장음표시 사용
341쪽
ει Philippum ' Regem Catholi eum peruenit eo
ordine .atq; successione, quo & Regna Castel-Iae atq; Legionis, de quibus supra hoc eodem capite, scripsimus.
GRANATAE. Regnum hoc Bethici nomine prius appellabatur,t Baethi fluminet quod
Maurorum voce Guadalquibir dicitur deno- miratu. ipsum a Lusitania Ana fluuius, quem 66 Guadianar vocantu diuidit: A Maurorum ma nibus captum i Ferdinando Rege, & Regina Elirabeia uxore, sugatis quasi ultimo ipsorum exterminio, Mauris. A quibus uti alia Regna, recta sueeedendi linea, ac ordine, iure merito fiet ad Catholicum t Regem peruenit. Plin. cap. l.& 2.lib. 3. Lucius Marinaeus. lib. 1 . cap. I. 1. 3. dc
. Roder. Archiepisc. Toletan. lib.6. c. 31. C Iius Augustinius Histor. Sarrae. lib. a. Paulus Morigia in Histor. Religi. cap. s. Io. Boterus Relation. uniuers. lib. i. cap. 8. Ciuitas haec duo εῖ tam plexatur Montes ab Amne Darro diuiditur. in altero montium Arcem habet sortissimam, Athambra adhue Mauro nomine appel- Iatam. Domus pulchre,& maiori ex parte late. ritiae sunt: hortos abundantes, irriguos aquis, Fotes habet undis pellucidis scaturientes: ci cultus est duodecim circiter passuum millia, pulcherrimis muris cincta. continentes mille, M triginta propugnacula fortia duodecim tenet portas. Pulchra, quoad aerem temperies; Territorium , omniu, quae ad vitae humanae Usa sunt necessaria,copiosum: dicebatur pars Illiberis. Ab hac Ciuitate Granatae, Regno nomenso inditum. Granatat dicta a Granis Tinctoriis, pulchri coloris, quorum copia ibi est magna, quibus panni tam pulchro, vivoq; colore inficiuntur , quem latini Coceum appellant, Itali harmosino dicunt. de quo Antonius Telesius in libell. de Coloribus. cap 8. & nos plura diximus in Apologia aduersus sententiam Pil
ti, in Ciuitate Aquilae repertam.
HIsPALIS. Est Hispalis similiter in Baethiis
o ca sive Granatae Regno,& in illotannumera.
nandi primi filio, magna sarracenorem cladefacta: Hispalis tamen remansit intacta. Cum vero postea eadem urbs fuisset capta a Ferdinando IlI. Alphon si Legionis Regis filio, qui illam ab eisdem Sarracenis eripuit,a quo tempore fult eidem titulus Regni, separatim tributus, eodem etiam ordine successionis, sicut i & Granata ad Philippum t Rege nunc Regnantem peruenit , transmitteetur Deo auspiee ad DHippiam iutitorem,& post modu succes.si ue ad alios in perpetuum. Haec Hispalis Ciui x tas i pulcherrima est, Baethi flumine irriqua, prope quam in oceanum ingreditur. Ibi Nauigiorum copia semper existit diuersarum me cium, bidem applicantium gratia, quibus ex
mercibus, ac nauigatione est effecta diuiti j sceleberrima.Olim Romanorum Colonia fuit,& ex quatuor iurIdicis eonuentibus unus Ili spalensis erat. Plin. lib. t. cap. i. Solinήn Pol,
histori cap. 23. Pompon.Mela lib. I. cap. . lib. 3. cap. I. Ptolomeus lib. I. eap. 4 Marinaeus lib. I. 1.& is. Archiepisco P. Tolet. lib.s. c. a. Alphos.
Episcop. Burgens In Anace phale. 83. ubi dicit Ferdinandum longa obsidione illam afflixisse. cuius elaues ei ab Arabibus idcirco traditae fuere. Sibiliam hodie hane Ciuitatem vocant, 73 Indiarum, ac Noui orbis,inauigationibus nobilem. Cuius Regni meminit Io. Boterus Rela
CORDUBAE. Eodem tempore, quo,& Hispalis,eodem bello ab eodem Rege Ferdinanis do teapta fuit Corduba..ijsdem ciet iuribus eo demq: ordine successorio, ad Philippum tr.
nunc regnantem peruenit ur aut hores eosdem
habeo quos supra retuli. Prope eam est etiam idem Baethis fluuius; de qua Martialis lib. 9.attr
s Patria sulti utriusq; Senecae, & Lucani Poetae, de Auerrois Philosophi .vnde Martialis. lib.9.
Vnde de illa recte censuerunt scriptores, Sepraesertim Baptista Mantuanus dum ait:
corduba practantum genitrix Iacunda πιro umde qua Roderie. Toletan. lib. I. c. 8. lib.9. c. I 6.& i . Leo Afer Rer. African. lib. 1.
6 GIBRALTARIS. t Calpe montes prius di .cti sunt apud antiquos latinos, qui licet latitudine magni non sint, in altitudinem tamen erecti ingentes sunt,& ad mare usq; porriguntur*Αbilae monti Mauritaniae, siue Africae obiecti sunt. Sub monte Calpe urbs eodem nomine si .
77 ea est, i quae hodie Tarassa dieitur, quae Belon
prius dicebatur, sicut aliqui voluerunt appellata. Ego Tartessum illam fuisse celao, Carthe-78 iam a nostris appe Ilatam. tex Plinio libH. c. r. ibi: Cartheja, Tartessos a Graecis dicta. N Straho. lib. 3. Non ulli inquit Tartessum huius temporis Cartheiam appellant. Ptolom. lib. 2. c.
Liuius lib. 3 8. Columell. lib. Io. Horu verba faciens Pausanias in Eliacis dicit: Tartessum cette fluuiu Hispaniae esse tradunt, ost ijs duobus in mare descendenter Amni cognomine urbem inter utrunq; alueum sitam , omnium vero Hispaniae fluminum maximum, & praealtis vorticosum gurgitib , B thin huius statis homines nominant. Sut,& qui Prisco nomine Tartessum Carpian vocitatam dicant. Haec Pausanias. ω D. Hieronymus in Pro mio lib. 2 ad Galatas. Et oppidum inquit Tartesson, quod nuc vocatur Cartheja, Iones Grici homines locasse referuntur.& Pomponius Mela lib. 2. cap. 4. ubi asse.
res suam patria esse. In eo inquit Cartheja,ut da putant,aliqn Tartessis,& quam transuecti ex Africa Phaenices habitat, atq; unde nos sumus. Quo nullu, neq; melius,neq; verius testia
montu. Hanc Ciuitate laudat Pausanias ex aere in
342쪽
De Regis Cath. praestantia. . Cap. XLVI. 293
in loco su p. allegato. Ne Strabo in d. lib. 3. Laudat. ex piscibus Murice, &. Purpura Ureens. In Cartheia vero C rycas idest, Mitrices, & purpuras librarum decem . Data fuit olim a Ro- ρ manis haec: Ciuitas in Coloniam , natis ex militibus Romanis, de Mulieribus Hispanis. ut se tibit Liu.lib a. Carol. Sigo n. de antiq. tuta
ciui. Roman. lib. I. cap. 6. Culus notiti sine dum
haec transcribun rur meminit etiam Thomas Dorius de statu Italiae. lib. I. Duos hos montes, quos modici freti latitudo interfluit Herculisso columnas tappellarunt. Hinc Herodot. lib. 4. de Samiis verba faciens: Herculeas nquit γtraiisuecti columna I, peruenerunt in Tarteia sum. Quarum etiam inutionem fecit Iosephus de bello Iudaic. lib. 2. cap. 15. Gibraltar hodie locum dicunt, a tempore, quo det acto Roderico ultimo Gothorum Rege. Hispanias pos-8i sidete ex proditione Iulia nil Comitis Septae, cui suerat a Rege illata iniuria ob violatam 81 Cabanat Virginem Comitis filiam, fuit a Mauris captum, Duce Tarii Aben rarcha, vel Tarie Abenti et a quibus ob victoriam quam primus in illo loco,ex Arabibus reportauit. Monti nomen tributum, Gebel Tarie, vel Gebel Taris. 83 4 Gebet enim Arabibus mons est Taris vel Taric, illius nomen fuit, de proinde Tarteisus vel Cartheja Taritia hodie appellatur. A M in totur itaq; manibus recuperata est illa Regio t per Ferdinandum lU Sancti j IV. filium in anno circiter Ia s. de post modicum tempus perdita iterum, recuperata ab Henrico IV. Ioannis II. Regis filio, anno circiter i s .& demum cum
tota Bethica, siue Cranata, in qua montes con
tinentur, 'ndatu Zia dicta a laeticissimisti e dinando,& Elirabetha Regibus expulsa omni Maurorum, & Sarracenoru impietate ad Christi sidem adiuncta; a quibus ad Ioanna Filiam, 86 Caroli Caesaris matrem, & ad Carolum, S tabeo ad Philippum nunc Regnatem foeticissimὰ
peruenit, Sc ad suos, Deo volente,transmittetur. Ruorum meminerunt Quint. Curtius Histor. Alexandri lib. o. lsocrates. in Oration. ι 2.
