장음표시 사용
571쪽
Huius PixidIs mem Init Levinus Lemnius dei occultis reri Miraculi S. libI . cap. . Petr. de Me
dino Artis Nauigatoriae lib. s. cap. i. Nouissim Edum h c imprimenda dari curarem,dum Nea poli infirmitate praemerer accedit approximandorum remediorum causa ad me Summus Phi-Iosophus, ac Medicus, variarum scientiarum studio eruditus Vincentius Brunus, qui mihi ostendit locum, in quo Magnetis eundem inuentorem scribit in suo Theatro. Eodem itide tempore vidi Gulielmum Gilbertum Colcestre fem, Medicum Londinensem, in comment. de Magnete. lib. I. cap. r. qui post alios idem firmat, quamuis sub dubio: inducens nauigationes, quas fieri faciebat Salomon in Ophir ad
asportandum aurum .de quo habeturilib. 3. Regum. cap p. lo.& 21.& lib. I. Paralipom. c. 29. Iib a. cap. s. dc s. Ieremiae. cap. IO. qui elega a.
tissime hoc discutit. Licet ob incognitam sibi Italiam, dum voluit dicere Amal phim, dieit Melphiam sub Dominio Principis Doriae, quiale si Melphia sit in Regno Neapoli in Apulia
prope Daunios, quae est sub Doria, non fuit tamen in hac Ciuitate, sed Amalphiae, quae est in Regione inter Salernum, & Surrentum propὰ
Mineruae Promontorium. Ad inuentio ista adeo villis est, ut nauigantes sine illius usu vix con- Iisterent. Alterum vero,& secundum inuentum in ea.dem Civitate Amalphiae, fuere legum,& Pandectarum volumina t Archetypa, Iustiniani olim
Principis ordine, ac mandato congesta, corra quos, ac Scalenses, Rauellenses,cum Pisani bellum gererent, & victoriam reportarent,ut belli fortuna tulit,inter opima spolia hos pande. αγ ctarum i libros asportauere, quae, Ut par erat, tamquam vectigal maximum apud ipsos diutius conseruata extitere. & Pisanae pandectae appellatae. Hoc Diuino munere Pisani priuati fuere, dum a Florentinis cum ipsis bellum ge-28 rentibus. victi fuere, t & Florentiae transsati,
ubi magna cum veneratione asseruantur, antis quissimarum quarundam reliquiarum loco. Et tamen Andr. Λlciatus dispunctionum lib. 3. C. I 1. quem nouissimὰ sequitur Federicus Scotus in consit. i . sub nu. 34. lib. s. Tomo I .asserue runt eadem volumina, non illa esse Archetypa Iustiniani Imperatoris. Hanc tamen opinionem confutabis ex Lauretio Ualla Elegantiar. lib. 3. c. r. dicente illa esse archetypa, nimiuq; ipsa laudat, atq; extollit. Quod,& facit Angel. Politianus Misceli. cap. i. & 78. Hierony. Ca-
ximum,& plairc.& nouissimὸ Hermannus Vulteius in Commentariis iuris prudentiae Romanae . in Prologo de studio iuris: qui similiter dudicere voluit, repertas in Ciuitate Amalphiae,
dicit de Ciuitate Melphiae in Apulia. Easdem Pandectas mendo las dixit Gulielm. Budaeus in Prioribus annotationibus ad 'Idect. In l. r.eol
mihi. I a. ff. de iust. & iur. Et multos Pandecta. rum litera abuti dicit Anton. Contius Lectio.
num subseci irarum. lib. I. cap. I. nu. I. lib. I. Cap.
3. rium. I. Ut cumq; tamen res se habeat, fient
diuinare poterunt, illa volumina Archetypa as esse, i sic etiam diuinare magis conuenit illos. qui Archetypas Pandectas minim8 credui. Ratione etenim vera, coniectari licet, quod cum . toto terrarum orbe, legum alij Archetypi libri non inueniantur, nec alio in loco; tantum abest ut illos proponamus veros esse. IjS accedit, priuatum hominem neminem hoc onus, hunc laborem, hos sumptus erogare potuisse in faciendis tot magnis voluminibus ii iisq; auro,& coloribus affabre fieri. Qui autem Pande ctas alias Originales,sive Archetypas habent,
vel adesse dissimulant, ii in Foro, ij in Publicum proferant. Quo vero ad mendositatem, SI quantum ad illam attinet, & si non deficiunt. qui illam calumnient; Dicimus non admodum di melle esse ut per tot annorum,ac seculorum cursus, aliqui fuerint, qui literam eorrumperent, cum hominum quam plurimorum actus
sine indissentiendo positi. Cu praesertim octin genti sint circiter anni,quibus tot summi Imperatores, tot summi, atque sanctissimi Romani Pontifices.tot Ecclesiae Praelati in tot sacratissimis Concilijs congregati, tot Magistratus, tot
Patroni, Advocati, de causarum oratores , tollIurisconsulti excellentissimi prodiere,qui is
te caecutierint hiq; pauci solummodo in ten bris lumen veritatis inspexerint. Ad quid igitur profuit, tot ciuiles leges in canones rediis gere Quomodo si alibi nusquam repertae sunt, iis legibus in eisdem pandectis reclusis totva fere orbis colla submittit 8 Et quamquam ar bitrer, quod dum Budaeus dixerit, quandoque menti habuisse , ut Pandectae emendatiores in publicum prodirent, Iurisconsultum eundem
numeris omnibus absolutum pro sui ita genij set Iieitate facturum: sed, dc alli etiam complures,& pene infiniti fuere , ac etiam num aetate no
stra sunt grauissimi viri, qui Pandectas ipsas, si
quo egeret, ob scriptorum forte incuriam, suo nitori redderent. Et si qua menda in illis esset. quod vix erederem, hoc Iustiniano Principi,acillarum compilatoribus vitio tribui no porest, eorum namq; manibus Pandectas minime scripsere,sed scribis, & amanuensibus id faciund fimandarunt, qui in describe do, errorem alique committer oluisse, piaculli no est. Ab Amal- phitanis vero in Belli praeda inter praetiosiora, quae capta sunt, Pandectarum hi libri a Pisania
ere capti, anno D. N. Iesu Christi Ii 8. post modum vero dum per Gynium Caponum, Nobilem virum Florentinum,& Strenuum,aliosci,
tunc illius Reipublicae ciues essent Pisani redacti sub eorum Dominio Pandectas inde Florentiae retulerunt: Ex eoque tempore,tamquam e
572쪽
De Regis Cath. prestantia. Cap. LXXIX. 1 r s
ectio demissi, eustoditi fuero. ut ex Raphael Volaterrano, Raynerio, Gracia Pisano retulit Plotius Gryphius Pisanus in suae Patriae annalibus. Francisc. Torellius in praefat. Pandectar. Florentinarum. aliqua refert Bart. in im credi,tor. q. fin. ε de Distract. pignor.& noui Mne Dionysius Gotho redus in praxi Ciuili lib. t.tit. s.c. De exemplarib. De his etiam optime Stepha nus Foreatulus de Gallorum Imperio . lib.
Ad inuentiones nonnullas referrem ab hominibus Dominii Regis effectas, sed ijs qua doque satisfecit Polydorus Vergilius Urbinas. Ea tamen res exactior ac diligentior exhiberi deberet, de maiori volumine,& labore digna operatio exigitur ab Anilium fabularum narratione aliena, in qua aliquando cogitauera si quid boni praestare valuissem, sed otium, ac animi, corporisq; libertatem illud opus desiderat, nome occupatum,ac negotioru mole .ppressum.
