장음표시 사용
271쪽
a nitis exulibus: ae deportatis, eosque famaei restituere. Unde Vlpia. in l. i. in fin. ff. de quaest. in inquit: Sed Praeses Prouinciae, eum , quem damnauit, restituere non potest, cum nec pecuniariam sententiam suam reuocare podit. Quid igitur λ Principi eum scribere oportet, si quando et, eius , qui nocens videbatur, postea ratio innocentiae constiterit. l. Si interueniente. Eadsenatusconsuli. Turpil. I. I. S. Sequitur. ff. de pOstul. idem dixit Marcellus in l. Relegati. is depen ibi. Nemo potest commeatum, remeatum a u Et dare exuli, nisi Imperator ex aliqua causa. I. Diui fratres. in princ. s. de pin. l. Asta. S. Fin. ff. de re iudi c. l. Ic& per totum. C. de sent passi. d. Rescripta. C. de precib. Imper. offer. Bart. in l.
Gallus. S. Et quid si tantu .s deliber.& posthu.
Idem Bartol. in d. l. Relegati Angel de Aret. in f i. col. Pen. in princ. Inst. qui b. mod. ius pat. pol. sol. Lucas de Pen. in l. Contra publicam. C. de re milita ib. I 2. Nell. in tra c. Bannitor. prima Par. a. Tempor. q. s. Uitalis Cambanis in tract. clausul. in Clausul. Nil nouar. secur. pend. Sa-Iyc. in l. Cum indulgentia. col. Pen. vers. Ego distinguo. C. de sent. passis. Rubeus Alexandri n. in consit. O. num. I. 1. Aegid. Boss. in tit. de rein med. ex sola Clem. princi P. num. I. Iul. Clarus in pract. crim. q. s. nu. 1.Bald. in c. At fi clerici. de iudi c. Martin. Lauden . de Princi p. g. 16. Roland . a Ualle in consi. q. nu. 7. vol. 3. Unde so-3 lius est i Principis, gratiam tacere, delictis indulgere,& iamq restituere. Bartol. in l. Non omnes. g. Qui transfugit. fide re milit. Iacob in. de Sancto Georg. in investit. Feud. q. Princeps rversio claria specialitas. Octauian. Cacheran. inde cis Pedem. IOI. num . .
Et in pr. mis facere hoc potest Summus Romanus Pontifex, qui quod facit imperator in Imperio, facit in Statu ,& Dominio suo: resti-4 tuit Bannitos, de Exul est ad famam, ac statum,
cu sit Princeps supremus. arg. notatorum per Innocent. in c. Cum te . de re indicat Bald. iii l.
I S Eum qui . nu. a. ff. de postuland .dc in consit.
eos Specul. in tit. de Accusat. 9. 1. Bartol. in I. In famem . num. 3. ff. de public. iud. Lancellot. Conrad. in templ. mn. iudi c. lib. l. cap. r. iit. de Imperator. 8 4. in verb. Danato S.nu. I. & lib. a. c. i. tit. de Potifice Maxim. f. a. in verb. Pontifi- eis praestantia. sub nu. a vers. Item damnatos.
Cardinalium Collegium , idem facere posses Sede Pontificia vacante notatur in c. Constan . tinus 98. Distini'. voluit hoc Petr. de Anchar.
de Clauas. in summa. 9 Imperia. nu. is. Martin. Laudem de Cardinat. lib. a. S 3 a.&33. Cardin. Ribanus .in l. i. f. De qua re .nu. I. Ede postul.& haec est communis opinio, licet contrariu te . nuerit Io. de I igna n. ut dicit id e Laudes.& tenuit Andr.Barbat. in Cle. Ne Romani. de eleel.
6 An autem,& Episcopi, hoe idem faeere fugaleant ate hae controuersia disputarunt Henrich. Boich. Panor. Anchar. Deci. Felin. 3c alii ind. c. Cum te. Io. de Turre Cremat. in c. Si quis PNesbyter. 7. q. t. Ιo. de Firmo. de Episcopo. lib. q. parte q. nu. t S. Similiter dicendum est in In-
quisitore Haereticae prauitatis, tu, data potesta te ab Apostolica Sede, possit. Albertc. de Ro-sat. in rub. C de sentent. pass. & hae e de Ecclesiasticis personis dicta sint. Imperator autem potest hoe facere, ut dicta est in principio huius capitis. Possut.& Reges,
Principes, Duces, Marchiones, Comites & Respublicae quae habent iura Regalia, de aliquem non recognoscentes, &qui iure supremi Principis fungunturi exiliatos enim, de deportatos reuocant.& gratias iis iaciunt, crimina abolet,
s delinquentibus t remittunt, ipsisq; indulgent, per ea , quae supra diximus, & quae ad longum seribit Octauian. Cacher. in d decis Pedemon.
O . Per totum . Si autem supremorum Princi
pum iura. & Regali uua concessionem non has herent, utiq; haec faceret minime possent: ut dicit ibi octauian. Cacher. Ac huc conferunt dicta per Bartol. in l. l .g De qua re. fide postul.&in d .l. In famem . in fin. g. de pub iud.& in l. fin.
nu. I 2 C. de sent. Pas. Alexin cons. i . in princi P. Vol. 2. Andr. Barbat. in d. Clem. Ne Romani. nu. 8. Bonifac. de Vita linis in pract crim. in tit. de relaxat carcerat. q. 6. Sylvester Aldobra din. in S. Maiauli. nu. 18. Inst. de curator. Ideo refert Aegid. Boss. in dicto tit. de re med. ex sola Clem. princ. nu. l. Tempore quo Galli Mediolani dominabantur ipsum vidit sequenda Feu- datari j subditum, suspensum. cum gratia collo annexa r quod post Octauian. in es. Deci L lol. nu. q. refert nouissime Anton. Sola in Coost. Sabaudiae in decreto indulgentiam. Gloi. Vnica. subnu. . tit de indulg. v si disputarunt an C Io mites ta ij q; Barones hoc facere possint. Hoc
tame totum ex verbis inuestiturarum, ac priuilegiorum pendet. Plures tamen supra narrata conclusio recipit declarationes. ne materia tamen obumbretur, illas breuiter enarrabo.
Primo declara i Has gratias . sue indulgentias. de praeteritis latum delictis intelligi. non It t autem extendi ad futura, ne detur materia delinquendi: quia remitteretur futurus dolus
quod fieri nequit. l. Si unus. 9 illud nulla fide
pact. Barthol Socin. in consit 181.col q. vol. a.&post. Bald. 8e Castren L Iason. ini. Rescripta P. 8.C de praecib. Imper. offerend. In Promptu enimia tesset delinquendi occasio,&materia deliini se offerret, quod concedi nequit. l. Conuenire. ff. de pact. dotalib. Salicet. in l. i. C. de Generat. abolition. Angel. in co sit. 6 2. in secundo dubio.
Seeundo declara r Hoc procedere , quoad poena concedenti Principi debitam, no autem ad
272쪽
De Regis Cath. p stantia. Cap. XXXVIII dirata ad poenaiquae parti debetur: Cui nequit Prin
ceps,aut alius concedens indulgentias praeiudicium tribuere. Doctor. in l. 2. C.de in ius Uoc. Andr. de Iser. in c. i. in verb. Bona committentium crimen laesae Maiestatis. nu. 74. ubi Matth. de Afflict. nu. 33. idem Afflict. in verb. Pinaru.nu. 3. Concinunt, quae scripsit Carolus Ruin. in consit. 6o. voLs. Cardinat. Parisius in cons. r. vol. q. Idcirco non consueuerut Principes, ab DIA que partis cocordia,&remissione, poenas tr mittere, aut gratias facere. ut dicit Bois .in d. tit. de remed. ex sol. Princi p. Clem. nu. 24. antὰ
Sed pro bono pacis, posse Principem etiam Is ius parti competens, remittereri voluit Deci.
in cons. 1 .nu. . Ferdinand. Ua'. cotrouers. Illustr. c. .num. I I. quos refert,& sequitur Iul. Clata in Pract. q. s s. nu. 3. Late Io. Baptista Plot. in consit. 78. nu. 31. IO. Anton. de Nigri S. in ca P. Regni. Misericordiam . nu. 8. Non tamen subsequuta pace inter partes, indulgentia, vel gra- 16 tiat Principis, iuribus partis nocebit. Cacher.
in Decis. Pedem. I 38. nu. H.Alex. in consit. I6. vol. 2. Nellus in tract. Bannit. in I. parte s. Tem- Poris q. 9. Ludovic. GOme Z. in regu l. de non tollend. lur. quaesit. q. i 8. in fin. Anton. Sola in decret. Saba ud. sub tit. de indulgent.& remit s. in decreto. Abusus. Glos. 2. num 23. Et licet Princeps no possit poenam parti debitam remitte x7 re, potest tament parti silentium imponere.&audientia denegare. ut per Doctor. in l. Gallus.
