Nicolai Parthenii Giannettasii Neapolitani Societatis Jesu. Ver Herculanum

발행: 1704년

분량: 306페이지

출처: archive.org

분류: 역사 & 지리

281쪽

. x , LIBER III.

libentius saeiam . at quoniam prolixa res est , veniamus ad limen ostii, ut di eunt. Dum e celebri antro Diluvio nomen, reverteremur, invenimus ad gradus superius memoratos geminas speluncas in ea vero, quae ad dexteram aperitur , piscatores in antro vidimus eancros oecidentes, qui in aqua suae . aquamq;

efflando in spectatores iaciunt. ei reum subsellia aliis

quot marmorea, que is si eonssileas, illi eo emi eanto aqua, persunderis. infra gradus ad laevam mustela in serpentem ruere et roitur; dum interea Thessala anus mechan reum versat ineerniculum : sunt vel hie insidiosa subsellia , a quibus priore ine Ommodo eruditus de elinare quis faeit E poterit. Sed ab ude saturi voluptuariis hujuste antri specta.

eulis in ineundissimum visu eampum , quo aedes eo ronantur, subintramus. in quo spatiosus, ae superbus limes longissime extenditur. per quem hinc, atque hine sua surgunt subsellia : ex quibus triginta

utrinque fontes elevantur . ad pedes innumerae oe

cultantur fistulae , quae obliquε eollocatae, atque ob id eum ab uni versis aquae emi eant eoncavam Te Iuti testudinem figurant. idcirco tuto ine edes sub medio illius aquosae forni eis, nee tibi ab aqua perieulum, ni cum de repente, reducto epist amici, tubuli Oecluduntur: sed levis aspersio , ae veluti subit irroratio . At malui periculum eum limitis terminum accedis .maior en m ibi tubus recta attollitur, in quem si in ei de inris, bene perplues. ex quo ad latera declinantes, ut ut quasi mus, in amplissimu erate rem devenimus. ubi mulier lotri eis figuram induta eandidam telam in torquens aquam exprimit. ad ejus tquam puellus in insistit, inque subiectum fontem minxit . atque isto spectaculo iter illud magnifieam belle finitur. At ver priusquam amoenissimam hanc in tramitem per ge-

282쪽

LIBER III. 233minos gradus destendatur, spectate sub his lie et pulincherrimum sontem eum signo proximi amnis, incujus manu e marmore vas positum , copiosissimam tria fontem aquam versat; quae ex eodem proximo amn derivari fertur. Mox ad dexteram flectentes alatam eonspicimus Famam, rubam manu praeferente. quam ilicet aqua Ium vi, machinaque impellente, ori admovet , .cci nitque perquam sonore δ alasque una continuo commovet. Haec inter rusticus quidam ad sontem sedens pateram praefert , draconique aquam propinandam porrigit. dumque hie eaput dimittit , ille elevat manum: atque ita unico ferme haustu totam draco aquRebibit: ut haud se iam, an quid pulehrius videri possit. Hi e Meecenas: Credo faeile: at ego nestio, an hic mirari plus artis magisterium , quam Principis munificentiam debeam, quς ut in reliquis magna, mazima hie, ac prorsus regia. sed perge porro. & quando ma gna in baee me voluptate affici ut, quaelo ut nihil prae termittas . Cui ego: Faciam , ut iubes, etsi inclinari in vesperam dies jam e cepit.Contra Famae signum,ad Iaevam sedentis simul aerum Panis est , avidoque ore Syringen, quam deperiit, prospectantis: quae Nympha

Deorum miseratione in calamum transformata. Hoc Icheo Laelius: Teneo fabulam et sie enim Ovid: cantatrInter Hamadriadas ealeberrima Nonacrina Majas una fuit, 'mpha Syringa vocabant. Cui ego . laudo memoriam tuam . verum alio diveristere non vacat. Pan fistulam manu tenet septem ei in curis compactam; qui, aqua signum animante, erigitur, admotaque ad os fistula, caput miro versans modo , cicutas omnes explorat: ae veluti ad numeros iam revoeatis, sonorum occinit . sonoque iam edito, iterum sedet inque amasiam suam Syringe

283쪽

α34 VERIS HERCULANI.

