장음표시 사용
591쪽
GRAMMATic A ET METRICA. modo conpositum. M. - Alma venus Paphon ingreditur , rosa luceat ex adytis. - Εt alibi - rumpere claustra manu , socios gelidis dare scopulis. Similiter et in pentametro dact)lico hi percatalecticus vorsus admittitur, ut - o Deus Omnipotens largire Viam Pr
Cthus. - Εt alibi - pulchra puella comas ambit sibi palmitibus.
Δ. Quot sutit species in ca os urn hexamfltri versus pM. Quattuor. Δ. Paride nomitiatim earumdem Vocabula caesurarum. M. Districtus, divisus, mixtus, Priapeius. Δ. Quis est versus districtus p. M. Qui in scausione pedum ii umquam orationem accommodat integram. Δ. Meliuq exemplis quam nuda verbositate insurnior. Μ. Praebet Arator exemplom - mortalisque sibi studium proponat origo. - Scanditur ita moseta, iis quest, bist adi, iampro . Ponato, rigo. Ecce nulla oratio integra in quolibet pede reperta est. Idem alibi - largiri salvantis opem numerusque dierum. Item Prosper in epigra inmatibus se fallaces semper Euris torquentur amaris. - Vergilius - insandum regina iubes renovare dolorem. Symposius poeta districtum versum protulit dicens dulcis odor nemoris , flamma sumoque satigor. - Δ. Quis est divisus versus p M. Qui in scande udo Partes orationis separatas habet , id est ut quot pedes habet, tot et orationes , ut puta. - Dic mihi Clio quisnam primus fingere versus. - Sed huiusmodi versum penthemimere vel hepthemimere carentem modernus esus in be-xametro dactylico non libenter admittit. Δ. Quis est versos mixtus 3 Μ. Qui utrumque in se habet, id est partem districti et partem divisi. Δ. Facilius ratione nector , si exemplo probaveris. M. Vergilius libro. .IIII.
at regina gravi iamdudum Laucia eura. - Εt in-
592쪽
Sibylla prophetissa ait se denumerat tacitis tot crimina conscius ultor. Et alibi poeta dicit Petrus apostolicae qui culmina praesidet arcis. - Scanditur
ita Petrusa, postoli, caequi ecce pars districti culmina , praesidet, arcis ecce pars divisi. JΔ. Quis est versus caesurae priapeiae Z Μ. Qui in priapeio Hetro deprehenditur adscriptus. Δ. Quale est metrum priapeium 8 Μ. Cum hexametro versu primi tres pedes concatcnati inter se a reliquis tribus sequentibus divisi separatique furit. Δ. Harum rerum experimenta authenticis versibus doceri desidero. M. Vergilius in bucolicis ut puero Phoebi chorus adsurrexerit omnis. - Ιtem sibyllinus versus hoc idem declarat
vivat ut aeterno bonus , ae malus ardeat igne. - Item Symposius - ore procax non sum, non sum temeraria lingua. - Vergilius - aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrin. - Δ. Unde dictum est priapeium metrum p M. Quod pleraque carmina huiuscemodi in honorem Priapi conscripta sunt: propter quod multi volunt hoe genus eompositionis hucolico carmini . magis convenire. Δ. Quod est pythium matrum P Μ. Idem quod hexametrum. Δ. Uudo dictum est pythium 8 M. quidam arbitrantur ob id quod hoc genere metri oracula Primo Apollini sint edita , qui interfecto Pythone Pythius dictus est . qui ut sertui cum in Parnasso tithonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum versu ot iacundiae cothurno extulerunt. Δ. Quot πα. Θ a in dactylico et hexametro inserta adstipularis' vel quid sunt πάλ' M. Παθη quidem latina lingua passiones dicuntur. Sunt autem numero sex, aceph
lou , procephalon, Ingaron , pro lon , dulicheron .
