장음표시 사용
481쪽
Concilii, ae sexdechri eo n fi liari JAn plures Rotas diuisi. Adest secretarius eiusdein sacri Cocili jὴ sunt ibidem Actuarii; examinatores , dc Scribae ascendentev ad numerum ducεtorum . Sunt Porterii plures qui stant custodietes Pistas Aularum , siue Rotarum, &hvocant altae voce quaerendo litigantes,& Aduoeatos , quo
p omisi ex prosella Concilia, siue tribunalia sci Regia, Regni Mexicani,insularum t Indiarii, Philippinarum, ac noui orbis., ne plus debitologior existerem, eum septem consilia ibidem Regis nostri esse scribat Gulielm. Zenoch. d.
Eorundem Magistruum Regiorum munus mane ingrediuntur aulam, & est aliqua causa si hoc est ad 4ustitiam litigantibus t e9hiben- discutienda. Adest etiam Consilium , sue Ca- dam ; quo modo autem id fieri debeat,& a qui mera Regia,in qua prisidet Locum tenens Ma- bus praecauere debent,ample tradidi su p. c. I t. gni Camerarij, ac Decem Consiliaris, siue Prae- Stipendia autem, de salaria eisdem debetur. . sidentes, sex Doctores, & quatuor alij non ane mala, ac praua perpetraret cogantur idectores, qui eliguntur ex rationalibus Camerae Pro computorum dispunctione Regiorum. Regii Fisti Advocatus unus , Se Procurator Regii patrimoni j. Rationales duodecim. Qua
tuor sigilli Regi j custodes ; Adsunt Actuarij
ac scribae, 6c Porterii, alijq; officiales circiter Ducenti. Adest Magna Curia Vicariae, in quo est Regens causarum Capitalium,ac Criminalium, in quo sunt quatuor iudices criminales Doctores, quornm duo sunt ex nouissimis Consti artis,alij duo ponuntur a Locum tenente, repro Rege, & ij sunt biennales. Adest Regii Fisci aduocatus perpetuus unus, Ad uocatus Regius pauperum, Procurator Fisci. Adsunt Rctuari j examinatores Fiscales, & scribae, qui excedunt numerum Ducentorum. Adest etiam Tribunal Magnae Curia Vicariae causarum Ciui
quibus salariis, &stipendiis plusu alius quis
piam usq; huc ample tradidi de Manistrare unae . t edictis libri .eap.r i . Ibi videbitur. Deo perimit . tente. Rex autem Catholicus virtuti dedish 33 ad culmina tua gistramum extollit, stipcndi 1 liberalissime tribnit, & ob merita aliquorum, quandoq; stipendia duplicat, ex Regio Theῶsauro,atque aerario illa exhiberi faciedo,aliquos, etiam prouehit ad Consiliarii status .ae bellici gradum; Comites creat alios, Marchiones, Duaces,ac Principes, virtute sic erigendo, tacientia praediti irremunerati non transeanti viijcudiscant virtutibus incumbere Regique fidele .s serui triobsequiu exhibere, ut is s. stimuli,quandoq; tumidis, ac superbis allecti mortales , in hoc mundo sua mercedem habuisse, gaudeant. Vtinam aliqui hoc liberale,& Magnificum Reis vias reddant, quod Regis animum ad ebs Guendos mitem reddiderit,ae idcirco populis, se tractabiles, & non asperos exhibeant, con siderates, quod ex stercore erigerit pauyeres,& collocauerit cum Principibus populi sui.
ARGUM. CAP. LX Ul I. Bellum indicere potest Rex Catholicus, . idq; iure, & authoritate probatur.
lium,quas committit idem Reg&, octo adsunt gi Si intentum,non vitio vertant, u Deo m
iudices causarum Cluilium Doctores Bienna- -la , . ..a 4 o et e I -- - Ι-
Ies in duabus Aulis Actuari j, scribae,sub actari
excedentes numerum trecentorum . In utroq;
Magnae Curiae conseila, magna quantitas Militum, siue Algueteriorum, qui sunt sub Capitaneis Custodiae Ciuitatis Neapolis, prε sertim tempore Nocturno, ac sub eodem Regente vir Capite, hiq; Λlgu Zerii, siue viatores sistunt liatigantes,& carcerandos. Similiter adest Tribulnal Magnae Curiae Siclae, cu suis iuditibus duo ibus Doctoribus perpetuis, sunt Magistri Rationales, Actuarii, alijq; ossiciales. Qui oes alijq; qui omittunt ut in Vibe Neapolitana resident. fiunt autum extra Urbem octo alij Conuentus Iuridici, siue Audientiae Regiae. ii, quarum qualibet, adest Gubernator , siue Iustitiarius Pro. uincialis, qui maiori ex parte,sunt Duces, Marchiones, Comites, de alis Equites a Rege creati, S: sunt biennales, ac triennales, in qualibet etiam ipsarum adsunt quatuor Auditores Regii, si liter biennales, qui ponuntur a Prore ge Regni, S: unus Regi j Fisci Advocatus, &Procurator Regius unus, & hi sunt perpetui sti Rege Creati, Habet quaelibet ipsarum audientiarum suos Magistros Camerae, Secretari OS,l Actuarios, Nunciosse satellites, seu viatores. Hae vero Regiae Audientiae Resident, in Ciui iaudieere bellum est de Regalibus , o ad supremam Prine pem Dectantitas.
Rex Catholicus non νeeognoscit superiorem in tem poralibus . ιRex Catholicus habet potestatem indιeendι bellum. Reges de facto Imperatorem non recognoscentes tu dicendi belli aurboritate funguntur. Rex Aragoniae bellum ιndicere potest. Reges Hispaniae bellum indicunt. nu. I O. An liceat bellum ιndicere pro recuperanda ressa,aefuraiud accipere.
Atiena possessio ab aliquo Oeevari de facto nequit. Princeps I gibus, σ connituιionibus eluilibus Iol
tate Lici j in Magna Graecia, siue Hydrunto , i I Principes christiani, Ponti fiet Maaimo subditi, miti Ciuitate I rani, Salerni, Luceriae , Theatae , inconsulto, bellum eontra alium christiaxum PrisConsentiae, Rhet ij. ac Montis tuscoli. - mpcm νndicere non possunι. η . Ia..
482쪽
De Regis Cath. prestantia. Cap. LXVII 3 3
Philippus Rex Catholietis nullum unquam bellum
QVI habet iura Regalia, ac supremo Prinei
pi spectantia ac superiorem in Temporalibus non cognoscens, bella in . dicere potest. Sed Rex Catholicus habet iura supremi Principis, Ec neminem recognoscit in temporalibus,ergo Rex Catholicus bellum indicere potest. Maior probata est supra c. 32. In quo traditum est, Indicere bellum. esse de Regalibus, rex ad supremo si spectare Principes. Insuper Ca- a tholicum Regem non trecognoscere aliquem, dictum est supra c. 7.& 48. Unde sequitur con3 clusio Regem Catholicum iust indicendi hel. Ium potestatem habere. Reges autem de facto Imperatorem non recognoscentes indicendi belli aut horitatem ha
beres concludit Oldrad. in cons. 7o. inci P. An Princeps. Vt in specie de Rege Aragoniae di- eiit Raphael Fulgos. in l. Ex hoc iure. st de iust.
