insit, Deus victoriam nobis,& successum tribuat, iis
ingentium argumentorum utemur pm ludiis.
iis enim Africa teperet, de Carthagine λ His autem victis nullus nobis resistet hostis. Ita est, inquit Cineas , & oictis omnibus, ac rerum .potiti,quid tum Ridens Pyrrhus; in alto ocio,
inquit,vivemus bone vir,compotabimus quotidie.& mutuis nos sermonibus Oblectabimur. Huc Cineas cum Pyrrhum sermone duxisset,&nunc quid obstat, inquit, quominus compotemus, atq; Ocium inter nos traducamus, cu iam teneamus haec ,& citra negocium ad manum
.snt. Quae per sanguinem, per multos sudores, per discrimina petituri sumus, multasq; calaismitates allaturi alijs,& accepturi. De his nunc satis. Nunc transeamus ad alia. s Quae aute exiguntur, ut bellu iustu appellari poisit,ac rite inferri dicaturλ Plures causae illae 1 ut, quas enumerabimus distincte ne terminos confundamus.& iustae illae sint, puta. prima pro sua propria defensione. Secuda, P defensione
reru sua ru. Tertia, pro recuperadis rebus ablatis. Quarta, pro defensione patriae. uinta,c tra subditos rebelles,& cotumaces . Sexta, contra Turcas, infideles,& fidei chcistianet hostes. Prima,pro sui ipsius defensione, Si propulsan88 da iniuria. Vim vi repellere licet. t l. Vt vim T de Iustit.& iur.q pugnandi, bellandi,ae defen- s dendi facultas, etiam brutis a natura i tributa
est LI. S. Vim vi. s. de vi,ac vi armat. l. I. g. Cum arietes .ff. si quadrup. pauper. fecisse dicat. c. I. in , prin. Hic finitur lex. in Feud. Vaconius a Vacuna declaration. Iuris ciui I lib. I. declarat. EI. nu. 7. Secunda,& Tertia probantur,quia res noso strae bona,& patrimonium, sunt i hominu vita, ae substantia. t In pecudv. in fi .ff. de via r. l. Ad uocati. ubi Accurs. in verb. vitam. Vbi Bal et i C. de Aduo c. diuers. iudicior.& probatur in l. 3. S. Cum igituras de vi,& vi armat. Unde pro 'illorum defensione, vel ablatorum restituti s i ne,i bellum moueri iustα dicitur. c. Ius naturale I. distin. c. Iustum. ibi,l Rebus repetendis 23.
S. Et debet d n m. que refert, & se situr Iacobin. i de sanct. Georg. in investitur. Feudat. S. Et promiserui. nu. io. Angeli de Clauas. 6 Bellum. sub si nu. 4. vers. Tertio res. Quarta causa pros defensione patriae, vel Ciuitatis , vel iniuriae ab ea propulsandae . probatur in c. Dominus noster. 13. q. ac Diuus Tno m. de Aquino in a. 1-q. O.' Barthol. Fumeus in summa Armilla. S. Bellum. Hinc Cassiodorus lib. variar. I. c. 1 o. Vnicuique sua patria charior est, du supra omnia saluum fore quaeritur, ubi ab ipsis cunabulis commoratur. Feris datum est, Agros, siluasq; quaerere, hominibus autem fores patrias super cuncta diligere. Aues ipsae per aera vagates,proprios nidos amant: Erratiles ferae cubilia dumosa festinant: Voluptuosi pisces, cauernas suas per , quirunt: cunctaq; animalia ibi se norunt, refugere , ubi longissima cupiunt aetate constare. Haec Cassiodorus. Unde Cicero Philippica ia. Omnibus bonis expedit saluam est e. Rempublica. Propterea Ouidius lib. i. de Ponto,ingit
Et Silius Italicus lib. ia. Belli punici ait:
Sed enim non si ua cessit, Mente aquare viros, σ laudis poscere partem: Omnis praesese portaxis, capitιIqI, manusq;
ob patriae amorem, quae gesta sint,alibi memini. Et S. Tho. 1.2.q.8O. art. t. dicit, patriae,& parentum nomine , consanguineos omnes, affines amico S, ciues, contineri. uinta belli causa est, ad compescendos subditos cotumaces, Ae rebelles, & hos similes, contra quos bellit causa tutia est. l. i. s. Si qs iusdicet. no obicP. l. Qui restituere. E. de rei vedi c. l. No est in singulis. ff. de re g. iuris c. Si nulla a 3. q. 8. Angelic. indicto. 6 Bellum. num. q. versi c. a. & Armilla ind. S Bellum. nu. 3.Iacob.in d. S. Et promiserunt.
243쪽
cialibus semper dicendu,quia de iis dissero de
contumacis vindicta. c. . . Sed de veris contumacibus,& rebellibus comittetibus proditione,Fellonia aut rebellione; quiq; diro suo obe dire,fc colla submittere renuunt,& in eos pro
ditionis, de maiestatis scelus eo mittunt: de quibus supra dixi. c. 26. Iusta hanc belli causam has bebat Carolus V. Austriacus Catiar, dumt Gandenses in eum rebella rur, quos potuisset bello opprimere, & in clementia in illos usus, qua ilps loru perfidia vicit. Eo de modotPhilippus filius Rex Catholicus in nonnullos Hollandiar, zelandiae, ac Phrisiae Principes viros qui omis. sis cunctis, diuini, atq; humani iuris legibus, in suu Dnm insiluerunt, obedientiae obsequium
illi denegantes,statum eius occupares, contra quos perent usus est, uteturq; bello, donec Principatus suus debito veneretur obsequio,& donec errore agnito ad cor redibunt,& eius clementiam experiri non dedignabuntur. Et ab ijs subsequitur Sexta, Scultima causa quae est eotra Christianae fidei hostes, Turcas, Mauros, Saracenos Haereticos, ac similes, contra quos 6 licita est belli gerendi i occasio. l. Hostes. ubi Bart. is de capi. dc postlim. reuers. In nocet. in d. IcOlim it a. de restit. noliat. Iacob. Vbi su p. n. s. et Ludovic. Carrer. de Haereti c. ii. Is .cu pluribus seq. Alphon s. de Castro de iusta haeret. punit. c. f
& statim inferius dicam. Et ista pro nunc sufficiat quoad legitimatione causarii, superest di cere,q regratur,ut bellu possit iustu appellari. , Primo diximus, causa esse debere iusta belli ς7 indice di sibus iuge dat sunt,q scribit Lacellot.