ad Philippum. Diodori Sicul. antiquit. lib
Pausanias in Eliae. I eo Aser. lib i. Rodeta c. Archiepisco p. solet lib. s.c. i 8 dc I9. Alphon-sus L=s Burgens. in Atia cephaleos. cap 86. Eps eruntiensis Paralipomen Hispan. cap. l7. Vlti cent. Belua cen. in Specul. Naturali.lrb.3a.ci 5. Herodotus. lib. t. Phili ditat. in vita Apollonii.
lib. . c. l. Io. Boter. Relation. vii vers. lib. l. c.9.
37 MURTIAE. Mi irgis t haec Ciuitas Plinio
dicta lib 3. cap. t. est autem. de ipsa in Bethica, siue Granatae Regno . Orcola quatad Oo: d;cta. Murtia ipsa, ac Omnia Regno adiacetia a Maurorum,& Arabum manibus capta per Alphon sum Decimum Astronomum. ut voluit alter AD phonius de Carthagena in dicta Anaceph leosi. c. q. & ab hac via rec a transiuit ad Res 8 gem Catholicum Philippum t Secundum. Vel
si mavisi Iacobo Fortunato , Petri Il. Arag niae Regis filio. ut voluit Lucius Marineus Rer. Hispana c. lib. Io. cap. IS. Michael Riccius de Regib. Hispan. lib 3. Caelius Auetuli inius Curio Histor. Sarracen. lib. i. Boterus Relation.
uniuersa l. lib. l. cap. 7.GIENNAE . laeti adhue Hispani illam no-8st minant : Montesia dicebatur, t re Ia n Ara
bum lingua utuntur in hoc nomine conseruando : quod verbum , rerum coimam designat, quibus locus ille maxime abundit: & hanc significationem sibi a Mauris quibus da dictam
refert Lucius Marinaeus lib. r. cap. i. Montelam illam vocat Ptolom. lib. i. cap. G. in eius.
dem Baetiticae regionibus est si uata ; Eratque sortissimum oppidum , quod a dis iuriς occupabatur , de praesertim illud ten. bat Abenti ut os degenere Aboliaetet Regis Caesaraugusta
Jc i . Ruibus fuit ereptum a Ferdinando III. ut diximus supia de Regno Cordubae . de qui bus scripsit idem Maranaeus. lib. . cap. s. & iis p t causis,ac rationibus a Philippo t Reee possidetur. de quo Regrio mcmmit Caelius Augustin. Histor. Sarracen. lib. a. Boterus Relation. uniuersa l. lib. I. p 9.
G A L LAE C IAE. Regnum Gallaeciae est pro- a ximum Regno Castellae in Legionis, 1 quod flamen Dorius diuidit i Lusitania, quod cum a
Mauris teneretur. Alphonsus I. Astiirum & Legionis Rex Catholicus etiam appellatus, Petri
Ducis Cantabriae filius, ac Pelagi j ex Erini ei da filia generia Mauris, & Sarracenis cripuit:& postea a Fro illa, eius filio tutatum ab illorum incursionibus,&se passi in per lineam irin 3 pluries dictam , ad Matellatenis eius deni Philippi Regis Catholici devenit, ut supra notati Hiliorici tellificantu e. & de hoc loquitur Bo
CATHALONIAE. Sive nomen antiquit re- si tinuerit, ut dicatur Gothionia i a Gothi ς , sitie Gothorum Colonia : aut, ut Flavius Bloudus a iserit, Gothi, &A .ini. eam Regionem composito nomine significent. quasi Gothai nia, ab his duabus nationibus Gotholum,s 3 Alanorum, qui illam promiscuet habitarum rvtita declarauit Pandolphus Collenticius Histor. Neapolita lib. i. Albertus Ciatius in Suecia lib. 4. cap. 29. de IO. Magnus His oriae Gothor.&Suenon. lib. t s. cap. 7. Antiquitus vero fuerelli ergetae vocati, ab Illerda urbe, quae hodie 6 4 Leryda dicitur. ut notauit Ptolom. lib a. c. t. Plin. lib. 3. cap. 3. Eit inter Caesaraugustam, de Barcia monent posita, litterarum antiquissimo
Gymnasio celebris, pulchris aedificiis, ac templis ornata. fertili solo conspicua, aes ripas Si coris suminia posita, ob victoriam Caesaris,
quam contra M. Varronem M. Petreium.
Granium Magni Pompei Praefectos obtinuit,97 tnaeuiorabilis. de quibus Liuius lib. as. Trrraia
343쪽
eonensis etiam prius dicebatur a Tarracone urbe, Scipionum opere. Vel ab oto gerio Ca. thalo , qui fuit unus ex nouein Ducibus missis a Carolo Magno ad pugnandum contra Maia tos,quod scribit Marineus lib.9. Cathaloniam 'Teo ordine ad Regem Catholicumtvenisse,quo de Valentia. ac Regnum Aragonum ex comperto est.de docuit Petrus Bel iuga in Specul. Principum. Rub. y . g. fin. n. l. de Cathalonia scribit etiam nouissime lo. Boterus Relationum uniuersalium. lib. I. cap. 4.
NAVARRAE. Uaseonum Regnum antea di 9 cebatur, quod nouissime Nauarrae t Regnum dicitur. Priusquam dicam, qua via Regnum istud ad Philippum Regem Catholicum Peruenerit, aliqua tempora priora sunt repetenda, de ab illis postmodum ad tempora nostra descendemus. In Anno igitur Iesu Christi D
Ioo mini nostri. 9 i 1. Indicus, siue Henne custcognomento, Ams a. ex Gothorum Regum fami- Iia, Nauarrae Regnum a Maurorum manibus exemit, post quem spacio nonaginta octo an norum per quatuor alios Reges via recta usq; ad Sancti ; maioris filium Ramyrum peruenit anno. Io I7. a quo per decem, de octo Reges, usque ad Annum o. quo successerunt Ferdinandus A Elirabetha Reges Catholici coniuges, per annos circiterquadringentos sexaginta,recta quadam linea transmissium est. Ste. tit igitur Regnum istud penes Reges ex Go-roi thorum familia ivsque ad annum Dat ira g.