S. Et quid si tantum. E de liber. dc posthum .dccle negare, ac Phiberi sacere rut late poli Curi.
iun in consit. 3io. num. 72. vol. 3. voluit Claud. BertaZ2. ad Barth. Berta ZZol. in consit. crimin. 163. UOl. I. quem refert, de sequitur nouissime
dum haec Typis dantur Io. Baptista Baiard. in
Tertio declara: Quod, de si facta sit gratia.
vel indulgentia a Principe perquam sit remitasa poena, non tamen illa extenditur ad poenam infamiae, honoris,& dignitatis; nec enim illami 8 t maculam tollit. l. fin. C. de generat. abolit. l. l.& l Generalis. C. de sent Pass. Niger in o. c. Misericordiam. nu. 9. Roland . a Uall. in consit. s.
nu. 3. vol. . Quod intelligitur, quando simplieiter facta esset: Secus si in Indulgentia princiis pisadessent i verba ampla,& generalia. ut voluit Cardin. Paris. in cons. I. nu. 26. v Ol.4.& statim dicam.
Quarto declara: Per inseriores a Principe ,& per Barones regulariter fieri non posse , ut indulgentiam faciant,& gratias, ut dictum fuit
in principio; quia si hoc non habent ex Prauit eao gio, t minime post uni. Bart. in l. Ambitiosa.
nu. 8 ff. de Decret. ab ordin. faciend. Bart. So
Quod Sc si in generali concessione non ventuta I Principi reseruata, veniunt tament ex speciali concessione , ut concludunt omnes. in t i. ff. de ossi c. eius. Steph. Aufrer. ad Cape ll. Tholos. in decis. p. Quamquam posse facere gratiam Barones ante sententiam, & hoc ius praescripssse, dum haec typis dantur, censuit Regens Lanarius in coL3.nu. Is .ibi. An post sententia.
Quinto, ubi pro delicto est statuta pena pecuniaria, tunc declarandia est: Barones, aliosq; a a Castrorum Dominos posse t gratias facere.ve
concludit Carol. Ruin. in cons. 2. num . . vol. Αym.Crauet t. in cons.ψ38. nu. 9. Anton. Sola illos referens in Decret. Saba ud. in Decreto. Gratiam. Gloss. Vnica. nume.6. titu. de Indulg. remisi.& Grat.
Sexto declarat Restitutionem siue Indulgentiam & Gratiam delicti, fieri posse a Principibus , in eorum tamen Iurisdictionibus; puta ilPapa in Statu Ecclesiastico Romanae Ecclesiae, a 3 non t autem in alienis Iurisdictionibus . In
lan. idem Bartol. in d. l. In famem . nu. 3. ff. de Publi c. Iud. Io. de Turre cremat. in C. Eu Phemium.
a. q. 3.Ne resultet controuersia lurisdictionuin& inde scandala oriantur. Et supra dicta locum habent in Papa.& ali js Principibus quo ad restitutionem, aut indulgentiam rerum temporalium; secus vero si Papa gratiam faceret, In indulgentiam, vel dispensationem concederet, a respectu i dignitatum Ecclesiasticarum con cedendarum; quia tunc ei permittitur. Inno C. in d. c. Cum te. Bartol. in d. fi De qua re. Luc. de Pen. in l. fin. C. de His, qui sponi. mun. sub lib. Io. Angel. de Clauas. in Summa. fis i famia. nume. ι 3. In quibuscunque enim Mundi parti
as bus, summus Romanus t Potifex, obtinet Principatum. c. i. de Statii Regul. in o. late lo .ese C pistran. de Potestat. Pap. par. 7. Secundae Partis.
in princi p.& idcirco in concernentibus spiri-26 tu alia dispensat in toto orbe Christiano. t ut
late congerit Lancellot. Conrad. in templ. Iudi c. lib. I. g. . de potestat. Pontific. per plura Capita. Eadem ratione dicendum est,quoad alios Principes Laicos, ad obtinendas Temporales dignitates, per supra dicta. Et generalis aboli tio criminum extenditur etiam ad subditos Baronum cum sit gratia large interpretanda,& est de reseruatis Principi, licet contrarium tenuerit nouissime D. Regens Lanarius in co sit. sa. per totum. ut alibi fusius dicam .
Septimo declara: Quod .& si fuerit facta gratia, vel Indulgentia, ac restitutio ad pristinum
statum,non tamen extenditur ad bona, aut pecunias, confiscata , ac publicata, etiam si Pri ceps
273쪽
et 7 ceps utatur, t verbo, Indulgemus. ut voluit Glossi in 9. Pari ratione. Instit. Quib. mod. Ius patr. potest. luit. Bari in d.S. Et quid si tantu.
Sed secus erit, si Princeps dixerit,Gratiam facimus , vel restituimus, quia censetur ei etiam 28 bonorum t gratia facta,& Fiscus tenebitur ad
illorum restitutionem. l. r. l.fin. ubi Bart l. nu. Ii .C. de sent. pass. Α lex in l. Si marito. in prine. nu. .ffsolui.ma tr. Iul. Clar. in Pract.q. s. nu.6.
as Simili modo, si Princeps diceret, i indulgemus,& reddimus bona. Andr. de Iser.in cap. I. nu. a. de Vagal l .decrep. ltat. Recuperabuntur 3ο vero isto casu bona penest Fiseum existentia, dc non alienata. d.l. s. ubi Bart. dc d. I. fin. C. de sent. passordinat. Parisius in cons.69.nu. I9s. ol. 3.& in d. cons. I. nu. H.vol.q. Io. Crotus in cons. 7.nu. I 3. Latὰ Rotan d. a Valle in consit: Φ .nu. . de 19. in fin. vol. Bona etiam Feuda.
3 I ita et recuperabuntur,in quibus si adest seudia
Antiquum, non idcirco appellabitur Feudum nouum,quamquam Princeps dixisset; Et qua-3x tenus opus est de novo i concedimus. Andride Iser. in d. c. I. nu. 3. vers. Idem si non restituitur in integru. de Vassall.decrepit. aetat.Matth. de Amict. in c. I. notati. s. nu. 27. Hic finitur lex. Princeps enim restituens in integrum, utique illum reponit, ac reducit in eo statu pristino,
33 in quo i ante delictum erat. arg.I.Quod si mi
naturam; ut nouissime dicit D. Regens de Ponte in consil.6ς. tu. io .vol. i. ubi dicit fuisse de . 3 cisum quod Indulgentia concessa t a Rege Andreae de Ebulo ia per prius Bannito,dc foriudicato ob delicta, de inciderat in pς nam Con-3 s stit. Regni. t P nam eorum qua habebatur pro mortuo; δc idcirco bona Feudalia peruenerstad Dominam Aureliam de Ebulo filiam: de tamen Andraeas restitutus litem intentaverat cotra filiam petendo Feuda , uti nouiter a Rege in uestitus.cuius contrarium fuit decisum. Et 36 quando Princeps diceret: Reddimus t bona , de quatenus opus est de nouo concedimus, constat de Principis intentione, quod voluerit nouam concestionem sacere, tunc iudica bitur ut Dudum nouum; dc tunc dicit exponi verba illa Reddimus & de novo, Eec. quod il-3 la t dictio de exponatur id est. And. de Iser. Hi d. c r. nu. . de Vastall. decrepit etat.quod cua liqua dii tinctione tetigit Io. Tho m. de Marin.