Conrad. in Teplo omn. Iudi c. lib. I. Si 3. in verb. . Bella. Petrus Nauarra de restitur. ablatorum. lib. a. c. um. 238. parte I. & remissiue plures alios allegans Petrus Cenedo in Collectan. iuris Canonici O. num . . parte I. Secundo requiritur, ν adsit Authoritas Principis bellum indicentis, ut in principio huius 8 t capitis diximus. ix habetur in d. c. Culpatur.
usus. Innocent. in d. c. olim. de hoc intelligenso dum est de Papa, t Imperatore,ac Regibus, Malijs Principibus superiorem non recognoscenroo tibiis,ut de Re e nostro Hilpaniae id init Angelic. in summa. S. Bellu .nu. 2. Armilla in S. Belin .
lum. nu. l. Dida L. Couar. in d. c. Peccatum. in re Icet. Par. 2. S.9. num. a. 9. Domini c. de Soto de
Iustit.& iurilib. s. q. 3. Articul. 3. Sebastian. Me dices in summa Decreti 2 3. quaest. a. Francisc. Gratianus in Compendio iuris Canonici .parte .distinct 3. 3, De iusto bello. Tertio requiritur intentio, seu animus, ut op tot timo id fiat proposito,scilicet ad malumi vi. tandum,& bonum promouendum. c. Militare. dicunt supra annotati Doctores: Hetcio at intentio Caroli Caesaris sim. vlioruq; priscipum Germaniae, dum contra Haereticos mili-IO tarunt. Haec Philippi Regis Catholicii dum: contra aliquos fidei hostes aetatis nostrae Per petuis laborauit, laboratq; erumnis ut Eccleἀsiam Dei tueatur incolumem . Haec Rodulphixo i Secudi imperatoris intentio, aduersus Turcas, Tartarosque, contra quos modo acerrima Pugnat, & non ullas reportauit victorias. Deus: Opt. Max. illu defendat, dc protegat, ut valeat Romanu dilatare Imperium. Haec olim Caroli
IX Galliae Regis in primo statis flore Catholi-Io3 ca intelio fuit. si post sublatu d tutela ivgu, adiutus a Ghisiis alijsq; Principibus, visis Hu gonista ru, alioruq: Haereticoru qmalo Galliae
isto, admissi fuerat, progressibus . tu vixit,ad sexaginta circiter millia illorum deleuit. Vti . nam illi longioris aeui vita superstes filasset, sia alia meIiorem aleam sortita essent ἰalliae Regna, nec tot bellis essent lacera, & profligata. iarto requiritur ut pcedat antea monitio, xo5 siue diffidatio alias diceretur bellut inferri
proditorie. arg. c. I. de Homicid. in o. Bal. in l. Si manum istori. C. de obseq. pat r. praestan. idem Bald. in t a. nu. 7 i. C. de seruit. S: aqua. Martin.
Laudens. de Belio.*.37.& 93 p. Lancellot.Consrad. in Teplo iudicat h. i. c. i g. 3 in verb. Bellitinu. F.ante eos Angel .in cons. i .col. i. Hinc ijs concinunt dicta per Cic.lib. ossic. I. Bella insit non nisi iustis de causis suscipiantur, nec intoratur,nisi rebus repetitis,nisi soleniter denunciata, ne saeuiatur supra modu in victos. Et huc pertinent, q Romani tacere consueuerant per Patre Patratum,& Fceciales, ante si bella infer rentur, quae supra hoc eodem capite diximus. Sed hoc requisitum non est undequaq; verum, Io 7 neq; omni ex parte,t atq; indifferenter, sedim in casu,quo tractaretur de inferendo bello per aliquem Christianum principe in at rerum Dnm Christianii: Secus vero si ageret Christianus Princeps cu Tusca, Infidelibus .H-ticis, vel alijs Christianae fidei hostibus, ut statim di. cam: quia inter Christianos Principes, hanc mortitionem , ac disti dationem requiri necessari si duco. Hosties.& lo. Andr. in d. c. t. de Homicidis in o. & post Domini c. voluit ibidem Philip p.
Georg. in inuest. Feud. in d. g. & promiserunt. nu.9. Si vero Christianus Princeps cu infideli, Ic8 vel haeretico bellum gerere t vellet utiq; talem monitionem existimo minime exigi, scd cueo, tractandum esset, tamquam contra hostein, iuxta illud Virgilii lib. 1. A neidos.
Animaduertendum tamen esse dijudico, ad Ios modii differre monitione mi diffidatione, quia si supra notatum usum populi Romani, inspiciamus , utiq; monitio illa quaedam amicabilis praecedebat, ut fieret, vel restitueretur, quod
244쪽
De Regis Cath. praestansa. Cap. XXXII. ips
quod petebatur. de postmodum elapsis tribus, Et triginta diebus, nisi petita,facta fuissent,in dicebatur bellum eum illa solemnitate, quam. supra retulimus. Monitionem vero hoc loco capi pro exhortatione quadam , ut quid fiat, aut non fiat, aut restituatur de est modus quilio damthumanitatis. dc humilitatis. arg. c. Ignorantia. 38. distin R. Qua praeuia monitione non exequuta. tunc demum subsequitur dissidatio.
quia diis datur, ae diffidatus, & Bannitus de-Ii t claratur ille talis, i ita ut possit tamet holhis impune offendi: ut optimὰ declarauit Florian. de sancto Petro. in I. Si is,qui binas,in fin. is. de usust. de idei reo diffidando, dieitur tribui Iiria centia,ad dissi datum toffendendum. ut dicit Angel. in dicto cons. l . de Bald. in l. 3. C. adleg. Falcid. ubi hoc voluit idem Angel. post
Bald .eius Germanum. idem Bald. in dicta auct. Item nulla. nu. 1. de optim8 declarat Domini c. de sanct. Gemin. in dicto c. t. Fin. num. I I. de Homicid. in G. Et no dissi dato, omnes eius complices censentur diffidati. Bald. in d. l. a.
nu. o. C. deseruitui. Ec aqua.
Ex iam dictis duae Haereses confunduntur, Ii I quarum t prima, nullum omnino bellum suia seipiendum esse, aliaruit. Altera vero, quaxi pert Christianos Principes in Tureas aliosq; infideles, bellum geri non posse , nec debeti, eradidit. Primae huius Η resis author suit Manes.quε sequuti sunt omnes sui sequaces Manichei. IH tIj reprehenderunt Moysem, ei, bella gesserit,ut testatur Augustin. Contra Faullulib. II.llis c. 7 . Sequuti sut Illa postmodus Io.ineola pad ius Erasmus Rotherodamus,fle horis imitator nouissime Hericus Cornet. Agrippa in lib. de vanitat. scietiar. vi refert Alphosus de Castro aduersus haereses lib. 3 tit. de bello. Haeresi I. refert etia Paulus Grysaldus Decis. Cathol. 6 Bellum. nu. r .& nouissime Petrus Cenedo in
Collectaneo ruris Canonici. s. nu. l. p. . Asse
ruit aute Agrippa Christu improbasse Bellum. dii post impugnationem artis militaris, dixit, atq; laudaui: Diuinus ille Plato , ipseq; Augustinus, de Bernardus Catholici in Ecclesia Doctores, hanc alicubi probauerunt, de Pontificia decreta illa non improbanti Licet Christus, se Apostoli longὰ aliter sentiant:Tandem vel r pugnant Christo noua finu in ecclesia gradum obtinuit. Haec Agrippa. Ex quibus docet aper-tὰ Christu Bella pro buisse. Qua haeresim de si praesentaneis aut horitatibus, atq; argumentis it t ijdem Doct. Theologi, oppresserinta, noui csmus in ego illa sulcia, non solum rationibus ab eis inductis. sed novis etiam. Ex sua namq; traditione erediderunt haeretici totu Christia-nu orbem, eiusq; Principes inuoluere, viqnq; potuissEt ex hac opinione quiescere, dc ex desura improuiso opprimi. Ex horum namq; se-qla Marimus Lutherus altera , qua supra dixi, sibi eofinxit. nepe no licere eotra Turcas bella faceret unde iactis fundamentis indiscussione primae haeresis. 3c altera ipso iure erit resoluta.