593쪽
GRArim TlcA ET METRicA. 533ui iuron vel spicode. Δ Quid est acephalony M. Versus sine capite , cum prima Ullaba contra naturam eorripitur. Δ. Da exemplum auctoritate approbatum. M. Vergilius secundo versu aeneidos acephalon posuit dicens - Italiam fato profugus. Etenim barbarismo tribrachum pro dactylo admisit. Sic et ceterae passiones aut in medio aut in fine inseruntur. Δ. Quia longum est ut sciscitatio et solutio earumdem passionum per ordinem enucleetur, saltem extremitas pandatur. Quid est mi uron vel sphicodium 8 M. Mυς latine mus vel sorex interpretatur. Ex eadem prima positione derivativum ducitur mi urus vel mi urinus vel soricinus. Δ. Quid adstruis esse sphicodin P Μ. Σφὴς dieitur graece crabro , unde derivatur sphicodis; et tamen miurus vel splaicodis ad unam significationis regulam Pertinere noscuntur, quia utraque animalia tenui et gracili memhrorum extremitate terminantur. Ita et versiis qui pyrrhichio clauditur. Δ. Quae est caesura penthemimeris, et qualiter interpretatust Μ. Penthemimeris latine semiquinaria dicitur; ημισυ quippe semis est; sicut hemisphaerium, semispha
ra latina lingua intellegitur, id est dimidia pars Poli supra aut infra terram aequis lancibus librata. Nam pei themimeris in versu heroico dicitur ubi post duos pedes sequitur syllaba quae partem terminet orationis , ut truncum terra tegit, latitant in cespite lymphae. Item Prosper in aenigmatibus de oratione Domi-nI - cum prece sanguineas sundebat corpore guttas - Δ. Quid est hepthemimeris P Μ. Latine semi- septenaria appellatur caesura , cum post tres pedes sequitur syllaba partem orationis terminans, ut se minsa mihi causas memora. - Εt alibi - nec pepli radios poscunt. Item Phocas - te longinqua petens Diuili so by Co le
594쪽
comitem sibi serre viator. - Δ. Quae est Pa sura triti tr3chaici , vel tritus trochaeus p Μ. Cuin tertio loco per dactrium terminatur , sicut poeta promisit dicens -- hoc vobo, ne breviter mihi syllaba prima legatur. - Εt alibi Hoc ia in terra vocor, licet ex me terra Paretur. - Item epigramma Prosperi tritontrochaeon protulit - at bona , quae vere bona sunt, nec sine icustiatur. - Δ. Quae est definitio ca surae tetarii trochaici, quam quidam te tartebucolicon nuncupantp M. Cum in quarto loco vel regione pars orationis cum dactylo terminatur. Δ. Manifestis exemplorum formulis hoc evidentius reserari rogo. M. Vergilius prima ecloga lusit -- nos patriae siues ot dulcia Iinquimus arva. - Et infra - saepe tener nostris oti ovilibus inbuit agnus. - Hoc idem Paulinus primo Versu - auaua vota tibi remeant , simul annua linguae. - Et notandum quod regula bucolici carminis exigit ut quartus pes dactylo semper clauderetur , quod Vergilius victus operis difficultato neglexit. Δ. Postquam ancipitem metricae artis scrupulum luce clarius digessisti, ia in t ampus et Ordo rerum exigit , Iia Hul. ut promissa aenigmatum Problesmnia ' luculeutae urbanitatis versibus patefacius, ne deinceps singulorum quorumqux Pedum , excepta syn Rugiarum superllua Crin- susione , Iati ciuem regulariter inculces. M. Iam dii disin id sacere satagerem, nisi scrupulosae interrogatiori es tuae anticipantes sestinationem meam vi quadam Prae-
Arbiter aetereo iugiter qui rogmine sceptra etc.
