Nicolai Ochibovii ... De canone studiorum dissertatio

171쪽

plina regebatur , pluribus quidem capitibus ς quorum quae ad nos

pervenerunt , post nostrum Anto- Anton. Au- nium Augustinum , virum juriS-manae Juris- prudentiae in antiquam dignitatem utito, restituendae natum, recensuit Barnabas Brissonius dignitate , & doctrina eximiuS . Iulia, & Papia Poppaea quam Iulia E sane non ratio , sed necessitas ex-papia POp pressit ab Octaviano Augusto auis paea. gendae prolis caussa , favet conjugiis , & multitudini filiorum . Cui legi Horatius in carmine secuis lari faustum precatur exitum: Diva producas Sobolem, patrum st

Prosperes decreta supcr jugandis Forminis, proiisque novae feraci

Lege marita. Quae tamen lex, utpote contra Coeinlibatum ab Apostolo commendatum , ut melius bonum, rejecta fuit omisnium dissensit. Hinc e

Gavisa es certe subisiam Canthia

172쪽

Provinciis dandus erat iis, quibus Titia.

nec ullus adgnatus adest , nec tu. tor datus a testatore ς cujus meminit Ulpianus 0 . Item Julia de honis cedundis . Julia Τheatralis . de qua Plinius 3 . Julia qua Civitas data est universo Latio , de qua Gellius . Iulia Muneralis,

quam Suetonius i Sumtuariam appellat . Iulia de maritandis ordinibus, cujus idem meminit Ulpianus M . Complectebatur totam matrimonio rum inter populi Romani ordines pro cujusque statu , ct conditione

contrahentium , rationem.

Ceterum percelebris est lex Iu- Julia delia de adulteriis , quam plerique adaucriis.1ecernunt , non absque erroris suspicione a lege de pudicitia, quam ab Augusto latam prodit Suetonius ς quidquid enim ad munimen-

173쪽

tum pudicitiae pertinere potest, com prehenditur huiusce legis capitibus rquae non adulterium tantum , sect& stuprum, & incestum , di lenocinium , & alia omnia foediora libidinum genera complectuntur. Seci non temere proxime post Im cur post Iu- gem Majestatis locanda fuit haec detis laretur lex adulteriis lex , cum e criminibus hoclia, . 'd'i sit eraUissimis , ut merito inter omnia Iuliarum legum Constituta , nulla sieveriori animadversione Coercita fiant , quam adulterii crimina, intomodo& Maiestatis . Et longe ante Iu-hu,so's,ho Ilam legem, crimen hoc adulterii. ercita adulte- & jure Divino & moribus popu- nos sopo o lorum acerrime vindicabatur; in Iu-τum moribus. claea enim, ut in Levitico hahetur legibus Mosis constitutum fuerat , ut adulterorum uterque lapidibus obrutus periret , cum ant eas leges Cremarentur , ut videre

est ex Genesi , ubi de I hamar,& Iuda . In Tenedo lege cautum

erat . ut adulteri mas ct soemina

174쪽

capite plecterentur . Τhracibus in adulteros gravissimae animadversionis poen est constituta. Apud Aegyptios nasio plectitur adulter . Gor itynis deprehensus , lana coronatur in totius vitae ignominiam . ApulPisidas insedens asino circumductiatur . Apud Germanos adultera exocisis crinibus , & e mariti domo expulsa , nuda Verberibus adficitur . Zaleucus Locrensis utroque oculo multavit adulterum ;quam judicii severitatem vel in proprium filium adulterii convictum exercendam esse voluit', ut ex Variterio discimus . Apud Arabes , aliasque nationes, ut ex omnigenae literaturae viro Alexandro ab Alexandro colligere est, adulteris semper capitis poena fuit ,' idque nedum ob criminis gravitatem , quam ut privatorum , ct quandoque publicae tranquillitati prospiceretur; nam cum eX privatorum odiis Cirives abeant in seditiones , & t multus ,' nemo inficias iverit quin

175쪽

Olim quae tota olim sapientia in hoc sita suelli 'R' - rit ut Respublicas fundarent , sun- datas legibus communirent , ca .vendo ne quis alteri injuriam faceret; nunquam enim Respublica satis constituta censebatur , nisi latis hujusmodi legibus; quibus , veluti iactis fundamentis , publicae tranquillitatis Reipublicae status, & quies inniteretur; nihil enim prodest uris hem muris circumdedisse , nisi quae intus insidias latitant, propulsemus ἔhaeeque est illa sapientia, quam in Poetis olim fuisse inquit Horatius, ut docerent:

Ptibiles privatis secernere, De= sprofanis: Concubitu prohibere vago, dare jura maritis,

Oppida moriri, Leges incideregno a

Uinc est quod Principes quibus

concredita est privatorum , ac to-

tius Reipubli- pudicitiam , sacraque Iura thori lceranquillitas. simus munivere, ferrumve praebuere Viris uxoris necandae caussa , si cum adultero deprehenderetur. Quam

176쪽

sane legum, & morum adsperitatem lenivit dies , & humanitas , quae e viri manibus eripuisse dicitur vindicem gladium , ne in uXOris neiscem Verteret amplius, constituta intrangressores poena legis Corneliae de Sicariis su . Neque deinceps igitur marito permissum fuit uxorem in adulterio deprehensam Occidere, licet occidere posset adulterum ;Patri vero adulterae , quam habet in potestate permittitur etiam adulterum impune occidere domi suae; in ipsa tamen turpitudine actuque obscoeno , ipsoque in Opere deprehensum , dummodo cum adultero eo dem impetu interimat & filiam O - idque constitutum esse Videtur , ut minus periculum vitae adulterorum impenderet , cum proprii sanguinis amore abduci parentes compertum

sit, ut vel de ipsis legis hujus latore Augusto tradit Dio Cassius qui

ia aenis.