Primu itaq; fundametu se offert ad opprime da ta perui ea ce traditionε, qd supra in principio huius capitis allegauimus aqd nemo illorum induxit; illud ex Io. Apocalypsis c. lo. ubi I 18 Micheal. t de Angeli eius praeliauerunt cum Lucifero, ut ibi diximus, qua de re scripsit Magister sententiarilib. a. Distin. 3. 4.3c s. Secundo, Deus dat praemia ijs qui iuridice certanriquia probat illoru actitialias illos promiis dignos no faceret: sed qui bellum gesse runt legitimὸ fuerunt a Deo pmio affecti, probando illorum bella, ergo legitime bellantes, non solum placent Deo, sed praemio digni sui.
Maior probatur a. Timoth. ca. L. Coronabitur,
qui legitime certauerit. Minor Pbatur Genes. cap. 1 .d l . ubi ponitur Historia Abrahami. sis qui pugnauit contra Regem Chodorlahomor, & Reges socios , contra quos expediuidvernaculos trecentos decem , dc octo , quibus insequutus es eos , recuperauitq; Lotu fratre suum aliosq; captiuos, omnemq; illorum sub stantiam secum duxit, illosq: profligando,uictoriam reportauit: ideo Rex Sodomae ei gratulatum occurrit: Melehisedech Rex Salem illum excepit,& benedixit: de ob reportatam victoriam Deus promisit illi mercede magnam. Quam Dei promissionem, ac benedictionem si bellu illi displieuisset, ae Deo gratia no fuisset,minime habuiiset, nec praemia inde subsequuta essent, ergo sequitur conclusio. Tertio. Simeon, de Levi atq; alij filii Iacobrio armati introierat Ciuitatem tSichem,& de populati sunt eam,dc occiderunt Hemor de filium eius Sichem, ob stuprum Dinae illorum sorori illatu: oues,3c Armenta, Asinos, vastantes,q in Domibus, de in agris erant, paruulos,ε uxores illoru captiuos duxerunt. patet Genes. c. 3 . Iosephus antiquit. Iudaica lib. I cap. 8.
de Civitas erat in Tribu Ephraim. ut illam deserabit ibidem Christianus Λdrichomius in
Theatro terrae sanctae. nu .s .
Quarto etia facit,quia Moyses pcepit Iosue. ut viros eligeret de pugnaret contra Amalech, Bc populum eius: In ore gladii igitur losue pui ii gnauit, fugauiti Amalech. dc populum eius. Vnde Dnus dixit ad Moyse seribe hoc ob monimetu in libro,& trade auribus Iosue delebo enim memoriam Amalech sub coelo. ut patet Exodi c. l7. Deuter. cap. 13. 6c scribit Iosephus antiquit. Iudaic. lib. 3. cap. a. Unde s bella ex. iustis causis ut diximus permissa non essent. Moyses, de Aaron Deo gratissimi non permisissent, ac si Deo gratum non fuisset bellum. cum Amalecitis gestum , utiq; non dixisset, ut illius in libro Historiam seriberet, Ac mem riam faceret sempiternam. Quinto ob aurei vituli adoratione, praetepit
245쪽
Moyses fili jς Levi, ut oeciderent fratres, amis Iaa cos , dc propinquos de die illa trigintat tria millia circiter hominum occiderunt: ut habe
Sexto, similiter Moyses,aliiq; Israelitae,quia
Rex Chanan soric& Selio Rex Amorreliorum, i a 3 noluerunt i ipsis concedere transitum viae, nec praetio oblato aquam, pugnauer ut, & Percusserunt eos in ore gladii. de possederunt te ras illorum i dixitq; Deus ad illum: Ne timeas eum, quia in manu tua tradidi illum, & ominnem Populum,ac terram eius,ostendens quam grata illi fuerit bellandi occasio . ut scriptum est Numeri c. a I. Iudi c. c. ii. sequitur Ioseph.
Antiquitat. Iudaicar. lib. cap. l. & s. Septimo, notum est etia iN. iubente Domino,
Moysen, dc Phinees filium Eleazari sacerdotis 11 t processisse ad bellum contra Madianitas,
vicisse. mares occidisse, mulieres c pisse, magnamq; ex illis praedam retulisse. habetur Numeri cap. 2 s. in fin 6c cap. 3 1.
Octauo .nulli dubium, Deum optimum Maximum , Hebreis, siue Israelitis de disie,ac tra. iis disset Bellorum ledes, quomodo,quoue Or dine procedendum esset cum hostibus ad bellum: ut patet Deuteron. cap. 2 o. de quibus agit etiam Iosephus antiquit. Iudaicar. lib. s. c. t. In vanum autem leges pro bellis exereendis
traditae fuissent, si illos a bellorum exercitio vellet abstineri r quod quam fuerit dictu,audituq: absurdum, sic bo.
Nono eodem etiam pacto.mandante Domi-
iis no , Iosue filius Nun, bella gessit, i debeti
utiq; urbem Iericho, 3c aduertus urbem Hai, Sceius Reges,Gabaon, aliasque Civitates, de Reges trans Iordanem: de quibus habetur in libro Iosue usque ad cap. t o. quorum bellorum meminit idem Ioseph.antiquitat. Iudaic. lib. I. cap. i. Quae omnia bella , Dominus Deus mi ni me aspernatus est.
Decimo. Iudas filius Iacob, iubente Domi. no, de ipse bclligerauit post Iosue contra Chananaeos, de Phere Laeos de Ic bustos, ut patet Iu-127 dicum. c. i. contrat quos iratus est Dominus, quod ad unum omnes minime deleverint, dc Pras illorum non subuerterint . ut habetur Iu dic m. p. 1.
ras Undecimo, Debora Prophetissa ' uxor La. pidoth cum Barac , deleverunt exercitum Iabui Regis Chanaana, de medio Iahel uxoris Haber Cinaei. occiderunt Silara Regis Ducem,
de exercitu Principe, ut scribitur Iudiciam. c. q. Duodecimo, quid clarius inspicere velint Ia aduellar ij,quam si considerabunt i Gedeo-icis Historiam, qui ex mandato Dominicum a recenta, viris, ad pugnam prodiens, vidit ex Maala nati, c sa centum viginti millia homi anum bellatorum . dc educentium gladium : ut hibetur ludi c. cap. 8.13o Decimo tertio, de Iephte iactust Dux Plincipum Galaad, pugnauit fori ter contra filios Ammon quos deuicit, tradiditq: illos Dominus in manus suas: ut traditum est. Iudic.c. I I.& scribit losephus antiquit. ludaicar. lib. .c. s.
