장음표시 사용
571쪽
sepius ornu ceruino, vel galbano, vel mu De mrebis liebri capillo quo ruom nisi nidore pdicta sui diti pestis repellit. Curandum Vt tepide ham remediis. beant, si quidem nec frigus nec calore immodicu tolerant. Plumae circa podice &sub cauda subinde detrahendae, ne sterco
re indurato naturalia pcludantur, se sentiat, pinnat tundatur,digestisque cibis iter aperiatur. Cum matrib. ad men
di libortas. Inimicissima etiam validiosi - bu Omniumq; generi pituita maxime in termes, is vindemiaeq; te piis. Alba est pellicula lingua vestiens extrema, liscvn suib.vellitur&loc' cinere lagitur, & allio trito plaga cospergitur.ra pestis euitatur mu dissimis vasis,& ut mundissim apbeamus aqua gallinaiiaq; mu da pilentur fumigenturq;: aut incubatus sit in sumo maxime ex lauro & herba fauina. Mede ri quoq; Vulgus solet huic malo penna petras uersas i nserta nares,perq; oes dies mota,cibus,vel ruta butyro oblita, vel alliucta farre aut aqua P susum,aut deniq; spies allii tepido madefactς oleo faucibus mimmiss . Quida inqt Colii. hominis vrina tepida rigant ora&tamdiu compri-m sit dum eas amaritudo cogat per nares
emoliri pituitae nauseam. Sunt qui allio
572쪽
in frusta conciso & oleo feruenti indi to, quo refrigerato os eluunt. Si lupi num cometant,sub oculis illis grana o rumpunt,quae nisi leniter apertis pelli culis auferunt,extinguunt aves.Quod si pituita circumuenit oculos,& iam cibos respuat,serro rescindantur genae, & coacta sub oculis sanies exprimatur ac sal tritum infriatur. Idque accidit clim restate consistens in cohortibus aqua potatur,et cum cibi penuria laborant ac frigore cruciantur.Oculis laborantes portula sua eo& muliebri lacte curare solent ioc lis forinsecus illitis, aut cumino ac melle sileque ammoniaco. A pediculis liberantur cumino tosto & s aphide agria paribus portionibus contusis, i itaque ex vino. Item aqua decoctoria m sylvestrium lupinorum proluere, Vtile tradunt. Si gallina ouum comedat, oui cadido uacuato gipsum aut aliud liquidum infundatur, ut in testae duritiam transeat. Vt uuas non attingant efficit vita labri sca de vepribus immatura lecta, & cum
farre triticeo minuto cocta essurientibu que obiecta, eius sapore Omens se asper nanturvuas. Dandum Vuae florem in cibo, ut Vuas non attingat, Plinius tradi
573쪽
LIB. IIII. DE RE RUSTICA. 28 I
Vt autem in caeteris animalibus rustici , Delectris, ita in hoc genere optima seruanda d ς' seruanduteriora vendenda aut mense destinanda: QVapropter per autumni tempus OInni bus annis cum fructus earum cessat, numerus minuendus, submouendl Veteres, puta quae trimatum excedunt,& qil aut parum tacundae aut non bonae nutrices: imprimis autem quq otia vel sua vel alie na exorbent, nec minus quae Ut gallus catare atque calcare inci piunt. Adde sero tinos pullos, qui a solstitio nati iti Ihum incrementum accipere non queat. Galli tamen qua diu in mi nas implent retinendi. Rarior enim in his auibus mariti prς
stantia. Ad saginam potissimum aptae, q De saginzin ceruice cute pingui. Locus ad saginan- do. dum calidissimus deligendus,& modici luminis, quod motus earum & lux pinguedini inimica, ut Varro tradit,&eX- perientia suffragatur,idq; ad dies et .lum deniq; pingues fiunt. Singuler caveis vel sportulis pendeant, habeantq; ab utraq;
parte foramina,Vnu quo caput, alterus quo caudam exerant, Vt & cibum capere,& stercus egerere possint. Substernaturpalee aut Mnum cordum,nam si durὸ cu 'bent, citissime pinguescunt. Pluma om-
574쪽
castratio. CRNIT AD PH ns BAOR O .nis in capite sub alis atq; clunibus aeter gatur,illic ne pediculu creet,hic ne iter core naturalia laedantur.Cibus prsbenirhordeacea farina,quq cum cst aqua aspersa,ea subacta formantur offae,quibus aues saginantur, ea tamen prim is diebus par