de Generib.5e qualitat. Feud Iib. I. titu. 3. nil. 8.bigismund . Lof ed. in cons. l. per totum. ean-uem materiam inuolute tractauit IO. Ant. Caninnetius Sieulus in Extrauas volentes. Regni
Siciliae. in c. Incip. Sed occurrita sol. mihi. Iig. sed melius,ac dilucidius explicuit Io. Vincetiade Anna in Rep.d.c. I. nu. t a. usque ad finem. de Uassall. decrepit.aetat. Qui omnes plenὰ tractant, quando recuperentur bona alienata per 38 t Fiscum, penes alios existentia. M vltra eo. scripsit etiam Io. Anton. Niger in d. c. Regniis Misericordiam. num .io. Et de poena, aut paris Poenς quae applicanda foret parti, ad saturit 39 tem t Barth. Berta χχol. in d. cons. Criminas; vol. I. ubi Claud. eius filius. An autem per gra-4o tiam,vel Indulgentiam, et veniant restituenda
bona Quid si illa fuerint Feudalia quid si publicata ipso Iure Quid si in alium tranata per
contractu8 Inuestituram,alioue modo aliasib plures hanc materiam concernentes,tractauit plenὰ Ssortia Oddus de restit. in integr. q. 98. dc py. ac eleganter etiam Carolus Tapia,de costitui.princip.in rub. cap. 3. dc idem Beria2ZOI.
auo declara: Indulgentiam, siue gratiam generalem non extendi ad inquisitos, & delici I quentes t existentes in carceribus . Bart. in I. a.ε de Custod. Reor. Quod dictum procedit in indultu supersessorio, quia non proceditur
durante supersessionis tempore. Alias autem in generali indulgentia delictorum etiam car-41 cerati t comprehenduntur. Idem Bartol.ial. Domitianus.EAd Senat. Consuli.Turpil. dc ita l.Si is,qui pro emptore. eotu. II. Q de usucap. Bald. in c. a. col. a. de Transact. dc etiam ad ca ceratos extendi, & ita Mediolani obseruari asseruit Iul. Clar. in d.q. 9.nu. 3. Nono declara: Indulgentiam, siue gratiam Principis esse producendam coram Magistra tibus, ad quos spectat causarum cognitio, seu ad illos qui delicti procellam , dc causam tra 43 ctarunt; vel ubi reus t delictum commiserit. Auct. Qua in Prouincia. C. Vbi de crimin. agi oport. vel ubi Princeps mandauerit, aut cui. l. la. 1.C. i caus. Fiscat Luc. de Penn.in I. contra.col. I.C. de re militi lib. I x. cum eius sit de--mere,cuius est Iurisdictionem imandare. Rein soluitur enim ordinarij Iurisdictio, Principe mandante,vel delegante. l. Iudicium soluitur. fide Iudi c. de dum Princeps ciuiles causas aliis delegat etiam si subditi sint Baronum ad quos spectaret cognitio eorundem Vassallorum his iudicibus iniuriam non iacit.Bald. in l. t. ff. derer.diuis.Curi. Iun. in cons. a. cum hic sit casus supremus ad Principis authoritatem spectans. Ideoq; Indulgentia , de gratia Magistratibus
exhibetur, ut videatur an praeces porrectae , 43t veritate nitantur: ut in Senatu Flandrico obseruari scribit Iodoc. Damhou de r. in Enchiri dio Crimin cap. rq .nu. I 3. simili modo in Senatu Mediolani. Iul. Clar. In d.q. 39. num. N. Et in Senatu Sabaudiae,refert Anton. Sola in Decret.Sabaudiae. tit.de Indulge n. remisi . dc grat.
274쪽
De Regis Cath. praestansa. Cap. XXXVIII. ars
in Decreto. Abusus. Glossi i .nu. 3. cum pluribus
6 seq. ubi dicit requiri, quod i cocessiones gratiarum interinentur. Est autem interinatio, co47 gnitio ipsius causae,an praeces in t supplicatione porrectae verae sint. ut voluit Cassς n. in con- sit. 3 p. in fin.& Craueti. in cons. 3ς a. Sed Jc hoc
vidi obseruari in Magna Curia Uicariae,&aliis 48 Tribunalibus Regiis, quia i gratia, & indulgentia Generalis publice prius emanata, non aliter producitur, sed subsequitur decretum , quod talis gaudeat gratia, vel indulgetia. Sed quando alicui fit gratia, aut indulgentia particularis, illa producenda est. Quando autem gratia,vel indulgentia facta est ex certa scientia,& de plenitudine potestatis, illius praesens latio. non t est necessaria. Bald. in I. Nam ita
Diuus. q. I. s. de Adopt. Alexand. in cons. a. col.
. volu . I. Anton. Rambaudi ad Guidon. Pap. in decis. 41 . Anton. Sola, qui haec refert ubi su Pra. nu. . Non exigitur praesentatio, nisi in casu quo non adest pax, vel remissio partis, aut so eius concordia; tunc enim t requiritur, cum illius interesse controuertatur. Glos. & Doct.
in l. Uenia. C. de in ius Voc.Τhom. Gram. in co- sit. Crim. 3 s. num. I s. Paris de Puteo, de Syndicat. in verbo Compositio. nu. 22. Propter illius enim vocationem, & citationem necessariam. arg.l. De unoquoque.is de re Iudicat. Arbitror,
3 I ut supra, praesentationem t fore necessariam. ita procedit,quod dicit Franc. Marc. in de eis. Delphin. so . vol. i. Nec exigi interinati nem,ac Praesentationem gratie, quando agitur x de poena extraordinaria imposita per i Principem,ut dicit Clarin d. q. 9.nu. I I. Hoc tameego non admitterem: Quid enim si Princeps pro aliquo facinore Triremium petnam imposuerit, vel pecuniariam, Magistratus eo calu petnas imponerent, maestores, siue exactores pq nam pecuniariam pro delicto exigerent: nam quid sciret Quaestor,aeratius, vel exactor,quod delinquenti Princeps grati m fecisset, nisi rescriptum, vel codicillos, eius rei fidem facientes , exhiberetp Unde melius erit indulgentia illam iudicialiter producere, quam circuitum inutilem facere. Vnus tamen mihi scrupulus remanet, quo quaestio quodammodo dubia redditur, quod gratiarum,& indulgentiarum rescripta praesentari, ac exhiberi non debeant,cum de esse grasyllae non sit scriptura,& sine scriptura i fieri valeat. Bald. in Auct. Si qua per calumniam. infin. C. de Episco p. de Cleric. Boss. ubi supra. nu.s . Vnde dicunt illam testibiis probari posse . 3 t arg. notatorum in c. Institutioni S. 23. q. a. dc per Bald. in l. Humanum. C de legib. Αnt. G
me Z.in l. Tauri. 4 i. nume. 2. Et hinc non expirat per mortem concedentis. c. Si cui nullo. cap. Si
gratios8. de Praebend. in 6. Sed contrarium frequentius tenetur, quod
in gratia supremi Principis, de substantia sits , t scriptura l. Sacri affatus. C. de Diuers. Re
script . Rota in Nouis in Decis. 17. in princi P. Archi d. in Pro M. Sexti. Abb. Panor. in c. Cum olim. de Privile g. Matth. de Afflict. in decis. Neap. 2S 3. nu. 3.& in de eis. 27 . sub nu. s. & in decis. 3 i p. sub nu. io. Vincent. Maxilla in Consuetud. Bari. S. Vivae Uocis .in fin. tit. de Testib. Et quamquam haec opinio habeat multos contradictores, tamen dicendum est ad probationem gratiae exigi scripturam; scilicet quod fue
6 rit gratia expedita, & deperdita i ita loquitur. Afflict. in d. decis. 174. nu. s. dc ante ipsum Bald. in l. Humanum. Io. de Selua in tract. de Benefic. par. I. q. 2. col. la . vers. Quintum beneficiu& Par. 3. q. 22. Francisc. Marc. in decis Delphi