Idemq; Iephte contra filios Ephraim pugna-33i uit sortiter eae sis rex eis quadraginta duo
bus millibus hominum. Iudic. a P. 1.
Decimo quarto, proba uir Dominus Bella a 3 a Samsonis, qui cum Asini Maxilia 1 oecidit in
pugna mille viros. Iudi c. cap. s.
Decimo quintis. filii Israel ob adulterii scritus patratum, inierunt praelium cum filiis Ben-I33 iam in t & occiderunt viros bellatores viginti quinq; millia, dc centum : ut paret iudicum c. o. ubi apparet, illos destruxisse Ciuitarem Gabaa, in qua natus erat Saul, primus Rex IDI 3 in rael, ibiq; sepultus a Dauide, a quam posteareedificauit Asa Rex luda.ut habetur lib. . Regum cap. II.& lib. 1. Paralipom. cap. 6.
Decimo sexto , cum Amalecitae coepissent urbem Siceleg, 3c captivas duxissent Abigail, 133 dc Achinoam,t uxores Dauid ,totumq; PO pulum, Se cunctam substantiam, nonne perrexit idem Dauid , dc persequutus est cos , quos omnes Dominas tradidit in manu sua, pugnas vespera ad vesperam , recuperatis uxoribus,& omni populo, de omni subitantia, annuente Domino Deo nostro.. Habetur lib. l. Regum.
cap. 3o. Ioseph.antiquit. iudaicar. lib.6. cap. s.
Idem etiam Dauid . Domino opem praestante, I 36 bellauit cotrat Philisti im, ipsosq; vicitiscriptura est lib. 2. Reg. e. s. Sic etiam misit Ioab, dc exercitum tuum, de vastaverunt filios Ammon,& Rabba urbem Regiam cipit. d citruxit in is 7 que omnes vinest filiorum Attimon de R
de 13. Quam postmodum coepit Pti lonicus Philadelphus AEgypti Rex, de ex tuo nonune Phi-I38 ladelphiam nuncupau: t. 1 dc nomen restituit, quousque peruenit ad manus Christianorum, quam dum tenuer ut Metropolis erat. Sc sub se
duodecim Episcopos habibat. ut dicit Gulielmus Episcopus Tyri de bello sacro lil, i . c. ix.i39 Gesbi , Sc bcllum coutra AblaIoiar filiis tuum
Decimo ic ptimo. ex madato Domini poenai o uit Achab Rex Israel contra Benadad t Regem Syriae, prima vice, primoq; anno de plaga magna percussit Syriam . secvuo anno percut-I i sit ex Syris i centum millia pedites . patet lib.3. Reg. cap. et O.
diae tribus Manasiae pugnam fecerunt contra Agarenos de Deu non uia caucrunt dum pruria. retur , dc obtinuerunt victoriam appi liatumq;1 1 est belbum Domini; dccx Agarenis et capti sunt homines centum millia , bc Catocli quinquaginta millia, de oves ducciatae quinquan inta millia , de Asini duo millia: ut scriptum e t. Paralipomen. lib. I .cap. F. Decim
246쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXXII. 197
Decimo nono nonne,& Manus Domini fuit cum Iudith , ut iret, quasi armiger, ad bellandum pro Ciuitate Betuliae,& omni Iudaea,&quem timuerant Holofernem, exercitus Asty- 163 riorum Regis Principe, ne bellarent susceperant, ipsa sola illum contriuit, illiusq; caput amputauit: cui fuerunt i Ponte fice Maximo gratiae redditae, benedictiones tributae & a POpulo acclamationes factae put patet Iudith ica P. tq. usq; ad finem totius libri.
vigesimo, nisi bellandi peritia Deo fuisset acincepta, non tantopere Iesus Naue collaudare.
14 tur, tac David: ut de primo habetur Ecclesiastici. c. 6. de secundo Ecclesiast. cap. 67. Uigesimo primo in vallem visionis facit ex probationem Esaias & opprobrio tradidit, in homines sui non essent mortui in bello, neque
interfecti gladio Squasi quod in bello mori non I s lita dedecorosu sit, ut voluit ide Esaias c. 11. Uigesimo se cudo, sic gloriatur idem Esaias: Α voce inquit in Domini pavebit Assur virga
percussus,& erit trasitus virgae fundatus quem requiescere faciet Dominus super eum in Tim
pugnabit eos. ut habetur Esaiae cap. 3 o. Vigesimo tertio, si bella fieri non deberent, utiqtie non comminatio facta esset Sedechiae 1 7 t Regi per Hieremiam cap. 2 i. Et debellabo inquit ego vos in manu extenta, & in brachio forti, de in furore, dc in indignatione, in ira grandi. Vigesimo quarto, quam optime idem Hie. 138 remias canit, dc armat ad bellum t dicens, praeparate scutum, de clypeum, dc procedite ad bellum in galeis: Polite lanceas, induite vos
Ioricis. ut habetur. Hierem. cap. 46.
Vigesimo quinto, idem propheta similiter a V ad bellum incitat, dum ait: Superi terram Dominatorum ascende , dc super habitatores eius visita , dissipa, de interfice, quae post eos sunt, ait Dominus, de fac iuxta omnia, quae praecepi tibi, vox belli in terra, & contritio
Vigesimo sexto . alius propheta ait: Quia Dominus loquutus est, clamate hoci in gentibu S, sanctificate bellum, suscitate robustos, acce-Iso dant, i ascendant omnes viri bellatores rconcidite aratra vestra in gladios,& ligones vestros in lanceas. Habetur Ioelis cap. 3. Vigesimo septimo, Malathias moriens, non
Isi destitit pro lege Dei accendere filios t ad
bellandum cotra exercitum, ac milites Regis Antiochi. ut habetur l. Machab Eorum cap. 2. de sic postmod hian, Deo volente, a Iuda Macha-I a beto , cic eius fratribus t tot bella gesta sunt,
de icat victoriae reportatae de quibus pleni sunt Machabaeorum libri. Vigesimo octavo, centurio apud Mattheum cap. 8. cum a lesu Christo gratiam quaereret, ut Puer suus lauaretur, dixit: nam,& ego homo
sum sub potestate constitutus , habens sub me milites, & dico huic vade. Ac vadit, & alio veni , & venit. Unde Chi istus non modo non ei imperauit, ut militiam non ageret, sed excla- II δ mauit: Amen dico t vobis , non inueni tantam fidem in Israel. Si enim militando erraia set,& prauum opus fecisse diceretur, utiq; vel ei gratia no fecisset, aut facies, ut a militia abstineret. imbuisset; prout alijs sacere solebat. Vigesimo nono, facit etiam dictum Christi, qui dum loqueretur de venturo mundi fine, ac iudici j die, inquit: Audituri enim estis praelia, dc Opiniones praeliorum. Videte ne turbemini, II oportet enim haec fieri t sed non dum est fi
nis. ut patet Matthaei. cap. 2 q. Lucae. cap. a I.