cius datur,donec concoquere assuescant: deinde tantum dandum qUantum concoquant , neque recens admouenda, nisi apparuerit tentato gutture nihil remansisse. Alii mulsa aqua conspergunt farinam, melli tribus aquae partibus additis, vini unam addunt,eoque madefacto triticeo pane obessent: ali j lacte aeddito siginari delicati sit me tradunt. Castrantur gallinacei,ut Aristoteles tradit, parte nouissima alui, quae, cum coeunt,concidit. Hanc si duobus aut tribus terramentis
adusseris, capos fieri. Quod si perfectus est qui castratur,crista pallescit & cucu-rire desinit, neque coitum repetit. X strates foeminae circa foemina vulnere facto testes digitis eximunt,plaga queresa tabuturo illi nut,inde cauea inclusos die uno aut altero ii potu arcet. Porro ab in euntem esse,atq; per hyemem totam abude cum aliis tum hisce auibus excussa frumenta minist rant alimenta,quibus susti
575쪽
LIB. IIII. DE RE R V STIC A. 282
neantur. Vbi vinearum usus, hic subtractis sumptuosiorib. cibis vinacea praebentur: ubi& frumenti excussio& vinacea desunt, hic vel vel auena,sporia, alioue pabulo aluntur. Vt autem & byemc Qua cubrum pariant, praebetur semen cannabis, quod rimi calefaciat. Si magna ova desideres, Leon tius tradit, testam laconicam, tusam fur . furib. & vino admistendam atq; subact2 itig si gallinis obiiciendam: aut testir contusae acetabulum unum ad duas choenices furfuris admiscendum &in cibum praebendum. Ova gallinacea, sicut & columbarum &anserum ac pauonum & testudi num, candidi sunt coloris,aquaticis sub-
uiridi a xpallida quaedam . Indicarum auiu pavoninis caetera similia, nisi quod punctis minutis, sicut & meleagridum, distincta. Phasianis& cechri dum subrubri coloris. In tus omne ouum volucrum
bicolor,ut scribit Plin. Aquaticis lutei
plus ualbi, idq; ipsum magis liuidum si .
aliis. Pisciu unius coloris,in quo nihil ca-didi. Autum oua ex calore fragilia,serpetu ex frigore leta, pisciu ex liquore mollia. Exeunt oua a rotundissima sui parte du pariunt molli putamine, sed Stinus gurescete,n bulcunq; emergut portioib.
576쪽
Oblonga probant magis,attestante Posia: Longa quibus facies. Atque his,uti superius distum, masculos produci, rotundioribus foeminas,licet Aristoteles contra sentiat. Vmbilicus Oui S a cacumine inest quasi gutta eminens in putamine. Gallina qu dam grandiuscula ova pariunt,&geminis plerunque Vitellis,&putaminis medium quasi circulo cinctum, quod & ab Aristotele proditiam, J operientia didicimus. Nonnullae gemina e dunt, geminosque excludunt. ianarundam tanta foecunditas,Vt sexagena,qua rundam ut quotidie,aliam ut bis die γariant: Aliquae in tantum s cunes,ute foetae intereat. Omnib. ouis medio inest quali guttula sanguinea,quod esse cor auium existimant, primum irinomni cor
pore id gigni existimates. Ipsum animal
ex albo corporatur. Cibus eius in luteo. Omnib. intus caput maius toto corpore. Oculi compressit capite maiores. In cre scente pullo,cador in medium vertitur, luteum circumfunditur. Vicesimo die si moueatur ouum,iam Vivetis intra pia tamen vox auditur , ab eodem tempore
plumescit,ita positus,Vt caput stipra dextrum pedem habeat,dextram vero alam
577쪽
. supra caput,ut ex Aristotele Plinius prodidit. Plena que sint, ut cognoscatur,superius dictum. Oua irrita, quae ct hype' inrcεμιον nemia dieiitur, mutua emi narum ima- ὀο .ginatione libidinis gigni tradunt: Alii Vento ea putant generari, re ideo Zζphy Zohria. ria dici, ut Aristoteles ante Plinium tradidit. Ouaseruantur per hyemem, si pa-lcis vel mento obruas : testate, si fur suri bns vel tritico. Quidam trito sale sex ho-xis prius operiunt,deinde eluunt, atq; i ta paleis aut furfuribus obruunt.Non ulli solida, plerique etiam fresa faba coag gerant,alij silibus integris oper iunt:Verum sal, sicut non patitur putrescere, ita
minuit oua, nec sinit manere plena.Gal- ..