Raynald. Corsus ad consit. Oldrad. 32 .5 late, ac eleganter Lud. de Molin. de Hispanor. Primoge n. cap. 7.nu. s. cum Pluribus seq. & cap. 8.nu. 8.lib a. Par. I. latius quam alius quispiam Cornet. Benicasius. de Constitutioni b. q. 9. Per totum. & nos alibi diximus de Magistratuum edictis lib. a. cap. io . nu .a7. ubi relationem habeamus. Ex quibus satius est gratiae praesentationem Iudicibus fieri debere, Sc ita censeo. Decimo declara: Eandem indulgentiam, Gue gratiam, illiusque codicillos, personaliter 2 Reis praesentari debere ab ipso principali, non 7 t a procuratote. c. Ueniens. de Accus. t Accusatore. S. Ad crimen. ff. de Pub. Iud. IO. Papo n. Arresto 3. titi7. lib. a . plures allegans Nicol. Boerius in decis. Burdegal. 63. nu. IO. Anton. Sola in Constitution. Saba ud. in Decret. Indulgetiam. GlossUnica. nu. t q. dc I s. tit. de Indulseremis S grat. Petri Rehu ff. ad Constit. Galliae. tit. de Contumac.& de fart. .gl. Unica. nu. .&8.allegat Aulier. id e tenentem in Arresto pam lamenti. a 22. Quinimmo no solum requiri pret-
sentationem faciendam gratiae per Principalem, sed ipsum in carceribus constituendum .& demum discuti super viribus gratiae, & indulgentiae per iura ab ipso inducta, nouissime,
ac optime concludit Hieronym. de I purentiis in decis. Auenionens. 7. per totum. Magnam tamen ego considerationem,& vim facerem , quoad causarum, & factorum qualitates: quia si ageretur de causa, in qua non tractaretur, ni si de pet na pecuniaria; aut de Pena non excedete relegationem; vel in qua lui natura non habet locum tortura; ut tunc demum . cum iura in illis,& in omnibus causis, in quibus Procurator admittitur, in omnibus illis admitterem praesentationem rescripti, vel gratiae, non rno
do per principalem, sed per procuratorem. In alijs veris casibus, dicerem princi P .ilen, debe- 8 re scripturam gratiae producere, i iuxta distinctiones Doctorum , & prae Opue post alios
per Io. Ant. Rub. Alexandri n. in tradi. de Dorc stat. procurat. in caus. Crimina t. siue in Ken. diis
275쪽
cti. g. Ad crimen. per totum. Et idcirco omnes ius. in fin. concinunt notata per Bald. in l. R Doctores allegati,qui hanc opinionem tenue- scripta. C. de Praeci b. imper. Offeren . & in Rerunt, sunt Galli,& mouentur Constitutione Lu gno cauetur Regia Pragmatica edita tempOdovici. I x. facta in anno i q99. Art. I 16. de qua σε re Don Petri de Tole do i in anno is 31. quae Rebui . ubi supra . est 4. sub tit. de ossi c. Iustit. seu Magnae Cur. Vi-Quo vero ad constituendum principale in earceribus, similiter,non ita indistinctὰ admitterem, sed solum ubi tractatur de citanda parte: & ita loquitur Hierony. de Laurent. in d decis. Α uenion .q7.qua nouissime retulit Antonin. Τessaurus in decis. Pedem. 2I. in fin. Et etiam, quando tractaretur de Ambiguitate Gratiae,an
sit valida; puta quod fuisset ad partis instantiam, & posset esse subreptilia; vel haberet locum p qna Personalis, criminalis, ne fieret elusoria. iuxta tradita per Doctor. in d. g. Ad crimen. Secus vero in grati js, siue indulgentiis,
39 quq fierent i Motu proprio Principis, ut statim dicam, in quibus partis falsa suggestio ,
aut obreptio esse nequit,& praesertim in Indulgentia, quae fieret per Principem, motu proprio illam facientem,quae tamquam lex a Principe emanata,nulla egeret, vel partis praesentatione; cum sit lex facta a Rege, cuius sui officiales .ac Magistratus supremi, notitiam habere praesumuntur,& debent; ideoq; illam, ut supra dixi, praesentari, aut produci non oportere, Per principalem, nec per alios videtur mihi satis rationabile . Nam ipsa Generalis gratia, vel indulgentia promulgata, non eget exhibi- εο tione,vel praesentatione. quia i lex semper loquitur. I. Arria tuis. C. de Haeret. cum concor. Et
quamquam Banniti seu delinquentes, praesertim,qui sunt contumaces quibus de iure sole ede negari Audientia, nec audiuntur per Procust ratorem,& deberent personaliter i comparere ad petendum indulgetiam,& gratiam. Nel
Ius in tract. Baianitorum .in a. par. a. Temporis.
q. I . & habemus in Regno Magnae Curiae Vicariae Ritum aro. ubi hoc voluit Carauit.&ante eum Petr. Foller. in Praxi Crim. f. Fortu dicetur. nu. 33.& idem Carauita in Ritu. 269. nu. q.
Tamen vidi practicam in Regno, in qua banniti,qui alios bannitos occiderunt,& intendunt gaudere indultu eis promisso per diplomata, & proclamata Regia, coparere solent per procuratores & alios coniunctos, & petunt decerni illos debere gaudere indultis, absque personali eorum con paritione, vel constitutione in carceribus: dc ita passim obseruat Magna Curia Uicariae, non obstantibus allegatis , quod εχ etiam quilibet ladnaittatur ad petendia, quod gaudeat indiligentia. ut per eundem Carauita
Vndecimo declara : Quod tempore quo indulgentiae,& gratiae praetatae producuntur audiatur, & citetur Fiscus causarum Criminaliu63 pro et suo intercite: ut dicit Andricle Iser. in c.
I. nu. 3.in Princi P. de Capitul. Conrad. refert, dc
sequitur D. Praesides de Frachis'in decis. Neap.
car. Inci P Item che.& altera facta is 37. tempore Don Francisci Pace qui . nu. 8. liaci p. UOglia
63 mo. t sub eo . tit. Et non audito Regio fisco. ipsoque mini md praesente, in dubie Indulgen-66 tia,& decretum inde subsequutumi essent nulla. l. Non intelligitur. S. Diuus. l. Si Fiscus alicuiff. de Iur. Fisc. l. fin. C. de Ad uocat. Fisc. l. 1. C. Si aduers. Fisc. l. fin. C. de B On. Vacan. libr. Io. l. omnes. C. de Delator lib. Io.
Duodecimo declara: Quod si forte gratia,
vel Indulgentia futilet ex habita, S praesentata, at Iudici videatur qualitates in supplication insertas veras non esse; vel aliquid videat,quo minus indulgentiam locum non habere inspiciat; interim ex hoc, ipse manum non apponit, sed videtur deuolui ad superiorem, siue Prin-67 cipem; quo casu nianust inferioris Iudicis ligatae sunt.c Cum inferior. de Maiori t. de obed. c. Ut nostrum. de Appeii l. Minor autem Magi
stratus . in princ. is de Minorat, Innoc. in c. inter dilectos. de excels. piae lar Lud. Roman. in con- sit. ι a. nu. a.& in cons. 331. nu G. Petr. de Anch.1n cons. 3 7. Aymo Craue ita in cons. l 37. num. 8. Midcirco arbitror eundem iudicem, Principi rescribere oportere.
Decimo tertio declara: Securitate. seu saluuconductum, indulgentiam, seu gratiam tunia 68 demum procedere. si omnium delictorii t qualitates exprimantur; ut post alios quos a legat.
vol. 3. 6 ante ipsum lacob. Menoch de Arbitri
Iud.quaest. lib. 2. Centur. 3. casu 1 l.
