Marmor Pisanum de honore bisellii. Parergon inseritur de veterum sellis, Synopsis appenditur de re donatica antiquorum, quam breui spondet auctor Val. Chimentellius I.C. ... Accedit Myodia, siue de musicis odoris Pisanis epistola

발행: 1666년

분량: 298페이지

출처: archive.org

분류: 로마

181쪽

t hic

quod dictior fi

DA HONORE BISELLII. 73

seret neu vivax operis gratia, eo impedimento minueretur . Caeterum quod Curules sellae eo plurimum careant fulcro, aut adminiculo, retinendae opinor vetustatis gratia id factum apud Romanos, quoniam simplicissina ea sedes pristorum vel quia plerumque in tribunali, aut suggesto locabatur, parieti, e tabulato admota inde humeris itidem fulcrum d innixus caperetur. Vel quoniam tandem curulem secum gestantes Magistratus, quacunq; ponebant, ac re Donebant; commodius autem si nulla sarcina & adiectio reclinatorii iedem onerasset. Ne mutilas, ac truncas habeamus sellas, suis ulnis, ac manibus inastruamus, quibus sesserem ambiant,4 complectantur. Nos vocamus Braccinois transuersaria haec ligna, Masierculos antrorsus procurret tes, qui pluteo assiguntur, Varrectarijs in altum productis incumbunt. Similitudine brachiorum in humano corpore tum pro varia sedium forma nunt ab ipsa reclinatori summitate tanquam a scapulis desiliunt,nunc veluti lacerti in extremis eius angutis ad thoracem vel costas reflectuntur. In veterum sedibus freqUenter occurrunt 'Uo nomine demonstrarim haud ita obuium Possumus transtill iepta, retinacula, clathros, tigilla, ubi cubito innitimur possumus

claturam ni debeo Caelio Aureliano ard pass. lib. a. cap. r. Consbus abruata, quibus mcumbentes e auare montur. De hac sella tonsoria sup dixtinus cap. S. Interim Ancones nihil aliud sunt, quam qui nobis Bractauolt ἀγκῶνες. Verbum ipsum consentit Io

Quibus sese incumbentes leuare nitantur. Est autem αγκὰ, ill sexto curuatura,' cubitus, quem facit tigillum vinctui lateribu, plutei, vel ignis arrectariis, qua reclinatorium sustinent. H I ter Vitruvio 3.3 q. 6. mones vocantur bra

normam componunt figuria iterae S. in hiis

extra, a nisi ra angessis tangat, sec. 3. 3. Ancones, siue rothyrades.

182쪽

Emo ancones, cubita, haec Iigna, quae nobis Bracrimis, ac sedes ipsa, a Braccisoti. Non audeo Brachiatam appellare .etsi non ignoro eadem tralatione brachia arboribus tribui,4 vineas brachiatas ea si militudine appellaria Columella lib. S. cap. S. Alij capitatas vineas, aly brachiatas magisprobant , quibus cordi est in brachia vitem componere,

Sed cur veteres tam curiosi in caeteris sedium partibus, aut ornamentis designandis, ut puluillo suppedaneo, reclinatori, de quibus sulf in his brachiis, aut anconibus adeo mutiunt 'sorsitan haec pars in sellis , aut cathedris apparatioribus, Vt necessario, ac vulgariter iuncta, nihil praecipui habebat, quod scribentes memorarent rum ea interim mihi obrepit coniectatio, nomine reclinatorij, - κλισεας , aut sedium, quas dixere κλωισμοῦ , hanc quoque partem con' tineri quippe tota illa compages post ci fulcri, manconum omni genam praestat commoditatem ad reclinandum A Quod si alterutro careat sedes, magna commoditatis pars sessori decedit. Huc specta' reputo verba Athenari lib. s. cap. 6 ubi de sella κλισγαι Ioquens,

videsu p. satis habuit scribere πιριτῖοτέρως κεκοσμητα ἀνακλίσει instructa neximie ad reclinanaeum. nempe ἀνακλισεως nomine, re

clinatorium, & ancones, 'uidquid aliud magis ducat ad commod)quiescendum, sortean complecti Pollux voluit.