Armorum peritia viri clari sis imi recensentur, qui ex Regnis Philippi Regis Catholici fuere, ac hi, qui sub illis fortissime militarunt.
et Amorum,σ militia exercitiam fuit ante Decraratae.. M. cogemus Hema Imperator Hispanus.
a rebus eoeeaim Nerea Anus vispanus ex Italica .s M. ιρι us Traianus Imperator inJanus. G Traianus domi sanctus, ct foris clarus habitus.7 Aelias Adrianius Hispamea fili is.s Adrianax primo christianis obstitit, dematis sauit. s Sergius Galba I erator Hispanως.
' as Florentinum oppidum Apulis. 3 tr Adriaηur ex Maria Apistilla.
Ioan is Andrea Doria, ct caroli Doria filiν in rebus
43 Philippi Ducis Ioannis fili eximia vinares inter
ι Caroli Sellicose virtutes. 3 caroti ininti casaris virtutes. e A P. L X X I X.
ANtea fuisse armorum, ac Militiae exerciistium. Doctoratus dignitate, i scripsere
Signorol. Homo d. in cons. I. nu .is. quem sequitur Iacob. hilipp. Portius in confit. lσ7.mia 6 2. Unde cum enumerare habeam, viros Principes, qui ex Regnis Catholici Regis fuere , vel ei, suisq; antecessoribus seruierunt, quos A motum,ac Militiae exercitium excellenti vim os reddidit, ac etiam viros diuersarum scientiarum splendore conspicuos, caedam hac vice de Armis prius tractare, ac illorum prius telam ducere, & sequenti capite de aliis agere. Habuit Hispania viros Principes, Armoruexercitio Claros,quoru iudiciis,dc Romanoru,& Constantinopolitanoru fuit rectu, εο administratum Imperiit, quod tribuitur primo , M. a Coccio Neruae Imperatori,t quem ex Hispana origine extitisse,nonnulli commemora nisi cet Narniensem illum Italum fuisse aliqui asserant. Hic illa, quae Domitianus perperam gesserar, restituit,& pro modico,quo imperauit, tempore,optimi Principis nomen promeruit. Proscriptos restituit, de inter alios sanctissimum Apo-3 stolum,& Euangelista mi Ioaanem ab insula Pathmos,ubi relegat ' fuerat.reuocauit,& alias non ullas virtutes exercuit, ita ut inter Diuos, pro ut illa ferebat aetas relatus fuerit. vi author est Dio in eius vita. Hunc itaq; Hispanum fuisse testatur etiam Lucius Marinius Rer. Hispanie .lib. a1. e. a. Et Iulium Cocceium, Nero ae4 t Auum fuisse ex Ciuitate Italica apud Hispaniam,quae cu fuisset ab Hispanis obsessa, ac di . ruta, ipsum Gades petii G, thodie Calia dieitur Hispanicὰ scribit Paulus orosius.lib 7. c.
7. Eutropius lib. O. c. r. lo. Zonaras Annalium lib. a. Iacob. Philippus Berg. Supolemeti chronicor. lib a Mambrinus Roseus Fabrianensis in 3 Traiano. M. Vlpium t Traianum Hispanu talia se ijdem perhibent. Pronepos enim suit Russi Vlpii ex eadem Italica Ciuitate,qui eodem mo
573쪽
do ac tempore, illa deleta Gades petierat, eiq; idem Rufius fuit Abauus . cui Traiano post Neruam ab eius adoptione Imperium delatum, Uc domi sanctus, & foris i clarus, habitus fuit. &Victo Decebat o Rege Daciam superauit. Pa thos vicit Victis Regem dedit. Armeniam, Arabiam, ac Prouincias trans Tigrim. & Eufrate, Imperio ad iecit. Amicitiarum cultor, Ingeniorum & Eruditorum admirator, diuini.& humani I. C. eaq, bonitate fuit . ut alsis postmodum Principibus, dum acclamaretur,& Augusti Fq. Iicitas.& Traiani bonitas praecaretur. Ide Dioin eius vita. Orosius lib. 7. c. 7. Eutropius lib. I . Cap. 1. IO. Zonar. Annal lib. 2. Io. Baptista Egnatius Romanor. Principum .ca P. q. Carolus Sugonius, de Honoscius Panu inius in Fastis. Luci. Marin. Histor. Hispani c. lib. I a. e. 3. Ailius Adria et nus stirpis Hispanicae t ex eadem Ciuitate Ita Iica extitit ex Aelio Adriano. Traiani Principis consobrino, Adriae in Italia orto, genitus, post Traianum Imperium adeptus, vario. desublimi ingenio, literarum omnium peritissimus, Mathematices primum; Architectus, Musicus, Statuarius aliarumq; Artium,& militaris discis plinae scientissimus. A Primordio et Christianis
obstitit cognita tamen Religionis excelletia'. benefieus illis fuit. Orosius lib. I. cap. 8. Eutropius Itb. Io c. s. Iacob. Philip p. Bergomas Supis plement. chronicor. lib. a Zonaras lib. I.Alberi. s Crantius in saxonia lib. 3. Sergius tGalba, dc ipse Hispanus fuit. ut est aut hor. Sueton. Traquil-llo Ius in Galba cap. 3.& 9. Antoninus t etiam cognomento Pius, ac M. Antonius cognomento I i Uerust Imperatores,& si in Hispania nati non
fuerint,ex eorundem tamen Imperatorum origine prodiere , ut Marinaeus & alij anno inrue. Nee solum et Imperio id accidit, ut Impera tores tam probos Romet Hispania dederit. sed& Constantinopolitano iisniliter. Hoc melius , Π, Christianos. pios dc Catholicos ma. de Theo
1 dosius il qui,& senior, Hispanns fulti huius Is praeterea filii Archadius, de t Honorius; eodei modo de Theodosius t iunior, Archad ij filius.
Paul Otolius lib. 7. c. io . ho de ar. Paulus Dia. conus ad Eutro Pium. lib. m. c. I. Zonaras. lib. .
Argantonium Tartessiorum Regem Hispars nia etiam produxit virum t belli exercitio nobilem, quem trecentis annis vixisse scribit sylius itali cus lib. 3.