Quo Blanca filia Sancti j sapientis Regis, nupsit Theobaldo Comiti Campaniae, de ab iis stetit
Regnum penes Gallos, ac ex illorum originevsque ad annum Domini is 87. quo Carolus Tertius iunior Nauarrae Rex, mortuus tandem in anno typo. Filia eius Blanca, nupsit Marti .no Regi Sicili , Martini Aragonum Regis silio quo mortuo nupsit Ioanni, Ferdinandi primi Aragonum Regis filio Secundo. Post quem dierum quindecim spatio suecessit Gallo Fo-xensis . Post modum Phoebus spatio annorum v ginti quinque. demum Ioannes Allebretus Druidum Comes , de poth ipsum Ferdinandus, e 1 Rex Catholicus, ab ipso Ioanna, de ab ea Carcitus Caesar, de ab ipso Philippus nunc Re-ς 'an s. de quibus plene D. Reges Iacobus Mai-noldiis scribit. A cquisitionem hanc Catholicorum Regum, nonnulli criminantur, quasi Reges Catholici in foro conscientiae restituere illud Regnum Io t teneantur successoribus Allebretii inter
quos nimium se torquet, suo more Ioanes Bo. dinus de Republ. lib. i. cap. p. inuehitque contia Iuli uni Secundum Pontificem Maximum,
qui illud Ferdinando Regi concessit. Martinus, Arpi leucia Doctor Nauarrus in libello de Finibus Humanotu Actuum. quem scribit DonGabrieli delia Cueua Duci Alburquequensi, cum quaerit se cxcusare, quod odio ipsum haberet Philippus nex Catholieus; quasi dixerit,'
in foro conscientiae Regnum restitui debere, Be quaedam alia a Doctore Nauarro in aere figurata. quae nunquam ad Regem Catholicum. ne cogitatione quidem peruenerunt; ostendie per excusationem hanc minime petitam, manifestam sui accusationem,quod in eo, de quo se ipsum dicit accusatum, cu nunquam id sue. rit, verὰ id in mente gereret, propensus in an liquum suum Regem naturalem:quod de si ex .cusatione dignum foret, non tamen viro, Doctori iuris utriusq; , de praesertim canonici consumatissimo, qui cum in expurganuis conscientiae casibus tam diu annos consumpserit, considerare oportebat in foro conscientiae restitutionem fieri non oportere, quia dicta Bo-dini, non adeo magnifacienda sunt, quando eius verba nil aliud sapisit, quam innatam scriptoris natura qui cum ex suis scriptis demon Ios stret, de cum Lutheranis cum Caluinistis. de Hugoni itis sentire, palam est. odio tenere Ecclesiam Romanam , eiusque summos pro tem pore Pontifices. Contra quem l primo anno . quo sua scripta in lucem prodierunt, iam cumulaueram errorum suorum iustum volumen, contra quos scribere inchoaucram,alijs tamen impedimentis perficere opus non valui. Ad Doctorem Nauatrum redeo, qui debuit consi-
Ioci derare. Catholicii Regem t iam ex prosesso cognouisse hominem stud ijs deditum, α tamquam scientia, de probitate plenum,illum satis superque honorasse : ut ipse testatur in lib. de reddit. Eccles. q. a. nu. 9S Nec enim tanti Regis intererat, cu Doctorem Nauarrum, patronum aduersarium haberet, cum bis mille Regi h mines larent eiusdem farinae, de scientiae , ut quasi opinionem unius hominis pertimesceret; contra quem facile erat, plures opponere, qui Doctori Nauarro non solum obsisteret,sed eius opinionem omnino nihil sacerent. An sortὰ formidabat Rex, ut dictu a Nauarro crederetur , ut de Pythagora dici solitum fuerat, ipse dixit 3 Sed age quatuor verba eius causae costitutionis proferam: Si Ioannes Allebretus Io 7 tolim Nauarrae Rex , contra Ecclesiam Romanam, cum Ludovico XII. Galliae Rege, Ecclesiam eandem impugnante; pontificem delu.dente; Concilium contra Pontificis voluntatem , quinque tantum Cardinalium suae nationis sauore innixum, moliente ; Italiam deuastare comminante ; ut pluribus in locis fecerunt Iuliis Potiscis tamquam Pii, de amanti Gsimi patris monitionibus minime obtemperante; dc cum ipso arma sumente; excommunica tionis arma Ecclesiastica parui faciente; dam. na dc ruinas Italiae, de statui Ecclesiastico instigente; dum populorum afflictiones, hominum interneciones,domorum incedia, Ecclesiarum de uastationes ic rapinas, sacrilegia, i upraq;.
de stagitia etia in Deo sacratas Virgines, alia Meraua
344쪽
De Regis Cath. prestansa. Cap. XLVI. 29s
praua comisi stlant se deludi Iesu Christi Uica .rium. sic Pontificiam potestatem destrui.&an- nihilari quodammodo, summum illum Ecclesiae Catholicae Pontificem obdormire in utram. quet autem debere credebat Coactus tandem armis Ecclasiasticis vii, de contra Ecclesiae re. belles Pcedere qui tot laesera patrare .i Psam que Pontificis statuam aeream comminuere, e in illam more ferino saeuire, quoru aliqua describit Anton. Nebrissensis de bello Ni uariens. lib. 2. cap. a. Ex pluribus igitur licuit Summoto S t Pontifici contra eundem Regem; qui in
pluribus capitibus in excommunicationem, haeresimq; inciderat, isc in excommunicatione Pontificia perseuerabat, ipsam delendo,& mo. . nitiones contemnendo; tam ci rebellem Ecclesiae iactum, se putridum Ecclesiae membrum, Pontificia aut horitate ipsum a fidelium caelueiicere,& Regno priuare: ut in Appe dice post Collenticiu in Historia Neapolit. scribit Mambrinus Roseus lib. i. vol. 2. vi optimὰ in foro Poenitentiae decernit Iosephus Anglos Flor. Theolog. quaest. tit. de restit. ex bello. conclus. . parte a. oc E nostris Anastasius Gernion ius
de sacror. immunitat. lib. 3. cap. I 3. nu. L. Quiros dicunt istud Regnum iuret legitimo cocessum fuisse Ferdinando Regi.&succellaribus. Nec de quaestione ista dubitandum, quando
exacte illam tractauit Ioan . Lope E in Commentariis de Regno Nauarrae. ut audiui, cum hucusque non licuerit mihi illum videre. Habere autem Summum Pontificem potestatem tinniario ferendi Regna tex causa ab uno ad alium, non est nouum, nec credo aliquem de hoc dubitaturum; quod latius comprobatur ex con
trouersia quam scripsi impellente me illustrinsimo,& Reuerendi A. Diio Cardinali S. R. E. Vincentio lustiniano ubi tractaui . num potestas Teporalis mediate, vel immediate a Deo pendeat p ad quem me refero quia edenda erit in secunda Centur. controuers. Forens. siue consiliorum . Hoc unum mirificῆ notandum censeo quoad Regnum Nauarrae, quod primus, qui illudaiiMetapulti de manibus Maurorum. cum fuerit
Hennecus Arista , Ec alij luccessores Hispania. ruin Reges Regnum ipsum possederint no mirum si res,& Feudii, ac Regnum de facili Deus
Permiserit, venire ad succes Io res priorum Re-- gum, cum res de facili rc uertatur ad naturam Iia sua mi prim quam .arg. c. Ab exordio. 23 Distinct. c. firi. Io. q. . c. Cu dilectus. de cosuetud. l. Si unus. S Pactus ne peteret. st . de Padi. maxime cum ijdem Reges Regnum quaesjssent a
Barbarorum manibus, labore,erumnis, de sanguinu effusione. Ipsi autem, qui ex eodem sanguine non suerunt, Regnum ingressi sunt absq:
