Nicolai Parthenii Giannettasii Neapolitani Societatis Jesu. Ver Herculanum

301쪽

teor , id mihi iamdiu in mentem venisse, sed prooferre nonduin aulas . Non enim tutum est novas

moliri. nisi ptius mei os a se iveris ; quae plures sortiuntur aut hores, etsi non vera, verisimilia tamen

apud vulgus fiunt. Gaudeo igitur te cogitatum meum praevertisse. Et sane nullus, quem se iam, hue usq; nobis id tradiditi neq; ea historiae prodita monumenta, ex quibus ea pere eonjecturam lie eat . quo cirea assi r- mare non habeo, negare, ne id quidem. Licet tamen tu te aria etenim eum illum solertissimum Naturae mysten sui si e perhibeant, & rerum plurimarum auctorem; potuisse & spe eula elaborare, atq; illis ignem excudete vero mihi simile ei detur . Et quamvis eos pectate fabulam dieant , ut illius solet tiam; peritiamq; in eontemplando Sole, luperi'; e Orporibus , signifieare velint: tamen si vim fabulae perpendamus, id in sine a re veteres voluisse, congruum magis est. Tum ille . Intelligo: idq: mihi nullo negotio persuaserim. Sed pergamus porro : deq; secundo , quod

non ad Mia os spectat, & Saturnia tempora , ut aiunt, te sententiam interrogo. Illa mihi semper haesit animo dubitatio; verumne fuerit Romanas na es, Syraeusas , Mareello duee, obsidentes Solaribus radiis conflagrasse. nam etsi hae de te dissipatissimus sermo sit, tamen vulgaria plurima sunt, de quorum veritate adhue apud doctos ambigitur . praeterea quae id ma

ehina fieri ab Archimede potuisset, non satis hue uiaque intellexit quaeso igitur , ut mihi Delius natatorsis. Cui tum ego : Et si natare non probε novi, enitar tamen te edueere E vado Et primo veram esse historiam, haud equidem arbitror esse, qui negaverit, neminem inisi forte hominum fidem tollere velli', quo nescio quid diei absurdius possit. Imo eum feratur euam Proclus insignis machinator, Archimede ver . , multo

302쪽

multo tantior, speeulis hujusee modi sub finastasii Caria saris tempora, ingentem barbarorum classem, quae circa Byzantium erat, ineendisse , id ipsum ab Archimede prius effectum oppido verisimile. Et sane de Proeto hae e habet zonaras III. Historiarum : Σατο

Operam navaverim ; quam enim turpe in praesentiarum esset , te loquentem non intelligere ' sed ne moram festinanti obite iam , quibusnam spe inculis tantum opus Archimedem eoniae isse , opinaris 3 Cui ego : Istue ibam , quod caput est contro versiae . Da igitur vaeuas mihi aures . Et ille e Perge porro: ego hic sto . Tum statim ego: Zetae es Grae-eus auuior, id Arehimedem speculo sexangulo, plurimisq; e regione aliis illi adjunctis fecisse tradit. illius, quando volupe est Graeea audire, hi versus. Fξαγωνον ra' καταππον ἐτέκτα.νεν ο γέρων Απο θ δυας, ματο- συμμιετρου του κατόπτρου

At te liqui sere omnes, apud quos hae de re disputa tum invenio, id eonsecutum Archimedem specu lis aut globosis, aut concavis fui sse autumant; quod, ni me fallo, fieri potuit nullo modo. Tum Manlius rΑudiveram id ego; quare argumentum expecto. Ac ei pe, tum ipse, & ni mea me decipit sententia, aperisti ssimum. Huiuscemodi spe eula sive e erystallo finis gantur, sive ecalybe, vix tantae molis elaborari pota sunt; ut ultra trigi nta passus acceptos a Sole radios

303쪽

is VERIS HERCULANI.

repercutiant, inq; cavum constipent; ex quo illud statim existit: nimirum totidem ultra passus exeitare ignem non posse. Hie Manlius: Istue do faelle. verum quid hine eonficis Cui ego: Illud ipsum , quod

modo affirmabam: his se ilicet speculis creari ine ea

dia, quibus illi eo e Tarsurae naves , neutiquam potuisse. Etenim similius vero est, Romanorum navigia tantum a muris abfuisse, quantum sagittarum exeursus est Id faeile impetras, tum Manlius: secus enim extra ictum non fuissent. Atq; audi, tum ego . Iltra triginta passus sagittae exeussae ex areu emit tuntur, at non hos repercussi radii pervadunt: no igitur his incendi naves potuere. Tum Manlius: A ia