εc Baptu a Mantuanus in Alpii onso ait
Hesperiti quondam Rex Ar 'antomus oriff. quem vix iste annis centu viginti, regnasse octos inta, retulit Cicero in Catone Maiore siue de se luctu te. de post aptum Lucianus, Fc Macrob. Quamquam Plinius lib. 7. c. 8. poli Anacreo tum Poetam, vixisse asserit annis centum quiu-quaginta. de quo Lucius Marin. in Histor. Hi LPan. lib. 2. cap. 1. Io. Laurentius Anania in Fabrica naudit ract. t. in Europa. de nouissime bella ab eo gesta, de eius acta deseribit Ioannes Mariana de rebus Hispani q. lib. s. cap. l7. . Magni animi Viriatum Regem ex Lusitaniai 6 natum licet a principio humilem, i magnu tamen postea ex progressu rerum, Hispania produxit. Fortissimae tamen, de Magnanimae virtua
Ir tis, Bellicaeq; Artis expertissimus t fuit. Parua namq; militu manui principio Prouincias agis gredi caepit. vltraq; Tagum, de Hiberum Humina progressus, omnia Armis impleuit, Populos subdidit, subditos et obedire coegit uti Regi Contra illum Romani C. Vectelium Pr rorem,
eum expedita militum manu miserunt, cog reias insimul,subacto,ac profligato exercitu a Uiriato, eiusq; Militum globo, cum Paucis Ptaeistor, vix saluus euasit. Missus demum Cia. plaviatius ab eisdem victus, fuga similiter sibi vitam quaesiuit. Videntes autem Romani suos, primo secundoq; congressu victos , quasi ignominia deleturi, iterum Aertioq; Claudium Vnimanu, vel ut alii dicunt, Numidanum, numeroso exercitu congregato desimarunt, commissa autem inter illos acie, Viriatus victor extitit. Is ut Romanis notam inureret, illorum Fasces,Trabea, aliaq; Infignia,atq; ornameta, quasi triumphas in summis Montium exposuit. Cumq; diuersis temporibus per annos quatuordecim , vel, ut alii,decem, de octo, Armis, vitibusq; Romanos afflixisset , a suis tande perfidiose occisus cst,
quem tamen, non nisi mortuum superauere Romani, dum occisoribus militibus, pr mi una Pe tentibus dare noluerint, iudicante S Dudens,
18 impium facinus esse, Imperatore mi a tuis occidi. ut dic ut Cicero, B Liuius Epith. s a. Paul. Orosius lib. . cap. 1. Eutropius lib. . c. 5. de quibus Romanorum Prouincijs Velleius parer culus Histor. Roman. lib. 2. inquit. Illae enim pro-Is uinciae t Scipiones contempserunt: illae contumelioso viginti annoru bello sub Duce Viriato maiores nostros exercuerui: illae terrore Numatini belli Populum Romanum concusseruirin illis turpe R. Pompei foedus,Turpiusq; Mancini, senatus cum ignominia dediti imperatoris, rescidit: illa tot consulares , tot Praetorica allum psit Duces, patrumq; aetate, lirtam ii Se torium armis extulit, ut per quinquennium, di . iudicari non potuerit, Hispanis Romanisne in armis plus esset Roboris , & uter Populus alis teri pariturus iaret. Huic Cicero in Antonili. Caesar exercitum inuictum ex Hispanis militibus conduxit. de quo Baptista Fulgos. lib. 3. c. 4. Sed quid vetustiorum temporum exempla commemoro, illorum virtutes enarrando, qui
ad hos ex hibendos actus, inanis tantis spe gloriae impellebantur Qui co alios Principes re ferre potero, qui Christianae fidei zelo innixi. periculosis bellorum fluet: bus agitati, magi a
574쪽
De Regis Cath. presinantia. Cap. LXXIX s et
suis hostibus eladem intulerunt, quorum Hi fio spanorum.Gothorumq: Regum Reeharedustis offert,qui ob Arrianam haeresim e Gallia 6 Hispania pulsam primus Catholi eissimi atque Religiosissimi Regis nomen retulit. ut dixi supra c. I llic plures cum Romanis pugnas co seruit,semperq; victor euasit. vascones et pluribus bellis. in illum irruptionem facientes repulit. Cum sexaginta millia demia Francis fortiter dimicando quadraginta millia ex ipsis deletis reliquisq; partim captis, partimq; sugatis victori et triumphum portauit. ut post Raphaelem Volateranum, scribit Ioines Magnus
Historiae Gothorum desue non. lib. I 6. cap. IO.
Ec ante eos Roder. Ximenius Archiepiscopus Toletan. rer. Hispan. lib. 2. c. is Nec minori Bellicae virtutis en comici dignus est Vuaba queat Bamba mi appella At Rex, qui suomm Regnorum rebelles Principes aliquos. populos vicit, subegit,ae domuit. Sarracenos etiam Hispaniarum littora turbates gladio alios, seruitute ceteros subegit .ac ducentas, de septuaginta iliorum naues incedio consumpsit. de quo Roder. Archiepiseopus Tolet. Histor. lib. I. cap l. usq;
ad cap. o. IO. Magnus. lib. 6. cap. a I. Sed quis aequam enarrandarum virtutum linguam exerisas ecbiet Pelagii Cantabriae Ducis, Gothorum Regum Seminarii qui primus eiiciendoru Saris racenorum ex Hispania consilium sumes,mul eis illos eladibus affecit suum dilatans Regma, Magnum adeo posteris exemplum dederit, ut quem sequuti successive viginti nollem χeges eadem 'imitando , usq; ad Alphonium nonum Regem, qui de ipse unico praelio cum Sarrace. nis conserto, ducenta illorum millia profliga uerit. Alijq: decem, oc septem circiter Reges. usq; ad Philippum nunc regnantem, fecerunt itidem, quorum vita . Christianorum omitium
Principum gloriam ferὰ superauit. pliis enim cruoris, ae sanguinis in iis iustissimis bellis es. fusum est septingeros circite per annos ginalijsplijs non ita iustis in antesis mille. 3c quingetis . Et nisi Hispanoriam Regum insatigabilis vigor extitisset, non Hispania fortE ramum, de Gallia , sed e tera Christianorum Principii regna Sarracenorum, δc Maurorum s aruitiam , ac tyrannidem experirentur. Sit DF Opt. Max.
Laus, honor,gloria te Imperium,qui hic a suis populis stagella auertit: Zc horum CatholicoruPtinet pum Animae per eiusdem Dei Clemen. tiam Paradisi Gloria per ruamur quorum laboribus aerumnis,sanguinisq; effusione Pace tra-quilla,& dulei cicio fruimur. Regnum Neapolitanum habuit semper gentem,usibus bellicis assuetam. ac pen8 in ictam 13 a quibus in Cleomenem Lacede montium, Agathesem, Alexandrum Epirotam, Pyrrhum Molossium, Annibalem Carthaginetem dc alios exhibita est summa vis animi in bellis, de rati.
istam cinporum victus ;fie etiam ostenderinin bellis Caesaris. de Pompei, aliorumq; Romanorum fortissimum Robur, ac belli eam virtute in eis exercuerunt. Hi ne apud Historicos comea morantur bellat 1 ocrensium , Crotoniata ru,
Sybaritanorum; Hinc Peligni. Frentani Marsi, Lucani, Picentii, Sammites aliiq; Regni Neapolitani populi,quorum bellandi induntia pluri bua antiis Romanorum Rempublicam fortiter exercuit. Habuit etiam suos Imperatores, suos Reges, Armorum peritia clarissimos, Agatho as elem istellii Tyrannum Regen q;, qui tanto pere Carthaginenses , ic Africanos infestauit. Is enim ex patre Figulo Rhegij apud Bruti os nascitur, ut sunt authores Diodorus Siculus Bibliotheces. lib. io Thomas Facellus in Histor. scul. De cad. I. lib.6 cap. I. dc Decad. a. lib. 26 4. cap. r. Habuit. de Dirium t ex Tarento, viruac Ducem exercitus fortissimum,ae rei, artisque belli eae periti irnum; cuius meminit Pluint arch. in Proh lem. I 13. lanus iuuenis in Histor. Tarentinor. lib. 3. capit. r. Habuit, Ec Milonem a te x Crotone qui in Athletica praestitit: Ita malum punicum tenebat, ut nemo illi E manu extorqueret,aut digitum corrigeret, cum is tarnεvltibi malum laederet; idem disco uncto in fides a nullo distrahi poterat; de cum semel constitisset, nemo eum e vestigio educebat. In Olympia Bouem ictu manus expanss,alij pugno occidisse,de per stadium fine an haelitu portasse,ac to tum uno die comedisse c quod haud ereditu acile est in Jc ibidem Coronatum fuisse . quorumeminit Plinius. lib. .cap. 1 o. Herodotus lib. 3. Pausania, in Eliacis. lib. 6. Aul. Gel I. Noct.