si id ore per medium Blanchae filiae Sanctii sapientis. II. quq nupsit Theobaldo Comiti Campania:Et post modum temporis succelsu altera Blancha Caroli III. Iunioris Regis Nauarr primogenita, cum nupsi stet Martino iuniori Regi Siciliae , Martini senioris Regis Aragonii filio Regnum apud Hispanos stetit. Quo mortuo, Ioanni primo Ferdinandi primi Regis Aragonum filio nupsit, de similiter apud eoiadem re in an sit. Ex his enim nati Blanca iunior primogenita nupta , seu desponsata Henrico Quarto Castellae,& Legionis Regi;& Leonora secundo genita nupta Galloni Comiti Foxensi,
sue de Fois, malis artibus, ac veneno , opera Fox ensis, & Leon orae coniugum e medio su lata Blaca, ut Nauarrae Regno potirentur quindecim tantum dierum spatio Regno aspirarunt & mortuus est, relicto Ioanne filio, a quo
Ph ebus & a Phoebo alter Phoebus iunior: qui omnes vix annis viginti quatuor Regno potiti sunt. α cxtincti, superstite Catherina, quae nupsit Ioanni Allebreto ultimo Regi ex ea familia, qui tenuit Regnum octo circiter annis
A cuius manibus illum eripuit Feldinandusii 3 Rex Catholicus t inuictis armis: Cuius acquisitionem defendunt iam dicta, praeter ea , alia etiam: quia cum simul iuncti essent contra Pontificem, cie is Pontifex foedus haberet cum Ferdinando,& cum Rege Anglo ad profligan dum Ludovicum Galliae Regem, contra quem per Aquitaniam ingredi, viam petebant, sed tamen prius per Nauarrorum Regis confines transeundum erat, hoc instanter, & Angliis,&Hispaniis a Nauarro petebant. Quod Gallus Rex praesenties per Amanium Allobretia Dor- ualum legatum apud Nauarra instetit, ut An glos Aquitania pelleret, quod facere ille n gauit. Dumque ille instaret, ut hostium transi tum impediret, Nauarrus se impedire pose negauit. Tandem precibus victus, & coactus,ac etiam largitionibus inductus,quod Stepha
norari j addixissent suae ditioni Principatum
Biarnensem , antiquato decreto senatus, quo Regi Gallo fuerat addictus antea, foedus cum
Ludovico ini j t. Vnde quis illi persuaserat, ut . transitum impediret,quando inum concedere debueratiquod factum, non Historici solum allegati,sed nouissime Ioannes Nicolaus Dolio-nus in Compendio Historiar. lib. . Sc antea dixerat Arnoldus Ferro inus Hutoriarum Galliae. II lib. . Transitum' vero impedire contra ius diuinum est,ut paret exemplo Mosis Deutero-nOm. cap. r. dum ibi dicitur: Misit ergo nucios
de solitudine Cademoth ad Sehon Regem Heris se boni verbis pacificis dicens: Trati sibimus
per terram tuam; publica gradiemur via, non declinabimus neq; ad dexteram, neq; ad sinistram; alimenta precio vcnde nobis, ut vescamur,aquam pecunia tribue,& sic bibemus. Tantum est, ut nobis concedas transitum, sicut fecerunt fili j Esau. qui habitant in Seir,& Moabitae, qui morantur in Ar, donec veniamus ad
345쪽
Iordanem,&transeamus ad terram, quam D minus Deus noller daturus est nobis. Nolui que Sehon Rex Hesebon dare transitum , subiungit. Dixitq; Dominus ad me. Ecce cspi tibi tradere Sehon.& terram eius: incipe possidere eam: Illos veris omnes occiderunt in ore gladii.& Ciuitates illorum destruxerunt. quorum meminit Iosue cap. 2.&ς.& ι a. & lib. 3. Esdrae. cap. 9.& hoc idem cecinit David Psalm. I 3 .dc
16 das Machabaeus, cum duceret exercitum,&trasitus illi per Ciuitatem Ephron esset necessarius, cum aliunde illum non haberet, quem Per nucios modeste pet ijsset, dc negaretur; ferro sibi, de exercitui, ac armi S viam a Peruit,vrbem expugnauit, cepit, deleuit,& incendit; tantiq; ex Ciuitate illa deleti sunt, ut virilis tantum sexus strages viginti quinque millia hominum facta fuerit, eiusq; possessiones & bona illorum possederit: ut scriptum est Machabaeor. lib. i. cap. . & scribit Iosephus antiq. Iudaic. lib. I a. cap. I a. Ex quibus patet minus recta sentire illos, qui dicunt Regnum hoc nullo iure suisse quaesitum: Post cuius acquisitione idema a 'Ferdinandus Rex t Catholicus, licet senex, cum despolasset Germanam Fuxeam Comitis de Fois sororem, Regis Ludovici XIL ex soro . re neptem, de quo Mambrin. Roseus Historiar. at 3 lib. o. illa cslsit eidem t Regi Ferdinando, omnia iura Nauarri Regni, quatenus aliquid iuris illi competeret . quod, de idem Bodinus asseruit dicto lib. i. cap. . Sed iam transeamus
Renatus Choppilatis de Domanio Franciae. lib. 3 cap. I. nu. io. inquit: Nauarros, si tot Principes ac principum familias, non essent experti, iugum extranei Principis , nunc existentis,
de Rege nostro loquitur detrectassent:
Troiaq; nunc flares, Priamiq; arx alta maneret.
Miratus sum virum Iure consultissimum, quem ris semper mihi inter niaximost duxi de Historiarum scrutatorem diligentissimum,& de Pontificibus, Ecclesia Romana,& illorum authoritate , ac Maiestate, optimὰ meritum, quo otire Proruperit ad Nauarrorum animos accendendum, ipsosq; impellendum, ut Regi suo rebellaret. Debuit Ludotii cum Regem imputare, Prao quasi coactum Ioannem l Allebretum Regem induxerit, eiq; prauum consilium praebii erit ut suae saluti consuleret propriam amitteret, sub spe defensionis, ac recuperationi elaciendae, quam nunquam praestitit: qua spe delusus, re-inia sit ille Rex sine Regno: cum debuisset Ioannem Regem taxare, quod proprio detrimentono prouiderit, eum iter negauit,omni iure debitur 3. Cur non proposuerat sibi exemptu Roberti Guis cardi si ij Rogeri j p qui ob iter non
cocessum, ac transitum minime datum per sua rat Regnat ab Emanuele Comneno Imperato.
re Constantinopolitano, exercitui Christiano
rum Principum, qui ad recuperandam Civita. tem Hierusalem,ac Iesu Christi sepulchru transierat; aegre serens transitum tributum, dulcia. ria, aliaq: comestibilia. quo exercitum perde ret, cum confecisset; ira percitus, solus illi bellum intulit, insulasq: Corcyrem, ac Eubeam, Corynthum insuper, Thebas, Dyrrachiu, alia iaque complures urbes eripuit; ipsoq; vidente Imperatore, Burgos Constantinopolitanos in incendit . ut latius dixi supra. cap. 2. Sed tantae sunt nostrorum Catholicorum Principum vi tutes, illa in subditos beneuolcntia utuntur, ut etiam non subditorum, sed externorum animos rapiant. Nonne a principio, quo prima vice Blanca Sanctii Sapientis filia nupsit Theo-ia a baldo Comiti Capano, iuravit viri ille, pro
se , ac successoribus perpetuis futuris temporibus foedus tenere cu Hispaniarum it egibus, de nu quam illos fallere ut veridicὰ ipse etiam Ioannes Alebretus Rex dixit quod optime ac fideliter retulit Arnold. Ferron. in dicta Histor. Gallic. lib. o. quo stante incidit in periurium,1 a 3 ex quo i seu dum amittit. ut post Alexand. in
sit. 137. nu. II. Matth. de Ass hct. in c. i. 6 Nam siquis. nu. 3 .6c in g. Similiter. nu. 26. Qui b. mod. ud .am iit. licet non ex omni periurio , laudo priuetur. ut in c. I. S. Illud. quae sit prima caus. bene Lamiti. de voluerunt supra notati Doctores. dc Francisc. Sonsbech. iuris laud. parte i a. nu. ia. Non enim praestitit iter Resti Catholico, nec victu alia per iter; de receptabat. ac unionem fecerat cum hostibus eiusdem; ex quibus, de ali js debebat Regnum perdire, de quibus
latissime Raph. Comens. in consit. t 6 I. Ioan . de
Ana n. in consit. 7. Hieronym. Grat. in consil. r. num. TF.8O. Vol. I. Omitto causas alias enume