sentior Sc his, liquid a quippe . Sed cedo tandem, quibusnam maehinis ignis ille exeitatus esti Cui ego: Mathematieus quidam oppido vendibilis planis spe eulis usum fuisse Archimedem vel ex eo praecipuo arbitratus est , quod ex his lumen quam longissim Erepere utiatur Hie Ca jus: sed si ita, tot in unum eogi

radios, in validum mox ineendium exarsuros, non facilis erat negotii. Cui ego: Responsio est ad manus e enim vero si plurima ejusmodi speeula ita apte eoIIoeentur, ut in ipsa in euria ales radii, atq; e vestigio repertum, unum in locum , quem Geometrae meum vocant , universi eonvergant , haud dubium, quin exeitatissimum ibi lumen , caloremq; vehementissimum eongregarent, atq; his pariter spes ulis memoranda illa ineendia Proetum sustitasse, opinatus est. Imo sex, de non amplius abs se adhibitis ignem te statur aeeendisse Hie Manlius. Numnam hie aut hor, inquam, se fingit, velut araneus p Cui ego: Non sieanimum indueo, ut id eredam; suit quippe ingenuus vir, ae antiquis moribus. At Catus: Rarum , inqui

aetatis . Sed si ita, tu quid sentis 2 Etsi, inquam ego,

emi in

304쪽

emiesre ignem isto modo posse eredider Im, tamen ita revera ab Arehimede factitatum, haud se io; quocire a Deile in alterius Geometrae sententiam iverim rqui Portam populatem nostrum secutus , duobus id ab illustri sene speculis , parabolico, ut aiunt, cavo , α tubulo ejusde sermae, non minus ingenios ε , quam felle iter tentatum, effectumq, suisse existimavit. Hoelo eo Manlius r ut eandi de fatear, vix hie per nebulam videre me videor, quo ei rea, quaeso, ut ex his me tenebris eruas . Tum ego: Contendam omni ope,

atq; opera: quanquam sine pennis volato dissi ei loadmodum fit. Et ille: Intelligo: nimirum sine figuris

Mathemati eis, quibus omnia Geometrae quam niscillime expediunt. Tum ego: Tetigisti rem aeu, ut di eunt, ne iam tamen quam potero ad faei litatemaeeomodat . Cum plani eorporis superficies eo num aliquem medium se eat, eurvam quandam in exteri isti eo ni faeie lineam signat, hane a Graeco vocabulo Parabolen illi appellant, ad hujusmodi vero figuram

lineae fabri eata spe eula Paraboli ea nuneupamus: quae d eopiosissimum ignem exeitandum optima habeatur . Cur ita tum Caius. Quia ea est illorum natura, tum eko, ut radii omnes ab ipsorum super fiete resilientes, axiq; ut aiunt,paralleli unum in Ioeum eo uis

stipentur te entrum hune Darabolen voeani,ὶ & lais eum diximus, si meministi. Et ille : Memini. pergo porro,reliqua expecto. Tum ego: Porta ingenio vi e fingularis, inq; r i mandis rerum areanis solertissimus, machinamentum quoddam exeogitavit, quo Solis radii in virgulam eoacti, eonstipatiq; ignem quam Iongissim ε su se itarent; istiusmodi vero maehina an nutus, sive tubulus est in parabolam eonformatus νquod quidem mirabile artis inventum Arehimedem

305쪽

felicior unquam extitit; eo vero naves in flammas redegisse quibusdam certum, mihi probabile quidem certε. Ut vero rem clarius habeas, modum stluendi, Ioeandiq; machinam perstringam breviter ; moram polus longam non patitur. Ita quaeso tum C ajus, rem gratissimam mihi facies . haereo enim adhuc in lale-hra. Tum ego r Adverte animum, attento opus est Speculum primo cavum murorum in vertiee ita se ite, apteq; locavit, ut recta ad solem convergeret , suumq; in sinum radios exciperet, ex quo i ii leo re- Percussi , unum in punctum certatim univei si ad uis Mantur, eoq; in loco Iantam eoacti vim eo ne ipiunt, ut non plumbum modo, sed duriora etiam metalla lique saeiant. Hie Manlius; Nempe ut tritum illud ,vis iuncta sortior. Cui ego; Recte extimas, sed pergamus porro Iam enim Arabi eae odor fabae diffunditur. Hoc in puncto, ubi laetulus est, annulus ille . ita tolloea tur, ut eos radios exeipiat, quos statim ae recepit , parallelos, ut Nun remittet, illi ho e modo emissi, in virgulam tum lucidam, tum igneam, quam longissime ex eurrent. Atq; haec est divina illa virgula , quae quae unq; pervolat incendia excitat, omnia': eomburit . verum haurito jam aquam, huc ego in Ox re

Errata sic Corrige.