Hoc et sequentia in codice carmina , nec non affui-gmatia extant γρis edita in bibliotheca PP. Lugdun. T. XIII. ρ. 23. sqq. Itaque a nobis praetor millian
595쪽
GRAΜΜATICA ET METRic A. 535Δ. Expositis aenigmatum propositionibus, et digesta metrorum melodia, iam Promissus rerum ordo es- flagitat ut multiformes pedum regulas ex diversis orationum partibus propalare non abnuas, eorum Pra sertim quos grammatici sibi usurpare noscuntur. M. Generaliter omnium pedum catalogus ter quadragenus et quaternus constat, hoc est . CXXIIII. Sed ex hae perplexa numerositate .XXVIII, pedes sequestrantur, quibus metrici poematum facundia freti suoguntur , quique quaternarum meusuram Ullabarum minime transcendu tit. Δ. Manis est ius hoc et clarius patefactum audire gratulor. M. De duarum natura syllabarum .IIII. pedes generantur, de tribus syllabis VIII, procedunt, de quattuor . XVI. Isti sunt specialiter legitimi grammaticorum pedes , de quibus centena metrorum disciplina pullulaverat. Δ. Quot sunt oratorum pedes, qui rhetoricae artis regula contine utur , et prosae urba nitati mancipantur Z M. Tor triceni et ter hini, quod est nonaginta et sex , quos graeca disserti ludo syn-zugias vocitavit. Nam de quinque syllabis .XXXII. p des sermantur, de sex fritabis .LXIIII. Vnzugiae re- CipTO a varietate nascuntur. Δ. Quot sunt accidentia pedum 8 M. Septem , id est arsis et thesis , numerus syllabarum , tempus, resolutio, figura, metrum. Δ. Dadisserentiam inter arsiti et thesin. M. Arsis interpretatur elevatio, thesis positio ς sed arsis in prima parte nomi uis seu verbi ponenda est, thesis tu secunda. Nam hae particulae propter discretionem temporum pedestrium iuventae traduntur; verbi gratia polus, Poarsis est, ius thesis. Sic crocus , thronus, torus , ae tas, aestas, et Omnia nomina vel verba, quae in pyrrhichio spondaeove subtex adnectere exemplorum sormula conpellet , huic regulae legitime mancipautur. Disiti Gorale
596쪽
Δ. Quot sunt divisionum species in pedibus , praesertam qui ad grammaticos pertinere noscuntur p Μ. Iuxta quod praecessorum auctoritas tradidisse memoratur, trina divisionis condicio definitur: quorumdam namque pedum aequa divisio, quorumdam dupla, nonnullorum vero sescupla r et primam dactyli eam, se eundam iambicam , tertiam Paeonicam nuneupari solere antiquitas sanxit. Δ. Hanc tripertitam divisionum normulam uberius exponi supplico. M. Decem sunt pedes qui aequam divisio
nem sortiuntur, et vel ut pari temporum lance ponderantur, quos arsis et illesis aequali discretionis statera gubernat, id est pyrrhichius, spondaeus, dactylus, an a Paestus , proceleus maticus, dispondaeus , diambus , di-t Chaeus antrapastus , eoriambus. Δ. Quot sunt pedes
qui divisionis qualitate partiuntur 7 M. Sex , id est iambus , trochaeus , molossus , tribrachys, ionicus minor , ionicus maior, quos nunc arsis nunc thesis discordante temporum trutina vergunt et inclinant. Δ. Quae est sescupla divisio, et quare dicta est, vel quot pedes eidem divisioni serviunt ' Μ. Sescupla dicta est quasi semis dupla, quia altera pars alteram non duplo vincit, sed medietate dupli r idcirco aequam divisionem temporis, Rugmento velut momentanae hexagio sescupla superaris praeponderat, quamvis dupla gemino armata tempore eandem sescuplam praecellat. Denique ad eandem perti-uent sescuplam hii septem pedes, hachius, palimbaclitus, amphimaeer , et paeones .ΙΙΙΙ. Δ. Quo argumen to quibusve indiciis colligi queat utrum ad aratu an ad thesin plura tempora conserantur P M. Omnes Ullabae tam nominum quam verborum, seu cuiuslibet partis , a sine, non principio, numerantur z quapropteτtempora in arai et thesi accentibus discernuntur, qui Diqitig Corale