rare, ne plus debito detinear ; satis enim cautius fuit subditis, ut quaesiti olim a manibus Maurorum &ad fidem Catholicam redacti Hispanorum Regum opera,ac ipsi possideremur a Catholicis Regibus, cum omnem Hispaniam Oceano Mari circunda tam , de diuino iudicio, altissimis Pyreneis montibus clausam , possideant, de ipsam a Gallijs diuisam, no recte stare sub alieno Dominio in angulo ciusdem terrae Sr sub principe de Republica Chr: stiana nobene incrito. Sub nostris namq: Principibus illorum fides semper candida fuit ac intacta Ecclesiae Romanae obseruata, quod forte sub alio Principe ambiguum est, an eis obuenisset, habent enim exempla vicinorum, qui a fide Catholica discesserunt. HUNGARIAS. Pannoni apud Latinos sunt Ia Hungari appellati, mi Greci dicunt. t Scythica gens, Hunnica dicta, quae cum Attila coinrum Rege has prouincias, & loca consedit,ias caput Regni faciens Sicambriam, quae t Buda antiqua dicitur a Buda, seu Beda , vel Bela
Attilae stat re, quod fuit anno Domini Noturi Iesu
346쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XLVI. 29
Iesu Christi ei re ter oo. Hanc gentem postea
ab Arnulpho Imperatore , dicunt vocatam, ut eos socio haberet, dum eum Morauis bellum gerere deheret. Hi Germaniam primo aduen tu vastarunt,Graeciam. Macedoniamq; ,& multas eorundem locoru Cinitates sit hegere, quas tributa pendere eoegerunt. Italiam ingressi magno agmine. bis . ac ter,victoriam reportarunt. Ii post modum in Pannoniis resederunt sub diuersis illoru Regibus post Attilam ;quorum aliqui successores in Scythiam rediere. I 6 Post enim Attilae mortem, Aladarius t&Caba filii pro Regni successione decertarui. Succubuit autem Aiadarius in bello cum Ardarico Gepidam Rege,&Caba filius alter in Scythiam reuersus est. Hunni vero maiori ex parte in Pannoniam remanserunt.Cumq: iam diu sine Reetestetissent, per legatos in Scythiam tra missos, Attilae successores vocarunt: Cumq; Caba filius Attilae genuisset Pedonem, Fedo Ugech, Ugech vero Uendum, Elendus autem Alinum. Almus vero Ariadum hie Ariadus it rum ex Attilae successoribus fuit Panon te Rex;
post quem Zaithan filius, & ab eo Tossonus,&ab hoc Gaira, qui fuit primus Pannoniae Rex, a i qui fidem Christianam esset amplexus, qui I 28 fuit Bapti ratus a sancto Adalbertot Episcopo Pragensi , una eum Stephano eius filio, qui
similiter fuit in vita, & morte miraculoru gl lay ria clarus,'in sanctorum numero relatus,& hoe fuit in anno Christi os . quorum Omnium meminit Aeneas Silvius Histor. Bohemiis cae cap. 36.lo. Candi d. Histor. Aquileiens. lib. 3. Germanographiis . lib. 3. Martin. Cromer. Hi stor. Poloni c. lib. 3. Caesar Cardinalis Barcinius ad Martyrolog. die a 3. Aprilis. Anton. Bonfinius Hiitoriar. Ungaracar. Decade. a. lib. l. Alberius Crantius in Uuandalia. lib o. cap. s. in
de sic Ungaria per plures successores, de alios etiam in sanctorum numero relatos Reges gubernata extitit. de quibus vltra iam allegatos scribit Michael Ritius de Regib. Hungar. lib. I. 2I o in fin. 6c lib. x. in princi p. lus. quod i habet Rex Catholicus in Regno Hugariae tamquam Rex Neapoli, & Siciliae, descendit ex eo quod Rex Carolus it. habuit uxorem Mariam filiam Stepham U Regis Hunga diaet quia mortuo Lais dillao IU. Rege Stephani filio absq; prole,successit in Regno eadem Maria de ex eius persona Carolus vir, & Carolus M melius Mariae filius, qui fuit per Sedis Apostolicae legatum Coronatus Rex Hungariaei ut testatur Padolphus Colle nucius Hiltor. Neap. lib. s. & qui eum ad verbum sequitur lo. Baptist. Carrata. lib. t. Michael Ritius Regum Hugar lib. a. Et post eum fuit alter Carolus dictus ab Italis Carcibertus, cum Carolus Humbertus diceretur: ab H ungaris tamen Carolus dicebatur, Rex potentissimus,qui annis decent,& nouem moderatus est;&post ipsum reliquit filios Ludovicum , Anis
dream, & Stephanti. In Regno suecessit ei Luis do uicus,qui quadraginta. & uno annis regna auit, fuitq; electus Rex Poloniae,quoru Regnum tenuit annis duodecim , ut sunt testes Michael Ritius in lib. a. de Martin. Chrometa in Histori
Polo n. lib. i . Huic successit Maria filia, uxor Sigismundi Caesaris i quibus nata est Elirabeis tha, quae nupsit Alberro Austrio Imperatori Quinto eius nominis, sed Secundo Caesari; ex quibus natus est Ladis laus, qui & ipse succeia sit in Regno . a quibus Reges Catholici titului 3 i habuere: t ex pacto etiam cum eo inito , ut titulum Regis Hungariae, Austriaci retinerent: ut dicit Uuolsgangus Larius in Genealog Αustriaca. lib. a. Ab anno autem is I . peruenit in Ferdina dum Austriacum Imperatorem , a quo in Maximilianum Imperatorem filium,& ab eoisi in Rodulphum Secundum nunc t imperatore S Hungariae Regem. Horum meminit Petri Messia in Vuencesta o cap.i. Collenia c. lib. s Carrata. lib. s. Cromerus lib. i 3. & I lMichael Ritius. de Regib. Hungar. lib. 2.
DALMATIAE, CROATIAE E. Et si eon
I 33 cludi potuisset eodem rure, Catholicut Re gem hoc titulo insigniri,quo,& Regno Hungariae; ponuntur tamen tamque diuersa. Sunt v
ro Dalmatia,& Croatia ambo in Illyria omnes I 3 originem ducentes, ex magna t Slauorum gente. Non solum enim. Dalmatae , Illyrii, Carpathij, Istrij. Hungari, sed etia Bulgari, Bosncn ses. Moschi, Pomerant, Carni, Croatae. Rud j, alijq; permulti . ut est videre apud tornandem de Reb. Gethicis. Gregorium in Epist ad Episcopos Istriae . Vultichinde de Rcb Saxonum.
Martin. Cromer. Rer. Pollini c. lib. I S. 3 Dalma.
I 31 tiam enim,Croatiamq; possederunt i Neapolitani Reges ubi iubiecerut Dyrrhacchium. Fuere enim Dyrrhachi j Duces,ac Zarae in ea de Dalmatia Domini,quam Iaderam, vocat Popo nius Mela.lib. a. cap. t. in s. dc iterum illam venias didit Venetis Ladis laus Rex pro t Florenis
centum mille; ut sunt aut hores Collenucius, de Carrata in Historijs. lib. s. Io. Nicolaus Doli nus Histor. lib. . Ex alia etiam antiquiori caui 37 sa copetit ius Regi Catholico, uti Regis Siciliae, & Neapolis super Dalmatia. N Croatia, ex quo Robertus Guiscardus Northmannustas i Dux Apuliae,& Calabriae ac noemundus, Rogerius I. Siciliae, de Neapolis Rex, diuersis teporibus, Thebas Corinthum, Jhraciam Dal.
matiam, Dyrrhachium, oc Eubocean acalia illarum Prouinciarum oppida coeperunt ac subegerunt, atq; expugnarunt: ac M'chaelem Dio. crisiariu imperatorem occiderunt. & Alexium Comnenum Imperij consortem sugarunt, magna illorum facta oecisione. Post quorum victoriam, Reges nostri suis titulis sunt honorati. de quibus Collenucius Histor. lib. 3. Zonaras Annal. lib3. Nicetas Chomata Annal. Costar inop.
347쪽
lib.t.& a.& plurIes. Carrasa lib. 3. Michael Ritius de Regib. Sieil lib. I. Thom. Faceli. Histor. Si eul. De eade. h. lib. . Dolionus in Compend. Historie. lib. 3. Iisdem etia titulis utebatur C resus Caesar , ut dicit Gulielmus Zeno carus inei' vita. & patet ex suis legib',& Pragmaticis.