Causae vero Abolitionum, Gratiarum,& in dulgentiarum, ta in generalibus grati j s. quam specialibus austae illae cise debent, ac ration biles,que ipso iure in Principe praesumi sole nr, 69 vi iusta, causa moueri praesumatur. l. Relegati. in fin. is de Pqnis. ample Florian. de S. Pettaint. Si irruptioni. g. Ad ossici u. col. 2. is Fin Regund. late Ludovic. Roma. in cons. 36. Du. sed εc latius Andr. Alciat. in Tract. Praesumption. Regul. 3. Praesum pr. 8.nu. i. cum pluribu S seqv.
ubi optime Io. Nicol. Arelatan. in apostili. Ta- o men dici solet rationabilem t in principe causam aliam 'non esse, nisi voluntatem; cui concinit illud Iuni j Iuuenalis satira.6. dum ait:
Solent gratiae, Abolitiones & Indulgcntraec cedi delinquentibus, &facinorosis hominiis bus in die Paschalis Resurrectionis Dorninicet
Iesu Christi Domini Nostiliqvcniadmodum in Vetcri scriptura faciebant in festo Pnase, id eth
transitus Israelitarum a seruitute Pharaonis, ac AEgyptior unni in cuius memoriam a puci He-7i braeos, i unus v carceribus liberabatur malen
276쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXXVIII. et a
factori ut patet Matth. cap. 2 .&Ιo. Cap. 8. ubi Iudaei Barabbam potius quam Christum Domimi liberarunt. Quem solemnem,& misericordia dignum usum sit bsequuti sunr Christiani
Principes , Valentinianus , Valens , Gratianus.& Theodosius. ut habetur in l. ob diem. l. Paschq. t. paschalis.l. Religio. l. Nemo deince PS.C. Theod. de Indulg. crimin. Hinc usu venit co munis Curiarum Stylus, ut in diebus ac temporibus Natalibus,& Paschalibus Domini Nostri Iesu Christi, careerati soleant sub fideiussori a bus t relaxari. ut in l. Nemo deinceps. C. de
Episc. aud. quae eadem est quae fuit supra alle. gata ex Codice Theodosiano . Simile voluit Francisc. Marc. in decis. Delph. os .vol. I. Intelliguntur autem Paschatis dies, per septem an-73 te t & totidem post die Paschae.I. r. C. de Feri Fieri etiam solent similes indulgentiae, & gra-73 tiae ob publicam laetitiam , puta i inita pace, ae sederibus inter Principes: ut fuit olim factuin anno Domini. is 4 . dum fuit facta pax inter inuictissimum Imperatorem Carolum V. MChristianissimum Franciscum I. Galliarum Regem. & iterum in Anno tues s. Inter Catholicii
Regem Philippum Austrium , de Christianissimum Henricum Galliae Regem: quarum memin runt Arnoldus Ferronus Historiae Gallicaelibo . oc Io. Titius in Chronico Francorum Regum. Io. Thomas Freigius in supplemento ad Titium. & Mambrinus Rotaus Fabrianen. Histor. libr. .
Dum Principes etiam prima vice Regnum, aut ciuitatem ingrediuntur, Abolitiones fieri 3 consueuere. t Nicol. Boer. in decis. Burdem al7.nu. 11. Ut fecit Philippus Rex noster Catho filicus, dum Regnorum inaugurationem, tacpossessionem coepit. in anno a 334. Aut ob particularem suae domus dignitatem,vel honore, 77 t generalis,ae specialis criminum abolitio fieri iolet,& gratiarum concessio. Luc. de Penna in I Contra publica. C. de re militar. lib. ra Ro-land .i Uall. in cons. . nume. 8.vol. 3. Similiter si in effusa laetitia ob filiorum natiuitatem . Ut fecit Costantinus .ini. .C.Theodos de Indulg. crimin. lib.s. Praeclarum huius facinoris exem-7s silum referam quo Myris i Aegypti Rex,alios
Principes ad idem faciundum prouocaret. Nato enim ei filio Sesosi, qui post eum Rex fuit,
omnes, qui eodem die nati sunt in unum congrcgari fecit ac nutriri suis sumptibus,educari, eodemque exercitio, ac discipli uis erudiri: existimans hoc pacto simul educatos . atq; instructos tiim Amiciores inuicem, tum auden tiores .meliores in bello futuros,ut ad longum refert Diodor.Siculus Antiquit. lib. a. Cui cone init quod dicit Chrisostom.in Matth capit. 3. Homil. 3. Solent ait, Reges nato sibi filio indulso gentiam in t Regno suo donare. Et hoc vocatur Euangelium,quod datur ob Iucundum Nucium,& canuntur Epinicia,quae sunt Laudationes ob partam Victoriam, vel ob filium Prin-8ι cipi t natu nude quo Sueton. in Nerone. capitaq3.& e nostris Gulielm. Budaeus in Annotat. Posteriori b. in I. Falsus. ff. de Furt. Sie Rex noster Philippus tempore Victoriae obtentat contra 81 Turcas ,& ob filium t tunc ei natum fecit g neralem indulgentiam,in anno rs r. & hie est
dies insignis ob quem Abolitio a Principibus 83 emanat: t de quo Paulus in I. Abolitio. ε ad Turpi I. ubi hoe notat AccurLSic, &ob partam 84 Uietoriam i scribit Martianus iii l.Vel ob rem .
Excipi vero solent ab his Abolitionibus, de Indulgentiis Criminis laesae Maiestatis Diuine. 8s & humanae t Rei , Uenefici. Malefici, Moneta rum violatores , Fallarii, Homicidae, Incestus Rei, Sepulchrorum violatores, Sacrilegi Adulteri, Stupratores,Viiij nefandi rei, delinquentes intuitu habendη indulgentiae, idem delicture iterantes,& Curiae ossicialibus resistetes:qui casus maiori ex parte sunt inclusi iis Iuribus, quae ex Theodosiano Codice retulimus & pr milaue habetur in I.Minime. s. de Religios. de sumpl. Fun. ing Neq; in Auct. de Mandat. Prin
cip. l Quisquis. l. I. g. denique. C. Ad leg. Iul. Maiest. l. 3. de Episcop.aud.c. fi n. de Immunit.Eccles. Andr. Barbat. in Rep. c.Testimonium. col.
p. de Testib. &in c. super literis. de Rescript.
Gulielm. Bened. in c. Raynutius . in Verb. Mor tuo itaque testatore. num. III. de Testam.& in Q. An liceat occidere peccatorem. par. . num. 3 . Bart.ante eos.in l. Lucius. s. Ad Turp. & in l. De Pupillo. g. in Prouinciali. E de oper. noui nunci. An g. in tract. Malefic. in verb. Nec non ad quaerelam. Zanc hin. in traei. de Haereti c. c.
38 ubi Camillus Campeg.in Apost illis. faciunt notata per Remig. de Gonny in Tradi. de Immunitat. Eccles. Fall. I 3. I . IS. Hippolyt. de Marsil .in Rub. de Fals. nu .ra. Iacob. Menoch. de Arbitrar.Iud.quaest. lib. a. casu. 35. Paris de Puinteo de Syndicat.in ver.Carcer.in cap. Licet di
Reges nostri in omnibus fere Abolitionibus reservarunt casus utriusque Maiestatis laesae, 8st Monetarum, resistentium Magistratibus Rogiis, Ne fandorum Criminosorum, & Falsi, ac
semper habita partium concordia, saltem in tra tot mcnses,& interim a loco partium offensarum abstineant: quae omnia sunt Christiani iasimo, & Catholico Principe digna . Dum ira cpraelo dantur, vidi multa quae ad hanc materia
87 eleganter scripsi et Io. Baptista Baiardus mPrati. Crim.q. 19. Per totum. quem amo ob vitae etiam mori imque elegantiam , cum multis me
obsequijs coluerit, dum ciuitatem Aquilae pertransirem.
ARGUM. CAP. XXXIX. Appellationis, ac prouocationis i usa sen
277쪽
tent ijs, ad Principem spectat,&est de Regalibus .Plura ad prouocandi,& appellandi materiam necessaria,ex Antia quitatum scriptoribus tradita sunt, &e tenebris eruta. e OMPENDIUM., Privatorum hominum vim , ct iniuriam propulsare
α Qui parcit virga, odit filium. 3 Adolescentis Erithres Historia 6 Magistratus fiunt parentum loco eum subditis. 3 Magistratιbus vim inferentibus, prouocatione rem
situro pressi, ut releuentur appellant. nu. s. 6 Appellatio,iudicanιιum iniquitatem,vel Imperitiam eorrigit. 7 Appellationis remedium, non ad iniquitatis defen-yonem ,sed ad innocentia prasidium insiιtutum .
s Appellatio, ct prouocatio inuenta sunt, ut oppressi
releuentur, ρο ιudicantι materιa delinquendi amputetur .
lio Negotia melius coram plurιbus, quam coram uno
xx Defensionibus via praeludi non debet, eum sint iuris
xa Appellatio est iuris naturalis. 33 causas appellatione remota comittit solus urinreps. x peltatio quoad prιncipia est iuris naturalιI, qu ad formam es ιurιs Gnιlιν. Is Statutum auferens appellationem non valet. 16 Appellatio in biduo in causa propria prius febat rTridui vero in causa alιena.