183쪽

uibus: pars ariter V

Stragulum Stragula. Instratum Stratoriae vestes Peristroma ta Peripetasitata. Operimenta Pallia opertula. Octauius Ferraro cum tauri memoratus Pal lium: pro quouis in mro Solaria Babylonica. Sedularita aliter explicata, ac Turnebosiacitum Subselii cathedraria. Oralia. Accubitalia Mant lia . Stroppi Cataclita Casaubonus defensus. Mappae Pellesieribus inierita quae repoctiles in ius ixa: clauis argenteis GTinctae. petes, ct Bromata senteamina ultimo, ac veta belli sterniuit a. σεγλάς ασις. Habere Elit sternium: ac de ea re exacte Subsernia etiam homInthus, non tantum T ijsi urata Lectisternium Tum lecti,tumhesia umin m. Seldmotumfroce ut Lec semiumprotecto Coronae super sellis; item cernua potentiae indicio latitaq; Deorum 6-bora, a Gnari

SEdes non unius generis varid fabricatas, recompacta suis pam

tibus, atque ornamentis instruximus hactenus; tum vero adcommodi sum, tum ad speciem dignitatis concinnavimus.

tuarie vetita follinantes amicimus.

tur Paulo I. C. lib. 3. sent tit. 7. qui est de legatis pratoriae Ues

Suetonius in Nerone cap 8. Siser lecti- mo culcus et, et prino ara infractum Imo promantili ad remen'

184쪽

166 MARMOR PISANUM

di usum, Petronio, Iam T G unguen perfusus terrebatis, non

linteis se paui, ex lana molnssima doctis. Nos vero hic calix delibamus, quae ad usum , aut ornamentum sedendi faciunt. Vip. I. C. l. as de auro, arg. eg Tegimenta b

stabo rem nominat. Si quibus enim sedilium ea operimenta conta niunt, subsellijs,&scamnis ob nuditatem, ac duritiem debentur. Haec ipsa tegimenta Sotiri, appellari voluit Culac. o. obser. I. U. hunc&adi. unus ex dominis Iride seruitur. nos su p. cap. 28. Fest. Sol tam tantur Milia, in quibus nonstar singulis edere possunt, ideo solus emere diremtur, quisemEernium habent, se staria vocantor a Moni ca, quibus eademsernuntur. En Solaria, en Bal Ionica ad usum Edium. Babylonicorum mentio eadem'. et S. Tapeta vesti cedunt, quae aut ter m aut indicissent. Se nragulas, o Babylona . . Reperiod Sed laria pro stragulis sedium proprid autem earum, quae in rhedis loca bantur, ut visum Antonio Augustino, emend. Non improbo magni Iari enarrationem, quoniam haec sΘdularia cum rhedis coniungit l.C. I. q. de suppeti leg. Non placet quod Turnebus voluit 18 aduersa r.

Scae Iaria est multa sedilia ut Carseaeraria sunt multae cathedrae, far a multa rosae, c. quod autem vocem Cathedraria ex eo I C.

aduocat d. minus assentior, quasi disiunctim legerit. Ego iunctim Iego, Sub Ela cathedraria, nempe qua cathedris subiaciuntur, a tutaeua non erunt aliud Subsellia, Maliud Cathedraria, neque haec multae cathedrae, ut Rosaria multa rosis, dic. Haec igitur subicilia stragulis fuisse op rta,4 quidem rapetibus dincet ib. I. C. de tapetis quaeri pote us Via cathedraria, qwbus iniseris sunt, . Sic Plauto Stich. a. . peristromata cum sellis urn Untur. Tum Fab lonica inquit Dinacium perinomata,s a. tapetia ut hybent Vetr exemplaria. siue quod mavult Me s. . Ita, tapetiara est autem solium idem ac sedile, vel solium unius capax ut alia

diximus.