Quadrupe um soleas, alabrumo: aquare Milone de quo etiam late Hieronym. Mercurial de Aete. Cymnastica.lib. e. 3 6 i s. lib. 3.c. 3. dc s. lib.6.cap. 3.Hinc Maximinum Caesarem ob fortitudinem vocaverunt Milonem Crotoniatem
Capitolinus in eo . Otho etiam i Silvius Caesar,qui post Sergium Galbam Imperator fuit, ex Ferentino oppido Regni Neapolitani Hir
ut est author Suetonius in Othone. cap. r. & si Ferentinum alibi collocet Strabo. lib. I. una vice Ferente num illud appellando, altera vero .ay ut supra .Quod oppidum esti in Apulia propEL iceri amaam desolatu sola turri, cum quibusdam aedificias dirutis . existente. hoc oppidum quondam sub Samnitibus erat,vi aduertit Philippus Reroaldus ad Sueton. in loco allegato. de iti eo perijt Federicus. a. Imperator. D quo
Padolf Colle nucius Histor. Neap lib. Hadria 3o nus r Imperator, de ipse ex Hadria A prut in is i ortum duxit, ut multi scripsere. C. Marius t ex Arpino,qui maxima bellandi peritia extitere. 31 Sie Robertus Rex, sic t Alphosus Aragoneus, quorum virtutibus, de armorum exercitio tuta regnandi
575쪽
regnandi peritiam qui siuere.ut de supradictis
antiquiori b. scripsere Liuius, & alij. Herodot. lib. I.& σ.dc p. Collenucius lib. t. dc de nouissimis idem Collenucius lib. . s.&6.& pluries. Barthol Facius de Factis Alphonsi. Paul. Iouius de Viris Illustrib. bellicis lib. r. cap. I . lib. 2. c. I. lib. 3. cap. 2. Sub Regibus Ferdinando, & Eli-
ε 3 χabetha, t militauit Consaluus Ferdinandus de Corduba,tqui ob eius bellica gesta, magni cognomen habere meruit. Christophorus etiar t Columbus , qui incognitarum insularum regna Christiano orbi, non absque stupore, &miraculo, quaesiuit, inuenit, & domuit. Ovem pari ardore, viribus Ni fortuna sequutus est Feras dinadus t Cortesius. Sub Carolo U. Caesare,ac Philippo Rege nunc regnante Petrusi Naua rus,Ferdinandust Aluarea Dur albae, Alphon-sus , t de Ferdinandus Davali, Ferdinandus tGonetaghs, Prosper Columna i Antoniust Leyua alijq; permulti, quoru ductu to bella pro-sigata, tot Reges victi, victoriae obteli,& TrO- , pheae recta. Vt interi in silentio minime pertra 36 seam Andrea mi Doriam,Maritimarum classiuinstruendarum, ac maritimae nauigationis, alterum Neptunum, qui suo tempore pyratas. omnes sugauit, omnia christiani orbis freta secura reddidit, victorias reportauit; quem Mauri Sarraceni, Turcae, Reges, Imperatores christiani nominis hostes, timuerunt, horrue runt , S: coluerunt: de quo nulla non praedicabit aetas. Cuius virtutis aemulator, S successor egregias nauauit artes Ioannes Andreas Doria Catholici Regis in maritimis Imperator, qui a suis Auis, Atavisq; no degenerans, Bar haris omnibus est formido, de pauor. Aimulantur nunc ipsum filii, silmmae spei adolescentes, praesertim Carolus Doria.
Nec de sunt ex Burgundia, BeIgia,ali isq; inferioris Germaniae populis Catholico Regi,
Praedecessores Principes viri,armorum peritia strenuissimi, inter quos eminet Balduinus Fla-37 driae comes,qui tab eximiis corporis viribus,
armorumq; exercitatione ferrei nomen retu
lit, qui Caroli Calvi, Galliae Regis filiam Iuditham, formosissimae speciei puellam praestantem , Anglorum Regi, nuptui destinatam, il-Ia tamen, fratreq; suo consentientibus abductam, rapere non dubitauit, purgataq; causa coram Nicolao I. Summo Pontificae, debitis Ecclesiae sollemnibus, desposauit. Et demum pluribus in praeliis cum Northmannis habitis, forintissimas manus conseruit . Sic Balduinus alter 38 cognomento Pius, i suorum praedecessoru gloriam Omnem superauit. Robertus etia,qui Hierosolymitanus est appellatus adeo se in illa expeditione Hierosolymitana magnanime gessit, ut idcirco Hierosolymitanus sit dictus: ut
Gulielmus Tyri Episcopus alijq; Historici pro 3o didere. Theodoricus Alsatius, & ipse i Flandriae comes minime praetergudus est. Hic enim in omni vita, Pietate insignis, religione Illa
stris, munificentia clarus belli, pacisq; artibus nobilis, fortitudine, iustitia, ac rerum gestaris magnitudine inclitus, quater in Syriam ad iuuandos in bellis Christianos accessit, omniqusplendore apparatus bellici emicuit: ut post alios seribit Iacobus Meyerus Annal. Flandri lib. s. quem non minore animi vigore imitatus o est Fbilippus t filius, qui strenue rexit Comi latum Flandriae per annos viginti quatuor, Nobilissimus omnium, qui antea fuerant in Flandria, diuitiis,& honoribus affluens, prudentia,& potentia magnus, feruens in iustitia,fortis,& probus ad arma, uniq; Macchabaeorum m rito comparandus: ut idem Historicus inquit. 4t Eodem modo Balduinus Margaritae r Allatiae filius, Flandriae, Hannoniaeq; Comes, Imper tor Constantinopolitanus creatus,quia vir fortissimus nobilissimus, dc Dux summus fuerit ha41 bitus. Ne interim omittam Ioannemi Burgundiae Ducem qui a Carolo Delphino occisus fuit qui erat vir belli,& pacis artibus praestas, nobilitati iuxta,ac Popularibus suis charus,ca
quibus nihil habuit dissidii, de quo suo loco
supra diximus, cuius ex morte graues confi tae sunt inimicitiae, quarum exitus mali extite.
re, ac utriusq; imperij subditi perpessi fuere, unde succedit illud Horatii.
Quiequid delirant Reges plectuntur Aebiui. Commemorare aute Philippi Ducis gesta, qui fuit filius eiusdem Ducis Ioannis, operae pre
lium non videtur, cum suo tempore omnes Eu
3 ropae Principes suis t virtutibus superauerit,
captiuamq; fecerit puellam illam Ioannam, it qua tantopere Galli confiderant, q tadem R tho magum ducta, talis religionis, Magiae, superstitionis,ac Veneficii insimulata, flamis exusta est. Hic Dux acerrimus caedis paternae ultor extitit. P. Aemilius in Carolo 6.8c in Carolo T. Ioannes Titius in Chronico Galliae. Iacob. M -yer. Annal. Flandriae. lib. ι 6. Subsequutus est ip-6 sum, Carolus Princeps suataetate omnium bellicosissimus,qui ex inde bellicosi nomen quae fuit, qui in Castris est appellatus Annibal, in conficiendis itineribus Iulius Caesar,& Alexander, Algoris, iisq; patientissimus,frigidae tot illi hyemes actae, tot sub pellibus torridae aestates transactae quorum gesta scripsere. P. Aemilius in Lud. XI. Adrianus Bariandus in Chroni
Annal. Flandriae lib. 17. Iacob. Marchantus de Reb. Flandriae memorati. Vnum referam pro Coronide,qui pro omnibus erit. Carolu Quin- tum t Caesarem Austria cum apud eosdem Belgas,seu Brabantos,Gandaui natum, cuius acta stuporis plena , ac ordinarios humanos con tu S snperantia, non referam, sed bella gesta,vbctoriae quaesitae. Trophea relata, Regna Obte
ta, Reges profligati, capti, adiuti, illum ornatum titulis perpetuis reddunt; quibus Praete
576쪽
De Regis Cath. prestantia. CV LXXX. 1 29
. riti principes obubrati, praesentes,ae futuri instructi sunt, te instruuntur in dies. Quo cu huic eapiti finem imponam . Silentio pertransiens acta Philippi nunc Regnantis, aliorumq; Prinaeipum virorum, qui sub ipso, aliisq; mitrariit,
ne volumen Historiae conficiam,aliaq; rationabili causa quam exprimere, non est praesentis speculationis.