597쪽
GRAMMATICA ET METRICA. 537 tribus locorum limitibus clauduntur , id est ultimo peti- ultimo antepenultimo. Nam autepenultima acuitur , quae numquam circumflectitur. In arsi plura supputantur tempora ἔ quod si penultima acuto aut circi inflexo accentu pronuntiatur, thesis uberiorem temporum Iculationem Praeoccupans usurpabit. Δ. Iam nunc exemplorum formulas ad pyrrichium podem pertinentes inhianter satago audire, et Praesertim ex principalibus orationum partibus , id est nomi- γnis et verbi regula congestas. M. Hae sunt nomina quae multisormi quinque declinationum radice vulgo pullulasse noscuntur, ut Deus, decus, Pius, genus, Pectus, bonus, modus, domins, lupus, lepus, latus, Chorus , crocus , tortas , thronus , doluS , nemus, n Vus , scelus . Opins , locus , equus , cibus , reus , c mes , Ceres, seges, acus, manus. Malus, si nequam significare videbitur , ex duobus brevibus constat, et erit pyrrhichius. Ut est etiam - ille malus calabris in saltibus anguis. Et in bucolicis , - ut me malus arustulit error. - Ast vero si malus navis fuerit, cui a
temnarum carbasa et rudentes adnectuntur , ad trochaei regulam redigitur, ex longa et brevi: ut Vergilius libro N. aeneidos - quis, inquit, innexa Pe dem malo pendebat ab alto. - Nec non etiam malus , si arbor fructifera suerit, quae melaritas vocatur , genera seminino, ad trochaeum pertinebit ἔ ut in gcorgicis et steriles platani malos gessere valentes. - Apis, lapis., avis, navis, canis, simis , Sitis
chelis , chla inis , cutis , polus , globus , homo , leo ,
eam , Maro , ovis, scrobis. Similiter et in . r. litteram praedictus pes terminatur, sed non uua eademque declinatione generatus , ut Pater , Puer, Piper , niger, siler, socer, gener, RPer, caper , tener, indi Duiliaso by Corale
598쪽
Ser , celer , iter , scaber , sacer , ruber, amor , glomer , iubur , cruor , honor , sator , Soror , Iabo P. Quod si verbum snerit deponens , -la, producitur , ut labitur invalidae deformis gloria flammae. - le Cur , ebur , 3ger, timor. Liqrior , si Domen irritae fuerit declinationis pyrrhichius est . ut Arator - de Pore dapes, de caute liquores. Et infra se aereusque liqcior solidis induruit Eseis. - Nam si liquor verbum fuerit tertiae coniugationis vel tertii ordinis, ut Valerio grammatico vocare libriit, trochaeus; ut Vergi- , Ilus in georgicis canis cum monti hus humor - liquitur, et Zephyro putris se gleba resolvit. -- Rosa, sa-ba , aqua, mora, rota, coma, Via, toga, gula, scho
la. Plaga, si climata cardinalia designat, pyrrhichiuqest; ut Ambrosius mediolanensis pontifex hexametro deprompsit dicens dum quo colorati rutilat plaga caerula mundi. - Εt Seduliuq - quattuor inde plaga quadrati colligit orbis. - Si voro plaga ultrix vindicta suerit, ad trochaicum regulam rudigitur , ut praediolus vates evangelici metri vaticinio refert - qui tegit, et plagam trepidat nudare medenti. - dolandum quoque, nomina mono llaba quaedam esse quae iii obliquis casibu , id est genetivo et ablativo , pyrrhichium gignunt, ut crux crucis, Hux nucis, grex gre gis, pes pedis, lar laris., sal salis, uias maris, nix ni- is, nex necis, pix Picis , Prex Precis, grus gruis, trabstrahis, hos bovis , dux ducis, trux trucis.
