장음표시 사용
81쪽
HAE C igitur generosa progenies, cum nobi
lissimam atq; praeclarissimam seriem procluxerit,a qua tot Principes, Rego S, & Imperatores manaverint, & hodie ex singulari Dei Optimi Maximi beneficio, & gratia supremum altitudinis gradum obtineat, cui dubium erit, Philippum Regem Catholicum ab ea progeni-
. tum , sup rc ma omnium praerogatiua laetari pVincit enim, ac temporum curriculo excedit, ad annum hunc ι 97. Cald orsi per annos 36. I Medorum per anno S 999. Mohas P serum per anno S IOS . me s. s. . . . I ή Macedonii per annos i Cη s. me s. q.
Licet in ijs sint plurimi Reges alterius famili ,
quam praedecessorum Regum, S: in Monarchia Romanorum non est vis facienda, cum no nisi sub septem Regibus genealogiae possit cosi de- . ratio seri: reliqua aut citi tepora sub Magis ratibus transacta ab eodem fonte,& genere, cum non propagauerint, nihil obstarent. Supra re Iaras etiam antiquas, ac nobiles eiusdem Romanae urbis superatrFabiorum annis 817. Iuliorum annis 7 6.
Antoniorum annis 881. Aimiliorum annis P l . Valesiorum annis Io 8.
Post humiorum annis 876. Claudiorum annis 8 2.. Seruiliorum annis 9, 8.
Liciniorum annis p 3. C ciliorum annis Iz 9. Domitiorum annis 88 1.
Marcellorum annis Io I . Fuluiorum annis ' IOsq. Semproniorum annis Ilo .LMartiorum anni S 942.
res Superat etiam t Venetoru Monarchiam, hoc anno currente I 97. & eorundem Imperium annis I94.
Io 7 SuperatiRegum Gallorum scilicet.
Suorum Gentilium a Dago berto ad Pipinum annis 8 6. Pipini usq; ad Hugonem Capetu annis ΙΟ q. Capeti usq; ad Heri cum Tertium annis 6so. Turcarum ab Othomano usq; ad Amurat hemnunc regnantem, qui est annus Domini is p .
Dii opus hoc sub pr lo datu esset,audiui quosdam dicere, nulla viva, aut sussicienti ratione, aut veritate. qui Historiaru Ppria est, suffulti,io 8 Austria coru familiat ex Per leonibus Romanis originem traxisse iteru opinione: Raphae Iis Volaterrani lib. An tropologii a 3. iam antiquatam, subsequuti,qui eam coniecturalem ruin
bellam sibi confinxerunt. Asserunt enim duos Petri Leonis Nepotes ob seditiones Romacliscissille apud Germanos luisse, ibiq; ob Illustrissimoru torte Equitum, ac Viroru inopiam tanto Imperio, ac Monarchiae caput secisse. Dctllos huius in Historiaet vanitate.' optime loquitur Iacobus Spiegellius Iurisco ultus Salesta ciensis ad Ligurimunt; b. i. dum ait: Nec nos ni ouere debet, quorundam stultitia, suam origincm ad Romanos referentium: qui si scirent nullam in Italia nobilitatem esse, quae non Germani eo aduexerint, non haurirent aquam Eri utilis, ipso fonte contempto. Ridicula sane, quod Volaterranus Diii i Maximiliani Augusti Progenitores ait, sui se quoida, nescio Perleo in De S Romanos. cum pura sit E Francorum sanguine Principibus Austriae,Burgundiae, Brabantiae, Holladiarq; origo. Haec Spiegellius. Sic de eisdem intelligere voluit Iacobus V uim phe lingus in Epith. Rerum Germanicar. c. 69. Nam
quis inquit obfccro familia Gallorum Regu. tam Jaudatam protulit λ& post modicum. Quia
Hispaniae domum tam insignem. quae nunc Re-Εnum cibi inet,& prope ad Lybia usq; pro ren- 'ditur λ stius in commigrationis, neminem Ita lorum Historicoriim mirum est meminisse, Praeter totum Volat irranum , & eos qui illius
Crrore sequuti sunt: iniq; dicunt hane feci is a
commigrationem Petrum ac Rodulphum, fratres fuisIe .ihiq; diuitias magnas asportasse, Mapud Lucernae Lacu consedisse;& Rodulphum Argentinensem Episcopum fuisse , & Petrum hunc fuisse Cunii te Hab purgensem, & Auum huc fuisse Rodulphi comitis Habspurgensis, ' Primi Imperatoris Austriaci . uam breuia io tempore t isti assertores hos profugos Imperatores faciunt, ex priuatis sane hominibus adeantum Imperi j culmen euehendo: saneq; ridi- culum videtur istud, nec homini mentis capaci acceptabile ; caecutire faciunt, qui haec di. II I cunt,Grauissimos humanarum t rerum scri Ptores, Ioanem Trit themium Abbatem Span-heymesem, Iacobum Manlium Friburgensem, Ioannem Stabium , Ladis laum Sund heimium, Ioannem Aventinum Hieronymum Gebul horum, Iacobum Spiegellium, Vuot angum La- iaetu, omnes ci; alios grauissimos authotes,quos supra allegauimus,qui Genealogiam referunt. Et tamen' ipsi met contrarii assertores Rodul-pho primo Imperatori , Albertum Diuitemr i a tVuerii heri filium Ausi tribuut. Consideran- . dum insuper Genealogiae iam die i Arboris authores,maiori ex parte Germanos fuisse,qui Germanicorum Principii genealogias meliusquam Itali cognouerunt. Quod tanto plus repudiandum est, qua do scimus Petrum Leonis filium, nomine Papae in instrumeto pacis inhiotae inter Henricum Quintum Imperatorem, ac Summum Pontifice in anno Illi.& pro eodem
Papa spopoaderat, ut testatur Carolus SigOnius
82쪽
De Regis Catholici praestantia. Cap. IV. 33