' ARGUM. CAP. LXXX. Plures habuit in suis Domini js Rex Ca
tholicus viros, scientiarum omnium,
, genere Clarissimosi quorum aliqui an
x Maior,ae prastantior exi fimatur, qui uiris meliori- - bus praest.2 ' Decus Regium est averi dignitatiιus Iubiectorum 3 'tbaroras in Regno Neapolitano docuit. 4 Ex Pythagora doctrina νιri elarissimi storuere. 3 .Poetae Clarissimi, qui ex Regno Neapolit. prodiere.
ε Orbιlius Beneuentanus, Horatis praeceptori
Iarisconsultι ex Re no Neapolitano. Herodotus apud Thurios prope Tarentum in magnai Graeia Historiam sic ripsit. 1 aDueatus Mediolanenstis visi titerarum elarismi.s Sancti, Ecelestia Doctores Hispani, alijq; scienIrarum fulgore clarissimi. C A P. Z XXx X.
AB solitia in capite praecedenti enarrati
n. quorundam virorum grauium, qui armorum exercitio claruere, superest modo, de his agere,quos literarum, scientiarum, ac studiorum gloria Illustres reddidit ι qui in eiusdem Catholici Regis Imperio.floruerunt. Malor enim, & praestantior existimatur , qui viris 1 melioribus ae t dignioribus praeest . ut dicit Imperator in Ν Nos igitur. Auct. de defenso-etib. ciuit.& in S Generaliter. Auct. Ut nouae fa - ctae eonstit. voluit Nicol. Boer. de Auth. magni Conci l. in princi p. nu. i. vi in fimili voluit Alphons Alua rex in Specul. Roman. Pontific. cap.
s. in princi n. Et nouissimὲ in Philippo Rego
Catholico loquitur Ferdin. Vasquius in cona trouers. illustr. in praefat. nu .as. Est enim t D cus Regium augeri dignitatibus subiecto ru . Hinc potentius augustius 8c formidabilius e Dsci Regnum scripsit Bald. in ca . Intellectu. col. fi n. de iureiur. Voluit Barth. de Cassae n. in Gloria mundi. Pari . consid. is. Bonus de Curtili in tract. Nobilitatis. pam .ntim. 2 T.
Cui aut e Christiano Principi inuidebit Rex Catholicus,u, habeat, vel habuerit suis in Do .
miniis, viros omni scientiaru genere praestantes Certe nulli, siue antiquos intueamur anis nos, siue nouissimos ad nostra usq; tepora. Si
ientio enim praeteream viros scientiarum Priaci pes, quos nostra aetate, ac parum antea Deus producere dignatus est. ne dum aliquos refer rem, alijs praeiudicium saltem iusti liuoris generem, quod nunquam mei moris flair,nisi quatum exiles nceae vires sunt, summos viros, sum inmis quoquc laudibus prosequi. Neapolitanum Regnum, summae, primaeque 3 authoritatis Philosophos habuit, Pythagora tin primis. Samius ille fuerit, vel Tyrrhenus
in Regno tamen Neapolitano docuit, moratus est .ae mortuus, ibiq; suam Philosophiae lectam primus reliquit. ut amplissime dixi supra cap. go. ubi vide dum est, ne idem repetam. de quoἰ& Ouidius Metamorphoseos. lib. s. Positaque Italis in θλιbus Vrbis Uir fuit, bie ortu Samius, sed fugerat πna,
Et Samon, ct Dominos, odioq; Tyrannidis exul Spon id erat. sque licet CHι regione remotus Mente Deos adist.
Ex eius dem uini Pythagorae Schola ac doctriαna prodiere Architas, Euritus, Lysias, vel ut alii Lysides Polus Lucanus, Aril toxenus, Philosophi Heraclides, sed non ille Ponticus , Ni comactus, qui de Musica, & Arithmetica scri psit, Iccus. Zeusis, Apollodorus, me uici, Scymnus, Ny cocles, Alexis, Eumenes Cytharistae, Poetae. & Rapsodi, Ruyuchon Tragaedio graphus, Hegi sippus, qui scripsit de co die dis ob. soniis, Anochus,& Smycrina victores in Olympico. Archias, pro quo orauit Cicero Spintharus, Cleanthes,& L. Crassitius,omnes ex Tareto. ut de his testatur Diogenes Laertius. lib. 8.& o. Cicero in Tusculanis,& ad Atticu. Musaeus in libi de Machinis Atheneus in Dypnosophystis. Pausanias in Attiacis . Galenus in lib. Epydemiorum, Alex. de Alexand. dierum genial.lib. I. c so. Ianus iuuenis de Taret. Histor. lib. I. c. a.& p. Marcellus itidem orator Aeseris ninus. ut dicit Petr. Crinit. de Poetis lib. I. cap.
s. Alii etiam Philosophi ex hoc Neapolitano
Regno extitere, Hippasus,& Metopus Metapolini Philolaus & Alchmeon Crotoniatae; Zeno, Leucippus, de Parmenides, atque C. Trebatius Iurisconsultus Ciceronis familiaris ad que diis rexit suos Topicor u libros ex Elea Lucaniae Ciuitate, prope Silarum si uuiu iuxta Sinum Possidoniatem. Ocleus & ipse Lucanus, Tymeus I. Ocrentis, Diuus Thomas Aquinas , Augustinus N phus Suessanus Ioannes Antonius Thessau rus ex Coricto in Lucania, qui Salerni trit intacirciter annis Philosophiam publice docuit. Marcus Antonius Zimara . & Theophilus filius. Sancti Petrinates ex Hidrunto. Bernardi nus Telesius Consentinus, qui aetate nostra coismentarios de reru natura edidit praeclarissimos. Sic etiam ex eodem Regno, exiere s t Poetae Excellentissimi, Ennius Poeta Ue iustus ex Rudia, Horatius ex Venusia , Lu.cillus ex Arunca, Beneuento Proxima, Pacu uius ex Bpundu , Ouidius ex Sulmona, Si Α a a tiu S,
577쪽
eius iv Sineerus, sana rarius ex Neapoli, Iuue natis ex Aquino, Orbili' Horatii pr ceptor ex
Beneuento Sallustius ex Amiterno, Ac Cicero Princeps eloquentiae ex Arpino. ut de quibundam meminit Padolphus Colle nucius Histor. Neapol. lib. I. alijq; Historici. Petr. Crinit. de
Poetis. lib. . cap. 38. ubi etiam meminit orbi-lij Beneuentani, praeceptoris Horatii. de lib. q. ε eap. 6 s. Habuit & Iurisconsultost per celebres
De dum Beneuentanos,quorum Roffredus moo
ritur. εc sepelitur Beneuenti in anno I 2Is. Odos redus vero moritur,&sepelitur Bononi lanno lass. ut est author Dionys.Gotho fred. in Praxi. lib. I. tit. 2. cap. de Interpretibus iuris ciuilis. GosFredum de Irano, Nicolaum Spinet tu, Bartholomaeum de Capua, Alexandru de Al xandroin Antonium de Alexandro, Ioannem Baptista Carrasam,Scipionem Ianuarium, An dream Mari condam de Neapoli. Marinum de Caramanico, Andrea,& Bartholomeu de Isemnia, Andream Aec Ea iocum de Barulo,aliosq; propemodum infinitos. Apud Thurios in magna Gricia prope Tarentum Herodotua Historia scripsit.Plin. lib. 3 a. . . Ioachimus Vadianus in Epithomae de tribus terrae partibus in Italia.