Δ. Expositae sunt igitur strictim summatimque nominum regulae, quae primi podis legibus Anii agantur. M. Verba quoque tam primae coniugationi η quam tertiae
correptae pari condicion D concurrunt, ut vocta, veto, le-Vo, seco, neeo, Puto, cavos lito, Voro, nego, amo,
Dico , plico , dico dicas dicat , correpta penultima ;
599쪽
GRAMNATI CL ET METRIC . 539ut poeta virgo Maria tibi Syxtias nova templa dicavi - quod est primae coniugationis. Ast vero dico dicis dicit 'tertiae, ubi penultima producitur dici tis agricolis nautisque venire fragosam. - Paro, RPB, C PO , SOuo , inno , nOVO , Cibo, cubo , ligo , mico,erm , meo , beo, rigo, lito, labo, loco, rogo, iugo , sugo, labo, nam dilieri a labo quod sest nuto; et
lavo activum est, labo neutrum; roto, pio, bio cuius frequentati viam vel itorativum est hieto bietas hietat; et inchoativum hisco hiscis hiscit; domo, nato, gra-vο, probo , iugo , gelo, unde est congelasco , volo vinio tam volantis quam volentis Personam demonstrans, ad pyrrhichium pertinere declaratur; ut - volitans pertem Pora mundus. - Item - et plura volentem die re deseruit. Capo, cado, sermo, gemn , sero , g 'ro , terct, Sero, Sino, ngis, melo, Peto, tego, colo , ibo , rego, lego, trabo, sio, scio, unde excire. Vomo, pluo, Spuo, et momin , tu ο , meo , ereo, bEO, queo, fluo, tuo, ruo, strio, loquor, Precor, Sequor, qu ror, reor, fruor , moror. Verba similia desectiva in
hanc regulam copulantur, ut libet, Placet , piget, P in det , iuvat, decet , liquet , licet. Δ. Ergo praedicta verba confusae coniugati aliis , quae in .o. litteram terminantur, semper ad pyrrhichium pertinebunt 8 M. . Quoties finalis syllaba corripi bur , procul
dubio pyrrhichius generatur; ut - malo manere niger ' m. o lminus ultima sata verebor. - Ut - nec gero magna simul , sed congero multa vicissim. - Et iterum - nolo a pulchra pati, scio me submergere terrae. - Si Vero e idem syllaba producitur, iambus certissime procreatur ἰut VergiliuA - ascraeumque cano romana Per OPPida carmen. - Scanditur enim asone, u Inqueea , noro, ma
600쪽
iambu hexametro heroico inseri, dum exempla hexametris versibus protulisti r M. Si praedicta coniugationum verba sine contextu partium orationis , et absqae metrorum versificatione Proseruntur , pyrrhichii aut iambi regulis mancipantur. Quod si in dactylico ea
mine scandendi ratio et caesurarum divisio per cola et Commata sequestrare conpulerit, spondaei dumtaxat aut
dactyli legibus subiungantur, quod millenis exemplorum formulis sine inposturae et salsitatis frivolo prolatis facillime conprobari potest. Δ. Tam multiplex nominum et verborum congestio, quae ad pyrrhichium pertinere dinoscitur , quo accentu vel prosodia Pr nunciatur P M. In disyllabis ubi ambae breves sue rint Penultima cum acuto accentu profertur. Explicit
Incipit de spondam. A. N unc spondaei regulas ex diversis orationum Pa
tibus exempli gratia congestas promito. Μ. Haec sunt secundi pedis exempla a nominibus venientia ἔ ut selix , pernix , Perdex , iudex , inlex , Cortex , remex x eornix , bombix , cervix, audax, forfex, ArcePs , anceps, auceps , Priueeps, PraecePs, Virtus , tellus , netas, aestas , pumex , iudex, rumo, vertex s Caudex , codex , mordax , fornax , sallax , pollex , murex , ilex , Carex, id est herba asperrima; ut Vergilius se et carice pastus acuta ἰ - nam carica fructus de ficulnea nuncupatur , unde massas cari arum conficiunt de recentibus
scis. Unde inconvenienter a quibusdam samosus ille eremita Syrorum et Sarracenorum consitito strictis parsimoniae legibus vitam solitariam degens, exhausta membrorum vitalia et marcida praecordiorum ilia quin-