Vnde dicit bella fieri oportere. De his latissime Iosephus a Cotta de Temporibus nouissi
mis lib. s. cap. t q. lib. a. cap. g. 9.
Trigesimo, facit illud Diui Io. Baptistae, de
quo in Evangelio dicitur: Interrogabant eum,oc milites dicentes, quid faciemus , dc nos Scait illis . Neminem cocutiatis neq; calumniam Iss faciatis,& contenti estote stipendiis vestris. ut dicitur Lucae cap. 3. Nec tamen illis prohibuit, ut minimὸ militarent, immo probauit mi litiam, dum dixit, quod in illo militiae exercitio neminem concuterent, & nulli calumniam facerent, sed contenti essent eorum stipendi js: nec prohibuit arma, de quod militiam exercerent: concussionem prohibuit, quae nil aliuda 36 est, nisi offici j tintuitu. per minas,aut oppressionem pecunias petere. l. i. i. a. ff. de concuss. Glo. in c. Paratus. in fine 23. q. t. Iosephi Angles.sior. Theolog. par. a. q. de restit.ex bell. concl. I. Trigesimo primo, cum Petrus tempore D
minicae Passionis, gladium emisit,strinxitq;,aci, serui Principis sacerdotum auriculami am putauit, Christus inquit: Converte gladium tuum in locum suum: ut scriptum est Matthei
cap. 26.quod verbum, tuum, Dominium denotat , ut & Petrus Dominus sit gladij teporalis; dum dicit in locum suum, denotat, quod conseruetur in manu Pontificis, ut Potificis,& sanctae Ecclesiae; de ut alibi plenius dixi: vnde si gladii operatio necessaria non esset, ad quid oporteret illum conseruari pTrigesimo secundo, ex verbis Christi coram Pilato dictis apparet milites pro Rege decertare polia: dum Ioan . c. I 8. linquit: Si Regnum meum esset de hoc mundo, ministri mei utiquei 38 decertarenti pro me, ne traderer Iudaeis. Trigesimo tertio, admodum sibi complacuit 1 19 Dominus noster Iesus Christus in centurionibus militum , quorum quatuor in scripturisi io comemorantur, nimiumi comendati. Prrinus de quo dictu est supra hoc eodem capite, vers. 28. Secundus, qui tempore Passionis Domini
Nostri Ieta Christi, dixit: Vere filius Dei erat
iste. Lucae cap. 23. Tertius est Cornelius Centurio, qui Petro Amicus init, de quo dicit Lu. T 3 cas.
247쪽
eas Act.cap. Io. Vir autem quidam erat in Caesarea, nomine Cornelius Centurio, cohortis
ei dicitur Italica, Religiosus, ac timens Deum
cum omni domo sua. Quartus vero Centurio, qui Paulum bene tractauit: de quo scribitur Act. cap. 27. si improbata itaq; illorum C nturionum militaris exercitatio erat, non illos tantis laudibus , ac virtutibus in sacra pagina videremus pTrigesimo quarto, si bellica ars prohibita es set a Deo tamsi pessima, non utiq; tot vicibus, peculiari se nomine Deus optimus, Domini Is I exercituum idecora i I. Regum cap. q.&
prohibita a Deo bella, quod fuerit factus liber
16a peculiaris, cui titulus erat,liber Bellorui Domini. de quo fit mentio Num. cap. LI. quem li- 16s brum non reperiri, i sed deperditnm fuisse 166 afferunt, quemadmodum, &t librum iust rum, de quo meminit Iosue cap. Io. de librum 16s de verbist dierum , de quo habetur lib. a. Paralipom. c.s. Sic& librum Nathan Prophe- 166 tae,i Ahiae Siloitis.& aliorum. Eodem modo libros Salomonis de Natura lignorum,Herba-,67 rum, iumentorum,volucrum, treptilium, dc Piscium, ac Carmina eiusdem Salomonis. de quibus scriptum est lib. 3.Regum cap. . Sic dieit Glossa Rabani ordinaria in dicto c. I . Io sue ubi ait: Hunc librum nusquam repreriri as-I68 seuerant,sicuti librum verborum t Domini, cuius in libro Numeroru mentio fit Num. 2I. Haec Rabanus. Unde si bella adeo reprobata
extitissent, ad quid in iisdem Iibris commemorata erat Bella Domini λTrigesimo sextri, Augustinus de verbis Domini , secundum Mattheum, Sermon. I9. Nonios enim inquit militarei delictum est,sed propter praedam militare peccatu est. Ned Rempublicam gerere criminosum est, sed ideo gerere Rempublicam , ut rem familiarem potius augeas,videtur esse danabile. Propterea enim prouidentia quadam, militantibus sunt stipendia constituta, ne dum sumptus quaeritur,praeda grassetur. dc idem Augustin. lib. 22. Contra Faustum. cap. 4. Nec bella sinquit per Mosen gesta , miretur, aut horreat,quia 6c in illis Di. Iro uinassequutus Imperia,no saeuiens,lsed obediens fuit: Nec Deus cum iubebat illa ,:saeuie. bat sed digna dignis tribuebat, dignosque rein tribuebat. Quid enim culpatur in bello, an Omoriuntur quandoq; morituri,ut dominentur in pace victuri e Hoc reprehendere, timidorum est,non religiosorum. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas,implacatus, atque implacabilis animus , feritas rebellandi, libido dominandiide similia,haec sunt, qua in bellis iure culpantur, 'quae plerunci: Ita eulpantur . veetiam iure puniantur.: Et sic plura sequuntur in illo capite. Unde idem Rugustin. de Civit. Dei lib. . c.is. inquit. Proinde belligerare, MI 7r pro domitis gentibus,dilatare Regnu,tinalis videtur elicitas, bonis necessitas e Sed si peius effet,ut iniuriosi histioribus dominarenis tur,ideo non incongrud dicitur etiam ista foe. licitas. Et ad Marcellinum Epistola s.ait: Nam si Christiana disciplina, omnia bella culparet, hoe potius militibus consilium salutis petentibus in Evangelio diceretur, ut abij cerent arma, seq; militiae subtraherent. Dictum est autem eis: Neminem concusseritis; nulli calumniam feceritis; sufficiat vobis stipendium vestrum. Quibus proprium stipendium sufficere debere,precepit,militare utiq; non prohibuit. Haec Augustinus . Sic etiam alii Pontifices de-172 creuerunt, Nicolausi Papa, Gregorius Magnus, Leo Quartus,& alij. in c. si nullam. c. Ut
pridem .c.Vos c.omni timore. c. Igitur 13. q. 8.