Insula Siciliat suos produxit philosophos ν grauissimos, Dicearchum t Aristotelis discipulum, Aristoclem, Licum, Eumenem,& Ibi cu Histori eos Lupum Poetam.omnes Zancleos, siue Messane ses. de quibus Diogenes Laerti'. Athenaeus,& caeteri. Habuit eadem Civitas Andraea Barbatiam Iurisconsultum famosissimum. Ha.
huit,& Tim eum Historicum. de quo Cicero in Oratore & Plutarchus in Nicia. Suidas, & alii. Charondam etiam Philosophum,ac tot Ciuitatu Legumlatorem . Andronem , qui cantandi Rithmos morem edocuit. Diodorum siue hi doriam Magum Sc Nicolaum de Tudeschis, suis risconsultum, Abbatem Panormitanum, & Cardinalem. qui Canon istarum facilὰ Princeps iudicatur ex Catania Vrbe. de quibus Athenaeus Dipnosophistar. lib. i. Aristoteles lib. a. Politicorum in lib. 4. Gorgiam insuper Philosophu,
dc oratorem Excelletissimu ex Leontino. Hic fuit plurium maximoru virorum praeceptor,scilicet Periclis, Isocratis. Alcidamantis , Eschili Poetae, Agathonis, S alioru. de quo Pausanias lib. lo. Quintilianus Aelianus. Philostratus. Ze alii. Theogenem praeterea & Epicharmum Poetas Encellentissimos ex Megara. de quibus Suidas, Aristoteles in Poetica, Cicero in Tusculanis, ac Lucianus meminerunt. Habuit Theocritum Poetam antiquissimum. Philemonem, S Phronem Coracem oratorem, Cresiam, siue Tisiam fimiliter oratorem Dionem, Sophanem ,
Epicharmum licet natu Choum Photinum,
Charinum Maracum, Philogenum, Poetas: Me
ne cratem Philosophum, & Medicum,Callimachum, Moschum, Grammati eum . Antioehumi Philistum. Calliam, de Flauium Vopiseum Η
storicos, Lysiam oratorem, Theodorum philo. sophum, Archetimum Philosophum,& Histori- eum,& Archimedem scientiarum omnium peritissimum, omnes ex Syracusa Vrbe. Quorum
meminito uidius in Ibi, Diogenes Laertius, Cicero in Rethoricis, sui das, Aul. Gelli' in noctibus Acticis. lib.6. cap. o. Athenaeus Dipnosophistor. lib. t . Plutarchus in Agesilao. Pausa.
nias. lib. Io. Diodor. lib. . Iustinus lib. 3. Plu. tarch. in Marcello. Plin.lib. 7. cap. 37. Marc. victruvius. lib. s. Orpheum etiam.Poetam ex Camerina. ut retulit Suidas. Timagoram, Philosophum, & Apollodorum Poetam Comicum ex Gela. Phalaridem, Empedoclem,ΑΣΟnem Philosophum,& medicum,antequam esset Hippocrates, Creontem Philosophum, δc medicum, Polum oratorem,ac Philosophum, clicet mutiti dicant esse Lucanum Gorgiae Leontini discipulum, Dinolocum, Archinum, ac Sophocle Poetas clarissimos ex Agrigento . Horum diis uersi mod8 meminerunt Aristoteles. lib. I. MDtaphys. s. Plin. lib. 19. cap. I. Cicero in Verrem. Aristoteles in Poetica. Stesichorum etiam Poeta ex Imera, cuius meminit Phalaris in Episto. lis. Plin.lib. IO. uintilianus lib. io. Be tr. Pho.
citidem Poetam ex Mile, Diodorum Siculum appellatum, Historicum grauissimum ex Argira,vt ipse testificatur in praefat. Historiarum .dc
Mediolanensi in Dominio infiniti propemodum prodiere viri Illustres , t studiorum cans dore conspicui. Statius enim Caecilius. Poet Comicus, sed de Ambrosius Mediolanensium Archiepiseopus,Sumus Ecclesiae Doctor obertus de orto,Gerardus Cagapisti, Vincentius,le Christophorus Castellioni, quorum Primus fuit Magister Bartholom ei Brixiesis, Simon de Bursiano Cardinalis, Signorolus Homo deus, Petrus de B exutio, Lancelottus, de Philippus Decij, Ioannes Antonius de Sancto Georgio Cardinalis Alexandrinus,Iason Maynus, & nouissime Andreas Alciatus, omnes ex Mediolano. Martinus, Sc Ioannes Bosianus, Ec Richa dus Malumbre,Cremoneses. oldradus de Ponte,& Martinus Carretius, Laudenses. Nicolaus Alexandrinus gener Barioli. Fraciscus de Cur te Senior, & Francischinus de Curte Iunior, papienses iureconsulti Excelletissimi, alijq; pe
multi eorundem , acaliorum locorum eidem
Dominio subiectoru. de quibu Catellian. Codita in Memorab. S. Iurisperitus, de Iacobus Spit gellius in Lexico, eodem verbo, ac alij. Hispania viros scientiis omnibus praeditos habuit qui omni Christianae Reipublicae luminis fulgorem essu derui, sanctissimos praesertims virost Ecclesiae Doctores, Leandru, cuius suas
Morali u libros Sanctus Gregorius scripsit, Fulgentium, Isidorum , It delpho usum . Paulu
578쪽
orosium, Damasum Summum Pontificem,pau- Ium Burgensem, Sulpitium,Prudentium, Trogum Pompeium, Iustinum,Senecas, Lucanum, Martialem,Syllium Italicum, Sedulium, Iuveniscum, Sextilium Rethorem, Voconium Uict rem, Russum Festum Avienum, Fabium Quintilianum, Moderatum Columellam,Iulium Hi-ginum, Pomponium Melam, Raymundum Lutolium, Alphon sum Regem Astronomum, AD phonium Tostadum. Et in Medicina,ac Phil sophia viros Primarios, Avicennam, Aben EZ-ram , Moysen, & Dauidem Κimbi, Rasim, Al. Zelem,Mesalac,Calac& Averroem . In iure Canonico,Raymundum Barchi non ensem Garziam, Bernardum Compostellanum . Sed quias scriptores Hispanos enumerare vellem, limbro integro opus esset,latii est, unico verbo, hanc meam aperire sententiam, Hispanos hodie , siue Theologica, siue Philosophica seribant commentaria, siue stud ijs quarum uis scietiarum se tradant, caeteros vincere, subtilitaeste, grauitate,& modestia. Longum esset enumerare viros scientiarum Caelebres, Burgundos. Flandros, Brabantos , Hannonios,Artesios.Holiandos, Frisios, Zelandos, ac Dominatuum aliorum Philippi Regis iCatholici, in inferiori Germania, quia multo labore opus esset,idcirco desistam.
A R G. CAP. LXXXI Regna Catholici Regis, quam fidem.
Christianam semel susceperunt, nun
quaris reliquerunt. Et Hispaniae Regna, & si per octingentos circiter anis nos fuerint a Mauris , & Sarracenis occupata, nunquam IE S V Christi . fides ibi intermortua est, sed iem per
viguit. Sic in Italia ,' alijs locis di-
Clodouao Baptismi Lauacrum suscipiente a Beato Remigio Rhemensi Arciaepiscopo mini irante .