iurand. Vbi dicit. Reges Hispaniae posse bel-ς lumin dicere, quia thabent iura Principis, nec diabent superiorem temporalem, ad quem possint recurrere pro iustitia, ex mente Innocent. in c.Olim it t. de Restit. spoli. qui dicit, quod ubi quis rem suam possessam per alium, vel ius suum prosequi non potest, licitum est authori tate superioris, Arma mouere,& bellum indi-7 cere ad recuperandum sua, ac t etiam furtiue
acci Pere c. 1. 23. q. a. l. Nullius. C. de iud. Tamen si Principem super se habeat, eius authoritate hoc faciat, & non aliter. e. I. 24. q. 2. Et hoc tu stum videtur, quia nulli licet iura temperare, sine aut horitate conditoris iurium. In iure autem continetur,alienam possessionem quem ocs cupares non posse. l. Si quis intantam. C. und. vi. Ipsi autem Principi, qui a Constitutioitibus o Ciuilibus solutus est, sinet authoritate hoc licet. l. Digna vox. C. de legib. Haec sui verba Innocenti j. Hanc eandem opinione tenuit Tho. Gramati c. in decis. Neap.6 . nu. q. Vbi inquit,
Io Hispaniarum Regem posse bellum indicere. Ex iam dictis videtur, no solum Regem Catholicum, sed, & alios Christianos Reges, ac Principes, cum Pontifici Maximo subiaceant, at illo inconsulto, t bella indicere non posse. Tho. Grammat.in dicta decis. 63.nu. 74. Quam opinionem ego veram sentio, dum Princepsta Christianus contra alium Principem t Christianum bellum mouere intenderet, aut alium Populum, ac Regnum Christianum. Hac perepetua obseruantia usus est Philippus Rex C tholicus, nullum enim unquam Christianum populum, vel Principem Christiano nomine profitentem bello lacessivit, nisi perorata, ac relata prius causa coram Pontifice Maximo, MI 3 t omni u Cardinalium Collegio, ac factis debitis, & Christiano Principi necessariis montistionibus, sic in Belgas, ita in Lusitanos, sic in alios quoscunque semper se exercuit. Iusta igitur repraehendi unquam poterit, si monitis inauditis bellum in aliquos monit,& ob id Dei optimi Maximi beneficio, semper filicis. simὰ omnia ei cesserunt. Ad bellorum Sege tem, qui plura desiderat,quae scripsimus supra. c. 32. videat,& materiam plenam videbit.
Antiquiora, & commodiora Regna, a CDominia possidet Rex Catholicus, antiquitates,& commoditates ad viuum
I Summus Povifex, seu sancta Romana Ecclesia,quid possideat in Italia γa Serenissima Respublica Venetorum, Genuensium, re Lucensium, quid possideant in Italia remi fili. . Serenissimi Dux Sabaudia, Magnus Dux Hetruria, - Dux Ferraria, Dux Mantua, Dux Vrbιui, possident eorum status Italia. 3 Rex catholicus, quos status possideat in Italia λη Solidum ius qUritur ex temporum prioritate .s Antiquissimum quod est, boe est venerabilissimum. 6 Antiquitas Italia, nulli Orbis paνti e dis.
8 Iapeto filio Vos Italia eontingit.
ii Dalis splendidissima origo , tempore, ct origine
3 8 Portus Herculeus, de eo multa remissiu/. I 9 Thomas Facellus Sicilia antiquiιates ab omni temporum unuria vindicavit. ao De Italia lavdιbus multa ex Strabone. 1 i Italia temperies.s 1 I latia longitudo, s latitudo. a 3 Italiae Flumana-Lacus.14 Italia Metalla.
483쪽
a 3 Iι alia materia, esca,pecora. 26 Haliae νbertas. a7έtate laudes ex Pomponio Mela. 28 Italia laudes ex Iulio Solimo. a V Italia laudes ex Plint .nu. 3O. . 3 i Italia laudes ex Varrone. . . 3 a Italia laudes ex Aeliano.3 s Italia laudes. 36 Italιa laudes ex Floro. 3 s laua es ex Cassiodoro. 36 Sollaeeus sinus apud Brutιos. 3 7 laudes ex Ioanne Blemo . 38 Regnum Neapolitanum , est Ambitiosorum, auaro.
39 Italia lavdes ex Virgilιο.4o Insuli Sicilia ferιιlιtas omnibus nota. i Galesus Italis Fluvius. 61 Mons Hybla, v de suis apibus in Sicilia. 63 croei fertilitas apud Magnam Grsciam, Marmecia
nos, Marsos, rutinos,ac Siculos. 6 canabιs qualitas apud Sabinos , capηanos, Auersa
63 Apulia frumentis abundans. 46 Italia digna fuit,tenere Spirituale, ct Terνenum Imperium, sanctam Dei Ecclesiam, Summum chrini Uicarium, Petri successorem.
47 Paulus Apostolus in Hispama ad praedicandum: 8 Hispania habitata a Thubal Iapeti filio.
49 Ianus in Celtiberos Hispalos venit. Setubat in Lusitania , vel Dubal ciuitates a Thubala
o a Brentius Belga Dux in actum transeunιis, non permanentis Ohrdit Resmam. σι camill is de Brenno, siue eius bello triumphauit.
os Galli a candore dictι, quia lae album signi
6 Galaths sic nuneupati a corporis candore . 63 Gaiactites siue Galaxios Gemn s species, intercumrentibus Venis sanguineis latie i colorιs. 66 Brenuus, suiq; milites deleti clum spolia rei ι Apollima Delpb1cι templum. nu o 7. 68 Gallos Cisalpinos inter Italos eriti merat Cicero.n. 69. o Gomarcues qui
II Galui ha Urscia populi, s a flumine Gallo dicti.
Hispanis laudes ex Iumno 78 Burgundis, Flandris, Artesis, Nollandis, vannonis, Phrisis, Brabantis laudes remissiu/.7s Belgis, oe inferioris Germanis fertilitas,oe commo
SVmmus Pontifex sanctaq; Romana ecclesia
possidet in Italia parte Insubriae,quam Lombardiam appellant, in statu Bononiensi, Um-r briam, istatumq; Perusinum, Spoletinum Marchiam Anconitanam, partem Latij, siue Cani-paniae. In eadem Italia, suum habet Imperium a i Senatus,& Respublica Venetorum, Respublica Genuensium, & Lucensium ; Aliam partem habet Dux Sabaudiae, Dux Magnus Hetruriae, Dux Ferrariae, Dux Mantuae, Dux Urbini. Dux Mutinae, & Rheg ij, alijq; Principes . Sed & in 3 ea suos habet Status Rex Catholicus t RegnuNeapolitanum, siue Regnii Siculum, Ducatum Mediolani, ac in Hetruria Herculeum Portum, orbi tellum , & Plumbinum nunc habet, de Regna Hispania, quae sunt antiquiora,& comm Odiora omnibus alijs , & sic alia dominia eiusdem Catholici Regis, Idcirco uti possides Regna antiquiora, ipse maxima praerogatiua uti. 6 tur, ex temporis enim prioritate solidum t ius quaeritur. l. Qui Balneum. l. Qui potior. T qui pol. in pignor. hab. cum simit. Quod enim antis quissimum, hoc venerabilissimum esset voluit Aristoteles. lib. I. Metaphysic. cap. a. cum ali j s. multis adductis per Bartholom. de Cae n. in Catalog. Gloriae Mundi parte q. considerat. 2 3.& ad saturitate in eodem casu Iacob. Philip p.