1 7 Appellatιonis facienda,hodie est decem dierum Da.
x8 A Saule oppν si, habebant recursus ad David. is Angeti Bonι d Luciferi grauamme ad Deum appeti
zo Deus eognitor grauaminis inter Adamum , s Diabolum opprimentem. si Sanguis Abel clamauit appellans ad Dominum pro grauamine d cain habito. et a clamor filiorum Vrael, erιpuit eos de manu Pharasto
23 Moyses eoUιtutis Iudicibus,reseruauit sibi difficilia
a Paulus Apostolus eoram Iudeis a Filio appellauit
ad casarem. a 3 Apud Romanos appellatio prima per Horatium, qui Victoriam contra Albanos obtinuerat, quι pro Moeauit ad Populum. 26 P.Valerius Poplicola dictus, quod esset in Populum propensus .a P. Valerius Poplicola legem de provocatione tulit. 1 8 L. Valerius Popticola Poιιιus, o M. HoraIιus Ba batus sege ea uerunι,νι nullus magistrasus sine prouocatιone fieret.
as Eandem legem eonfimavit M. Valerius corvus, σQ. Apuleius Pansa. 3o Decem viri creati sine prouocatione. 3 I A Dictatore prouocatio non dabatur. Sed vide eo
33 L. Papiris Dictatoris magnanimum Iudicium , eum M abio Magistro Equitum, qui in eonsulto Papirio Imperatore, filiciter tame pugnauerat. m. 36.3s A Praetore quandoque appellabatur ad eonsulem. 36 Appellatio ac prouocatio non concedebatur longius, quam mille passus ab urbe.3 7 saerum concilium Neapolitanum statuere fuit a pellationis Iudicem in Ioeo,aut saltem in Prouincia per duodecim milliaris . 33 Prouinciales appellabant ad Romanos,quamuis lam. go interuallι Datio. 39 causa astpellationum, conressa simplieiter eastri I
risdictione, eoneessa non intelligunturinu. P. I concesso mero,ae mixto Imperio, oe omnιmoda misriquictione,non veniunt eausa seeunda. 42 speciatiter,nisi fuerint eoncessa appellationes, co resip non intelliguntur.
43 Intellectus const. Iustitiaνῆ.
ΡRivatorum hominum iniurias, dc vim proapulsare, cuique naturali Iure permissum x t est .l. Ut vim. s. de Iust. 5 Ιur. Filio aute cotra patrem illum verberantem, id negatur. l. 3. t q. l. fin. C. de Patr. potest. l. Vnica. C. de Emendat. propinq. Nam,&Salomon Prouerb.ca P. I 3 in- a quit; Qui parcit virgae odit i filium suum . S uera enim patri de Iure Diuino in filios castigatio permittebatur. Vnde Deuteron. c. 2 I. di citur: Si genuerit homo filium contumacem,& proteruum,qui non audierit patri S , ac matris Imperium,& coercitus obedire conte pserit,apprehendent eum. & ducent ad Seniores ciuitatis illius & ad portam Iudicii, dicentq; ad eos: Filius noster iste proteruus, & contumax est, monita nostra audire contemnit, commessationibus vacat. & luxuriae, atque cnnui uiis . Lapidibus eum obruet Populus Ciuitatis,& morietur, ut auferatis malum de medio vestri,& uniuersus Israel audiens pertimescat.
Ad qd facit qε retulit Avianus in Varia Histor. 3 lib. . . quod Adolescensi Erithreus, cu stetisset sub Zenonis Philosophi disciplina, Emhream
reuersus,quid nam Sapientiae didicisset sub tato Preceptore, interroganti Patri, dixit: In dies demonstraturum.Postmodu paucis diebus in terpositis, indignante Patre, ac eum verberi bus assiciente,quietus, & tolerans filius dixit; Hoc didicisse,facile sustinere parentis sui ira,& non aegre ferre, nec indignari. Quemadmodum igitur patri, ita nec Magistratui obsisten- du est: Sunt enim t Magistratus cu Subditis Parentu loco , cu debeant cu ipsis se paterne gerere,iamet Patres filijs.S. Eos autem. in Auctve Iudic.
278쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXXIX. ars
Iudie. sine quoq. suffrag. 6c in s. Festinabis. in
Aueh. de Mand. princi p. ibi: Paternam eis exhibens prouidentia. Accur L in S. Interim. in ver b.
Iudex in Auct. de defensor. Ciuit. Hinc Imperator, dicit ipsum reputare, subditos. ut filios,de Nepotes .in l. Si sis fili u. C. de inofficios. testam. Hinc etia dat consilium Ecclesiasticus cap. q. In iudicando inquit esto pupillis misericors, ut pater : & pro viro Matri illorum; & eris tu, velut filius Altissimi obediens, de miserebitur
Magistratibus itaq; , vim, aut iniuriam inserentibus vel aliqd gravaminis tribuentibus, no itifacit E resisti pote it, aut debet; sed prouocatios i contra illorii vim, saeuitiam, protervia, crudelitatem, imperitiam, atq; iniustitiam ad inuenta est; quae oppressis quod amodo subuenit. Nam, . t Cicero de legibus lib. I. inquit: sed quaero, quid hac re sit turpius quam sine prouocatione Senator. Vnde Zepherinus Pontifex. Ad Romanam sinquit Ecclesiam, ab omnibus, maxime tamen ab oppressis, est appella dum,dc con-3 currendum , t quasi ad matrem, ut eius uberi bus nutriatur, aut horitate defendantur, a suis oppressionibus releuentur, quia non potest, nee debet mater obliuisci filium suum . ut in c. Λd Romanum. et t. a. q. s. Unde Vlpianus r Appellandi usus. quam sit vetus, quamq; necessarius, nemo est, qui nesciat, quippe cum iniquis talem iudicantium, vel imperitia mi corrigat.
l. I. is de appel. Jc relat. Io. Paul. Lacellor. Instit.
Canonic. lib. 3. Titul. de appell. in princi p. de illius tamen vetustate inferius dicam. Hinc Summus Ponti sex in c. Cum speciali. f. Porro. de appell. dicit: Appellationem, illiusq; remedium, non ad detensionem iniquitatis, sed
r ad praesidium t innocentiae, institutum de quo
etia Andr. Gail. pract. obseruat. lib. l. obseruat. 18.nu. AO Ferrar. Montan . de appellat. lib. t. a P. I. vers. Modo ne is. Vnde bene Aurelius
Cassi odor. lib. variaris. Epiitol. 18. Appellari inquit a subiecto iudicibus ordinarijs in una causa, lacu do non patimur, ne quod ad reme .s dium t repertum est innocentis, Asylum quodammodo videatur tesse criminosis. Inuenta autem extitit appellatio, atq; prouocatio, ut pro nunc utrunq; confundam ut oppressus releuetur, de iudici iudicati, materia delinque dis amputetur. t vi ex. l. t. C. de appell. dicit Menoch. de Arbit r. ludi c. q. lib. t. q. o. nu. 3. Quia negotiu diligentius , ac rectius examinabiturio coram pluribus, ῆ t cora uno. ut in l. Addictos. C. de appell. ubi Accur in verb. Diligetius. ubi allegauit i. Addictos. Q de Episcop. aud.quam dicit esse s mile de verbo ad verbum, licet non ita sit. Ne insuper via praecluderetur defensio. ri nibus, quae sunt iurist naturalis. l. Scientiam. S. Qui cu aliter. is ad leg. Aquiliam. Clem. Pasto. ratis. de re iudi c. l. Detensionis facultas. C. detur. Fisci. lib. io. Innocent. in c. Cu inter. de ex ception. quibus iuribus habe tui; Ea,q sui iuris
naturalis per Principὰ tolli non posser sed appellatio habens qda primordia ad defendedu,
Ia est iuris naturalis. vii voluit Andr. de Isern. in
cap. I. in verb. Bona committentiu crimen laesae
Maiestatis. nu. I . dc 18. Quae sint Regal.voluit
Alex. in cons. I I a. in princ. vol. . Io. Vincet. d Anna in Re p. c. I. n. 2 1. de Uals decrepit. aetata
Et ideo, secundum eos, Princeps, cum no posset tollere defensiones, non posset causam d legare,appellatione remota. Et iii id potest supremus Princeps, non autem alius inserior at 3 t Principe. l. r. i. Interdum. f. qui b.appell. non lic. de cuius clausulae vigore Iarὰ Vitalis Cam banis in trach. clausularum. sub tit. de Cia iis . a peli. remo t. de Celsus Hugo in tract. clausul. de clausulis rescriptor. in verb. Clausula appellatione remota. & plenius Conrad. in Templo
omni. Iud. lib. I. ca P. t. S. . in verb. Ius post ci-uum tollit. vers. Tertio quaero. nu. .vbetius tamen Robert. Lancellot. de attentat.appellatio. Pend. parte a. cap. t 1. limitat. g. princi p.& per
totum , qui alios referunt,quod praesentis speculationis minimὰ est. Sed appellatio iuxta veras coclusiones, quoad inuentionem, est iuris naturalis,quoad sor i matvero est iuris Ciuilis. Setit. Alciat. in prata Ciuil. Par. 3. titui. de appellat. quia, ut ipse dicitius manu Regia reddebatur, nec erant inuentae actiones, de illarum sormulae, ae solemnita tes iudiciorum, & appellationum . argum. l. 14 ff. de orig. iur. voluit. Conrad. ubi supra. M it, verb. Sententiam appellabilem. Dum. 6. Hinc Bartol. in I. Omnes, populi. nu. x . is de iust. Miure. dicit: non valere ita tutum auferens appe Iis lationem: Qui at defensionem auferret. Andr.