3 ne Italia fide Ioanηis subani Boemi teRimonium. Insula Ceιbιm,an sint Infula Italia num. D6 Hispania quamqua octingentos circiter per annos o cupata,numquam christi fidem amisit. I is Pelagio Cantabria Duee Regum Gothorum semiis narium seruatum fuit.
P lagius, quo pacto in flatu successit. s De Hispaniel Regni fidei chrimana i evmbenti glo
ro Hispanis sempeν ius fuit belli in Sarracenos infe
It De Hispania virtute Ioannis Vasai Belga testimoniac Ia Aliqui Belgarum populi, quid in fidem, re tempo
I 3 Religione, σ' cultu ciuino oretis, omnia corruunts spreto Regis Imperio, Dei ordinationi renuum a
CAtholici Reges, suiq; getiles, quam primum
fidem Christiana susceperunt. a Clod uaeo. 1 t baptismi sacramentum ministrate Beato Remigio Archiepiscopo Rhemens, in illa, usque ad Philippum Regem Catholicli semper per seuerarunt, Sc ad extremi iudicia, usque diem r Deo permittente) perseuerabunt.Simili m do Regna, Dominiaq; ipsorum Imperio subdiata,ab haereticorum maculis illaesa,atque imm a nia i conseruata extiterunt. Praesertim Italia de qua rectE,atque eleganter Ioanes Aubanus Boemus de Moribus gentium.lib. 3. P. I s. inquit; Terrariam omnium alumna,atque eadem 23 t Parens,cllestiu prouidentia electa,quae spa sa congregaret Imperia, molliretq; efferatarugentili ritus, discordes ad colloquia linguas, munere literarum,latinoq; sermone congrega. ret. Clterum,ut gentes sileam, nam longum esset numerare,quas Itali, Romani,lingua,& a mis vicere; tantum una Quiritum Ciuitas,ui tutum omnium valuit exemplis, quantum omnis Gretcorum eloquentia pr*ceptiS. Qui, qua si ita futurum diuinassent, ut haec una terra, omnibus esset getibus Imperatura, quotam ipsius partem,magnam Graeciam dixere. Et ut breui ter dicam, non sine prouidentia accidit, ut cuDeus optimus Maximus terras invisi:,tum ibi cunctarum gentium, Arx esset, & Imperi u ubi mox Christiani nominis suturum erat caput. Haec Boemus. Dei enim omni potentis beneficio factum est, ut ab haereticarum fabularum vanitatibus Italia seruaretur tu columis . de.qu vere dictum est a Hierem. cap. a. Transi te inquit P ad Insulas Cethim,& videte,& in Cedar 4 mittite,& considerate t vehementer, & videte . si factum est huiuscemodi; si mutauit gus Deos suos. Quod dixerat Iudaeis exprobando, quod a diuinis traditionibus discessisse iit, non sic prophetauit de Italia: secundum enim septuaginta interpretes illa verba insulas Cetnim Insulas Italiae, ipsi dixerunt, & sic ijde septuaginta prodiderunt de illo Ezechiel. cap. 1 I. De terra Cethim reuelatu est. vi dicit litera deter-s in Italiae.& Ezech. ibi de dicit. In Cethimi consurgens transfreta. Si in iliter in Italiam eonsurgens transfreta. Hinc Italiam Insulae instar haberi, uti circundatam supero, & infero mari.
579쪽
Plin. lib. I. capit. quinto , &Caius Sempronius in lib. De diuisione Italiae ,& dixi supra. capit. 68. Hispaniae Regna, & si octingentorum circiter annorum l patio fuerint a Sarracenis,Mau ris,atq; Arabibus vexata, ac subacta nunquam
ct tamen fides illorum t defecit. Hine tot sancti viri ab Arabum Regibus,alijsq; vexati, Sanctique Martyres,ut inuiolatam Christi fidem seruarent, cruciatu S maximos atq; horribilia tormenta Pertulerunt; ne ullam Christi fidei m culam inurerent, quos enumerauimus lanctos viros supra. cap. 7 . Mortuo praeterea Roderico. vltimo Gothorum, & Hispaniarum Rege . quem prodidit Iulianus Comes . ut scribit post alios Ferdinandus Perez de Gusman Hiis stor. lib. I.tit. o. capit. 9. in Pelagio Gothorum 7 Regum Seminario t Cantabriae Duce, Fides Christiana sincere conseruata est. & in omni eius Dominio, ad quos Barbarorum furor, ac rabies peruenire nequiuit. Α quo Pelagio maternum Philippi Secundi Catholici Regis genus educitur, ut dixi supra. capit. 4. Hi fuere, qui Diuino auxilio freti, Hispaniarum miseriis succurrerunt. ut dixi supra. mP. . . de quo Rodericus Archiepiscopus Toletanus. lib. . cap.primo inquite Sarraceni totam Hispaniam occupauerant, Gentis Gothicae sortitudine iam contrita , nec alicubi resistente, exceptis paucis reliquiis,quae in Montanis Asturiarum, Biscagae , Λ lauae, Guipuscuae , Ruchouiae, MAragoniae, remanserunt: quos ideo Dominus reseruauit, ne Lucerna Sanctorum in Hispani js coram Domino extinguereturin Alphoninius de Carthagena in Anaee phaleosi Regum Hispanorum .cap. a. Hic Vitieta inquit v luit occidere Pelagium, cuius patrem apud Τudam suste peremerat, sed ad Cantabriam fugiens, euasit furiam persequentis,quia volebat Dominus liberationis Asylum in Hispani js conservare . cuius rei ita meminit Lucius Marineus re r. Hispanic.lib.7. cap. r. de Mauris scribens,loquit: Hispaniam pene totam occu-Parunt. Praeter quosdam Asturiae populos,Vas cones δε Cantabros,locorum natura munitos,& nonnullos Aragoniae Nobiles,& Caesarauguciuitatis Equites. Et post pauca dieit ibide. 1 Pelagius itaq; Roderi eo, fratris filio t succeia
sit. Is ab initio ubi Theodebertum Patrem , oculis mulctatum vidit, furorem Vitia ae fugiens, in Cantabriam se contulit, ibiq; latuit, ubi magno fuit adiumento reb. collapsis. Quos sequitur nouissime Io Mariana Histor. Hispani. lib. 7 cap. 14 3.Germanographus. lib. a. Ab his igitur Mauri primo congressu victi sunt, quoruexemplo successores permoti ,eadem regna ab ipsorum Sarracenorum, Maurorumq; faucib. eripuersit. ut latius dixi supra in d. c.qo. Vnde nota immerito Stamstaus Cardinalis Uarmiensis aduersus Prologomena Brentii.lib. a. Nullas i inquiuRegnum est hoc nostro inlatici seculo magis ab Haeresibus intactum quam sit, vel hoc solo nomine 'licissimia. Hispaniarum Re pnum. cui propter hane in fide Catholica conliantiam de eius tuendae diligentiam alias praeterea multas faelicitates Deus largitur. Quem ad hunc finem retulit Iaeob. Simaeas in Praxi
Haeres. tit. 8. num. 3. recte igitur Petr. de Αncharan.in c. Peccatum. q. 3. in princ. De regul.
iur. in s. inquit: Hispanis semperius fuisse ad.