hius de Regno Italiae. lib. io.quo loci tradidit, Maternum praeterea Philippi Regis Catho-Roms postmodum bellu exortum inter ipsum lici Genus,magni iaciendum esse, nemo nega-xI3 Imperatorem, suosq; Germanos , lac ipsos bit:ex matre enim clarissima originem ducere Romanos, & Imperatorem vulneratum,& plu- Ii 7 gloriosum est i ut probat post multos, quos res Sernaanos ibidem occubuisse : & idcirco allegat, Andr.Tiraq de nobilitat. c. I 8.nu. 1 . Imperatorem coactum fuisse Germaniam proin cum pluribus seq. Bartholom. de Cassan. in fugere. Ex quibus haud creditu dignum est, Gloria Mundi. parte 8.eonsiderat. 8. Vnde Vi hos Petros Leones voluisse Germaniasi pete- gilius AEneidos lib. II. re,cum ibidem haberet Imperatorem, ac Ger. Genus bure materna superbum manos hostes, inermes, non amicis, non militiis Nobilitas dabat,incertum de patre ferebat .hus stipatis, & seipsos euidenti periculo,inter Sunt enim duo amplissima nobilitatis vincula, os ut dicitur dc offam interponentes . Vnde xx8 qumtefficacissime operantur, ut in specie deverior est eorundem Germanorum traditio, Nobilitate asserit Alphonsus Gomer in Rep. quam ex antiquis Archiuiis, atq; scripturis cla Regulae, Expectati uarum S. fin. Parte 3. Caepi tiorem,veriorem, dc planiorem fecerunt. mus autem exordium a Falila. sive Fauilla Du-
Arbori etiam supra signato,opponui, ν post Ilo cetCindata indi Regis filio de Liscinda in- Clodium Crinitum Pharam udi filium, at signeis di ae Theodo fredi fratre, de quibus Rod critur Metroueus Clodi j filius,&Chil derici pater, cus Archiepisc. Toletan. Histor. lib. 3. cap. 16. cum tamen dicant Maerou eum minime fuisse de nouissime Ioan. Mariana Rerum Hispanicar. xi tClodij, filium. Nec enim ego negabo apud lib.6. cap. is. dc ao. Hic fuerat relega ulla Fla- scriptores , hoc fuisse in dubiu reuocatu: Nam uio Egica . vel ut alii Egita, Rege, qui demum i Gregorius Turon. Histor. lib. z.c. s. inquit: De Vit ira Egitae filio, Regni haerede ac succelloro, huius stirpe quidam M roueum Regem fuisse in capite fuste vulneratus . interi jt, illiq: suc- asserui euius fuit filius Childericas. Et Paulus cessit Pelagius filius Cantabriae atq; Galleciae Aemilius de eo de Maeroue loquutus inquit: Princeps. penes quem, uosq; subditos potienClodioni Regi, siue filius, siue quando variat tibus in Hispania Sarracenis , fides Chri itiana authores alienus successerat. Tn Addo Vie, Iao i semper stetit, ut suo loco dicam, a quo po- . mensis Chronicorum Aetate s inquit: Clodi stea per lineam rectam maternum Philippi ge' ne defuncto, qui viginti annis Francis regna- nus eduximus quod de scribit Rodericus Santiit,Metroueus successit, a quo Francorum Re- ctius de origine Principatus . parte i. fol. 6O.ges Maerouingi sunt appellati. Et quamqvim Ferdinand. Vasquius controuers. Illustrium Addo non dixerit, an fuerit Clodionis filius, cap. G. nu. H. Ioan . Marian. ubi supra cap. 1 .dcin Albertus Cratius in Saxonia. lib. i. c. 13. ait: nouissime Ferdina d. Pereae de Gusman Histor. Fraci iam recens ex Germania Rhenum transis lib. 7.titur .s.cap. a. in fi. sed melius est ut paulo gressi in Gallias, quorum Rex Maeroueus , qui superius arborem veriorem subnectamuS . his tClodioni patri successit. Et Germanogra- Philippi itaq; Regis Catholici Maternum gepsus lib. a. postsi loquutus erat de Clodione, Ut nus. a Gotnis Regib' ducitur,tquoru actiO- inquit: Succedenteq; in Regno filio Metroueo, nes, siue ad origine, dc antiquitate spectemus, tota fere Gallia usq; ad Rhenum subacta est a siue ad virtute bellica siue ad literarum studia,
Francis. Simit iter, & Ioan . Lucidus de eme da- ac studiosorii viroru proiiectione, siue ad Retione Tepor. lib. Io. c. 8. enarrato Regno Pha - gnorili recta adminis ratione, siue ad Christia. raniundi ait: Clodius filius eius rogitauit annis nae fidei exaltatione & sanctaru ecclesiarum,dc. decem,& octo,usq; ad annum Di 448 Maero piorum loco ruerectione,Ciuitatu,& publico Deus filius eius regnauit annis decem , usq; ad rum aedificioru reparatione,siue ad virtutes,dcannum Didi S a quo Fraci cognominati sunt corporis,& animi dotes supremis Principibus Maero uingi. ut ait' Sigebertus . Haec Lucidus. spectantes , nulla ratio, populus nulluS, nulla Etiam confirmat Alphon sus de Carthagen. in deniq; gens erit,quet ea ne superare,sed ei nec Anace Phal. de Regib. Hispan. c. H.Vt interim aequari unet possit: totia cnim fere mu dum sub omitta alios huiusmodi opinionis assertores, corum Imperio de duxerui ut alibi scripsimus. ex quibus genealogis recta linea currit. Nec & dicit Roderic.Sact. de origi n. Princi p. fol. s
Iict mihi aliqui dicant alserentes Maerouetis Clo- Iaa Ex reliquijs itaq; Ablabi j tDionis, Ioria adi, dionis filium non fuisse, sed sanguine coniun- Agathia Guidi Rauennatis, Flauii Blondi, Ractum, ac filiu Sunni fratris Richimeri filiorum pἡaelis Volaterrani, Procopij, Leonardi Are Gene baldi ultimi Ducis Fracorum , qui est se- tini , AEneae Silvii, Alberti Crant ij , Pandolphicundus iii supra scripta arbore mihil enim prae . Collenucij, Martini Cromeri Alphon sii Carta-hiilicaret genealogiae , cum sit ex eodem fon- genae, Roderici Toletani. t ucii Marinei, Ioante, & crrorem hunc clarum est . non allicere nis Magni, Hieronymi Francsi Conne stagii, Familiam , & si Maeroueus Sunni filius fulia Iani tutiems.&aliorum scriptorum, genealogi .set. Caetcra omixta plana sunt. & latius dico in cana arborem maternae stirpis confecimus, praefatio. te coiniucutarioi vim dictae Arboris . quam subij ciemus,& est liuiusmodi.