Port. in consit. 167. num. 34. cum pluribus seq.Frideri c. Scol. in consit. 28 num. IO. cum seqq.
uatum attinet ad Italiae antiquitatem, nulo li orbis parti cet dere, notum t est i Hinc rectὸ Virgilius lib. i. Aeneidos: γ
Si enim a veritate non desectamur, inchoando ab uniuersalis Diluuij initio: Dum Noe secundus hominum parens, tribus siliis Semo, Chamo, ac Iapeto, Aphricam, Asiam, vi Euro pa diuisit; apparebit inter Europae partes has fuisse primo loco habitatas, Celtibcriam, CeI-7 tas, & Κithim, i id est Italiam. Tuysconum, &Ioniam,vtest author Berosus lib. i. Istaq; po tio Europae la peto, ac aliquibus ex suis silijs 8 eonting t. Hic Iapetus Europam sortitust in multas creuit gentes, dictusque est Ianus, qui primo regnauit apud Tuscos in Hetruria, imnens Laeuum Tiberis Latus , ab hoc descen-ς dens Gomerus t Gallus eius filius colonias posuit in Regno , quod post Italia dicta est. Porro Aschane et filius Gomer , de quo Genes.
c. io. ante Omnia in ultima Italiae parte apud
Calabros in Regno Neapolitano Ciuitatem aedi- ta
484쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. LXVIII. 43 s
cidi fieauit, eui a suo nomine Aschena 2 nomen imposuit,quae Reghium postea dicta fuit. vi te statur Iosephus Antiquit. luda car. lib. 3. dices, 'Asehaner instituit populos , i Graecis Reghi mos appellatos. Hinc Hierony. in quaest. super Genesim, dicit, Aschenam esse Ciuitatem Ita- Iiae Reghium a Griecis dictam . Steterat autem Italia in solitudine ab anno Diluuia uniuersabo lis io 8. quo instituit Italicum Regnum et primum ipse Noὸ , fuitque Iapetus eius filius Ianus appellatus , qui stetit per triginta tres annos, & post ipsum Gomerus Gallus eius filius, eiusque posteri aliqui. ut idem Berosus est a u. hor. lib. de nouissime Gul Zenocar. de vita,&Repub. Caroli. lib. I.Quod hoc uno argumento solido probatur,quia a Diluvio, hae e duo RG gna prius habitata, ac priora fuere.& haec solay nominantur, Armeniam,& Italicum ii ut his verbis Berosus. lib. 3. demonstrat, dum de accessu Nod in Italia , & eius morte loquitur dicens rCumq; luisset ad Regendu Κithim, quam nunc Italiam nominant, desiderium sui reliquit Ar .
menis . ac propterea post mortem illum arbiatrati sunt in Animam celestium corporum, tra Iatum & illi diuinos honores impenderunt,& ob id solum haec duo Regna, Armenum qui dem, quia ibi coepit, Italicum .ero. quia ibi finiuit,&docuit,& Regnauit: NIturaliumq;,atque diuinorum , quae eos erudiuit, libros plenissime illis conscriptos reliquit. Haec Brrosus. quem nouissime sequitur Ioannes Magnus Histor. Gothorum.&Suenon lib. I. cap. 3. ovibus cocinunt scripta st Marco Catone de origini.
bus in princi p. Italiae inquit splendidissima
I a origo fuit, tum t tempore. tum orinthe Gen. tis. Coepit enim an reo saeculo sub Principibus Diis, Iano, Chamese, Saturvo, sente Phaenica, α Saga, quae post inundationem terrarum, per orbem primas Colonias misit'. Haec Cato. Et Ruintus Fabius Pictor de Aureo Saeculo , Oeigine urbis. lib. r. italiae sat Imperium,pones duos populos Principes extitie, posterius Romani, principio Tusci sub Iano coepetunt
In Aureo Saeculo. Aurea aetas primo ortu generis humani fuit, si e dicta, quδd posterioribus
saeculis comparata, aeque, atque Aurum inter metalla effulsit. Eam coepisse sub Ogyge, ante Ninum annis circiter ducentis quinquaginta Xenophon atque maiores prodiderunt. Is Iae. I 3 nus sub initium t Aurei Saeculi s I aeuum latus, Tyberis in Hetruria tenuit; Cham eses ac Saturnus circa finem eiusdem aetatis, dextrum incoluerunt. Haec Fabius. de his Ouidius lib: r. Fastorum sie inquit: tnem, causa Ratis superest, Thuscum plate venit ad Am.
Ante ρον erraro Falefer Orbe Deus .
Et post pauca idem Ouidius eodem in Ioco r. At bona posteritas puppim formavit in Aoe,
Hospιtu aduentum testιficata Dei.
De Italiae antiquitate multi j plura scripseriit,
q esto uti vulgatissima, & culci; obuia omitto Tantae Molis erat Italiae nomen , quo 1 non absq; magna cosideratione. eius meminit Moyses, testante Propheta Balaam Num. c. 2 . Ue
nient inquit) in Trieribus de Italia superabilei t Assyrios , vastabuntq; Hebraeos,& ad extremum etiam ipsi peribunt.& Isaiae c.66 dicitur. Et ponam in eis signum , & mittam ex eis, qui saluati fuerint ad getes in Mare, in Aphricam,oc Lydiam tenetes Sagittam in Italiam, & G qciam ad Insulas longe ad eos , qui non audie runt de me,& non viderunt gloriam meam. &Ezechiel. c. 27. Quercus de Basan dolaueritne in Remos tuos, & transtra tua fecerunt tibi ex Ebore Indico ,& Praetoriola de insulis Italiae. Et sub nomine Rithim pluries meminit scriptura, sed antequam Iocos reseram, narrabo differentiam , quia in nonnullis eodicibus , littera textuu fuit mendos ε apposita dictio Cethim, pro Κithim. Quia Cethim est nomen proprium unius ex filiis luan . qui fuit fiIius Iaphet & de hoc habetur Genes. cap. to. ubi de Cethim, MDodanim filiis Ioan fit mentis. Et similiter habetur l. Paralipom. cap. I. Sed dum dicit de tetra Cethim , credo id fuisse ex impressorum errore, cum dicere debuisset Κithim , veIChei thma corruperunt dicendo Cethim, de qua dictione plurima dixi in Apologia Catholicae
Italo Idiomate 2 me conscripta livsententiam Pilati Aquilae repertaminatum vero a tinet ad dictionem Tithim, quam Italiam interpraetati sunt omnes, praesem tim Hieronymus: ad quod facit illuu iupra al-Is legatum Numer. cap. et ' Quo in loco cicitur, Petilent de Trietibus de Iralia.Septuaginta i terpretes habent de Κithim. Sic Isaias cap. 23 ibi de Terra Cethim reuelatum est. & ibidem. In Cethim eonsurgens tras freta, hi quoq: non Is erit requies tibi.& Hieremiae ei1.l Tranfite ad Insulas Cethim, & videte, & in Cedar mittici, & considerate vehementer, & . dote si factum est huiuscemodi, fi muta irit ges Deos suos. Vbi septuaginta HarerPraetes dixerunt. Ite ad insulum Italiam,quia gens non lituraliis Deos suos.