VTRIusQUE SICILIAE . Neapolitanum
Is Regnum, ac Siculum nomine utriusquet Siciliae appellari, hoc ultimum ultra Pharum,illud vero Neapolitanum citra Pharum, eum dicant Siciliae Insulam eum suo continente Calabria fuisse prius iunctam,scripsi ad Bel iuga in Specul.Princi p. in procem .in verb. Siciliae. Quibus nune adde Ouidium Metamorphos. lib. I s. di
2, tine freta tareamevηt,raathle quoq: iocta fuisse Dieiιαν Itadia, donee confinia Pontus Abstulit, o media tellurem reppulis ista. Insula autem Siciliae per Sarracenos, fit Arabes occupata extitit tepore Michaelis Balbi Amorrhaei Imperatoris. Erat enim Siciliae Insula sub orientis Imperio, ut in hoc libro pluries diximus, ipso Imperatore negligentissimὸ se ger , o te, ut qui cum esset Amorrhaeus, nihilo a Iudaeis dissentiebat, praeterquam quod Circumcisione non utebaturi in caeteris vero multa ne Pharia asserebat, & inter caetera,vsui sacrarum
imaginum erat infestus r& ob hoc Nicolaus Papa I. Ponti sex mirae s nctitatis, plures ad eum Epistolas direxit, pietate Christiana,&sanctitate refertas,ut in operibus eiusdem Pontineis videri possunt. Huius Imperatoris tem Pore pro eo, Siciliae insulam regebat Euphe- t mius t Graecus, qui amore cuiusdam Moaniatis Virginis accensus, eo furoris,ac Irae, Pe citus est, ut suorum Militum manu Armata, irginem inuitam , ac reluctantem δ Monasterio extraxerit, ad domum asportauerit, virginita tem maculauerit, & in concubinam habuerit; Non Dei, non propriae conscientiae, non homi- Num timorem pertimescens. Cumque duo fratres puellae, Italiae Exarchum ad ijssent, ac de sceleris iniquitate conquererentur; Ille tim re, vel amore in puniendo facinore, connives, ac negligens, toti Insulae multarum, & grauiuerumnaru causam praebuit. Videntes enim illi Exarchum cotra ius,ac fas,maleficium consensu tacito velare, Constantinopolim petierunt,& rem omnem Michaeli Imperatori detuler utrqui, licet similis eriminis, & ipse ibide reus e Glet, Exarcho in mandatis ordinauit,ut Euphemio petnas daret, ipsumq; ligatum, naso truncaret, re per ciuitatem sic circumductum, morti traderet. Euphemius Imperatoris ordine pre sentiens, eidem rebellat, Maurosq; adiens, de tradenda illis Siciliae insula couenit , ab Abrahamo Albo, tunc apud Carvenum ciuitate Rege. Tuneti enim ciuitas,quae post modii Regni titulum dedit,parua tunc villa erat.Fuerui sub
Alcamo, Duce Saraceno missi in eadem insular a quadraginta mille farra een I,qui ab anno eIN
citer 8at. quo ista sunt gesta, per ducentos triginta quinque alios serὸ annos Insulam tenue runt. Quamquam anno 8 28. hoe fuisse Uuolngangus Drectisterus .& demum illis in annosa o. strenuὸ obstitisse Bonifacium Corsicae Comitem, & deinde Georgiu Maniacem Prothois spatarium Constantinopolitanum ab Imper tore missum. Tamen Io. Zonaras Annal. lib. 3. Euphemium fuisse Siculum; quod veru non este veritas ipsa demonstrat, ut melius dicit Thoamas Facellus Historiar. Siculari Decade. r. lib. 6. cap. I. Sed Zonaras uti Graecus, & Siculorum odiosus, uoluit notam hanc a Graecis eximere, ut Siculos infamaret,& notam ipsam eis tribueret. Iacuit itaque tam longo tempore eade ininsula sub Sarracenorum, & Maurorum Imperio,
Christianis Principibus tam facinus indignum ferentibus,&oscitantibus: donec Robertus I 3 t Dux , Rogerius, & Bo emundus Principes
Northmanni, maculam hanc a Christianae Rese publicae nomine deleverunt, & ad Catholicae Ecclesie obedientiam gremiumque reduxeruta Et hoc modo insulae Regnum, Siciliae ultra a P pellatum fuit. Simili modo, cum quaesiuiliane Regnum Neapolitanum, similiter , Siciliae citra appellatum suit. Quantum autem attinevad eorundem Regnorum Domini v antiquius.
x nulli dubium, illa i Romanorum Imperio stibi acuisse, a quorum manibus Gothi illa eripuerunt,& ab eis Uuandali,ab Uvandalis Longobardi,& post Logobardos, imperatores, praecipue Graeci, a quibus venit, praesertim insula, ad Sarracenos, ab ipsis ad Northmannos, qui primi fuere,qui Regni titulum quaeli erut quo aute iure, & quomodo Ecclesia Romana in eis ius habeat late dica infra cap. 7.) Northmannis successere Sueui, post Sueuos Andegaven ses,& ab his Aragonenses, & ab his post modii 1 s transmissa sunt Regna ad Austriacos,i penes quos hodie haec Regna reperiuntur, & Perpetuo Deo permittente conservabuntur; eode, quo pluries diximus ordine,sicut in Hispania. rum Regnis hoc eodem capite declarauimus. De his late Hugo Falcandus, Pandolphus Colle nucius,Carrata,Facellus ac alij Historici plenὰ scripsere. De insu Ia etiam meminit Anselmus de Imagine Mundi. lib. . cap. 2O. Vincent. Bellua censis in Specul. naturali. lib. 32. cap. aci. Petr. Bel iuga in Specul princi p. Rub. 349. Ultimo. num. I. inuando autem inuestitura horum Regnorum a Romanis Pontificibus laeta fuerit dicam infra ca. 7.48. Vnde ridiculum redinditur,quod scribit Diodor. Sicul. antiquit. lib., 3. fuisse lolao a Deo responsumtin insula Sici. 146 liae eius Coloniam, libertate t perpetua fruituram. Quam vana autem fuerit haec illoru Dq-moniorum prophetia, non est cur ego labore,
348쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XLVI. et
SARDINIAE. Lybi eum Mare tenere Sardi I ετ niam insulam, scribit Salustius . t Asrieum scribit Pompon. Mela lib. a. cap. .& Sardiniam a Sardoo Hereulis filio appellari voluerunt: ultra alios Strabo lib. 3. Iul.Solin. in Polyphistor.
c.ς. dicta quandoque 2 Myrsilo . & Chrysippo Ichnusai similitudine vestigii humani, quod 148 D . t Graeei dicunt. Vel ut Timaeus , & alii
Sandaliotes dicita a Soleae evigia, quam Graeci, μνώλων appellant. Hinc Episcoporum Calceis o t Sandalia vocatur. Hodie Sardiena, ut Plin.
et aut hor. lib. 3. cap. I. Multarum,diuersarum
que gentium,diuersis quoque temporibus hac insulam gentes habitarunt. eorumq; Colonias deduxerunt quas late descripsit Pausanias lib. io. Haec insula fertilis est, ae frumenti feracis-I o sima, to uium, caseorum, vini, piscium, aliarumque rerum e de qua Baptista Pius
& Franciscus Petrarcha Et erasso diues Sardinia caelo. Ob Aquilonis vero flatum quo insula caret, eoq; non purgatur, aerem esse ibi pestilentem profitentur: quamquam ibidem nec Lupos gi.
t i gni, nec serpetes t venenosos ibi esse velint, de quibus proluiscue Silius Italicus:
Serpentum tellus pura,ae viduata Hueno, Sed tristes eaelo.σ multa vitiata palude.
Vade Lucius Florus Sardiniam pestilentem aP pellauit, de qua, & Martialis ait. Nullo fata loco possis exeludere, eum Mors
Venerit in medio Tibure, sardinι aes .
Hinc Cicero,Tigellium quendam Sardum hominem, ait, patria sua esse pestilentiorem. de eadeinsula plura scripsit Nicolaus Leonicus de va. ria Histor.lib a. cap. I. quae acceperat a Pausa. nia in loco supra allegato . & similiter Beatus
AnseImus de Imagine Mudi. lib. l. c. 1 o Tom. . alia multa tradidit Diodor. Sicul. lib. s. Germa- nographus lib. a. Fracisc. Ferretius Eques Aaconitan. Dialogo Nocturno. 8. Thomas Facelis Ius Histor. Sicui. Decade. r. lib. l. c. l.& ante eos Aristoteles de Reb. auditu admirabilibus.cap.