83쪽
a Camilli Borrelli Iurisconsulti , Equitis
' Aurati, & Palatini Comitis Arbor e
Gothorum, & Lusitaniae Regum, a Nquibus Maternum genus trahit Phi-clippus II. Rex Catholicus. θ
Alphosus I. Rex Por Uracea. tugal. rhiresia,
Helleonora . Matrix ex Agnete Caluia.
ex Agnete Castria. Ioanes ex Agnere
Mna. ia udouieus ex Silanistia Regina. Maria ex Costantia Regina.
84쪽
' hi lippi Regis ita se habet.
a Ioannes II. Catherim Dueissa Sabaudiae. Isabella uxor Alberit Archiducis. Carolus Laurentius.
Carolus Dentatum Maria Maximi l. II.
l - . . . t Ferdinandus. Carolux.
85쪽
FAmiliae itaq;, eum splendore, tum antiquitateae temporum progressu, PHILIPPUM Regem Catholicum aliis praestare minime no-I 23 uum t est .arg. l. Si chorus. g. l. Ibi Rusticos senes.st. de leg. 3 glo. in c. Cum in iuuentute. in verbo. Ad senile. de prs sumpt. Antiquior enim I 24 iuniorem praecedit, ut in eo,quit prior Con-la I factus est & in illis, qui pares sunt ille precedit . qui prior dignitatem adeptus est. l. I. C. de Consulibus. lib. ia. Is enim in consessibus Ias ordo seruandus est,quem ordo ipset proue -ctionis ostendit l. r. ff. de Alb. scribl. Rescripto. in princi p. ibi , prout quisq; decurio creatus est. l. vi gradatim, in princi p. l. Honores. S. Ge-
redorum. 8 de munerib. dc honor. l. I. C. de Pro
positis sacri cubi c. lib. ia. Nec minor debet 116 irasci, qu5d maior ei praeferatur i c. Qui resistit. i I.q. 3. Quia . Sc in Caeso mansiones multae sunt. Maxime cum simus in familijs ordinatis, di non de nouo ordina dis . vel nouis dignitatibus acquirendis: iuxta dictum Bartol. in l. Moribus. S Prius . nu. ra. ff. de vulg. 6c pupill. unde caeteris paribus praefertur ille , qui est ineliori Ia sanguinet ortus, inquit Bald. in l. Nemini. in
f. C. de aduocat. diuersiudicior. Fely. in Rubr. de maior. dc obed. nu. 3. de quibus plenit Iime scripserunt Petr. Anton. Aneus Ol. in consit. Is . num. o. lib. Iacob Philip p. Port. in consit. 36Φ.nu. 3 & in consit. t 67.nu. o l. lacobus Menoch. in cons. ι 3σ.vol. 2 Petr. Re buffin Tract. Nomi
Michael ab Aguirre de success. Portu gall. Parte. 2. num. 27 . dixi post Petr. Bellu g. in Specul. Princi p. Rub. 6. sub num. 23. in verb Antiqua
Post tot igitur Monarchias, post tot clarissi-rnas, Principum, atq; Regum familias, iam pene obliteratas, no sine euidentissimo Dei Optimi Maximi iudicio, conseruata videmus Austriadum familiam, in qua residet idem Philip-xa 8 pus Rex Catholicus t in gradu ita sublato, ad quem Christianorum Principum nullus fortassis ung peruenit:& in eo Diuina manu protegitur, ut Christianae Reipublicae sit optim dconsultum : iuxta illud supra allegatum Salomonis Prouerb. cap. 8. Per me Reges regnant.& est dem Salomonis lib. 3. Regum. cap. a. &nunc inquit vivit Deus, qui firmauit me,& collocauit me super solium David patris mei.
Habet Rex Catholicus iura Regalia, δc quae il
la sint Commentariis ornatur. C. I. Quae sint Rcgal. mulcsS capitibus 1 quentibus.c O M P E D I V M. I Author bis commentar/os ponit ad e. r .Qua sint RG Salia. ρον plura capιIa ιn disηVu opem. a Regalia dicuntur, qua sunt 'mineipi reservata '3 Iurisconsulti Bononienses qui resignari debere Reg lia Imperatori, o que illa essent. deseribuntur. 4 Regalia ponuntur pro Iure potestate eonferendi beneficia, seu Feuda Regalia.
s Regalia etia appellantur, Iura Fificalia, er de Mensa. 6 Regalia appellantur Feuda Dignitarum, puta Duca tus, Marchtonarus , s similium. 7 Regalia dicuntur erelesta, qua sunt iurapatronatus. 8 Regalia dicuntur vestimema, er insignia inaugurationum Regum. 9 Regalia eo eri summus Pontifex,ct Imperator. IO Imperium, omnesq; dignitates tamquam a Princ pio,dependent d Papa. I r Intellectus e. I.qua sint Regal. nu. I a. 13 Reges Regalia eo erunt .