Vnde Titus Liaturam . s. dicit Italia iustar in-I7sulae, cingitur t supero, & in sero Mari. Plin. lib. I cap. s.& Caius Semproni u in lib. I e diuison. Italiae. Sic in illo Erechielis. cap. a . de infulis Italiae. Soptuaginta. verterimi de insulis Cheliij m. Quam expositum em ubiq; probante
Hieron.tam apud Isaiam, Hieremiam, si Ezech.& Berosus ante eum,& ibi etiam Io. Ammius de Io. I ucidus de temporib. lib. i. cap. .& pleriti: alij. Nec non Benedictus Pererius in Genesim lib. I s. tomo r.es de Aquila Iudaeo Pontico, qui venerat de Iralia , meminit Lucas Actuum. cap. i 8.& de Paulo nauigante in Italiam. idem Lucas Actuum. cap. 27. Quoad I otiabardiam, sue Insubriam, quae continet Mediolanum , scribit Plini libro 3. cap. ι7. Strabo. I b. Ac
485쪽
inuissime Bernardus Saccus Histor. Ticinens. lib. I. per totum. Ubi de tota Italia, ac de Regno Neapolis,& Sicilis multa loquutus est. De 18 Portu Herculeo t multa Plin. lib. s. c. s. Ptolo. libG cap. t. Cato in lib.de originib. De Insula Siciliae non oportet me laborare ad ostendenas dam t eius antiquitatem, quia nouissime post multos scriptores ab omni temporum iniuria vindicauit Thomas Facellus in Commentari Rerum sicularum. Quo vero ad eiusdem Italiae, suorumq; po
pulorum,ac locorum,cum como ditatem , tum
elicitatem, ac fertilitatem, ita inquit Strabo. lib. r. Et Italiae promotoria nouit, eam mediam
vocans; Scit etiam Siculos:, & Hispaniae promontoria, eiusq; scelicitatem. dc iterum de eadem Italia loquitur idem Strabo. lib. s.& lib. s. ubi in fin. ait,ad verbumsium multa a nobis disputata sint loquitur autem de Italia nunc amao piissima significabinius, quibus t hoc tempore ad tantum Maiestatis fastigi ii res Romana conscenderit, unum quidem,st instar insulet,luta in circuitu maria custodiant, P cis exceptis partibus, quae in inacceseis , ni muro, montibu4, vallatae sunt. Secudum est maxime ex parte laesus importuositas, & u, siςubi portus existui, magnitudine, & excellentia mirabiles adstant
aduersus euernoru impetus,c5modi. Nec mi- .nus ad inferendas iucursiones, & ad ipsa uter
caturae commoditatem,& ab udantia. Tertium,
at aeristun era teperies,cui subiacet. Λd quam varietatem,animalia,arbotas,& ut paucis s-pliciter dicam cuncta quibus utilissimus mortalibus victus suppeditatur, plurimam diuersi talem haben uebuntum, siue malum dixeris. dii Ipsius iungitudo ta Septe trione in Mς ridiem, .ut plurimum extenditur. vivo longitudini additamentum sit Sicilia ἀδlisi, o tanta, perinde, ac eius p s. AςUS temperies, .&.intempe latia. Pro calori ,α Rigoris,&iliorum mediocritatis
.conditione dii liuicaz I r. Itaq; sum tant/ longitudine,quae nunc est, Italia, eam in amboru ex cellauni Medio iacchem, Piprimam temperate .conditionem cotinere iις-osi te est, modisq; plurimis. Id etiam alio illi pacto cotingit. Na cumniontes Apennini, Perpraua longitudine por-
. tanis, α campestribus bonis frui cotingat. Ad-13 de fluuiorum,. dc lacuum t magnitudinem , 6c copiam. Ad haec, & frigidarum , dc calidarum
scaturigine S aquarum, quas ad mortalium salutem, Pare S natura complui ibus in locis comina parauit. Quid diuersa ruiti facultates t metalas lorum p Quidlmateriam , atque escas i hominibus ac pecoribus attributa sρQuid fructuumas ubertatem , atque t bonitatem pro dignitate disserat λ Inter gentes quidem amplissimas, Sc.Graeciam ipsam, & Excellentissimas Asiae paris aes,media consistes, virtutis Praestantia, dc am-
plitudine ad eireum stantibus ad Imperan
dum, nata est, ex vicinitate subiugandorum facultatem nacta. Quod si ad susceptam de Italia orationem, &.de Rom no populo, cuius ditioni subiecta est, summatim quaedam ad ij-cienda sit ratio,quando ipsam Romani ad uniuersi olbis Imperium , perfugium struxerunt. ac propugnaculnm. Λ ssumatur, de haec, quod post Romam conditam , Roma ui Perpetuo, , multas hominum .aetates , sub Rmio Principatu , integre, casteque duAHqnt, Postea , cum Tam qinium, qui Regum ultimus si improbe, fiagitioseque Imperabat, eiecissmi, ac Vrb nam sic mixtam constuere , ut, singulas priης Patus,& Optimates Aegerent, acccr sitis ita Regni communicationem,atque Musaeli binis,l tinisque. Quos cum ingratos, sicqς, de alios L. nitimos,assidue de praehendissenx, eorum stra-ge suum amplificare, quodammodo coacti amImperiam. Hoc pacto paulatim ad incrementum progredientibus illis, euenit , ut Civitatem repentE, p ter spem hominum , amitterent, praeterque spem reciperent. Hoc autem bono, dc Decimo, post commissam Naualem pugnam , ad inprae fluuium, anno gestum est, sicuti Poubius memoriae prodidit . Postquam .factam cum Antialcide pacem, Romani, cum istos propulsassent, Latinos primum omnes subiugarunt, deinde Tuscos,&Gallos Trania padanos ab inuerecunda quadam licentiae re praesierunt. Postea Samnites, post quos Tarrentinos, ac Pyrrhum debellarunt, reliquumque, nostra aetate, Italiae, prae ter circumpadarnam Regionem, ea namque ad buc belligeran ter In Siciliam transmigrarunt, sua exclusis rCart linginensibus, Padam, Gallosque repetierunt: Ubi consistente adhucbello: Ecce Annibal irrupip Italiam , hocque secundum bellum incidit Pqnicum; Nec longe post tertiu, in quo deleta Carthago fuit , dc Rum alii potiti sunt Aphrica, de H spania, quas C*rthaginensibus
eripuere. Graeci vero, dc Macedones, de A si αintra Taurum, dc Alyn fluuium, incolae, noua aridis rebus, cum Carthagi Rensibus conspirarunt.. .HOS etiam , ut simul in potestatem redigerent sepurogrnisi sunt. E quibus Antiochum negem, dc Phili Ppum, dia Persen , dc Illyrios ThracςHue finitimos, Gr cisque, ac Mace . donibus aduersus Romano , helligerendi primordia eripuere, dc donec uniuersos in stra- :gem darent, qui intra Istrum , atque Alym incolunt , perpetuo dimicare Perrexerunt. E
. - , de Hispani, bc Galli sunt perpessi esse
terique Omnes , qui Romano rarent Imperio . Ab subiuganda enim Hispania, nunquam ab armis caestatum rest, donec uniuersam illa. tis stragibus, occuparent. Captis deinde Nu. manIinis, Viriato, nouissimeque Serto. rio Mactato, ultimisque vastatis Cantabris,
ab Caesare Augusto exteriorem, o interio:
486쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. LXVIII.
Tem Galliam totam cum Ligaria: Primum quidem particulatim adepti sunt, postea D. Cesar, de hinc Augustus , communi bello pariter coe
Perat. Hoc veris tempore ad uerius Germanos
helligerant,ab hisce propinquis incitati locis. Vnde quibusdam iam Triumphis, decorata fecere Patriam. Oram Africae nisi quae Carthaginensibus subiecta est Regibus, de illis quidem
subditis commiserunt , qui cum desciuere, ex tincti sunt. Nunc sub Iubae Regno constitit, dc Mayritaniae, dc c terae Lybiae partes plurimae, propter illius in Romanum populum beneuo lentiam,& amicitiam. Similia, εἴ de Asia eo
tingere ; Si quidem initio per Reges Romanis
obedientes gubernabatur. Postmodum cum it . Ii desecissent,ve.Reges Attalici, Syri, Paphlagones, Cappadoces, de Aegyptii hebellates ac postea destructii Quemadmodum, de de Mithri .aate,& Eupatore casus tulit,& de AEgypti Re gina Cleopatra,cucta sanis intra Phasin, dc Eu- Phratem,pter Arabes aliquos, Romanu po det Imperiu, dc ab eis Reges designati. Armenivero, de ultra Colchos iacetes, Albani, dc Iberi, sola Ducum praesentia indigentes, benὰ sidem sese cotinent. Haec ibidem Strabo, pluraq; alia. Et de Italiae Regione, quasi illa vulgatissima,
α omnibusq; nota fit. Pompon. Melai de situ o bis . lib. a. c. a. dicit, de Italia magis, quia ordo exigit,u quia monstrari egeat pauca dicentur. dc Paulo post.Vocat amenae Campaniae lictora.