Gail. Prach. obseruatio. lib. I. Obser lat. I 3s.. num. II. 6c iuris esse naturalis, illam asseruit Io.doc. Damhoud. in praei. ciuil. cap. a Io. HIerem. Treuiter. disputat. Select. lib. a. disputat. 33. Τhesi. prima.
Appellatio antea digestorum iure, Bidui ilis die prolatae sententiae erat in causa i propriar
Tridui vero in causa aliena. l. I. 9. Biduum S. In propria. is quand. appell. sit. l. eos. S. Si autem. C. de appeti. Aman et t. in singul. 67. Barthol. Brunatius in Agone tit. de prouocationibus, & appell. num. i. Iacob. Cui acius in No- uel l. 23. per quam dicitur hodie dari decem 1 t dierum spatium: ut in Auct. Hodie. C. de appellat. & ex corpore unde iumpta et , in fi t. Auet. de appellat. 5c intra quae tempor. & habetur in cap. Anteriorum x. quaest. 6. & in I fin. C. vllit. pend. voluit Dyn. de praescriptionibus. titul. l7. Petrus Iacob. de Aurelia c. ita praeh. titui. de action. de Constitur. pecula. S. Appellatio in seriptis . vers. Item dicitur coram vobis. Jc versio. Item recte dicitur a decem diebus. sub num. I 3. de 34. Hierony. Treuiter. ubi supra Thesi. prima , de Tires. a. o
279쪽
cum haec exemplo dar8ntur vidi diligenter
vinetantem Io. Ferrar. Montanum in tract. de appellat. lib. a. cap. .
Antiquissimam' vero appellandi consuetudinem st gravaminibus ad alios potentes superiores fuisse, neminem ambigere arbitror. Inducit ad hoc, unicum exemplum Andr. de Iser. in d. S. Praeterea si inter duos. nu. 3 o. ubi dicit;
8 quod ab omnibus oppressis a Saule,' habebatur recursus ad Dauid , ut patet lib. I. Regum. Cap. 22. Non tamen illud exemplum congruere videtur; ex quo ille recursus ad David, non erat uti ad superiorem ; cum ad huc Saul Rex viveret,& in Throno sederet. Requirenda igitur erunt priora tempora,ac posteriora, viden
dum igitur est de iure Diuino, & post modum
de usu Romanorum. Tu autem, haec omnia altius personabis, dices : Quod cum Lucifer esset ab altissimo Deo creatu in suprema, non solum gradus,sed omDis pulchritudinis praerogatiua: isq; superbia tumidus, no ad Deum Creatorem,sed ad suam ipsius gloriam omnia referes, voluitlin Monarchia, aequalem se Deo Creatori reddere, & Anselicam naturam in sui voluntatem ad aposta tandum protrahere:Vnde Angeli boni, couersi ad Deii, ei adhaesere charitator Mali vero aueris
si,odio, atq; inuidia 2 Deo diuisi. Angeli itaq;honi perstiterunt Deu intuiti, ipso reuelante, eiusq; gratia cooperante, ipsoru beatitudinem praescientes ut Magister sentent. inquit, lib. 2. dist. 4.& 3. unde a Luciferi gravamine,ad Deuas appellantes,altu mi Monarchis Diam, qui noua gravamina, & oppressiones , quq sequacibus, honorum Angelicae cohorti afferre in te debat, con ferentes, in diuinam sapientiam speculantes, fortes facti sunt,& in praelio Magno, cuius meminimus supra. c. 32. apud Deu supremum iudicem , inimicorum suorum, & litigantium victoriam , sententiamq; reportarunt: & haec Prima appellatio, sic finem habuit. Post modum in controuersia eiusdem Diaboli, cum Primis parentibus. ab eo oppressis coram Deo iudici j agitatio facta extitit, qua,ao per appellationis,& defensionis remedita, tabopprimente humanae nature inimico, eodemq; impulsore grauante, cognita, ius unicuiq; pro admissi facinoris tributum fuit. Adamo, o sui dies essent aerumnarii pleni, & in sui vultus sudore,pane suo vesceretur. Euae, 0, in dolore pareret,& sub potestate viri esset. Diabolo, maledictus esset prae omnibus animalibus , & bestijs agri; ut super ventre graderetur, puluerem comedendo omnibus diebus vitae suae; u, esset inimicitia inter ipsum , & mulierem, & semen
utriusq;& ipsa cotereret caput eius. ut Patet Genes. c. 3. Eo de pacto,oppresso, atqi occiso Abel a fratre suo Cain, ut dicitur Genes. c. 4. UOX
san guinis ipsius clamanit ad Diam qui existes a I Iudex, cognita causa gravamini stillati,sent etiam protulit, st maledictiis esset Cain supelterram, quae a Peruerat os suum, & susceperat sanguinem fratris sui de manu sua: quae etiam operata, non daret fructus suos,& op profugus esset super terram. Sic etiam Deus. Moysem iudicem costituit inter Israelitas, & Pharaonem, illos opprimetem, dum Exodi c. 3. inquit: Cla-ar morergo filiorum t Israel venit ad me, vidiq; afflictionem eoru , qua ab AEgyptiis opprimuntur: sed veni,& mittam te ad Pharaone, ut educas populum meum, filios Israel, de AEgypto. Hi ne idem Moyses, constitutis Iudicibus, qui causas populi iudicarent, reseruauit tamen sibi in superioritatis signum, ut maiora & gra uiora illi referrerentur . ut patet Exodi c. I 8.& Dcuteron. cap. I. inquit idem Moses: Ruod si dissicile aliquid vobis visum fuerit, refert a 3 1 ad me, Sc ego audiam. Omittam com Plura alia depromere ex veteri sacra scriptura , nodiutius in narrandis alijs, lectorem occupem. Benὰ etiam nouissime Paulus Apostolus, qui Hierosolymis accusatus a Iudaeis coram Festo, rq appellauiti ad Caesarem prius, tu denuo psentibus Agrippa Rege,& Berenice uxore,ad ροα fuit dimisius, ut apud Luca Actu u. c. I S. & 26. Apud Romanos, priusu hanc legum molem, qua premimur haberemus: quoad prouocati nes,atq; a P pellationes , usus ide erat. Prima'
apud eosdem appellationem, ut cospexi,Tullia 3 t Hostili j, tepore fuisse, quo Horatius victori 1 de tribus fratribus tergeminis Curiati is Alba
nis, feliciter reportauit, Romae imperi si contra Albanos quaesiuit: &dum quasi ouas Romam ingrederetur, Horatia sororc,q, illa lachryma retur unum ex tergeminis sibi in sponsum dein
putatu, occidisse : Hic de fratricidio statim ad Tulsu Rege raptus: Is, inquit, Duum uirOS,qui Horatio perduellionem iudicent,secudum leges facio. Lex duri Carminis haec crat Duuuiri perduellione iudicet: si a Duum uiris prouo
carit, prouocatione cet lator si vincent, capud
obnubim, ins lici arbori, reste suspendito, ver
herato, vel intra Pomerium, vel extra Pomeri uis Duum uiri causa cognita, codemnarunt. Hora tius Prouocauit populum. Ille virtutis au miratione, Potius si iustitia causae motus, patri S etialachrymis, singularici; beneficio, quo patriam