Neque solis operimentis, aut peristromatis scamna ac subsellia te gebantur ad ornatum, sed iis iam instratis puluilli,s fuisse superini ctos non est dubitandum prout sedentium dignitas, aut sessionis Rr paratus, ac maiestas postulasset. Sic Siro os testium ambiis suisse in

politos coce rest. in Setroppus: praesertim in Castoris ouos vel coro nas interpretari licet, vel fasciculos. In antiquis monuimentis coi

parent ea stragula,saepius etiam puluilli,nec raro incurvi bus V.cap

185쪽

Haecli tinc

agni

que altae

DE HONORE BISELLII. 67

II, cap. 8. Contrarie in scamnis, aut stubselliis, ubi perpetuae, D longae culcitellae a figuntur,4 inhaerent, aliquod insuper splendibunt operimentum imponebatur cum alioquin caeteri puluiu repo Miles, ac breues, inius tantum capaces supra omnem stragulata, colloceianir Haud aliter Toralia uade nostrum ouaglia' vel in burita toris imponebantur: quia tori in modum puluinarurna n dis traptanti componebantur, congesta lana, aut tomento refelli. eitem de Caraclitis vocavit Tertuli. de pallio, sepis avsiis, purim e catacl tis quod malo, quam Catachstas. Vectis de catuli pro Vestis cataclitomim si Desis de altari, circ. quomodo nos Italice. Sunt alarem κατακλιτα, Accubita. auo igitur pluma vestis est de cataclitis, quoniam refert auri iurpurae colore vestem tricliniarem, accubitalem, ova tori in tricliniis sternuntur. U. Salmas. ad hunc Tertuli. locum Vno verbo hanc stragulam Trictimaria ciXere. lin. 9 3 9 quapurpura quis non iam, inquir, tricliniaria facit et Tru ia Calysinica Labeoni . . l. ao de pr. lcP. Vesrinenta tricliniaria. Sic ante a siue Manto δε mensis iniectae :de quibus Salmas. ad opisci Aurelianum, a toralibus siue accubita

mentarium, lector, te delego, si modo publicam vidit lucem, otiam

nominia Sint igitur magis proprie mantelia stragulae vestes, quibus

- Pollio in Gallieno

186쪽

168 MARMOR PISANVM

ut subselliis &scamnis aptari nequiuerint, etiana toralia, quibus orcti, siue tori triclmiares decorabantur liquet autem haec stragula is puluinis, culciteliis, quanquam mundis , ac niti liis fuisse superiniecti praesertim legantiora, splendidique, ac peregrini artificij. Hinc illa Cypria, hinc Babylonica peristromata, attalica,&ca panica, de quibus tam crebro apud scriptores legimus. Pellibus potissimum usos suis veteres quibus sedes insternerentur Heroicis prς sertim temporibus memorat Vates; quorum summu Aen. . vers. IT8. Praecipuumq; toro, O Hos petae leonis Accipit Aeneam , solioq; inuitat acerno. ubi vetus, ac perdoctus interpres Donatus monet, quod huiusmodi stragula vestes e pelle heroibus decorae tunc iudicabantur. Non n. Diony. 6. stragulam describens, δέρματα Παρδαλέω πολυδα Γαλα Varias parissum pelles Homerus primo Odyss procos indonium Vlysi: a Penelope cxceptos, sedentes facito, ιιοῖσι In boum corijs. De hoc pellitam usurita cedam protulit Oct iss Brisson. . de Regno Pers. Addo de Romanas ex Festito In elisinata noua placo dere solet, et e ropter morem vetustum, circ. Servius Danielis. Sel 1 duas iugatas urnipelis super iniectaponi eius uis, quae hostia suspires ibi nubente et elatu capitibus in confarreation gamen, o aminica res Hrent. ad' atom a in Aetae ld. q. 3 8. Nora nuptiale mysterium &'Cas vocat Seruius Selles duas togatas, perinde ac Bismum, vel duas