13 Vnde de illa Iulius Solinust in Polyhistore.
c. 7. inquit: Sed Italia tanta cura ab omnibus dicta est, praecipue M. Catone, ut iam inueniri nopossit, quod veterum aut horum praelum pserit diligentia, largiter in laudem excelletis terrae, materia suppetente, dum scriptores praestantissimi, reputant locorum salubritatem, Coelitem periem, ubertate soli, aprica collium, Opaca nemorum, innoxios saltus, vitium, learum que prouentus, ouilia pecuari I, tot Amnes, laocus tantos,bisera violaria, inter haec Vesevum, flagrantis animi spiritu vaporantem, tepentes fontibus Baias, co Ionias tam frequentes, tam
assiduam nouarum urbiu gratiam , tam clarum Decus veterum oppidorum. Haec Solinus. De
eadem Plin. lib. 3. c. s. Nec ignaro inquit in 19 grati, ac segnis animi existimari posse meriato, si breuiter,atque in transcursu ad hune m dum dicatur, terra omnium terrarum alumna, eadem,& parens, numine Deum electa, quae clIum ipsum clarius faceret, sparsa congregaret Imperia, Ritusq; moIliret,& tot populoru discordes, ferasque linguas, sermonis commee cio, contraheret ad colloquia,& humanitatem homini daret, euiterque una cunctarum gentiu in toto orbe, patria fieret. Sed quid agam p
nra nobilitas omni u locorum,quos quis attigerit, tanta rerum singularum, populorum chclaritas tenet. Vrbs Roma, vel sola in ea,& digna tam festa ceruice iacies, quo Andem naz-
rari debet opere Qualiter Campaniae ora per se felixq; illa, ac beata amenitas 3 ut palam sit
uno in loco gaudentis opus esse naturae. Iam ea tota vitalis, ac peremnis salubritatis Coeli temperies est,tam fertiles csipi, tam aprici colles, tam innoxii saltus, tam opaca nemora,tam munifiea siluarum genera, tot montis amatus,tanta frugum,& vitium, olearumq; fertilitas, tam nobilia pecori vellera,tot opima Tauris colla, tot lacus, tot Amnium, fontiumq; ubertas totam ea perfundens,tot Maria,Portus, gremiusta
terrarum commercio patens undiqr. ω tam si
.ad iuuados mortales ipsa auido in Maria procurrens. Neq; ingenia, Ritusqς,δc lingua, mat-maque superatas commemoro gentes. Ipsi de ea iudicauere Graeci, genus in gloria suam es fusissimum, quotam partem ex ea appellando Graeciam Magnam. Haec Plinius. Et alibi idem Plin.lib. 37ὼ cap. I 3. Quod est ultimum inquit. 3o Et iam per actis omnibus naturae t operibus,
discrimen quoddam rerum ipsarum, atq; terrarum facere conueniat. Ergo in toto orbe, dc quocunque Ceest convexitas vergit pulcherri ma est omnium, rebusque merito principatiam naturae obtinens, Italia, Rectrix, patensq: mu dialtera,viris, foeminis, Ducibus, militibus, serui-lijs,artium praestatia,ingeniorum claritatibus, iam situ, ae salubritate csti, atq; temperie,ac cessu cunctarum gentium facili,littoribus portuosis. benigno ventorum afflatu. Etenim contingit recurrentis positio in partem utilissima;
de inter ortus,occasusq; mediam, aquarum copia, nemorum salubritate, montium articulis,
ferorum animalium innMentia, soli sertilitate, pabuli ubertate, quicquid est, quo carere vita non debeati nusquam est praestantius,
Fruge S, vinum, olea, vestem,lina, vestes,iuucci.
Ne equos equidem in Trigarijs praeferri ullos
uernaculis animaduerto. Metallis,auri,argeti
aeris erri, quamdiu libuit exemere, nullis caerusit . Et ijs nunc in se grauida, pro omni dote. varios succos, & frugum, pomorumque sapo res fundit. Hactenus de illa Plinius . Ante ipsum Marcus TerEntius Varro de re rustica libi
Ic: a. inducit.Pahlium Agrasium interrogan 3i tem Cum eo sedi si emust inquit Agrasius vos, qui multas perambulastis terras ecqua cultiorem Italia vidistis, inquit Ego vero Agrius, nul a arbitror esse, quae tam tota sit culta. Primum cum orbis terrae diuisus fit in duas partes ab Erat hoste ne,maxi md secbndu natura ad meri diem versus, de septemtriones. Er sine dubio 'quoniam salubrior pars, septemtrionalis est, u Metidiana, de quae salubriora illa fructuosiora, diccndum est magis ea fuisse oportuna ad colendu, si Asiam. Ibiq; Italiam primum ui est in
Europa. Secundo, si haec temperatior pars est, quam interior, na intus pene sempiternae hyemes. Neque mirum,quod sunt Regiones, inter
cir culum septemtrionalem, de inter Cardinem
487쪽
Coeli. ὐbi So, etiam sex mensibus continuis antea Cicero de lege Agraria eontra Rullum. non videtur. Itaq; in oceano in ea parte, ne nauigari quidem posse dicunt, propter mare congelatum. Fundaneus em tibi quicquam nasci putas posse . aut coli natum p Verum est enim illud Pacuvii, Sol si perpetuo sit,aut Nox sumn eo vapore, aut frigore,terrae fructus omnes interire. Ego hic ivbi Nox,& dies, modicὰ redit, Scabit, tamen aestiuo die, si non deffenderem meo insiticio somno meridie, vivereno possem,illic in semestri die ac nocte,quem admodum quicquam seri,aut alescere, aut m ti possit λ Contra , quid in Italia utensile, non modo non nascitur, sed etiam non egregium
fit Quod Fae conseram Campano Quod Triticum Appulo uod Vinum Falerno Quod
oleum Venafrop Non arboribus consita Italia est, ut tota Pomarium videatur λ An Phrigia
magis vitibus cooperta quam Homerus appellat αμπελeεασαν, quam haec Aut Argos . quod ide Poeta πα-σ- , in quλ terra iugem unum De nos,& quinos denos culleos fert vini,quod
quaedam in Italia Regiones. Haec Varro. Aelianus autem de varia Historia lib. . . seribit in 31 haec verba. Ineolueriit i Italiam plurimi homines δε vix est terra. in qua plures fuerint eoi ni,quam in Italia, idq; propter summam, dc eximiam eius fertilitatem , dispositione marium.& eommoditatem Portuum maris. Superauit etiam mala et o incolarum, omnium aliarum nationum incolas, δc numeratae sunt olim in ea mille centum sexaginta sex Ciuitates. Haec Aelianus. Insuper author ille in Cosmograph. 33 lib. 1.inquit, coepit etiam Italia antet duo mil. Ita annorum sibi usurpare dominium in alias Prouincias, eoq; temporis suecessu peruenit, ut totius mundi imperium scelicibus auspicijs obtinuerit, id, quod suo Io eo infra dicam, ubi de administratione Imperii Romani sermo inciderit. Praese fert aute Italiae situs, Maiestatem quandam, proinde non quasi sine ratione ad utantam ascenderit potestatem, qua do quidem undicii sic natura munita sit . ut nulla parte Paleat ingressus in eam citra laborem,& sudorem. Cingitur aequoribus, ceu magnis lassis,dea tergo habet montes initar incorruptibilium murorum Et post pauca idem de aliqua Regni Neapolitani patie inquit. Campania pulcherrima Italiae terra, quae bis floribus vernat, certamenque dicitur I.iberi, & Cereris ob sum. mam Soli ubertatem, hic amitti vitibus moles.. Gaurus, Falernus Massicus & pulcherrimus omnium Vesuuius , Aetnei ignis imitator, caput vibiu in regionis Capua, codam inter tres Maximas, Romani, de Carthaginem numerata. Et ibidem Venetiae, reliquis urbibus opuletiores, Mediolanum minus, Genua superbior, Floren tia pulchrior .iBononia fertilior, Rauennaantiquior, Neapolis nobilior, & Roma caput
Christianae potestatis vocetur. Haec ille de qua Campania inquit in semper superbit, bonitate
agrorum,& magnitudine fluctuum. salubritate aeris,& pulchritudine regionis. Unde Lucius Florus in Epithom. de Gestis Rom. lib. I. c. 26.3ε omnium cinquit non modo i Italia, sed toto
orbe terrarum pulcherrima Campaniae pIaga. nihil mo Ilius coelo , denique his floribus vernat, nihil uberius solo, ideo Liberi,Cererisque certamen dicitur, nihil hospitalius marii Hie illi nobiles Portus Caieta, Misenus, oc Tenen. tes fontibus Baiae,Lucrinus. dc Auernus, quae dam Maris ocia, hic amitti vitibus Montes. Gaurus, Falernus, Massicus, dc pulcherrimus omnium Vesuuius, Aetnei ignis Imitator. Haec Florus. Hi ne Cassiodor. sub Attalarici Regis nomine lib. Uariar. 8.cap. 33. de quodam Sa 3s et i Cipriani conuentu apud Lucanos et scribens dicit: Est enim conuentus iste, de nimiae glebritate festiuus, de circuiniectis Prouinciis valde proficuus , quicquid enim praecipuum , aut industriosa mittit Campania, aut opulenti Bruti j aut Calabri peculiosi. aut Apin puli Idonei, vel ipsa potest habere prouincia.