linaria constitui debent parte villae,quae hybernum spectat orientem, iunctaque sint, si fieri possit,surno aut camino, aut denique culi nae, ita ut ad gallinarium sumus per uepiat, qui his auibus est salutaris: Vndq arbitror ortum,ut in pensioni bus maiores reperiatur stipulasse pullos disti fum fumarios tanquam mςlioris notae, id opJj documentis publicis pensionum constat. Ornithonis autem cellae perpetua frons orienti sit obuersae, inque ea fronte aditus detur: Sint autem celle scalis tabula
578쪽
tisque instructaeo paruis ab oriente iIIa minentur senestellis quae &ipsis auibus
matutinum praebeant exitum,& vesper tinum ingressum ad quietem Docturna. Nocte autem claudantur , quo tutio res maneant,&senestellae sic clatri sinu niantur,ne possint noxia animantia irrepere. Per ordinem etiam disponenda gallinarum cubilia & nidi,quibus aut oua edantur,aut excludantur pulli. Asce sus ad cubi lia Z nidos datur iunctis agerculis atque scandulis,quae paululum so malis gradibus asperantur,ne sint aduolantibus lubrici, neque nidis aduolando& in siiliendo oua perfringant. Non eget inutile intrinsecus & cxtrinseeus aviaria poliri opere tectario,ne vel mustelς aut alia noxia animalia accessum habeant. Tabulatis insistere dormien te m aue non expedit,& sere recusant volucres : Sic enim suo laeduntur stercore, quod climpedibus adhaerescit, podagra m generat Quare perticas habeant quibus insistant quas in quadrum dolari vult Colii. sedis agis con uen i t esse rotundas, ita tam ne sint ita teretes ut leuitas insilientcin no patiatur se contineri. Perticae autem foratis duobus diuersis parietibus indu
579쪽
untur, ita ut a tabulato pedalis altitudinis &inter se bipedalis latitudinis spatiodi stent. Haec erit cohortalis officinaedispositio. Porro cohors perquam Vagatur non ta stercore qua uligine careat. Nam Plurimu res est aqua non esse in ea, nisi in Vno loco qbibant,eamque mundissima: Nam stercorosa pituita generat, ut ante dietum. Pura ut seruari poterit aquail passedarubibant &cibus vasa lapidea vel scillia, qpraestant: autetia lignei canales superius: tecta a lateribus fabricentur quae soramina habeant, ut auium capita possint ad mittere : Nisi enim tecta sint,auis insiliens proauuie ventris conspurcat. Eiaca danda mane die incipiente, ne latius
evagentur,& ante vesperam, ut temporius ad cubilia redeant. Clausa: ter, ut Columella vult, pascendae. Bis aut ter certa Voce conuocandae, Ut ea agnita propter cibi spem accurant. Dcbetque numerus
subinde recognosci,quod volatilia faci- .le custodia fallant. Est etiam siecit; put uis iuxta parietes suppeditandus,quibus νοῦμμωVeluti laventur & pinnas emudent.Nam pG iiψη μsicut sus volutabro, sic puluere delectantur cohortales aues. Haec sere sunt,quae
de gallinaceis pullis dicenda videntur.
580쪽
MEL. At de reliquis quoque auibus ruris differendum erit:id forte Chenobos cus expediet.CH E. Si sic iubetis,non re cusabo de meo quoq; pennato pecore dis serere .MEL. Maxime.CHE. Inter aues De ansieri- rusticas profecto anseres merito secundobus. loco reserentur & anates , quae & inter OGictoc numerantur,quod non solum terrestribus, Vertim etiam aquati libus pabulis alantur. Et quia non Vsque adeo magnam curam flagitant,chenoboscia rusticae partioni non in idonea,quod citra magnas impensas, si locus sic ferat,sustineatur,& questu non aspernandum ex ouis, pullis, plumisq; Pbeant:Na Prςter Ouoru
prouentum,bis anno, vere atq; autumno
vellere licet, & saginam minishrant lati tissimam. Adde silentibus canibus custodiam praestare anseres. Quapropter a Romanis haec avis honorata, quod insidiantem Capitolio nocturnum hostem pro
diderit. Anserem perpetuo adlississe La. . cydi Philosepho Plinius tradit. Delig di qui genere sint amplissimi, Varro albos mauult, eumq; colore veterib. fuistis inpcio,e priscis clientelaru paditionib.apparet: variu genus seru vocat ide Varro.