Sic D. Ambrosius. Fortitudo inquit in quae bello 273 tuetur patriata Barbaris vel domi defendie infirmos, plena iustitia est. i c.Fortitudo 2 s. q. 3Τtigesimo septimo, sanctissimi, summiq; RO-mani Pontifices Turcis, Ins delibusq; bellum
I inferendumt decreuerunt,Vrbanus Secundus, Pasqualis Secundus,Gelasius Calistus Secudus, Eugenius Tertius, Lucius Tertius, Gregorius octauus, Clemens Tertius, Cettestinus Tertius, Innocentius Tertius, Honorius Terintius,Gregorius Nonus, Innocentius Quartus, Alexader Quartus,Gregorius Decimus, Ioan nes Vigesimus secundus, Martinus Quartus, Innocentius Sextus, Urbanus in intus alij que complures,ut Baptista Platina, alijq; Potificiarum Historiarum scriptores tradicierunt. Sic etiam Pius Secudus, qui in ipso actu person liter apud Anconam anteu classi se immittere vellet, spiritum reddidit. Et nostro aevo Pius Quintus idem decreuit,& dum haec transcribuntur Clemens Octauus similiter Bellum fouit Imperatoris contra Turcam lauxiliares illi copias mittendo. Et tamen ipsi Summi Romant Pontifices sunt, qui Petri Cathredam saninctissime gubernarunt, ac Spiritu sancto ducti ea de bella decreuerunt. Quid igitur Lutherus, alijq: verba effundunt, contrarium afferentes Trigesimo octauo,attenditur in bellis gerendis, praesertim in Turcas,Infideles,&fidei Christianae inimicos, maxima Christianae Rei pubi i-I73 cae utilitas.' Exercetur enim bella pro iustitia, vel conseruanda, vel acquirenda ab aduerissario obseruante iniustitiam ex causis iam su. pra narratis: quia, ut Propheta ait: Psalm. 84. Iustitia, & pax osculatae sunt . Vnde pro iustitiae exequutione, bellum in Turcas inferri necesse est, vel ipso prouocante aduersario,vt vis r 76 vi t repellatur, I. Vt vim. s. de iust. &iur. vei
nullo prouocante , Christianis impellentibus,
248쪽
De Regis Cam prestantia. Cap. XXXII. 199
non modo pro recuperandis Prouinciis, Imperiisq; deperditis, sed etiam pro nouis quaerendis: ut verificari possit illud Dauid Psal. i 8.
In omnem terram exivit sonus eorum. & illud
Apostolis dictum a Christo, Marci cap. io. Ite
in uniuersum mundum, &praedicate Euange Iium omni creaturae:& tamen in utroque capite, quanta sit Christianae Reipublicae utilitas,
Trigesimo nono, Bonifacius Corsicae Comes, Hugo Rex Italiae, Ramyrus Rex Galletiae,. 77 tot ho Primus Imperator, Henricus Secundus Imperator Carolus Magnus,& Ludovicus Reges Galliae, Robertus Horthmannus, Rogerius Rex Siciliae Boe mundus,Gothiseedus Bullonius, Balduini plures, Dominicus Michaelius Dux Venetorum, Ferdinadus Rex Hispani , Ioannes Huniades, Matthias,& Ladis laus Rex Hungariae, Carolus Quintus Imperator, Philippus Rex Catholicus, Respublica Venetorum, Genuensium, Lucensium,alijq; non Paru multi, Christiani Principes,qui diuersis temporibus, Sarracenos, Arabe S,Turca S, Mauros, Haereticos, & Fidei Christianae hostes deuicerunr,& pessundederunt. In vanum igitur laborauerunt ρ absit, ut dici possit tam insulsa,& grauis vesania, quam nullus , nisi eadem haeresi
Quadragesimo, & vltimo, hanc opinionem, Bella fieri posse,& iusta et dum fiunt per Print 78 cipes t Christianos, contra Turcas, Mauros Sarracenos, Haereticos, dc Christianae fidei aduersante S, tenuerunt grauissimi Sancti, & Ecclesiae Doctores, Augustinus. Ambrosius, Hiem nymus,&Gregorius, ac Isidorus in locis supra allegatis. Uldrad. in cons. 72. Bart. in l. I. C. de Pagan. Armilla. in summa. S. Bellum. Andr. Gail. de Pac public. lib. I. c. 4 nuino. IO. Bruneli.
& a. Ioannes Cardinalis Roffens. in Lutherum .art. 33. & 34. I an. Paulus Lancellot. in lihell. de Comparat. Utriusque Iur. colu . 3. Iaco- hin. de Sancto Georg. in Inuest. Aud. 9 Et pro miserunt. sub nu. s. Aluar. Pelag. de Planctu Eccle. lib. I. cap. 37. Dida c. Couar. in Relect. c. Pe catum .par. 2.9 9.S . S. to. Alfons. de Castro Aduers. haeres. lib. 3. tit. de Bello. Haeresi. a. a. Paulus Grysaldus decision .Catholicar. S. Bellum. nu. I.& 1. Tiber. Decian.de Re Criminaria lib. . capit. εχ. nu. 3. &4. Ioseph. Angles Flores Theologal. quaest. in tit. de Restit. ex bello. con- 'clusq. par. 2. Lelius Zanchus de milite Seculari& Milite Sacro. lib. I. ca P. I 3. num. 8. & cap. 49. per totum. nouissime Ludovic. Carbonus de legib. lib. i 8 cap. 7. Antonius Gamma in decis.
Quando vero Turcae pacem quaererent, Pa- eique assentirent, Bellum inferri non posse,ce
ars fuit i Coucilium Uuormatiense, cap. 7. ut refert Ioan . Sotteall. in summa Pontificalium. S. Bellum . Sed ego considerarem , quando pax proponeretur ad Christianae Reipublicae beneficium alias dubitarem. Quid enim si Haeretici cum Catholicis Pacem vellent, ipsi tamen vel lent in eorum erroribus perseuerare λ peruersi enim isti, si bellis non vexarentur, utique in suae pertinacia starent. Quod remitto eiusdem Sanctae Romanae Ecclesiae Iudicio, eiusque Summi
I 8o Pontificis. Quam recte Philippus Rex t Catholicus,qui oblatam pacem, dum sineret illos vivere in eorum credulitate pluries oblatam a suis subditis in inferiori Germania, nunque acceptauit. Utinam sic actum esset in Gallia, dum Carolus Nonns Rex in minoribus agebat, quia non tot ruinae, ac procellae Regnum
illud obruissent. An autem liceat Christiano Principi ad profligandos in bello hostes. Infidelium auxilio 18i t uti λ Ego facerem quaestionem hanc Trimc-brem. Quia si loquimur de pecunia auxiliari, Iga quae daretur ab Infideli Principe, t alicui
Christiano Principi fideli pro belli subsidio ,
tunc sine dubio censerem hoc non esse de genere prohibitorum : Quia si Turcarum Impe rator , vellet donare suum Imperium Ecclesiae Romanae,crederem Summum Pontificem, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales, & Praelatos, minime recusaturos. Aut loquimur de subsi
dio fortd dando fideli ab infideli ad profli-
183 gandum t Principem infidelem, & tunc cenisse rem idem esse,& licite fieri: iuxta illud Hie
rem. cap. I. Ecce ego iudicabo causam tuam,& ulciscar ultionem tuam: Et Esaias. cap. I. Heucosolabor super hostibus,& vindicabor de inimicis meis . Aut sumus, cum Princeps Christianus, vult uti Turcarum, vel infidelium auis 18 xilio cotra i alium Christianum Principem r& in hoc dubio resoluendo magna est Doct rum perplexitas. Abbas Panormit. in c. Quod
18s clusiue in bello iusto licere t infidelium uti auxilio:& sic dicit tenere oldrad. in cons. 67. in quo nihil de hoc. Sed oldrad. tractauit ista
quaestionem in cons. 7 l. Incip. Nunquid.& latius hanc opinionem probat Ioan. Brunei l. in
refert aliqua argumenta inducta per oldrad. in loco supra allegato,& aliqua sua, quae sunt infra scripta . Primo, quia Iudas Machabaeusi 86 usus est lidere,auxilio, ac societate t Romanorum, cotra Antiochum AEgypti, ac Sy ris Reogem infidelem. patet lib. I. Machab. capit. 8. Se-I87 cudo mouetur,quod Tyrus t Phiniciae apud Syros Patria Vlpiani, contraxit Rclus cum Romanis. Idem Vlpian. in l. I. ff. de ζcensib. Tertio quod Iosue contraxit confiderationem cum 188 Gabaonitis, ut i habetur Iosue cap. 9. Quar-I89 to, quia David se coniunxit cum t Achi Rege Geth, ut pugnaret contra Saul Regem : ut patet
249쪽
patet lib. I. Regum. cap a T.& ap. Quinto,quia Deus cum Abraham foedus iniuit, & eum ip-lso so,& eius successoribus, exclusis t aliis gentibus. ut habetur. Genesi c. t 7. Sexto, quia Deusis 1 t dixit Exodi. c. 13. Inimicus ero inimicis tuis,& afui gentes te, affigam . Septimo,quia Dais Isa uid cu se moribus percussit fgdust in Hebron.