sue: Fuit hec insula sub eisde, Romanis.& succeisue Gothis Giscis ac Sarracenis: Ex quibus dum eiset, Musacto Sarracenorum Rege domi-I 3 i nante i Pisanis insula capta t victi Sardi, Christiano nomini .& Christianae fidei obtemper
re coacti fuere. Et cum illi, contracta itersi manu ,Sardiniam recuperassent; Pisani,& Genuenses societate contracta, communibus viribus, bello, Sarracenos agressi. illos insul ε discedere coegeri t. Ex victoria ἰenuensibus praeda, Pisanis insula cetitit. Hi insulam per quatuor iudices maiores administrarunt, qui tem Porum
citris, perfidia ducti, insulam sibi ipsis quaes runt Reges cffecti, sicq; paulatim a P: sanis discesserui. Inter hos Reges Boriso dictus unus, alius Torci totius, Littius etiam Feclerici Imperatoris naturalis filius , de quo plura Collenuincius in Histori Neapolit. lib. 4. & Albertus Crantius in Saxonia lib. 8. cap. I 8. qui Mutiis 3 nensium medio t a Bononiensibus captus
extitit in anno D. N. Iesu Christi. II o. quo an no mortuus est Federicus eius genitor Postmodu in anno iis . Mel circiter Bonifacius Octavi
Is 4 uus Regno Sardiniae in uestiuit i Iaeobum Aragoneum, ut testatur idem Collenucius lib. 3. Et demum Alphonius IV. Mitis appellatus, qui patre uiuente cotra Sardos, qui ad Pisanos defecerant,expeditionem habuit,& victoriam Iss reportauit, ac insulam t Aragoniae Regno adiecit in anno i 327. Ab hoc deinde per alios
Reges, ve de alijs Regnis supradictum fuit is 6 ad Philippum t Regem Catholicum peruenit, de quibus etiam Lucius Marin us reru Hiis spani c. lib. I. capit. 11. S: 1 3.& Petr. Bellu g. in Specul. princip Rub.ῆ . g. Ultimo. nu. I. Habet insula haec ciuitates plures,quarum pulchrior,& aliarum maxima, structura. & situ munitissima Callaris est . Ex ista insula, Diui Augustini Episeopi Hipponensis , & Catholicae Ecclesiae Is 7 Doctoris Maximi. sacratissima ossa quq ta sarracenis impie foedabantur, translata sunt Papiam. opera Luit prandi Longobardorum Regis, qui indignum hoc facinus tollere cupiens a Sarracenis maximo illa pretio redemit. Qui cum Genua peruenisse audiuisset, ibi illis obuiam fuit,quae cum miraculorum magnitudine fui gerent,magno honore ipse coluit: cumq; eo ex loco a ministris, ulla nec arte, nec vi moueri possent, re vehementer turbatus Rex, in te ram prostratus,flexis genibus : Sancte cofessor
inquie) si tua hinc olsa tolli, & Papiam traia ferri propitius patieris, spondeo me Templa
in tui honorem et dificaturu. Quae ubi vota concepit,olsa subito nullo molimine sustul it,& Papiam, effusa eum Clero obuiam Civitate deuexit: ut sunt authores Bernardus Saccus Histor. Ticines. lib. Io.c. a. Carolus Sigonius de Regno Italiae. lib. 3. post Paulum Diaconum de Gestis Longobard. lib.σ.ca. I . & Adonem Uiennens. Chronicor. .Etate 6. Mitram tame, ac Baculum eiusdem Saetissimi viri adhuc in Sardinia asse uari scribit elegans Iurisconsultus Io. Franciis scus Fara Saxarensis in Commentar. de rebus
Sardois; ubi plura de eadem insula scripsit, ac
nonnulla etiam Vincent. Beluacens. in Specul. naturaI. lib. 31. cap. 1 I. &in Specul. Historial. lib. I. cap. 83.
is 3 CORSICAE. Insula Corsicaei a Graecis Cyrnos appellata Ptolomaeo. lib. 3. c. a. & Diodor. lib. F. de qua multa ibi de tradidit. Strabo. lib. . Plin. lib. . cap.6. Anselmus de Imagine Mudi. lib. .c. 1O.TOmo t. vinc. Beluacens. in Specul. na durat. lib. 31. e. a I. In Mari Ligustico sita est ,
i ς modico dillat interuallo miliet circiter parusuu ab insula Sardiniae. ut scripsit Nicolaus Leonic. variae ni stor. lib. t. c. I. pluraq; de hac in suisla Ictibit Pausanias lib. io. Haec eadem donata
349쪽
Ico fuit a Carolo Magno 'Ecclesiae Romanae . ut testatur Paul.,Emil. in eius vita.Ioan. Titius in Chronici Regum Gallor. in eodem Carolo .ct voluit Carol. Sigonius de Regno Italiae. lib. 3. Eandem etiam insulam Corsicam eidem Ec- si clesiae donando confirmauit i Ludovicus Pius Imperator in anno circiter. 8i . ut testis est idem Sigonius . libr. occupata post modum a Sarracenis Corsica unde Corsis fuit data a Leone IV. Summo Potifice tunc temporis in Burgo, quae Ciuitas Leonina dicebatur. habitatio. ut scribit Caelius Augustinius Histor. Sarraceni c. libro secundo. Illa i Sarracen x61 rum inanibus a Genuensibus test erepta, quos expulierunt Pisani. Eandem post modum Bonifacius octauus summus Pontifex per in . 363 uestituram concessit Iacobo II. Regi Λα-gonum, & semper postmodum cum Aragoniae Regno stetit unita . Vnde idem lacobus Rex,
α Alphonsus eius filius Apostolicae sedi exi de, fidei sacrametum apud acta eiusdem sedis 16 Apostolicae descriptat praestiterunt; Quibus
Summus Pontifex census portioncm , quam pro eisdem Sardiniae, & Corsicae Regnis tenebantur, remisit. A quibus ius habet Rex Ca-iss tholicus, ut dictu est de Regno i Aragoniae , sibiq; spectat ad eundem Regem, ob in uestitu ram ei factam ab Apostolica sede tamqua Domina per donationem Caroli Magni, Pipini, Carolomani, Ludovici Pij, & aliorum; Et quaquam hanc insulam possideant Genuenses, tu re ne, an iniuria non est meum r Philippi enim nostri Regis Catholici gratia omnes fouentur. Vnde non mirum si ab eo Genuensium Respuishli ea in possessione minime turbatur. Tu quia est de omni Chiistianorum Republica optime merita; Tum etiam quia maxima viroru Principum Genuesium multitudo in omnibus suis Regnis, Dominia magna, & amplissima possideat,&Ob eoru innumeras Diuitias toti Christiano orbi sunt praesto Sc in asperis conflicti-hus,ac necessitatibus, Principes Maximos eorum opibus semper adiuuarunt.
MAIORI E, & MINORICAE. Istae insulae Balearides appellatae, quae a Graecis Gym- 66 nesiae dicuntur a fundae iactu quia rectius , quam reliqui funda lapides iacerent. ut voluit Diodorus Siculus libro 6. de quibus Virgilius
lib. I. Georgic. Stuppea torquentem Balearis verbera Funda.
Sie etiam Beniamitet atque habitatores Cabaa, cum essent pugnaturi,csi alijs Israelitis ob sc Ius patratum in uxorem Levitae , inter caeteros I 6 t habuerunt eos,qui fundis ad certu iacientes, ut capillum quoque Possent Percutere . ut habetur Iudice. 2o. oc scribit Ioseph.antiquit. 168 Iudaicar.lib. s. c. 1. Et David tandas usus aduersus Philistaeos, qua Golia occidit. lib. I. Restim .c. 17. HebraeoSq; funditores Optimos appellauit idem Ioseph. antiquitat.iudaic. lib. . cap. . fundae inuentionem Plin. lib. 7. cap. ss Phoenicibus tribuit. Adeo vero Baleares iactulandae periti erat, ut apud eos pueris cibo ve-r69 sci non t permitteretur, nisi illo in loco sublimi posito ianda deiecto uterentur: ut post Lycophronem , tradidit Lucius Florus lib. 3. cap.8. eu habetur apud I.iuium Epithom . lib.
6o.& ante eos Aristoteles de rebus auditu ad mirabilib. cap.88. quod licet Aristotelem non allegauerit, nouissime probar Hieronym. Me curialis de Arte Gymnasti c. lib. a. cap. Iz. ubi etiam adducit versus oui dij. lib. a. Methamor. phos dicentis.
Noli fecus ex arsit quam eum Baleariea piabum. F unda tacit,vcut illus, est in eandescit eundo .