A Dux Mediolani, eonfert Regalia cis Dux Sabaudia limit iter.
lo Dux Mantua eo eνt Regalia. ιγ Regalia eonfert Dux Ferraria εr8 Mara bio Montis ferrati potest regalia eo erre. 19 Dux Florentis,ct Seuarum potest conferre vgalia. 2o Comes Asyenses en eri Regalia. a I Dominus Fant confert Regalia , 23 Serenissima Venetorum Respublica, eonfert RV lia,sie etiam Genuensium. γε visicopi, Pralati alis Eeesesiastici, an conferans Regatia,
as Rex Catholicus,Vti Rex Sicilia, ct Apulia eonfera
26 Rex Uupania habet omnia Iura Regalia. 3I deSalia,quare Trinesιbus concessa fuerιntp
CAtholicus Rex in suis Regnis, & Dominiis, omnia iura Imperialia habet, & in sui posse,
ac dominio ssit illa omnia quae in Imperatoris Dominio,ac potestate reperi utur. omnia enim
Regalia iura & quq sui de Regalibus possidet,
eiq; omnia illa competiit. Declarari in cog ruuoia Regalia ei de spectantia. Sunt aut annumerata, quae sint Rogal. in Feudis. Quod capitulutam si longa conimentatione indigeS , quatum I tvires nolirae sufficiunt, & res expostulabit,ad
Verbum enucleare, minime grauabimur, ut non
modo alijssscribendi onus amputemus,:sed aliqua noua ad eiusdem capitis dilucidatione in asteramus , quo solemni dote circumscripto, alia Regalia iura subi j ciemus , quae in eodem capi re ab Imperatore ex professo omissa fuere. Et si minus sufficienter hoc implebimus, via
tamen aperiemus acutioribus ingeni js, ut elegantiori, ac subtiliori Minerua, claritas hoc explere valeant. Ad verba itaq; contextu S acce
dendo: REGALIA i Duo videnda sunt. Primo, quae dicantur ista Regalia λ Secundo, quis illa conferat Θ Regalia itaq; pluribus mOdi S nuncupantur. Primo omnia iura Imperii;& hoc modo dicuntur, omnia, quae sunt Principi re-
86쪽
De Regis Catholici praestantia. Cap. V. 37
s pi reseruata. ut declarat Bald. in e. i. de ossi c. legat. Petrus de Gregorio Siculus de concessi
Feud. par. . . . nu. . Cum pluribus seq. Et hoc
est quod i aluit, & declarat Imperator Fridericus Primus ad se pertinere. & ad Imperium. obtenta enim victoria, de praesertim in Italia, priuauit omne is Ciuitates Italiae iure colarendi Regalia S ad se avocavit. Et quae illa essent declarat in dicto tar .Quae sint Regalia. Q d est actu ab eodem Fridera co, ut voluerut in dicta Rub. Andr. de Iserni assaeobus Aluarol. Matth. de Afflict. de alij. Et voluit Bal. intit. de Pace Costant in vetb. in eriminalibus. Et licie est, qd dicit Radeuieus lib. a. cap. s. Deinde super iustitia inquit Regni,& de Regalibus,quae log
lim tempore, seu temeritate peruadetium, seu neglectu Regum,Imperio deperierant; studi ae disserens, cum nullam po ent inuenire defensione excusationis, Primates, oc Ciuitates, uno ore, uno assensu, in manum Principis Regalia reddidere. primique resignantium M diolanenses extitere. De quo etiam Carolus Sigonius de Regno Italiae.lib. a. Quibus rebus cinquit persectis,tum de Regni iure costituendo retulit,eiusq; rei cognitione eisdem Bonoianiensibus I urisconsultas, atq; aliis ex Lomba
dia adiunctis 9. Kal. Decembris commisit. Ab his iudieatum est. Italiam Imperatori, iure i Carolo Magno fradito Regalia uniuersa debe. re. Quo facto miles Mediolanenses partum in Ciuitates Imperium atque Principes,dc Ciuitates oes,Regalia oia dimiserui. Iurisconsul ei aut Bononienses illi suere, quos ibi de retuas lit Sigonius icilicet Bulgasus, Martinus: Iacohus, S: Hom. De qua Regali si resignatione a Ciuitatibus facta ei de Friderico, Hot manus. resert hos pulchros versiculos Guntheri. NUM DEleue Ruηι de Iure Uttum mastio mota fuit; quod desuetudine longa
Trasius inumbrabat η glecti temporis error.
reprimum Ligures, supeν boe ὰ ' te rogati,
VectigaLPortus, denda tura moneta. cumque Molendinis, Telonea. Flumina, Pontes Id quoque. quedi Fodrum, vulgari nomine dicunt, Fι capitoli tikis certo siub tempore tensum. Hae Ligures sacro tribuerunt omnia Fιμο .
Et idcirco ponitur pro iure ae potestate conserendi Feuda & beneficia Regalia quae per sce-6 pirum eonferebatur; ut docuit Otho Frising. Chroni c. lib. . e. 14. Ec ad hunc modum Rega. Ita appellauit Bal. in c. I. in princ. n. 8 Episcop. vel Abb. ut etiam eomuni iure Fiscalia,& de menta,qnq; appellantur. t ut notat Bart. in l.Si vacantia. C. debon. vac lib. Io. Secundo R salia appellantur qnque Feuda Dignitatum. ε Dueatus Marchiae'Comitatus,& similium. c. ia
Tertio dictitur regaliat Ecclesiae,vel Iura patronatus ad collationem, siue nominatiuuem Principum,ae Regum spectantia, Ae eortim se- cularium Principum, qui se intromittunt sedi- tbus vacantibus in tutela reddituu Eeel asticorur de quibus Ioan.Monachi. in e Generali. de elect. in c. 6c in c. a.de praeben. in s.lc nouis- .sime Arnulphus Ruaeus. de iure Regalior. in , Praelation. par. α.& Philippus Probus in tract. eiusdem tituli.q. r. in fin .prout est Rex Cath licus , de quibus dicemus infra. cap. o. & t. tq Quarto die utur Regalia vestimeta,& insignia t8 inauguratio numi eorunde Regum: ut est testis Vultichin des saxo. Jlh. i. Super altare inquit Regalia insignia posita erat; Gladius cum Bal leo , Chlamys cum Armillis, Baculus cum se piro,ac Diademate. Et Luitprandus Ticine sis elib .e 7. ait Conradus Imperator corona, lae-2ptrum, dit cuncta quae Regalia sunt indumenta, in medium venire praecepit. Quis autem Regalia conserat planii est. Pontificem maximu, Impera rore Reges Pontifices e Minores Principes, ac Respublicas. superior εaliquε minime recognoscentes . De Pontifices non solum tin rebus Ecclesiae Romanae.& alia cru. Bal. in c. t. col. I. ubi Cardin. Alexand. S: Ias. Qui Feud. dar. polr. Sed etia Imperio vacante, non populus Romanus, sed Papa solus Oec dit. Clem. Pastoralis . de re iud. plenὶ Martin. Laud de Card. Alex. in .s. c. a. de Feud. March.