vi patet lib. 2. Regum. c. .& lib. I. Parali P. c. I.
Octauo, quia filij Israel confoederationem fe-i 3 eerunt cum Iephte t contra Ammonitas , ut
dicitur Iudicum. c. tr. Nono, quia Dauid con Is traxit confoederationem cui Amasai,de aliis cons deratis contra Saul. vi scriptum est. lib. I.
Paralip. cap. I 2. Decimo, quia tonathas filius iss i Saul & Dauid Fidus percusserunt:& tamen David cum Saul Ionathae Patre inimici erant. patet I. Reg.ca. 8. Undecimo,& vltimo, quia iso feciti idem Dauid considerationem,cu Abner de Domo Saulis Principe, ut contra eunde Saul bellum gereret. ut patet lib. 2. Reg. cap. 3. Ego aute id perpeti minime possum, ut hac conclusionem admittam. quae omni Christiant Reipublicae est perniciosa:quandoquidem censeo nullo pacto licere Christiano Principi, In- ρ fidelium, & Turcarum t auxilio uti in bellanis do cotra alium Christianum Principem, etiam In bello iusto, idq; modica argumentorum se. rie,illa tamen sum cienti. Primo, capiendo illud idem argumentum, quod aduersarit pro sua ipsorum opinione adi 8 duxerunt i Exodi c. 1 3. Inimicus inquit ero inimicis tuis, dc affligam affligentes te. Vnde eum infideles sint Christianorum inimici, & illos quoquomodo affligere coguntur, ut notu est; consequens est, ut ipsos tamquam inimicos tractare cogamur,& taquam amicis illis uti ad profligandos Christianos Principes nolicere. Secundo , si licitum ellat Christiano Principi , contra alium Christianum Principem bellum gerere,& infidelium societate uti, seque. rctur praecepta dilectionis Dei, de proximi in
illum non esse,de quibus Deuteron. c. 6. Lucae. c. io. Deum non diligit,qui mandata eius non
custodit,qui dixit, ut in primo argumento, ipsum esse inimicum inimicorum,& amictionem asstigentium;& tamen adimpletio legis consi-
ρς stit i in dilectione Dei, ut ibidem dicitur, &comminatur Ex. cap. I s. Si audieris vocem Domini Dei tui,& quod rectum est coram eo seceris, & obedieris mandatis eius, custodiensque omnia praecepta illius, cunctum Iangorem,que posui in AEgypto, non inducam super te. Et alibi Levitici. capit. ις.& 1 o. Custodite Praecepta
mea. N Deuteron. c. 26. Custodias omnia prae-cQua illius.& Prouerbior. c. q. Custodi praecepta in ea.dc lo. c. s. si praecepta mea seruaueritis . Insuper non seruaretur dilectio proximi, quia ineum infidelium illum obtunderet & sc magis dili ueret infideles . quam proximos ; &aoc dilectio r ploxiari, est adimpletio legis. ve
' dicit paulus ad Roman. e. t 3 . unde ab eo Pri cipe abesset dilectio Dei & proximi. Esset itaque operatio contra Christi praeceptum in Evangelio . Tertio apertius Dominus praecepit Exodi. cap. 24. Cave, inquit, ne unu cum liabitatoriisa or bust terrae illius amicitias iungas, quae sunt tibi in ruinam,sed & aras eorum destrue, confringe statuas , lucosq; succide : Noli adorare Deum alienum , ne in eas pactum cum homini. bus illarum Regionum. Quarto, exprobrat Iehu Iosaphat, ad eum dicens lib. a. Paralipom. cap. 19. Impio praebesaox auxilium, bc his, i qui oderunt Dominum, amicitia iungeris pQuinto facit illud Deuteron. c. 22. ubi dici tur. Non arabis in bove simul S: Asino. Bouetrixo t autem nulli dubium Iudaicum populum significare. Asinum autem populum Gentilem; Illud enim. vii animal mundum, legis iugum
portauit: Asinus vero gentiu populus est, peccatorum pondere grauatus, quibus Dominus dixit. Matth. cap. II. Venite ad me omnes, qui laboratis , & onerati estis, & ego reficiam vos, iugum enim meum suave est,& onus meum letaue:& ita declarat Hieronym. in Esaiam. cap. .
Unde facta prohibitio populo Christiano est,
ut cum Iudaeo non iudaizet. Sexto facit illud Esaiae cap. 3 1. Exite, inquit, de medio eius, mundamini, qui sertis vasa Domini. Cuius authoritate Paulus Apostolus 2. Corint. c.f. inquit: Nolite iugum ducere cumaoq infidelibus. t quae enim participatio iustitiae cum tuiquitate λ aut quae societas lucis ad tenebras pquae autem couentio Christi ad Belialpa ut quae pars fideli, cum infideli pSeptimo, clarissime facit illud Ioanis Epist. a. Si quis, ait, venit ad vos, & hane doctri iram
non affert, nolite recipere eum in donium, necios Ave, t ei dixeritis. Qui enim dicit illi, Aue,
communicat operibus eius malignis.
Octauo, exemplum nobis praebet Apost ius,qui non modo. non iniuit Aedus cum infidelibus , sed ut effugeret, posuit dissensionemao 6 inter Saduc os,&t Pharisaeos, & a Praeside milites pro custodia petiit: ut habetur apud Luc. Actuum. cap. 23. Nec obest quod Paulus habuit pro custodia milites a Lyna Tribuno, quia hoc factum fuit Dei voluntate, ut Paulus seruaretur incolumis pro Ecclesiae Christianae fundatione: & adsunt aliae responsiones traditae ab Oidrad. in dicto consit. 7 i. in fin. quae videri possvpt.