sellas iunctas Atque has equidem serarum, Want mali uiri exuuias stragiliorum more explicatas, oppansas fuisse non ambigerem , ut poni & amoueri possent, plicari, componi, recondi. Odys . T. Eυρυνομη φέρε δη δίφρον, ἡ ' κωαρ π άυτοῦ Eurynome asser sitim se pellas seper eam . Addo alium P. Petaem Bernens super pedibus arti Gosis. Vtrobique κω εα, h. e. pelles otiis nominat; quanqt am non dis olicet poetica Synecdoche, pellem pro puluillis concinnatis, g consutis accipere, quod magis decorum,d comi nodum . An potius schcma re, quod Graeci ζ διὰ δυοῖν, idem sit δίφρον, di si die, ac si Iam

pelliceam, vel coriaceam. At in alteio versi E. O e κατορουσα, Om

nino videtur disiuncta pellis, ac sellaei nil cienda. Equidem simplic: μsima haec ratio insternendi, iriscis irrortalium opibus, quin etiam

adsceri se

187쪽

D MONORE BISELLII.

arti,& industriae accommodata, terginas pecudum, aut serarum exu uias sedendo, recumbendo premere mollis quoque, ac nitida die. rens aetatem ea stratura. Paulatim factum deinceps, ut sedibus earpelles affigerentur ad usum assiduum, ac diuturnum clauis adactae: Pars autem ipsa, in qua proprie sedemus sedile, aut quadratum dixi. mus iniectis pilis, conserta stuppa, congesto tomento, iugiter strata, vorsa, ac follicans perperpetui vicem puluini praeberet. Reperio itidem apud Homerum clauis exornatas, ac distinctas priscorum sellas: quos argenteos memorat, ut Odyssi. O vers. 67. Τῶ Π ἄρα Iοντο νοος θηκε θρονον αργυρο ηλον Hore Pontonous posuit sedem argenteis clauis. ornatam Verbum verbo redderem Argenticiauaram, vi vers. 3i 6.&H. 62. -- ε, θρον αἰργυροήλου.

In sede argenteis clauis se a. Bullis, seu clauis hisce capitatis nobis orchie ὀ susili, aut ductili metallo sumptuosi operis ad exquisitum luxus ingenium hodie timur. Sed haec obiter de clauis.

Alibi idem vates tapetem mollis lanae, non pellem inijcit sellae, qua

vocat κλιοιL . V. Athen lib. S. cap. 6.Aλκίπιτλ δἰ τάπητα φέρε ιιι αλακοῖο εριοιο. Alcippe autem tapetem artuti e moli lana, qui est versus cl. Odyss. a . Hermas in Pastore visione . Video confram cathedram de iam can j is, cui nix, acta magnam Tam de stragula, ubina de puluino interpretari licet eas candida lanas Purpureum

instragulum pictum Pers Regis solio impositum refert idem Athenaeus lib. I a. cap. a. ποικίλουν /χάτιον πορῖυρου . Vides in pompa Ptolemaei Philadelphi lib. 3. cap. S ex Callixeno Rhodio Atque his tandem sedibus ibo instratis,arq exornatis operimento, ultimum quoddam ac supremum velamentum super inductum quandoque nouimus ostenduntque antiqui lapides, principum prae sertim virorum cathedris, aut thronis. Vnicam sit satis tibi prompsisse subi .ssa sedem elegantissimi operis, quae Romae extat apud Matthaeos D. Catharinae. Hinc apud veteres quoque Christianos illae Pontia kicum sedc velatae, ac linteatae, de quibus nonnihil sup cap. ao Sic tipio hodie eorundem Pontificum,4 Antistitum , ac Principum a ς QS iam apparatae, atque instructae nouisi mo quopiam bona bucino

νς lo obtegi solent non modo ut a puluisculi contactu, profanique a

vulgi

188쪽

vulgi oculis sint immunes; sed ut ab alijs eo pacto secernantur quandam venerationis speciem offundant, opera, Iatenti maie

stat: .