in ornatum pulcherrimae illius venalitatis exisponitur , ut merito tam ingentem copiam, iv.
dices de multis regionibus congregatam . Via deas enim illic,collucere pulcherrimis stationibus,tatissimos campos, de de amqnis frondibus intextas subito momentaneas domos Populorum cantantium, laetantiumq; discursum. Haec illa. Et idem Cassiodorus lib. s.ca P. 6. dum
Athalaricus scribit Primiscrinio, qui ob sanandam infirmitatem ad Baianos sinus , ac Balnea ire praedixerat. Inquit, Naturalis si quidem cura est,aegris dare laetitiam , nam fac inualidum gaudere , sanatus est. Perge igitur ad amaenos recessus, perge ad Solem, ut ita dixerim, cla. tiorem, ubi salubritate aeris temper ta , terris blandior est natura. Illic miraculis,alta cogitatione perpensis, cum arcanis mundi, mens humana colloquitur , Nec admirari desiuit, quae
ibi agi posse cognoscit. Primum Niret fluenta
marinis delitijs esse completa, tot Portus naturae prudentia sinibus intermissos, tot insulas Nobiles . amplexu Pelagi dotatas, deinde immisi utri Auerno itagneum Mare , ubi ad voluptatem hominum vita tegitur Ostreorum, industriaque mortalium fieri, ut res alibi fortuita, ibi semper appareat copiosa. Quadis ibi Moli. bus marini termini deceter inuasi sunt malis spaciis in visceribus aequoris , terra promota est Dextra, letuaque greges pisciu ludunt. Claudantur alibi industriosis parietibus, copiosae delitiae captiui teneatur aquatiles greges. Hic ubiq; sub libertate vivaria sunt. Adde'ta amina est suscepta piscatio, ut ante Mulosum c uiuium, intuenti uni pascat aspectum . Magnuest enim gaudium desiderata coepisse, seu iaris rebus, gratior est plerunq; amenitas Oc
488쪽
De Regli Cath. praestantia. Cap. LXVlII. 43 9
Ii,quam ut it itas Captionis. Sed ne longius euagemur.inter Ne prunnias Garax habitare ere,ditur,cui ocia Baiana praestantur.Ηaee ibi Cas-36 si odorus. Et de sinii t Scyllaceo apud Bruti os idem Cassiodorus. lib. ix. cap. I S. multa pro seri, & tandem in sin. dicit, ali i dicunt insulas ego habitationes tuas .Rppellarem potius fortunatas, sic etiam i de Cassi odor. de Laudibus Istriae multa dicit. lib. i a. cap. 2 a. de Italiae etialaudibus,multa scribens Ioannes Boemus Au-3 banus de t moribus gentium. lib. 3. p. s. in . quit, est Italia metallis grauida, ubiq; vitalis, de perennis salubritas, eximia coeli temperies, campi sertiles , Apri ei colles, innoxii saltus, opaca ne mora, munifica siluarum genera, mira frugum,vitium, dc olearum fertilitas, nobi-uia pecori vellera, opima Tauris colla, perspicui, & piscosi Laeus, flumina. fonte'; saluberrimi, ipsa auide ad mortales iuuandos, in ma. ria procurrens,& veluti gremium, omnium getium comercio pandens, ut verὰ dicta sita qai. husdam, terrarum omnium alumna, atq; eadeparens, caelestium prouidentia electa quae spaesa cogregaret imperia, molliretq; efferatarum gelium ratus, discordes ad colloquia linguas , munere literarum,latinoq; sermone congregaret. Haec Boemus. De his nouissime Iacobus Vulmphelingus rerum Germanica C. TI. AEgymptus inquit Sicilia, Italia, Hispania,sicut receptissimi aut hores prodiderunt, sunt quidem Regiones uberrimae. fertilissimaeq;. Hine Pandolphus Collenucius Hilhor. Neapolit. lib. 3. in princ.Quamobrem inquit qui recte int . tur, res, quae temporibus his acciderunt. eon fiteri cogetur, Regnum Neapolitanum esse am38 bitiosorum auarorum, t Tyrranorumq; Palestram,rapinis bellorumq; calamitatibus expositum, ob suam nimiam fertilitatem,alia'; innumeras eius dotes, sicuti in caeteris bonis a Dsolet, a multis desideratum. Haec Collenucius. 3st De qua antea Virgilius t lib.2. Seorgicorum dixerat: Sed neq; Medorum Sylva, ditis a terra. Nee Puleber Ganges , Mque Auro turbidus
Laudιbus Ilalia eertent, non Bactra,ree Indi, Totaq; turiferas Panchaia pinguis arenis, Hae loca, non Tauri D'rantes naribus ignem Inuertere satis immanu dentibus hydri.
Neegaleis, de iis; νι rum seges horruit hastis Sed grauida frages, o Baecba Massistis bumor,
Impleuere. Tenent oleas; i aνmentaq; uta. Hιne bellator equus, eampo sese arduus infert, . Hiae albi ctitumne, greges, maxima Taurus mctima,saepe tua peνfuse lumine faero. Romanos ad templa Deum auxere triumpho. - Hie ver viduum, atq; alιenis mensibus aestas, Βιι grauida pecudes,bιs pomis utilis aνbor.
Dum itaq; Italiae laudes proferunt, Ac ipsa:&sicilia,& eius partes aliae,laudati dicuntur. SDKo ciliae vero commoditatem, atq; sertilitatem, narrare superfluum est tanta enim ubertas eius narratur, ut in Fabellam traserit Cerere Deam ibi spiras primum inuenisse, cum in illa pateat centuplum aliquibus in locis frumenta pro ducere. sic pingues terrarum glebae se habeat, est etiam vini ferax,olei. mellis,lacchati, gemismarum,salis,aquarum, sentium, montium, Pascuorum, aliarum etiam frugum, ac bonorum. Latissime seribit Diodorus Siculus lib.6. Plin. lib. 2 . c. ls. 6c tib il. e.s. & alibi pluries. Straho. lib. 6. Aelian. Iib ra. Pausanias lib. 6. Athenius. Dipnosoph. Iiti t. Macrobius liu. Saturis nati s. cap. I . Tho. Faceli. Rerum Sicul. lib. t. cap. 4. de qua Sicilia inquit Stroaaa patera ruaq; f Vfera pinguia Sicania . Vnde Italia sertilis Auro, Argento, armentis, fritibus, piscibus. arboribus, oleribus, pascuis, floribus, fluminibus, lacubus, sontibus, rivis, omnibusq; quae ad cultum, victuinq; humani generis , utile est. Hinc Virgilius lib. 1. Geor. giorum. Hae eadem Argemti Muos, aerisq; metalla ostendit venis,atq; auxo plurima xit.