Quia Imperium, dc oes dignitates, tanq a pri- Iomo principio, dependenti Papa t vi in c. 'dΑpostolicae de re iud in s. Ioan. Andr. 8c alii indicta Clem. Pastoralis. Bald.in cons. 27 .in eos. . 33o vol. 3. Idem Laiadens. intrin. de Princi p.
Sa . Claudi ' de Se iseli in speevi Feudat Rub.
Qui Mud. dar. pose eoI. l. Lancelot.Conrad. in Teplo in iud. lib. a c. I. S. I.q. r. in fine. de quo lata scrips Controuers Forens. Centur I. c. t. per totum. Andr. de Isern. in c. Imperialem. s. Fin. n. 34. de Prohibit alien per Friderie.Guid. anci rol. in cos. IIs nu. 3a vol. l.Rim in seniori in cons. 81. Hu. 26. vol. l. De Imperatore loquiri turtex.tin d. I.Quae sint Restat. & omnes supradicti. De regibus similiter loquitur idem I x textus.Quia non loquitur Friderieus vii Imperator , quia alias illa iura appelIasset Impei rialia; sed Iositur tanqRex Italiae , de iuribus.1 quae ibidem habebat. Sed v, alii insuper Reges habent eandem potestatem conserendi Regata lia, notum estit Qui aquilibet Rex est Monarcha in Regno suo. c. citote. T. q. 3. Et voluerulΑndr. de Isern. Aluarol. Afflict. Ac caeteri. in dicta Rub. Quae sint Regalsa. Vbi specialiter i , quuntur de Rege nostro Stelliae. Et ego latὸ dixi de compromiss.f. 3.Glo. t. nu. 7.& latissim εCotrouers. Fores. c. I. nia. s. cum pluribus seq.
Centur. I. De alijs vero Principibus habetibus iura Imperialia idem est dicendu . Vt de Du- 14 ee Mecholanit Paul. de Castr. in cons 3 . v l. r.
87쪽
si De Padolpho Domino Fanit Ludovic. Rom. in cons o. num. 3. De Republica Venetorumax t Bal. in Rub.ffderer diuis.col. . Guid is Pan
13 cocios. n. I .& εῖ. De Republicat Genuensium. lacob. de Sancta Georg. in inueth. Feud. in s. Carolus.in verbo.Quaero imprimis num. a. s. Iatissime post alios Iacob. Menoch. in cons I. a. nu. 4. cum pluribus seq & in cos. loci. nu. I οὐ vol. l. N Iacob. Philipp. Portius in consit. 13 p.
1 n. 7. De Episcopis, tui sieut de Ecclesiasticis prius diximus,lta eum eis finem hunc inducamus,ut in Rubro.& Nigro. Episcop. vel Abb. in Feud. & voluit Ioan . de Firmo in tractatu de
Episcop. lib. 4 par. . per totum. di latius quam alius declarat Claudius de Seti sello in Specul. Feud. tit. Qui Feud. dar. pΟA. par. I. versi c. Se cundo videndu restat. per plurex chartas, am. Pliat,ac limitat, & declarat hanc Regulam. Mante ipsu latius Iacobus de Ardiron. in Summa. c. g. inci R. in Feudum.& c.9. inci p. in suprascriptis. & bene etiam Gulielmus Hanetonius iuris Feudorum lib. s. c. s. ubi plenissime Fran
vissimὰ Petrus Nicolaus Mortius de Felidis. tir. de his si Feud. dar poss. nu. 4. cu p Iurib seq.a Rex autem noster uti Rex Stelliae habeti omnia iura Regalia, ut per Bal. in dicto. c. I .col. Qvers. Ultimo nota. nu. 8.Quq sint Regalia. glo.&Rndr. de Isern. in Pro m. Cost Regni.& Matth. de Afflict. in Praelud. Constit. Regni. q. I. riri. & q, I .num . .& q. a . Ioann. Vincent. Annius. in Const. Costitutionem divae memoriae, cum pluribus seq.& Ioseph Cumia in Ritib. siacit. cap. s. num. 6.Guliel pernus intract. de Regina,& Rege col. 3. vers. Item Princeps habet. Marinns Freccia de sub laud. Baron. tib . . titui. de origine Baronum nu. 34. Cuni pluribus seq. qui alios allegat. Syluestet Aldobrandinus in
ter eon si LRimin. senior. in Consil.712. num. 7.& 8. vol. 4. & Prosper Patethusin.consit. I 3. vol. i. Cardinat. Paris. in Const. aT. num. q. cum pluribus seq. vol. r. latissime. Si gismundas με stedus in Paraphrasi Feudorum . in c. I. col. I. vers. Quaeritur. De duobus fratrib. de novo be nefie. inuest. Barthol. Beria et olius in consi. cis uil. 4 .m m. a l. 22.vol. I. A lex. post Bald. in l. r.