Dum vero insternendis sellis immoramur, non immerito ullus nos reposcat, quid tandem fuerit SABBernium,4 quae illius apud veteres obteruatio fiatio lautem ex ipsa vocis notatione paret, erit sellisternium, sedium aut sellarum stratura, munusque, aut ratio eas sternendi. Glossae Cyrillis DPernium τε Met ρωσις . Sic etiam leuisiermum,& apud Plautum pleud. i. a. lci P sterniator , qui lectum sternit. Sed ad Festum adeamus, etsi ille parum lucide , ut saepe solet. Sol Ee Nere dicuntur, vise DBerntum habent, sec. Paul. epitomatori, Sonase uere dici-tur qui Eisfermum hasent nulla discrimine, quam quod soli legit,& ollisternium non selli sternium sicut alibi diximus, Seliqua frum, SoliquaBrum, Solliquasi ruis Scaliger ad hunc locum Festi maluit, Solia, sec. ideoque Barpernere untur. c. Soliar anti' quis idem ac solium ex Varrone atque alijs. Sed quidnam illud est, aut cuius est tandem habere selli sternium 8 Non omnibus permissum fuisse solia, aut sellas sternere, monent verba ea superius allatae F sto . Et ideo foliasernere dicuntur, qui Visernium habent quasi equi dem honoris, aut cultus indicio certis personis, non omnibus ius Llud permissium fuerit solia insternendi, aut instratis soliis, vel fellis utendici quod qui habuerint, ij selli sternium habere dicebantur. Op natur Meurs ad Plauti Stichum a. a. quod quoniam solla, h. e. sedilia unius tantum capacia e solido ligno, atque adeo pretiosiora su rint, ideo non omnibus ea habere licuerit: quibus licuisset, ij sollisternium habuerint, remittitque ad Festi auctoritatem. Percuperems ut aliquid amplius me locutrit prae Festi verbissimo nec verba huius Grammatici ec ducunt qui non de simplici solio in sedendo loquitur, sed de illo insternendo, deque peristromatis, aut solarijs eidem impo nendis Ceila ergo prctii, aut raritatis causa ob ligni soliditatem in Quibus datum fuerit illud ius, vel munus, vel ratio quoue ritu, auxlege, quo honoris argumento, quibus diebus, aut per quae ossicia sactusque rerum solennes, ut Festus tacet sorsitan id temporis DO tum ita ego non audeo nunc definire, ac bona fide vetus illud,sur

po N. L. Sed in re obscura liceat tamen diuinare quod ut mihi cuicuimodi contingat, a vestigiis lectisterni non abscedo. Scimus Lectis 'nium fuisse sacri genus conuiuij, quod Deorum simulacris parabas q

189쪽

os res

ematurbi aut

licui

DE HONORE BISELLII ITI

M Iectos insternebant, ut illic procumberent ad epulas quopla mine Romani utebantur grauioribus Rei p. temporibus, Ut iram auerterent Coelitumque opem exorarent Saepe meminit Liuius, alij que veteres, quos profert eximius adnotator ad Alex. Neap.S. a Idier gen TurneDum adde aduers.3o. 32. Guther. de Vet. I. PClar. 3.9. Ad praecipue Seruium ad 3. Georg. ωra Aeneid.&iast na viticiu-diti; Inter quos Casaubonus ad Suet. Caesarem cap. 6 qui puluinaria, siue lectisternia Graecis quoque factitata primus sibi videtur seruasse. Sed clectisternium dixerunt lectum ipsum instratui , cuius cones in nummis. Obseruo autem non omnibus Dijs, neque omnibus locis ea lectisterni habitaci quod me docet Festus. Sinere fana, inquit cum In mrbe condenda dis tur flanificat loca m oppido Iurorrem fanorsum conri ruere , quod Antistius Labeo ait in commentario decimo quinto I Ponm j, anas ere esse lectiferntaceriis locis, esidis halere qua verba sic accipio, ut duobus modis sit Fan Dere altero cum in oppidis condendis lac statuuntur, decernuntim, definiuntur fanis, quae illici is struenda erunt. Inde apud Tacitum Ann. q. T. Cum D. Aut dia atque urbi Romae templum apud Perga m APB, se &- hist. S3. Tempsit et rimet si res Neretis, te saepe alias Altero modo Fana sistere ex Labeone est Lemnernia certis focis, ct Ddis habere. Fn igitur eadem forma, qua superius selli sternium, hic tioq. Lectisternium haberi