Nono haec opinio , praescrtim contra Haere licos,ut illorum auxilio utendum non sit facie illud Pauli ad Titum. cap. 3. ubi ait: Haereticumaor omnem 1 post primam, & secundam moniationem fore vitandum.
Decimo hanc quaestionem pulchre decidit Cyprianus in sermone de stella ,α Magis dicens:
250쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXXII. et Or
cens: Non est tutus ad Herodem regressus,neca os expediticum his qui oderunt Deum foedera ungere, nec de religione cum malignantibu Sinire consilia , quorum familiaritas infantiam
Christi studiose prosequitur. Vnde ad idem
sos,ait, in Regiones suas, quia infidelitati non erant immiscendi Iudaeorum. Modo non obstant in contrarium adducta. Primum no obstat, quia & si Machabaei Romanorum auxilio usi sunt, tamen illud lieit E is, cerunt, quia bellum illis erat cum Antiochoaos Rege Syriae,& Aegypti,qui erat,isc ipset gentilis. Se idcirco societas,& Foedus illip permittebatur, ut diximus in secundo argumento v tim g opinionis. Secundum, non obstat, per tex. in d. l. t. ff. de cesib. quia non facit ad casum, de quo agitur: quid enim ad rem,quod Phoenices at o t Eentiles inierant foedus cum Romanis similiter gentilibus e Insupen quod dicit Vlpia nos fuit post Christi Domini aduentum , quo
tempore nec Romani Imperatores, nec Phoenices Christi fidem susceperant.. Tertium non obstat quia Iosue cotraxit foedus cum Gabaonitas, qui sponte se obtulerunt Iosue seruire, tamquam serui; seruis autem utimur sine salario. ac stipe dici, uti Barbaris, seu mauis animalibus brutis . Unde non est dare societatem in-tι' ' Dominum. dc seruos, sed potius superioritatem, di subiectionem: Unde fuerunt consta- toti aquarii, lignari jq; in Templo, & perpetuo ara ibidem mancipati te ruitio, & t dicti Nathian i. is est dati, vel dolati Templo ad seruienesiam. Per mihi etiam Dominus ad cofusionem
Amorrheorum, permittendo minus malum, ut euitaret maius. Praeterea quoad Gabaonitas,
illi fraude, dc tacita veritate obtinuerunt foedus, & societatem cum Iosue : figurarunt au-aix te in illos t de longinquo venire, dc esse de longinquis regionibus, nec fuit a losue, de Israelitico populo detecta fraus, nisi facto iuramento de cis non occidendis; unde ista fraus contra legem non fuit aliter operata scientera Iosue. Insuper,& si Ciuitas Gabaon esset Ηea I 4 De oririn i tamen statim fuit data tribubus Isia raelitarum; ibamq; obtinuerunt Levitae;quamquam Gabao: est ut de rribu Beniamin: ut pa
his agit etiam Carolus Sigonius de Republ.
Hebraeo. lib. 6. cap. 7. Quartum non obstat, quia Dauid non ficit foedus cum Achi Rege Geth, υr bellum gererer, sed ad illum deflexerat fugiens a facie Saul eum pertequetis, ut euitaret motieni,cum ex Dei voluntate,& prouidentiata luatus esset, quasi constituendus esset in Rege Israeli nec aliquo modo militauit bellum iiὸς 'st pro Achi, cum fuissent a Philistaeis reculati tam si suspecti. ut patet in dicto t. lib. Reg.
c. 29. Pugnauit autem Dauid contra Amalecitas, quia acceperant Ciuitatem Siceleg, de du . a I 4 xerat captiuas eius uxores. idq; bellumine' liciter gestum est Deo Domino ita mandante. ut habetur lib. i. Reg. c. 3o. Quintum non ob
stat, quia promissio a Deo Abrahae facta, de semini eius. non fuit ad exercenda bella, sed pro a I s Christo venturo, ac nascituro , S t Ecclesia fundanda. Sextum non obstat, quin i m. mo facit pro opinione nostra, ut diximus in primo argumento. Septimum non obstat, quia si exin aduerso consideratum fuisset illud fundamentum , non fuisset allegatus ille contextus pro eorum opinione, tam si ipsis cotrarius: Ex quo tribus Israel percusserunt foedus cum David,& conuenerunt ad eum in Hebron, ubi unxerunt ipsum in Regem : unde non fuit initum foedus cum extraneis sed cum suis, qui conuenerunt in eam Civitatem ad ungendum eum in Regem: dc licet Ciuitas fuisset Philisthinorum, tamen per prius in ea dicebantur sepul- ais ti quatuor Patriarchae Adam. Abraha,tlsaac, dc Iacob, licet quoad Adam, dicat aliqui fui iase Caluariae sepultum quae Ciuitas similiter fuit Levitarum , ante si Dauid ellet. eratq; una ex Ciuitatibus refugi j: ut habetur Genesi c. 33.
dc tib i. Paralipom. cap. 3. Octauum non obitat,
quia Iephte dum fecit Foedus cum Israeliti Ra1 fecit illud cum suismoni alienigenis: Iephte enim Israelitarum Iudex fuit. ut habetur Iu ii-
cum ca .la. Et natus , ac sepultus fuerat in cliuitate Galaad, quae Ciuitas fuerat tradita longo antea tempore, dimidiae tribui Gad , de ui. midiae tribui Manasse ; quam pritas ct manibus 'Αmorrheorum coeperat Galaad filius Machir, qui fuerat filius Manasse. de hoc habetur Num.
c. 32. Deuteron. c. 3. Iosue cap. 13. dc alibi etiam tib i. Paralipomenon c. a. & voluit D. Hieron. de locis Hebraeis .in verb. Galaad. Non tam non
obstat, quia Amsa i, de caeteri erant Israelitae, unde contraxit societatem cum suis , 5c non cum extraneis. Decimum similiter ex eadem causa non obstabit, quia dc si Dauid contraxit societatem , dc amicitiam cum lonatha filio Saul inerant eiusdem gelis. Undecimum, de ultimum, habet eadem resolutione, ut praecedens Post inquam absolui hanc quillionem reperi illa agitasse Octaviani Cacher. in disput post decision. qui nonnulla dixit quae ego no religi & e conuerso . Hac opinionem alios referens nouissi me dum haec transcributur tenuit Fab. de Anna in consit. 7.nu. 12. v l. r. nunc meritissimus
Regius Consiliarius, nuper vita functus. Conclusio itaq; remanet, no licere Christiano Principi contra Christianum Principem, uti In fideis .lium hominia auxilio. Id tamen totum Cathois licae Ecclesiae Romanae Iudicio remitto . Hinc impietatis, & dedecoris vitio vertune Ioan. Pannoniae Regi qui ut Austria corum intentionem bello eluderet, Turcaru au viliaresa 18 copias habuit, i a quibus eo inductus exti- tit,ut foede eorundem Turcatum Principi seris