nu. q. C. Vnde cogn. qui loquuntur specialitee de Rege Apuliae. De eodem vero Rege Catho lico uti Rege Hispalliarum ipsum habere omas niat Regalia in ei idem Regnis . & Dominiis. probatione non indiget; Cum illam validissimis armis,inuicto Marte, &Catholicissima animi praestantia ab Arabum, Maurorum, Sarac norum,& Infidelium faucibus eripuerit. cap. Adrianus .6 3. disti nct.Gulielmus a Mote serrat. de successi Regum. Duhio I. num. 4 . vers..eRquibus proximis dictis. Rodericus Sanctius Zamorensi de origin. Princi p. par. I. COl. 3 vers. 7. fol. 17. Alphon us Aluare2. in Specul. R ma.Pontificis. cap. 3 i. post Innocent. in c.& si necesse. de don. int. vir.& vx. Assiict. in praelud. Const. Regni.q. I .rstr. t. 27 Quare autem Regalia Principibus concessa fuerint,ac permissa, ut de illis disponant, αm hula exiganti tractauit in specie Matth. de Λει , nict.in rub. Quae sine Reg. q. .nu Πω S. Eu eg. tetigi in consit. I. Centur. a. i
Armandiae quae sint, & declaratur noua opinio ab alijs Doctoribus minime cognita .c O M P E D I U M.t Amandia qua sint nus. l . a Solus Princeps di ροηιι de armifieatione, er Fabmeensibus. 3 Maienatis erimen est bellum gerere . delectum habe
4 Fabricenses appellantur, quia arma bellica sabria
s Arma bellisa qua 6 Fabricenses praefectum Fabrorum babebant. 7 Pma asportantium hostibus aνma. 8 Excommunieatus eΗ,qui Saracenis,aI A; fidei ebria . niani hostibus apportat arma.s A maadia putatur Upegabella ex solatιstae anima
88쪽
De Regis Catholici praestanda. Cap. VI. 3'
. . culum Bouum, Vacearum, ovium,oe similium.
II Armamentum calodensium quod 1 3 Hachina, res ad belli apparatum neeessaria dicun-
I Bellucrum Machinarum inventores qui as Intellectus.e. t. Qua sint Regil in verb. Armandia. Is Armamentarium Phylonis mille navium. I Nauale Hermioneηsum. 38 Nauale Atheniensum . .
ao Nauale pulcbrum, ac mirabile Venetorem descri-
a I Nauale nouum Neapoli factum.
a a Nauale apud nouas Insulas in ciuitate Goa. ta 3 Armatur nauis dum eonficitμr, vel refritur .
IMPERATOR dieit de Regalibus esse
Armandias. Doctores in dicto e. I. Quae sint ιRegaI. in expositione huius vocabuli, pluriis, mum i laborarunt; Et imprimis Andreas de Isernia, s qui adeo iura Fe utilia nouit, ut si- .ne ipso inTetra obscuritate laboraretur: Ununuodque enim verbum ab eo prolatum fuit, .non sine maximo mysterio. Eius enim lectura non debet per discursum, ac transitum, sed ad punctum considerari. Primo itaque ipse dicit apud aliquos, haec verba, non dicere A mandiae; sed Aminae viae r& hane literam ipse resutat; Quia non solum viae Am nae sed etiam autuosae,sunt publici iuris. Vnde exponit ipse armandi as,quasi armificationes, uae sunt publici iuris; 3c competit Fabricensibus; Et solia Principi licet illud disponere targ. l. Iure. C. de Fabrie. lib. a I.& in auct. de Arm. in princi p. ubi statutum fuit ad solum Principem spectare arma fieri facere; illaque priuatis vendi facere,
S armamentum in qualibet Ciuitate tenere. His enim bella, de exercitus congregantur, atque confici utur. Et propterea Iustinianus Nouella. s. inquit: Maiestatis quidem crimen esse constat, iniussu Principis bellum gerere, dele-3 ctum habere,exerorum 1 comparare. l. . ff. Adleg. Iul. Maiest. Erat enim Fabricensium schola, ac militia certa, qui arma bellica fabricabant, 4 de inde Fabricensest appellabantur, ut decla rat Aecursius in Rub. de Fabric. Hi erant sub
8c declarat Iac. Cui ac. in dicta Nquella 83. ubis diciti quod Arma eranx, Scuta, Clibana, i Sagittae, Arcus,Spatae hastae,balistae.-Fabricen ε ses Praefectum Fabrorum thabebant; ut Veget. de rem illi. lib. a. inquit. Quamquam Iustinianus mandauerit in dicta Nouella 8 3. quod arma, quκ conficiebasetur, reponerentur in P blico Armamentario,quod erat sub cura Patrii Ciuitatis. Unde nimirum si ad eustanda bella,& consequenter ne venditio armorum fieret Barbaris, si haec permissio fieret priuatis hominibus: fine enim Principis permissu, Barbaris,
hostibusve,arma vendere, ferrumq; factum, vel infectu distrahere, minime licet. Perniciosulnnamq; Romano Imperio,& proditioni proximum est, Barbaros, quos indigere conuenit te lis, eos, ut validiores reddantur,instruere. Un de contrafacientibus honorum Filao appli-
candorum, t& capitalis subitio poenae immianet ab Imperatore Marco in l. fi. C. quae res ex Por. non deb. Et inde arma Romanis,sumere permissum non erat absque Senatus licentia, ut dicit Liu. lib. I. ibi: Libertatem unicuique Prius reddendam esse, quam arma danda . Et iterum. Oratores inquit Latinorum a Senatu petebant,ut,aut mitterent subsidium,aut seip- rsos tuendorum finium causa capere arma sinerent. Et idem Liu. lib. 3. Consules,&. armare plebem, Sc inermem pati, timebant; Incertiuod malum repentinum, externum an inteἀinum,ab odio plebis, an a feruili fraude vrbem inuasisset. Sedabat tumultus, sedando istiter dum mouebant. Nec enim poterat, pauida, dc conste nata multitudo regi Imperio; dant tamen firma. Hinc etiam in excommunicati in
nem incidit,qui Arma Sarae enis,alijsque fideis Christianaethostibus apportat: Sc ab ea non ni si a Sum. Pontifice absoluitur. c. Ita quo rudam. c.Ad libera da c. Quod olim. de Iude.& Sara c. Et est casus,qui quotanis in die caenae Dni per Su Pontifice publicatur. de quo in textra uag.