L. GraecFtis , I. Pater T. de de a L. Dio cassius hHI Leges eiviis Ies necandae uxoris, vel filiae,aut adulteri potestate viro, aut Patri tanquam publico ministro nunqui

tradidcre; sed

tunt ob justudolorem; unde dure Cano

num non excusantur ab

homicidia . Cur Ieκ e vilis Patri si in

vit cum adultero necanda

177쪽

Ovidius ullam filiam adulterii ream, & ip a Caesare Θ sum Ovidium , qui nimia licentiasiab Corynnae nomine ad eandem

Iastivas de amoribus elegias scripsit, relegavit. Hinc ipse Ovidius de sententia Caesaris , qua relegatus fuerat, inquit: Adde quod edictiam quamvis immite minaxque ; tamen in poenae nomine Ima

Qvqne relegatus non exia dicor in il e Parcarae fortunae sunt data

verba meae . Iure Cata Ceterum Iure Canonico quod Moni γ, quae a sanguine abhorret, statutum est , i, on ut adulterorum uterque EXcommu-sii uxMy nicatione innodetur ' ClericuS Verro , ut ex primitivae Ecclesiae disciplina discimus , adulter deponitur , & in Monasterium detruditur O . Quin etiam in foro , ut discitur poenitentiali, laicus poenitentiam aget septennio , Clericus de

cennio

178쪽

sTUDIORUM. Iar

cennio m . In legem Iuliam de adulteriis plurima stripsit Andreas Τiraquellus in legibus Connubiali hus , & Brissonius singulari liohro eam exposuit , quos, si cui est

ocium consulat.

Sed ne nos plus aequo longius excurrisse videamur, tempus jam est, ut ad reliquos 1equioris aetatis Scri-Ptores reVertamur . Quippe in ea claruit quoque C.Valerius Flaccus e Sein C.VALE tia Urbe in extrema Latii parte, Po- RIusFLΛC sta in colle, &.quasi pendula; cu-Cus. jus Valerii meminit Martialis; nec mirum, cum percharus ei fuerit, ut ex eo liquido constat, quodcu Uorum pretium , non Diu suarum sestive vocaverit. Argonautica, quae

libris octo complexus est, & in quihus Apollonium pede prem imit

tur , immatura morte interceptus,

haut potuit ad usque umbilicum

179쪽

L. AN- Rhetor , & L. Annaeus Seneca La-NAEus SE- tinorum Philosephus , peritissimus NECA . animorum Medicus, & optimus Magister pessimi Neronis , cujus imp rio , periit Venis incisis , haustoque veneno; qui sane gravitate , Rc mo rum doctrina magis, quam locutio

ne commendantur.

Verum aliud sidus se Romae EpicTEd ostendit Epictetus , ex Hierapoli

Tus. Phrygiae urbe Senecae aevo non merito posteri , & Scriptorum pondere , si non numero comparandus, vita praeponendus . Tantae enim admirationis apud omnes fuit , ut Lucianus Syrus, fictilem ejus luces nam tribus drachmarum millibus, ob eius auctoritatem Veniisse tradat. Unum hujus PhiloQphi Enchiridium plus hominum moribus sol mandis valere, quam Omnium Philosophorum , qui moralem disciplinam magna verborum pompa scrimant se-ptis mandarunt, testatur Antoninus nus Piu, Epi- illustrissimus , & optimus RGΕ bui manorum Imperator , qui in Divi

no de seipso ad seipsum tractatu,

diis immortalibus gratiaS egit, mδ-gnique

180쪽

gnique beneficii reputavit kπομνημα accepisse , atque ex eo ad beatam in tanto imperio , hoc est honestam vitam , multum fructus, & utilitatis percepi sse. Aetatem decrescentem terminat Adrianus , a quo Linguae senium ad Theodoricum usque tractum est, quo Latium Provincialibus undique hominibus celebratum, quod Imperatores Romani ex Provinciis etiam creari coepere . Ρropter colluviem igitur peregrinorum , & exterorum clominationem , quorum Regia , ut peregrinis moribus , ita & verbo. rum insolentia scatebat r indeque cum invasum esset a barbaris nati nibus , corrupta loqui coepit lingua Latina , ac tandem extincta prope cum moribus legibusque Romanis; quam, ubi eximii ingenio viri omnem operam literis cediderunt; atque Codicibus Romanarum legum Iongo post tempore repetitis , Pau-1atim emersisse cum moribus , t

gibusque Romanis , gloriamur. Et quanquam nullo in precia habiti sint elegantiores Latinae linguae