deuouerat, in P uocationis causa absoluit. Author Liuius lib. r.& ista prima apud Romanosas prouocatione reperio. P. Valerius demut Poplicola, qui ex quo in populit proponius esset, PopIicolae nome retulit, Cosul creatus ex aciis Regibus, in locu L. Tarquini j Collatini, Lucre-27t: ita viri,qui se cosulatu abdicauerat de genit de prouocatione protulit, cuius meminit Liuius lib. a. illaq; erat,vi a Consulibus, alijsq; Magi-gistratibus ad populum fieret prouocatio. Cuius, ut Dionys. Halicarnas. lib. s. verba retulit. Plutarch. in Valerio Publicola. Val. Max. lib. q. c. I. HOtOm. Paulus Manutius,& Anto Auguit
280쪽
De Regis Cath. p stansa. Cap. XXXIX. 23r
nus invaleria post Matrich. Zasi in Catalogo
Legu Antiquar.meminerui. Fuit aut e facta anno urbis. 1 f. secundum Livium, quem sequitur Carolus Sigonius, 3c Honofrius Pan uinius in Fastis eorundem Romauorum. Eiusdem familiae successores leandem legem prouocationis confirmarunt, prout in anno Urbis 3oq. L. Valerius P. F. P. Nepos Poplicola potatus, dum Consulatum gessit cum M. Horatio. M. F.aῖ M. N. Barbato. eam protulit: Ne t ullum quis Magistratum sine prouocatione crearet. Qui creasset, eum,iusq; , fasq; esset occidi: nemi caedes capitalis noxae haberetur. uam referunt Liui .lib. 3. Dionys. lib. Io. quam dicit Liui. a
M. Horatior & idcirco i plerisq; ea lex, & Horatia, &qnq; Duillia appellatur. Tertia vice M. Valerius M. F. M. N. appellatus Corvus Ras Consul cum Apuleio Pansa,eandem flegem e firmauit, & validiori forma sanciuit.author Liui. lib. io. Anno Urbis 43 3. Solis decem viris 3o potestas data esti sine prouocatione. ut docet si idem Liui . lib. 3. Sic etiam a Dictatorei prouocatio non dabatur,quod tactum fuit,dum creatus extitit M. Valerius Volesi F. Volusus, qui in Dictatura fuit Maximus appellatus: ut scribit Liui. lib. a. Licet primus antea creatus Dictator fuisset T. Lartius Flauus a R Cloelio Siculo Collega Consule,quem aliqui T. Largium appellant, Anno Nono ab exactis Regibus. Ab eo autem ad populum, nec ad alium prouocari potuisse.vltra Liuium . alii etiam dixere: ut
Dionys. lib. s. Macrob. lib. t Saturnal. Fel . Pompeius lib. i s. Fenesteli. de Magistrat. lib. t. c. 8.Sigon. α Panu in . in Faliis. Io. Zonar. Annal. lib. a. Plenius aute, Sc Perfectius quam alius qui iapiam Alex.ab Alex. Dier. Geniat .lib. cap. 13. Alexand. Sardus de Moribus Gentium . lib. 1. cap. 34. Sed tamen aliquando,etiam a Dictato.
31 re prouocatio fuit ad populum, t & ad Pi bis Tribunos: ut memorabile habemus exemplum apud Liui . lib. 8. Dum Fabius Maximus Ru-3 3 tilianus Magister Equitumi pugnasset eliciter aduersus Samnites absente L. Papirio Diis ctatore,magnasti', ac memorabilem victoriam reportasset: adueniens Dictator, Classico ad concionem vocavit, factoq; silentio, praeco,in Fabium Magistrum Equitum citauit. Is ad Tribunal accessit,ibiqi a Dictatore post solemnes interrogationes,ac responsiones,quod contra Imperium Dictatoris, ipso Inconsulto, maniis cum hoste conseruisset, morti damnauit: ortaq;
in Exercitum pene seditione, qui Fabio fauebat, quo eum ipsi Uictoriam reportauerant, de se interposuit, ut L. Papirius Dictator a sentetia discederet, sicq; etiam intercesserunt Legati apud eum existentes : qui aliud obtinere nequiuerunt, nisi, ut in sequentem diem, sententiae exequutio differretur. Iussusci: Magi iter Equitum, ut postero die adesset. Dubitans autem Diinatoris Iram exarsuram magis, clam
e Castris se subducens , Romam profugit: quem prosequutus Dictator, & ibidem illum
morti damnatum conclamauit,& praehendi euiussit. Pro Dictatoris Imperio conseruando, Senatus illum rogauit, ut poenam obliteraret:
Populus itidem ob praeciarum Victoriae facinus actum,ob merita Fabii patris,qui ter Con sui , & iterum Dictator fuerat: nec ab opinio ne sua discedere voluit. Vnde Fabius Pater, verba protulit appellationis,& prouocationis . mandoquidem inquit apud te, nee authoritas Senatus; nec aetas mea,cui orbitatem paras; nec virtus, nobilitasque Magistri Equitum, a te ipso nominati, valet; nec praeces, quae saepe Hostem mitigauere, quae Deorum Iras placant; Tribunos plaebis appello,& prouoco ad populum. Quae ampliori stilo scribit Liui. dicto lib. 8. Sed tamen si recte exemplum consideretur, prouocatio , iure ordina rio admissa non fuit; Cum Populus , Senatus, Tribuni, &Plaebs omnis obtestationes, & praeces pro illo obtulerint Dictatori, ut veniam erroris Adolescenti concederet. M Fabius Pater , Fabius Filius contentione obliti ad Genua procumbentes, de praecari iram Dictatoris non cessauerint. Tum Dictator, Silentio fa-3Φ eto. Bene habet ciuquit uirites: vieiti disciplina Militaris , vicit Imperii Maiestas, quae in discrimine fuerunt; an ulla post hanc diem
essent. Non Noxae eximitur Q. Fabius, qui cotra edictum Imperatoris, pugnauit: sed Noxae damnatus , donatur populo Romano , donatur Tribuniciae potestati,praecarium non iustum auxilium ferenti. Vive Fabi, F liciori hoc consensu Ciuitatis ad tuendum te, qui in
qua paulo ante exultabas. victoria. Viue id facinus ausus, cuius tibi ne parcs,quidem, si eodem loco fuisset, quo fuit L Papirius , veniam dedisset. Mecum, ut voles, reuerteris in gratiam. Populo Romano, cui vitam debes, nihil maius praelitteris, quam si haec tibi dies, satis documenti dederit,ut Bello ac Pace, pati legitima Imperia possis. Ex quibus a Liuio relatis . Fabius dimissus liber fuit, non quod prouocatione obtinuerit, quam quod ab eodem Di ctatore, tam diu rogato , poena condonata est. Et sic prouocatio a Dictatore minime permis. sa erati, ut nonnulli professi sunt: Plin. Caecit. de Vir. Illustrib. cap. 3I. & 3 a. Eutrop. Rerum
Roman. lib. 2. cap. a. Vale T. Maxim. lib. 2. cap. a.
Iul. Frontin. Stratagemat. lib.4. cap. a. Aduertendum tamen censeo, non semper
appellationes , ac prouocationes ad populum Romanum, factas fuisse,sed a Praetore qua do-33 queiad Cosulem. Extat percelebre exemplum apud Valer. lib.7. c.7. Genutius enim quidam liber homo, genitalia sibi sponte sua amputauerat: cum esset sacerdos Magnae Matris, id-