Uicitur Epitomator Paulus extulit Lectferninais certis in fano locis componere: loca accipiens de partibus eiusdem fani, non de locis v

bis, quod ego magis opinabar. Fana itaq sistit, qui certa statuit, ac decernit fana, ubi supplicationis gratia lectisternia habeantur, siue Componantur Numinibus. Ita pariter de sellis dicamus , ut sellistemnium habere, sit sellas statuere, aut componere Dijs certis, certisque ioci , quod qui facit, is habebit selli sternium quo pacto teritum Og habere dicetur ille, qui eos lectos instrauerit, etsi eam loquendi rmam Festus nobis non expromar Puto autem eodem dicendi ritu

V qui suo mense ius dicebat, maiestatemq. Rei p. atqtie honoriSfa 'gium obtinebat. Aut quomodo , Senatum , Cemrtia Oc has r . Qmpe cui pip c magistratibus, aut sacerdotibus ea cura desvanda- id munus iniunctum, aut itis tandem permissim sellas, vel stala

190쪽

r72 MARMOR PISANVM

isiue Festi verbis solia uernere dicuntur, qui δε Ibtirmum habent quod certo loco ac tempore factum fuisse credimus sicuti deae tisternio scribit idem Fest e lege .s Mobseruatione, quam ignoro penitus. Quemadmodum vero statuae ac simulacra Numinum in lectisterni js reclinabantur nihil prohibet, quin aliquando sella ijs aut solia instrata appararentur ex praescripto religionis. Sicuti namque suos Romana gens colebat Deos, ebrios, iracundos, libidinosos, morbis& pathematis obnoxios: ita oportebat hominum instar eos nunc se dere, nunc recumbere Tertullianus diserte mihi fauet lib. i. ad nationes . Soli mia, inquit, se lecticternia Deli, set etiam ipse solistemni,verbo utitur, quod raro alibi, aut nuspiam reperias nisi apud F stum ecce quomodo tum lecti, tum btia Diis apparabantur ad co quiescendum. Alterum tibi sisto probatissimum testem Val. Max. a. r.

Nam Iouis pia ipse in lectulum, Iuno , is Minerua in sellas ad caenam in uitantur. Detim pater ut senex discumbit cultis reuerentia sedent fi liae Ritum nora, ac discrimen &morde laurum. Stragulam man, seste iniectam agnoscere est curuli sella in nummo apud Ursinum ininiam Furii, quem tibi promo pag. roq. At apud eundem in Pompeia et o8.4 Valeria a 69 nescio quid extat, ac prominet, quod magis puluinar, quam stragulum arbitrare.

Caeterum viris quoque principibus, ciuibu' egregie de ro publica meritis sellas, aut solia apparatius instrata suisse honoris gratia, certo loco, aut tempore , ut illic dum viverent, vel vita functi,4 absentes in suis imaginibus conquiescerent, nil inducor opinari quod quoniam

extra ordinem, publicaue auctoritate tribui potui iideo habere eos solli sterniti quis no autumet,quibus permissum id fuerit,solium q. ste nere ijdem dicantur ' De hoc autem adornanda sedis more,ubi simu lacra principum ponerentur imitatione solli sterni Deorum, asser tibi auctorem Tacit. lib. is ann. 9. Medio Tribuna sedem curulem

se sedes es em Uronis siuytinebat. Ad quam progressus Tiridate

caesis ex more victimis sublatum capite diadema pedibus subiecit Do

ibiq; imagines Uranis Batutae profert ipsius monetq. tale suggIstum fuisse etiam Romae in castris Praetorijs ex eodem Tacito'. hi t Plinius pane et de Domitiano . Iam dudum illi radiartim caput, mei inter Deos sedes Consimile quid de imaginibus Marcelli scribit idem

SEARCH

MENU NAVIGATION