munib. Et tractauit Mart. Nauar. in Manual α ia . sub nu. 63. Et ante eum, Ioan . de Capitian de potest. Papae. par. 3 a. partis. Sed . IO. Antide
S. Georgio Praepositus, dicit esse mandam m. bellam ex solutione animalium, ita vocatam. p tiuxta .l. i.g et E de Abig. Mandros enim Grg-cE, Latine,ouis, ut notat Glos. in c. Dispe satio nes I q. 7. in tit.cap. quae dicit de Archimanis drita quasi Principe Ouiu . Hanc expositionem sequitur Iacob. Αluarol. Quae expositio no facit ad rem: Mandros enam,ut ipse dicit ex Glo. to in d. c.Dispelationes, inon lositur de ovibus, quibus manducandi, & lanificii causa utimur;
sed de ovibus, rationalibus, subditis Episcopo, dc Archiepiscopo. & similibus.& sic loqui. eur de Animabus. Iustin. Histor. lib i. & S i. in Auct de Monach.& l. q. C de Sum. Tripit. 8e fi de Cath. Insuper Mandra.& Graece, dc latine
appellatur locus, in quo est cubile, seu rece Ir piaculumi vaccarum. ovium, bouum,& simialium. Unde arridet mihi, quod Imperator de Armoru receptaculo dicere voluerit, B: sic de Armam etario de quo dictuni est in principio. Quod εe probat etiam Capicius. in In uestituta
89쪽
lii xλ8. Alias vero declarationes,& explicatio. nes quas afferunt hoc in loco Doctor .exponeres quod loquitur de Mari,& de Maris Admirato literae nullo pacto conueniunt; Et propterea nos declarabimus infra in hoc c. nu. 13. Quo vero ad Armorum materiam, quando liceat asportare, vendere,veI alienare, & omnia
ad hane materiam in facto praeticabilem opinportuna, latissim E dixi de Magistratuum edictis lib. cap. 17. Ibi me remitto. Nec est absonum dicere hoc in loco, Armandias intelligi de Armametario qui loeus est visu pra dictum
est non modo reponendorum armorum , sed etiam rerum naualium,&ad nauticam classem
spectantium: ut de Armamentario Chalcidendii, humi ineenso dicit Livius. lib. 3t. Conflagra. runt inquit & horrea Regia, & Αrmamenta. rium cum ingenti apparatu Machinarum. to 13 mentorumq;. Sunit veris Machinae res ad belli apparatum necessariae,de quibus Virgil. lib. 1. Aeneid. Aut qua Mathina belli. Et Mirandula alti
Maebina terrifico, quam fulminat anea Fombo.
Belli earum Machinarum inuentores Fud xu,& Archita seribit Plutarchus in M. Marce DIO & Polydorus Vergilius de Imietor. reriam. lib. a. c. t . Aries Machina Muralis, de qua Plin. lib. .c. 36. Tormenta etia bellica dicuntur de quibus Caesar Belli Gallici lib. a. Ad extremas fossas eastella constituit, ibiq; tormenta collo cauit. Unde ego putarim Armamentariae po- 'is eiust dici debere , ut & locum non mod5 A motum ac bellicoru tormentoru , & machinatum sit conseruatorium, sed etiam nauium . Ut est laetum olim a Phulone Athenis, ut restatur x6 Plin. lib. 7.C. 37. Phylonis i inquit Armamentario mille Nauium . Qui locus latine Naualis appellatur: ut erat apud Athenienses Phal rus Ioeus naualis 2 Phal ro Iasonis in expeditione Colchidis socio erectus,& nomen sortitus;& postmodum factus in Piraeeo sublata ab eo curia,Themistoclis opera ; ut est author Pausanias in Actiacis 3 vel opera Lycurgi Lyeho-phronis fili j; de quo idem Pausanias in eodem libro. Ad belli autem usus inquit scutorum,
S laeta loru numeru auxit, Classem suppleuit, ut quadringentae triremes ad nauales pugnas deduci possent. Et paulo post. Ac dum Rei p. praeesset, nauale in Piraeeo, & in eo Ioeo quod lycium dieitur Gymnasium erexit. Si e & dei nauali Hermionen sumi meminit idem Pausanias in Corinthiacis. De nauali Atheniens umig t Phita relin s. in Sylla ait: Nec multo post venit in Syllae potestate Piraeum,cuius pleraq; ornamenta infamauit, in quibus Armamentarium
Phylonis,inclitum opus, bit. de quo Plato lib.
& ma Ma Athenarum, portusque dispositi nem partim Themistoclis, nartim per telis, nota copificum consilio esse construm . Naualem Io hunc locum t lingua Italica , & proprie apud Uenetos Arsenale, seu Aretana appellant: qua- rsi Ars nauallis . Pro ut est celeberrimus apud eosdem Venetos; quem locum breuiter deli- 'neauit Mar. Ant. Sabel. de situ urbis Venetae Olib. a. cap. a. t Publicum inquit hine nauale vi. Istur, cuius maenia venienti, vastὰ se panduntἶ immensum opus, ae ita longὸ, lateque excur rens. ut viginti circiter stadia circuitu pateat, pundi'ue validὰ munitum. Sed intus , si quis omnia collustret, haud facilὰ expediet,naualcine . an Armamentarium potius sit dicendum i RSiquidem praeter ingentem triremium numerum, in pontibus stantium ad omnem occasio- cnem paratarum: praeter alia nauigia,& multa,& varia; quisquis vim tormerorum maximam Arcuum. Sagittar im Telorum omnis generis, quorum amplissima sunt conclauia reserta; Si quis Anchorarum . Velorum. Funium, Rem 'rum, omnisque natati et rei stupendum inspexerit apparatum otia reatur necesse est,nullum esse tim arduum b lyum, tam diuturnum nullum, sinὰ terrestre siue maritimum ad quod ininstruendum, id nauale non abundὸ esset Arma suffecturum . Quem Iocum dum longiori stylo deseripssset Gaspar Contarenus de Magistratibus, ct Rep. Venetorum lib. .in fine, inquiti Sunt praeterea nonnulla atria bene ampla, in
quibus ingens armorum copia, tormentorum,ae teloriim: seruatur, ad usus belli; Nee non
magna vis velorum, remorum, Armament
rurnque omnium, in suis quaeque cellis eo dita est r ut eum Senatus armandam classem decreuerit, omnia in promptu sint, quae ad Rem 'oblicam requiruntur . de quo idem Sa hellicus in oraculo inquit:
Vi bie sint. Ecce rudes longo nune ordine fidunt.