IO uersust Sarracenos bellum indicendi, Ciuitates, prouinciasq; ab eisdem occupatas recuperandi.quem sequuntur Doctores Canoni istae.in C. uoti super. is. extra de voto. refert,& sequitur nouissim ἐ Anastas. Germonius de Sacrota immunit.lib. 3. c. 13.nu. 18. Se notabiliter odo red. in. . a. C. De Haeret. inquit: Puniuntur suspecti haereseos in Religiosissimis Hispaniae Regnis vel hoc maxime hac tepestate triumphantibus. singulari laude dignis, quδd nulla, nosoluin plane haeresis, verum ne suspitio qui de
haereseos, sine digna,vel momento,maneat no .
ta. Hinc Ioan. Vasaeus Belga chronicorum Hispanic. lib. primo cap. s. inquit: Quod sanὸ ad II egregiam Hispaniaet laudem pertinet, quae sicut opulentia , heIlica virtute, Imperis amplitudine,reliquas omnes prouincias superat, vel certe aequat, ita religionis antiquitate, de verae fidei cultu. nulli omnino priores partes concedit. Fuit profecto Hispania christianae religionis semper obseruantissima , de fidem Catholicam, qua semel imbuta, sinceri simὸ usq; coluit haereticis infestissima. Haec Vasaeus. quae reseruntur ab eodem Simanca in pract. ii
Et si aliqui Regis Catholici subditi in inseriori Germania , Holandia, Zelandia, Phrisia, aliisq; conterminis Prouinciis , siue ipsorum aliqui fidem Christianam violarunt,patet, hoc potius aliquorum finitimorum principii suasu. atque exemplo , dc astu , factum suisse , qui mi a quod Christi fidem violare t desierint i licet fidem naturalis, ac temporalis Regis fefellerint. Sed Diuina clementia suffragante,ac philippi Regis nostri Zelo, Principum, Ducum, ac Tribunorum actionibus militibusq; p ijs bellatibus, piis quoq; subditis annuentibus maiori ex parte fidem Christianam resumpserunt, ac eidem Regi, temporali domino fasces sub-
mictunt . mando vident, spreta religione. xat cultuq; diuino, omnia in apertam ruinatrix prolabit Spreto etiam Regis Imperio, i Dei ordinationi resisti, a quo potestas omnis, ut dicit Apostolus. per quem, ut dicit Salomon. pro verb. capit. S. Reges regnant, de legum conditores iusta decernunt . Deum Optimum Maximum quotidie pri cor, ut tanto RG
si, qui Christi fidem, inuicto Marte tuetur.
580쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap LXXXII 133
Cor dilatet, vitam producat longissimam , Populos omnes sibi subditos in fide coseruet, ut tandem ante tribunal eius , dum ad iudicandum veniet,audire mereamur, venite benedicti Patris mei, possidete Regnu, quod vobis paratum est ab origine mundi. Quod nobis c in edat Deus omnipotens, Misericordiae ocu-Ios tantum ad nos conuertens.
ARGUM. CAP. LXXXII. Bellicosiae.&sertissimae gentes in Regis, Catholici Regnis extitere, & modo extant, plurimaq; grauissima, ac perieulosa Delia vicerunt.
C OMPENDIUM. I Milites se bello exereretes,sortissimi, ae devotissimi
ab Imperat e dicuntur. a Iphicratis laus in distiplina militari. 3 P. Scipio expugnata noua carthagine milites lauis
Frincipes laudantur ex fartitudine,σ potentia su
s Roma a vipubliea demitas in Italia Domiηatu
ἀ Romani Italiam post Ouingentos annos domuere , sed
reliquum totum GDem intra annos ducentos.
I vmano νω clades apud caudinas sedes a Samnitibus habita. 1 Iamnites sub iugo Romanos posivere. s Alreddeν Ερiνotarum Rex ὰ Samnitibus oppressus.1. Italos non vis Italorum amis vineι posse docuit ambaι. at neuti teν mariq; Athenienses,ct Nisia uiserunt. a 1 Agathoclis, Sicilia Regis, actus magnanimus. a 3 siculi Gallos omnes oec derunt, umea hora. I Mediolanenses pluνιma bella gessere. 13 Hispana bellicosa gens, s qualis. nu. IT. Is Hispani tempore Annibalis quales fuere. I 8 Rotandus Dux inferiorIs Britannia. Is Hispani pluisuam duoaeeιes tentaem nullιa Arabes
MIlites, qui bellando vires exercent,& Imperatores honoris titulo ipsos decorant, fora tissimos, ac deuotissimost quandoq; appel-Iando. l. Fortissimi. . de Erog.militar. An non. lib. t a.l. Fortissimis. C. de militar. vest. canone. eod. lib.& in. l. Tam collatores. C. De re milita.
a Iib. t O. Vnde Aemilius Probus in Iphicrate,tuolens illum extollere Iphicrates, inquit, Atheniensis, non tam magnitudine rerum ge
statu, quam disciplina militari nobilitat Us est.
Sic Pub. Scipio expugnata noua Carthagine in Hispania, militest collaudauit, quod non eruptio hostium, non altitudo Moenium , non inexplorata stagni vada, non castellum in alto
tumulo situm, non munitissima arx deterruis set,quo minus irascenderent omnia, Perrumperentq;. ut est apud Livium lib. 26. sic eosdem ex gestis laudando,& ex laudibus erigedo. Hinc Venulum laudantem Aeneam inducit Virgiα lius lib. Q. Aeneidos, dicens. Experto credite, quantus In elypeum assurgat, quo rurbine torqueat iam. Si duo praterea tales Idaea tulisset Terra viros, ultro Inaehias venisset ad vνbes Dardanus, re versis Iugeret Gratia fatis . Quiequid apud dura cessatum est moenia Troia, . 8
Ambo animis, ambo insignes prastantibus armis; - Hie pietate prior.
Quemadmodum itaq; milites bellatores laudibus extolluntur, quato magis Principes qui ijs praeest Laudantur Principes ex fortitudi-Α ne,& potentia i subditorum. Vnde Ovidius iaΗetoidis Epistola. I 3. CusMUtrisq; potens.
Hinc Plautus in Bacchid. Armis, Equis,exerci tu, atq; eximiis hellatoribus. Sive igitur cons deremus Neapolitanum Regnu, seu Siculum , siue Insubrit Ducatum, siue Hispanos,Burgunis dos, Brabantos, Flandros, Hollandos, Frisios, Selandios,siue alios quonibet populos, Philippo Regi subditos, dicere, ae fateri necesse est, nullam eis aequiparari gentem posse, quae bel- Iicosior,fortior, insignior, queq; maiores victorias contra suos hostes reportauerit. Populus Romanus dum Mundi Monarchia exercuit,dum vires suas circumquaq; diffudit, orbis dominatum quaesiuit. Nulla tamen ei de Romano Imperio concertatio disti cilior, nulla. operosior , nulla incertior, nullaq; maioribus 3 perplexitatibus intricatior, quam ut Italiam tsubderet,contra quam, veluti cum suis luctatus populus Romanus quingentos per annos, vix tandem illam edomuit tantum difficile erat in eadem gente dare Imperio caput.ut inquit Lucius Florus de Cestis Romanorum. lib. secumdo, capit. primo. Postmodum ducentos circi .Lε ter per alios annos, omnes, i mundi partes suo subiecit Imperio, Africam, A fiam, Europamque. Abhorrebant enim finitimae gentes dare contribulis Principatum,submittere colla, c obedientiam exhibere Certabat enim de Imperio, Capua,aliaeq; Neapolitani Regni v bes,proq; hac urbe , & circum uicinis regioni bus idem Romanus populus Samnites inua. sit, Gentem, si opulentiam quaeras, aureis, dc argenteis armis, discolorique veste usque ad ambitum armatam, si insidiarum fallaciam ,