i Et de Gallelat Italiae fluuio Statius lib. a Sytiuarum meminit, dum ait: Et Lacedem i pecuaria eulta GaIesi.
a Et de Apibus Hyblae Montis et Siciliae, seribie
Et Martialis. lib.T. Pascat, or Hybla mear, pascat Himettus αρet. De Croco iam notum abundare, tum Neapoliistanum Regnum , praesertim magnam Graeciam 3 t Marruccino S, Marsos, & Aprutinos, tum , de multo plus Siculos. Unde Statius lib. a. Sy tua. Et lenues Arabum respirant germina Olua. S can8sq; crocis. In agro Sabinotnasci Canabem arborum similitudinem aequantem. Scribit Plin. lib. I s. c s.& in pluribus alijs Regni Neapolitani locis, Capuae, Auersiae, totamque fere Campaniam. Abundat Regnum lino,maxima, quantitate,de excellenti qualitate. Caseo etiam optimi saporis, Se odoris, ita ut non inuideamus Caseo Parmen si,vel Lunae, de quo Martialis :caseus Hetrusea signatus imagine Luna Prastabit /ueris praudia mille tuis .
1 Abundat frumentis t praesertim Apulia, de qua is,& qui ipse Appulus erat Horatius Itb 3.
Carminum inqui tra,am si quicquid arat impiger Appulus,occultare meis dicerer Homeis. Hinc de ubertate frugum Itali et Virgilius lib. x. Georgicor. inquit rSalve magna parens frugum,saturnia Tellur. Sed omittamus hac temporis perditionem in describendis rebus, quibus ab udat Italia,quia magna in hoc, opus esset Historia. Hoc unum
489쪽
iamq: mihi sincere videtur, apud Deum optimum Maximum,adeo gratam fuisse Italiam, quod a Noe illam fecerit visitari, , qui Typum Christi gerebat,& figura Arcae Ecclesia militas erant, ibi per Christum formanda. ut dixi in δε pologia Catholica contra sententiam Pilati
Aquilae reperta. In eadem erat positus Iaphet, cui fuit a patre data benedictio, ut dilataret, Deus Iaphet,& habitaret in Tabernaculis Sem. Cencs. cap. p. Vnde a Principio constitutum est, ut suum Imperium latius fieret. Hinc, vesupra dictum est, Regi Catholico concessum est,ut esus Domini j dilatatio fieret ad extremas insulas, ut diximus suprR. cap.63. In Italia stabilitum est spirituale,ac terrenu 6 Imperium est enim ibidem t Constituta Sancta/Dei Ecclesia,Summus CHRISTI Vicarius, ac Petri successor, potestas cuius, iudicii diem
expectabit. Sic & seculare Imperium, ut Im- Perator Romanus appelletur, qui ab eodem Romano Pontifice probandus est,quamquam ab electoribus fuerit is electus; quae iura horum duorum Principum italia, ultra omnes nationes retinet potiora. Magna igitur videtur
Catholici Regis pr rogatiua,qui optimam Italiae partem possidet. Hispaniae Regna,insulaeq; eis adiacet eS, eadem praerogatiua Potiuntur,& antiquitatis,&commoditatis. Antiquitas patet ex multis, sed praesertim ex Machabetor. lib. I. cap. 8. dc per Apostolum ad Romanos. cap. I s. quo ex loco
47 patet Paulum t tuisse in Hispaniam Praedic
turus. ut post Dionys. & Nicol. de Lyra voluit . Alphonius Aluare 2 in Specul. Roman.Ponti sic. cap. 6O. Habitata autem primum extitit Hispa-
8 nia a Thubal t Iapeti silio, quem Berosus Iubal vocavit. qui lib. .ita dicit. Anno eius duordecimo, Iubal condidit Celtiberos de post pauca inquit Samothes, qui, dc Dis Celtas Colonias fundauit . Quod , de antea idem Berosus dixerat lib. 3. Samothes inquit possedit Celtas, Ze iubal occupauit, Celtiberos. Ex quo apparet Hispaniam habitatam antequam Gallia habitaretur. ex quo idem Berosus ait, Id ipsum agit Iubal apud Celtiberos, dc Samothes apud Celtas. Inde Iosephus Antiquitat.Iudaicar. lib. I. cap. 6. dicit si ijs Iaphet in Europa, usque ad Gades coiri in gisse.& demum paulo post inquit,quin,& Thobelus squem laps Thubal dicimus Tobelis sedem dedit,qui nunc sunt Iberi. Quin immo inquit Berosus. Anno Nini Decimo Ianus fidest Noha pater ex Aphrica inq; Celtiberos t Hispalos venit, ubi duas Colonias dimisit a se dictas Noetas,& Noegias his
enim, & antea cognominibus, cognominauerat uxores Iapeti, de Cheme senui. de his etiam suo tempore meminit Plinius lib. q. cap. O. duale, Regio Asturum Noega oppidum in Pen insula Pesici. & paulo post. Oppidum Nocta. In super ex Thubalis nomine Se tubal Ciuitas est in Lusitania , quae etiam num virescit, & hanc
potius crederem ab eo appellatam. quam Dubal, nisi dixerim mutata T. in D. ita appellari solitam, ut dicit Io. Lucidus de tempor. lib.6. e O cap. I. ubi allegat i Pomponium Melam in de scriptione Baeticae , cuius contextum cum via derim fateor inuenire non potuisse quia idem Mela. lib. a. c. q. describens Hispaniam . emi
nil de Corduba, Astagi, de Hispali . Sed dum
haec exemplo traderentur, de venissent ad manus meas scripta Historiarum Hispanicarum iemanata a Ioanne Mariana, & studuissem illa in nonnullis oportunis locis reportare, is lib. I. cap. 7. commentitia dicit esse, ac simulata,& fabulosa, de simulatum esse Berosum, ubi ip . se subsequitur,narrans quaedam magis fabulo sa de Geryonibus,& Herculibus, omnia ex poe
tarum scriptis extracta, quae non concernunt Historiarum lucem, ac veritatem, Commenti
si ita habens omnino Bero fi t scripta, cuius in Berosi meminit Plin. lib. . ca. 37. ubi dicit, ei dem ab Atheniensibus in Gymnasio obi Astro. logiae peritiam,& futurarum rerum praedictio. nes posita Auream Statuam linguam habente:
s i Quem magnifacit Iosephus t Antiquit. Iu
daicar. lib. I. cap. 3. dum haec inquit. Namq; id Manetho Aegyptiarum rerum scriptor, & Be rosus Caldaicaru,&ad haec Mochus, Haestiaeus, Hieronymus Aegyptius,qui Phoenicii res pro . sequuti sunt, nobiscum consonant, Bc iterum Iib. i. Contra Apionem. Nunc itaq; inquit sunt dicenda ea, quae apud Chaldaeos noscunatur esse conscripta,& de nobis in Historia sunt relata, quae multam habent concordiam cum nostris voluminibus, etiam de alijs rebus. T stis autem horum est Berosus, vir, genere qui Τdem Chaldaeus, notus autem eis, qu i doctri nae, cruditioniq; congaudent, quoniam de Astronomia, de Chaldaeorum Philosophia, i p. se Graecas conscriptiones addidit . Igitur Be rosus, Antiquissimas sequutus Historias, de fa- 'cto Diluuio, Si hominum in eo corruptione, si in cut Moyses, ita conscripsit; simul de Arca, in qua generis nostri Princeps seruatus est, deueincta scilicet ea in summitate montiu Armeniorum, deinde scribens eos, qui ex Noe progeniti sunt, M tempus eorum adi;cians,usq; ad Nabulassarum peruenit, Babylonioru,& Chaldaeorum Regem. Haec Iosephus. Eundem Berosum
s 3 t sequendum esse, inquit Hierony. in Esaiam.