Vel qua vulnJeis telis stipata recumbunt Tecta adoperta proeul; hi olim mentita vetustas Vet vana Deo, Seni hae sacraria Martis c redere, o aequorei poteram penetralia ReginTot Galea, clypeique cauti tοι protinus enses Argolicas potuere manus armare, Phrygasque, Inter Pergameas arces, Ripasque μηanteis Fatalis Seamandre tuas, Te in Battra mouentem
Abydenis metantem Persida campis. Sic etiam Neapoli Philippo Rege mandante. Nauale notium magnum factum est, solemni,
a I miroq; artificio taedificatum, Didaco Lopex
90쪽
De Regis Catholici prestantia. Cap. VII ic A P. VII. i
iuria do Mendorro Mondesaris Marchione, ocum Regis tenente, de ordinante. Eodem modo,& apud Nouas Insulas in Ciuitate Goa Iaa i Nauale factum fuit, Authore diligenti viro Alphonso de Alburquerque, qua commoditate aliarum Insularum occupatio saeilior facta fuit. Aciliandiae enim appellari potuerunt lo- ea, pro nauibus armadis statuta. Armari Navis dieitur,dsi eonficituri vel reficitur. l. Interdum ibi,& ad armandam eam. g. Qui pol. in pig. ha-he. Huic Rei eoneinnam aptabo fabellicam
Historiam,quet non longὶ est i scopo. Mandro fuit quidam,qui a Remo,de Naui,sublatus fuita tad Imperium, ut testatur Pierius Hierogly. phicor, lib. 3 3. Indeq; Naualia appellata Α mandriae, ut caperent denominationem ab eo, qui eiusdem exercitii cu esset, ad imperi, culmen euectus esset. Itaq; Regium sane est, atque E re Principum, Armamentarium hoc sacere Ne fort8 si priuatis id permitteretur,eo rundem Principum status, de Dominia ad nihilum redigerentur.
Viarum omnium declaratio, fle omnia ad sp satum materiam pertinentia enucleantur.e O M P E I U M.t Uia publiea sunt de Regalibus.
a Via publiea dicitur,euius solum publicum est. 3 Opus priuatum in via publiea fieri nequit. 4 Dia publiea in porrectum octo pedes. is anfractum sexdecim babere debet. s Anfractum quid δέ Pedum mensura, ac digitoram quanta esse debet, nisad. ma sacra Roma, qua erat λ
marem curato es erant Aediles currules. II Aedilium praetiratio triplex qua declaratur. It Quo ture nιιatur atilbor ad probandum,curam via.
complanata neve perfoderentur.
ostqua Imperator dieit Vias Publieas esse de Regalibus de quo late Ludovic. Bol
gnin. in cons. s. nu. a. videndum eis quae sine Publicae,quae priuatae.& quae vicinales:& postmodum videndum est , an textus loquatur de ViasVrbanis an vero de Rusticis Hse, ut cognoscantur , distinct8 videndum erit de singulis .a Uia publica est,cuius solut publicum est,reliaetum ab eo, qui ius faciendi illas publicas habuit; 't ei publicὰ iretur, & comearetur. Uul-pian.in l. a S. Uiam.S. Viaru. ff. Nequid in loeo public.l.fi. is de via pub. Et idcirco operis pris uati faciendii in his ius non est. dicta. l. a. S Ait prael.l. Si in pubi ico. in s. l. 1. is de via pub.n tant hoc in loco I seria. dc alij. Franeisc. Α retin. in eos. Io Bartholom. Caepoll. deseruit. Rustic. praediorum. e. de seruit. viae in princi p. Via au-4 tem debet esse in porrectum octo i pedum: ins anfractu sexdecim . Anfractum vero nexu texponit Varro de lingua latina, lib.6. Anfractum inquit ab origine flexum,duplici dictum ab ambitu,& frangendo.Ab eo leges iubent in directo pedum octo esse, in anfractu sexdecim, id est in sexu. tua resert Caius. in l. Uiet latitudo. ff. de seruit.Rustie. praed. Potest tfi latior,vel angustior reddi .dum tractamus de seruitute,etiacouentis pactis. l. via costitui. in prine.& I.Certo generi.s Latitudo. Teo. tit.&l.Si tam angusti. C. deseruit. Caepoll. ubi supra.q. a.de 3. Pan
dulphus Prate ius in iuris prudentia Weteri ia. tabul. l. a. Pedu vero mensura, ae digitorum 6 quatat debeat esse,iractst supra notati docto res,& plenius Alexander ab Alexandro DieruGeniali si lib. a. cao. Hae viae publicae,aliae consulares,aliae Praetoriae dicebantur apud Romanos, ut inquit tex. in dicto.*. Viarii. Viae inina Ciuitate Roman plures commemoratur. Viar sacra erat nobilissimat inter Urbanas,&celeoberrima, ut meminit Sextus Pompeius. In hac fuit Regia Numae Popilij,ut est testis Astonius Pedianus Anci Martii, ut refert Iulius Solinus in Polyhistore eap. r. C Iulij Caesaris, ut est author Suet. Tranquit. Per istam triumphates ad Capitolium ascendebat de qua Propere. lib. 1.
In ea Templa Faustinae, ut dicit Flauius Uopi-seus in Gallieno minore. de ea Plia. lib. s.c. I. Cornel. Tacitus lib. 1o. Erat via Noua. de qua Liuius lib. I. Aelius Spartia. in Caracalla. Ouid.
Forte reuertebar festis Uessalitas illa, Qu. noua Romano, nune ma iuncta foro est. Erat via lata , via fornicata, via recta. & via alta. Et istae erant celebriores. η Fucre etiam
g t viae Rusticae extri urbe,quet dicebantur Consulares , vel Praetoriae, i consulum Praetoruin, vel alioru nominibus , quibus vel aut horibus, yel Procuratoribus deductae erat. Puta Flanu-