Erat etiam idem usus Cyneciorum Aethiopu, qui pueros impuberes exercebant ad certum signis iacere, solis cibu praebentes iis qui signui ot tetigissent, ut narrat Diodori Sicul. lib. .&6. Duae alitem sunt hae insulae,qua tu prima circuitus est circiter quadrigentorum octoginta millia passuum. In ea Quiras Maiorica . in qua Gymnasium adest . Altera vero insula Minorica appellata, tertia parte minoris circuitus, vprima. Hae insulae fertilissim ae sunt, & omnium rerum, quarum hominu vita indiget abundantissimae; cuniculis refertissimae, ita vi conera illos,quia agros vastabant, ab Augusto militare I x praesidium petit Pi fuerit. ut est author Plin. lib 8. ca.33. Haec Regna, cum alijs paruis adiacetibus insulis in anno Domini iii 3. Raymu-I73 Mus Beregariust Tertius narcinoi ae Comes IX. Genuensum ac Pisanorii auxilijs adiutus a Mauris, Se Sarracenis eripuit; duinq; ipse a
suis Barcinonensibus. a Sarracenis obsessis, accersiretur, Regna eisdem Genucsbus, ac Pisanis commendauit,a quoru manibus iter u Mauri illa eripuerunt. Ob iis, Pisani iterum rogi tu Paschalis II. Summi Pontificis , ut Mauros e X Balearibus insulis pellerent, Pontificis desiderio annuetes, parata classe. dum ad Volaterra na vada. ventum praestolantur Lucenses illoruvi hem,defensoribus vacua inuadunt. Ipsi Fl rentinorum auxilio adiuti, Lucensibus expulsis urbem tutati sunt, ut Baptista Platina in Paschali l l. est aut hor. Ita ut usque ad annum It 3 i. quo Rayrra. undus mortuus fuit, insularum Balearium rex inter mortua suerit. Donec in anno irast Iacobus Fortunatus Petri li. Regis Aragonum filius instructa acie a Sarracenorum manibus Maioricam recuperauit, ut in-r ter i alios testatur Regens Mai noldus de titui. Philippi Regis. Ante eu Lucius Marineus
rerum Hispani c. lib. io. cap. is . lib. I i. cap. 27 .a
quo demum in Regnis eisdem successit Philippus Rex Catholicus, ut dictu est in Regno Araς num . Qua in quam Baptista platina in Gregorio IX. dicat recuperatam Maioricam a potestate Maurorum per Regem Fercinandum AraSOneum; ut cumq: tu res se liabeat, sussicit recto
350쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XLVI. 3oi
recto ordine, ac successione ad Philippum nuc173 Regnantem peruenisse , t quorum memine runt tam de Maiorica,quim de Minorica Ioan .
Baptista Carrata Histor. Neapolit. lib. .& Franciscus Ferrettuβ in Nocturno. 8. Ioan . Lauren tius Anan. in Fabrie. Mundi. Tractatu. I. Stra ho. libs. Beatus Anselmus de imagin. mundi. sib. I. cap. 2O.t mo I. Iul. Solin. in Polyhist. c. 23. Vincent. Belua cens. in Specul. Historia l. lib. I. cap. 83 & In Spccul. natura l. lib. 3 2. cap. 2 l. Ue getius de re militar. lib. t. Polydorus Vergil.
de Inuentorib. re r. lib. a. cap. t i. Petr. Rellu g. in Specul. Princi p. rub. 18 g. Perquam num.
Tub. 3 . f. vltim. num. i. Leo Aser in Histor.
. MAROCCI. Est Regnu Maro cci in Ba haria, super quo, praesertim in Prouincia Duca 6 cala, Rex t Catholicus ius habet ex succeiassione Regum Portu galliae, dum illam prouinciam totam expugnarunt cum exercitu quingentorum Equitum profligando Maro cci Regem pugnantem cu duodecim millibus equi. tibus Arabibus. ut testatur Leo Aser. in Hii via Africae. lib. a. dum loquitur de oppido AZas. licet modo reperiatur recuperatum penes
eosdem Reges Barbaros, spem tam e habemus postliminii. O R A NI. Ciuitas oraniae, Maxima ac fre 177. quetissima,ab Afris ad Mediterraneumi Ma re constructa , & in ea A fricae Regione posita, quae Regno Murciae in Hispania opponitur, munitissima illa,ac fortissima est Quo tempore
fuit capta, insignis erat.& Redificiorum,Templorum Collegiorum Aenodochi ru, Batne rum, atq; hospitiorum, eleganti forma extruincta ; Muris undiq; altissimis cincta, Catalano rum, ac Genuensium mercatorum frequentia primum copiosa. Respublica erat, quae perpe-IIS tuos cum Telen sinorum Regel belloru con fictus exercebat, illa q: vir consularis quidam
Primarius gubernabat,milites tenebar, si mee catorum lumptibus alebatur, quibus cum Cain alanos Baleares, aliosq; vexabat, ita ut Ciui xas Christianorum mancipiorum plena esseta:
37s Qua in dignitate moti Ferdinandus Ait Eli
Zabeta Hispaniae Reges, ut Christianos libera. .rent, cla Ise ingenti Oraniam aggressi, S: in-lici primum Marte pugnatum est . Uerum aliquibus demum mesibus inter lapsis Don Franicisci ximenes de Cisneros, Archiepiscopi Tor So latani t& S. R. E. Cai dinalis medio, instruininiori Classe dimissa, Oraniam occuparunt in
Anno t3 7. Prope oraniam est oppidum Mer-salcabir nucupatum,quod fuerat ad Mare conditum a Rege Telen sinorum, in quo est Portus
18i ilatissimus. quo, alium reperiri polia latiorem, difficile est ab eisdem Christianis occupa. tum. Ab iisdem postmodum Regibus, Regnum illud iure legitimo succedendi transmissum est
iga i ad Philippum Regem Catholicum. de qui
bus scribunt Lucius Marin. Rer. Hispani c. lib.
2 I. cap I I. I.eo Africanus in Description. Afriis me lib. . in Orania. in Mersalcabir.& in Mustuin gan in . de Ioan . Laurentius Anania. in Fabrica
ALGEZIR AE. Aliis Gescir, nobis insulamis 3 sonat est autem latinis dicta Algeri ra. t siue
Algira, vel Algerium. inde desumptum nomen putant,quod insulis Maioricae.& Minoricae atisque Cenisae adiaceat . Conditores huius urbis
Afros suisse dicunt, ex familia Me ana originem trahentes s quare, dc apud antiquos Mes-gana fuit appellata . Spaciosissima erat Ciuiis I 8 tas, murist elegantissimis, atque munitissimis cincta, aedificia sumptuosa, & ars quaelibet suum habet locum. Hospitiorum. Templo ru,ac
Balneorum mira elegantia. Temptu maximum
habet, de amplissimu in Maris littore positum. In ea parte, quae Mare respicit, deambulacrum liabet, eius Ciuitatis Muro super instructum, amoenissimum quod maris fluctibus alluitur. Hortos habet in suburbio . omnibus fructuum a generibus refertissimos. Flumen nobile habee Ciuitas a parte Orientali. Planiciem habet inlatum fere triginta, in longum vero quadraginta quinq; milliaria, estq; omnis generis fructi-18s bus feracissima. Paruit olimi Telen sinorum 185 Regum imperio , de post Regum t Bugiae saanno Domini circiter I ι o. Alμhonsus Undeis ei mus Rex Castellae, de Legionis hanc urbem quaesiuit. author est .Lucius Marintus Histori Hispanie. lib. . cap. Quae successu temporum amissa.iterum a Ferdinando Rege,& Eligabeia Ni 87 ta coniuge recuperata, tributum t quotaniae idem Regi numeratum fuit. Quo Ferdinando
mortuo Barbarosa Argirae Regnum Occupauit: quo Telen sini occiso, Carolus Caesar V. in
anno is I. instructissima classe sociatus eam I 88 recuperaret procurauit;quo in loco cu ven iis, ac tempestatibus,terra, mariq; in elicitet pugnatum extitit: vi latius dixi supra c. t. ne
idem hic repetam ibi me remitto ; nara & ibi dixi, non modo in Africa eundem Regem supra dicta quaesivisse, sed Mellitam, Trabacam, quae Bugia dicitur &Tripolim. ' ANGLIAE. Et si Regnum Angliae ae Brito igς nes per Eli Zabeta Reginam, sic Domino tuo Iente, admitti strentur; In Anno tamen Domini nostri Iesu Christi is 69. Pius U. Ponti sex Maximus per suam Constitutionem inci p. Regnans in excelsis. illam Regno, de omnibus Domini j sIso tpriuauit, de subditos omnes ab eius nexi bus, & iuramentis absoluit. Postmodum in an no II 88. Sixtus V. Pontifex Maximus de eo dem Regno , ac Britonii, inuestiuit Philippum Isi Regem Catholicum, ut primo quoque itempore illa inuadat,capiat,& occupet,& Regno,