capit. 37. dc in Danielem. capit. quinto. Erra bo, de ego cum alijs haerens opinioni Iosephi, Hieronymi, Sc aliorum, cum tot annorum Hi storiam ab antiquissimo viro conscriptam damnare, non ausim, cum si aliud non agerem supra modum comprobarem. Quoad praefatat men congruunt,quae scripsere Rodericus Α chiepiscop. Toletan. Hispanic. Histor.lib. I. c. 3. Alphonsus de Carthagena in Anacephaleo
si g. Hispanorum. cap 3. Episcopus Gerunt
490쪽
De Regis Cassi praestantia. Cap.LXVIII. 6 i
densis in Paralipom. Hispan. lib. r. cap. p. L eius Marineus Rer. Hispanie. lib. s. cap. I& Benedictus Pererius in Genes. lib. t . vers. 3. Subnu. 26. Dicta aute fuit Hispania Iberia ab Ibero
Thubalis filio, aut Ibero flumine, vel ab Iberia Ciuitate olim ad Iberi fluminis ostia fita. Hesperia etiam ab Hesperio Hispani Regis filio ,
Hesperus enim. & Italiae etiam Hesperiae nos men dedit, vel Hispania ab Hispalo RegetCeltiberos aute a Celtis,& Hiberis dictos putantive sit inde factum nomen ab utroq; compositu, de quo Diodor. Sicul. lib.6. Antiquit. Inquit , Iberi quiddam, Celtaeq; pro agris bello certantes, pace demum constituta, communicataq; inuicem patria, mutua connubia permisissent. dicuntur hac rerum eo munione,id nomen sortiri; Duae igitur robustae nationes, in patria fertili coniunctae, effecere, ut magnum esset Celtiberorum nomen. quem sequitur Episcopus Gerundens. in Paralipom. Hispan. lib. I. cap.
Io.& i 3. Et si Celtae Galli sint,ve suis locis ostedunt Geographi. Tamen, quae dicta sunt de compositione nominis Celtiberoru ex Celtis, dc Iberis, non arbitror fuisse Celtas Gallos,sed
ex populis Hispaniae in Lusitania,t de quibus
Ptolom.lib. 2. cap. . & Strab. lib. s. qui ait: Inter Anam , α Tagum fluuios Hispaniae, Celtae maiori ex parte incolunt, & Lusitanorum pleriqς, quos ex ulteriori Tagi Regione in Coloniam Romani traduxere quod mihi magis arridet, nam Hispatensem conuentum, & eius reΨgiones describens Plin. lib. a. cap. i. Celticam inter caeteras ipsoru Ciuitates,& oppida enu merat. Tantoq; plus, quia idem Strabo lib. 3. Paulo inferius, quam supra annotauimus dicit: Neq; Celtis,qui nune appellantur Celtiberi.probatur,etiam hoc ex Herodoto. lib. 2. dum inquit, Celtae autem sunt extra Cippos Herculis, Cynesii finitimi, omnium in Europa ad o
casum habitantium, ultimi. prout Celtici populi apud Anam fluuium si citanturi prope Promo foetorium t Sacrum, quod nunc dicitur, Caput Sancti Vincentii,occidetem versus inter Ana,& Calaspem fluvios .i Iterum idem Herod. Isb. . de Celtis dicit,qui omnium in Europa ad solis occasum: vltimi sunt .isCeltiberi vero siti sunt sub Idubedae Montibus, in quibus iunt Ciuitates plurimae,quarum omnium antiqua Nuniantia;de his Celtiberis dico infra cap.o8. Sut
7 etiam in Hispania Galleci, a Gomero t Gallo
dicti, filio Iaphet,qui Italiam tenuit, ut Bero sus lib. scribit ibi , Italia tenuit Gomerus Gallus.& idem Berosus lib. s. circa principium ait:
Anno huius decimo, Gomerus Gallus posuit Colonias suas in Regno, quod post , Italia dicta est.Unde non credat quis Gallos ab isto Ori ruginem primam traxisse, t vel propriam , quia eum dieat Berosus fuisse in Italia,intelligenduest de Gallis Cisalpinis, usq; ad Rubicone am nem antiquum Italiη terminum, Hos Insubres
nunc Ducatus Mediolanensis appellamus , ab his autem oriri potuerunt, & dici Galli etiam ultra Alpes. Et inthoc decepti videntur, qui crediderunt eos esse Gallos ultra Alpes, cum no tum sit ex iam dictis apud eos Samothem consedisse. Et dum dicunt, eosdem Gallos transet pes fuisse, qui Macedoniae, atq; Graeciae multase ades dedere. Quamquam hoc negare non ausim, non tamen fatear apud me id dubium,atq; 39 ambiguum non esse. Quando de ijs t Pausa- nias lib. i. In Attiacis meminit, dum dicit, eos ad vastum Mare in Extremis Europae oris a
colere. Ex qua aut ritate dici posset intelli genda Pausanis verba de Galleeis Hispaniae loqui. Sed paulo inferius idem.Pausanias . Hos rum fines inquit amnis Eridanus perlabitur, cuius in Ripis phaetontis casum, solis filiae, iulius sorores, collachrimari creduntur, verum , 6o ut Gallit appellarentur,non nisi sero usus intinuit. Haec Pausanias.Ex hac nouissima aut mritate, videtur aperte inferri,quod loquatur dctae
Gallis Cisalpinis Italiae populis, apud quos est
num ea Eridanus, quod Padu appellamus. HOC facilius coniectari vere potest, quia ipsorum Dux Euridanus nominaretur ι quasi ab eorum sumine sic dictus de eo meminit Iustin. lib. 24. itaq; in utramq; partem multa afferri possent. Sed & illud notatu dignum est, quod eum Du-6i ce Brenno i Belga. Galli Capitolium ex im , prouiso, & qua si transeuntis,non permanentis C status,obsed illenti ac Romae grauia damna fe-61 cissent, a Camillo, qui de eis i triumphauit,
fuere poenitus quasi deleti ac prosequuti, tantumq; abest, vi cam se ad Graecos,ac Macedo nas ςontulissent, ex omni gente exercitus re
dactus etiam ex Italia, in qua reperiebaturi 6e ab eisdem Graecis, fuerit eisdem Gallorum nomen inditum, ob vultus candorem , quod 63 Graeci Gallum dicunt, quia. γαλα. t album significat, quasi lactis colore albos homi s ui- uillent. Galos nosm nauerint qui post multiplicata i itera, Galli fuerint dicti,ut verificaretur, quod supra ex Pausania retulimus, sero ipsos Gallos appellatos, quasi secundum eorum linguam Candidos. Et huc pertino,quod ex vam rone scribit Hieronym. in a.ad Galatas in Epistola ad Paulam,& Eustochium, quod Galli an- liquitus a Corporis candore, Galathae t nuncupabantur. Inde Ga lactites, siue Galaxi a Iapidis Geminae species, lactei coloris inter cur 6ue rentibus t lineis sanguineis, seu venis, de qua
Plin. lib. 3 . cap. lo. Cumq;. ut dictum est,Graeciam per rexissent: Apollinisq; Delphici Te, 66 plum spoliassent, eum a Delphorum i militi
bus, tum etiam ab insequutis, ob patratum facinus tempestatibus, pluuijs.Grandinibus, Tonitruis, Fulguribusq; sunt δε nitus obtriti, atq; pdeleti, Brennusq; Dux vulnerum receptorum impatiens, proprio se pugione confodiens, vi-67 ta,animamq; texalavit Gallos insuper nominat