amatorio vultu obtutum figit. Supra turris attollitur, in cujus veitice Cuculus insistit; qui se inclinans blande aecinit. His omnibus vehementi tum admiratione, tum voluptate conspectis ; cumque E sinistra iun orientemper iter non admodum latu flecteremur, in aviarium satis amplum, ferreis columnis, ductis, que gre intertextum, incidimus: jucundamque vidi π us prcpe sylvam , & amoenum oculis prospectum , & comm dum avibus Ieceptum exhibentem. in cujus velfibulo copiosus sons de labetur τ inque antrum eos: Imatus fons in elusis polum avibus suppeditat . Hunc lupi a ornithonem elegantissimum pomarium consitum est. quod juxta pulcherrimus visu fons naui murat . ejusq; tectum instat tholi fastigiatum geminis ea porphy-rj te columnis innititur . pomarium plurimae arbores Ornant; variaque ex buxo opera, & teatura , & elexantia pulcherrrima distinguunt. Hi ne vero digressi, perque augustam ambulatiunculam incedentes, quae a m amoena est, quam quae maxime, in alium per quae magnificum fontem per venimus. quem vario ex marmore elegantissime instructus ordo coronat. Ordo quatuor eolumnis distinctus : columnae vero ita insculptae, ut quernis intextae ; implicataeque frondibus videantur. in illarum capitulis quatuor aves insistunt, quae quatuor anni tempora reserunt . in medio agricolae g. stan tis arborem signum locatum est. ex arboris vero foliis affatim aqua exudat , atque ex tillar.

quod quidem signum quatuor alia fabre ficta ei reum in

Plectuntur . quae div et sis ex locis eo artificio aquam effundunt , ut mire variegatam texturam efficiant. Dum vero per eandem ambulatiunculam plogrede-xemur , quaedam vivaria vis mus , in quibus magna piscium copia asser a tur. Tandem nos bivium quoddam

284쪽

L I B. E R III.

dam ae e epit; ex quo dextra, sinistraque duo itineras

erant, non admodum lata . contra Parnassus mons

assurgebat, inque laurea sylva positus . in illius vero

conspectu gigantis eaput miro modo elaboratum visebatur: oeulosque mirabili nervorum motu quaqua versus intorquebat eumque diu euriosum de se spe ctaculum nobis praebuisset, immensam aquarum C piam ex improviso evomuit , qua qui proximus erat ephebus , & dolorum ignarus pene obrutus tanto χ-Clorum risu , ut nunquam alias. Hic Meecenas ephebum, qui forte aderat, intuens: Adeone, inquit, tu in cautus , ae stolidus nonne satis superiora erudire t poteranti Et ille r Tanta me euriositas tenebat, ut ad

fraudem , etsi in illi ut modi dolos saepius in ei dissem.

minimet adverterim . imo varianda hilaritate aliqua res erat. Tum Me coenas: sed non miror, nam cupidi-nz novarum cum tenetur animus , di melle sibi constat, praesentique voluptate distractus , praeteritorum obliviscitur: ad me vero . perge, ut coeperas; ut enim conjicio gratus tibi Parnassus ille fuit. Cui ego: Recte intelligis: Mons universus ex saxis indistincte. nullaque arte compositis, ut naturam melius aemularetur. vepretis tamen , & arboribus investitus : at quo arbusculis etiam . crebroque frutice variatus r quibus gratissimam spectantibus scenam exhibet. in GuSde Tiro clivo novem Musarum e horus sedet: suisquo singulae musteis instrumentis exornatae, quas supra3 Apollo est, lyram tenens, tantamque prae se magestatem gerenS, ut revera viventem quendam divum cre deres. In summo montis vertice expansis Pegasus alis

incumbit, ungulaque fontem, & quidem copiosum elieit: elegantissime fictus est . Quod vero mihi summopere placuit , dulcissimus sonus suit . Etenim eum monte cum Apolline Musasq; miraremur, villae eustos,

285쪽

qui nos per singula perductabat , laxato epistomio, aquam admisit , qua veluti flatu animata Musa tum

Instrumenta sonare coeperunt: ae vario , diverso quo sono, pro organorum varietate, omnibus absolutam numeris musicam exhibuerunt; quam postquam summa Ium aurium , tum ammi voluptate percepimus, in montis sinum introgressi omnem operis artem, atq; organa, quibus varius ille sonus ederetur , magnas admiratione contemplati. verum tum in ingressu, tum

in egressu, qui primi pedem inferre ausi sunt, pei bene maduerunt , aqua ab occultis syphunculis ilicet

emicante.

Infra amoenissimum,& verὲ poeticum hune Parnase sum ingens quercus attollitur , quam mediam Octo ingonum planum complectitur e in e us singulis anguis is fons est perelegans: ad ipsius vero radicem quercus sisnulacrum, ex quo aqua altissime emittitur, Io catum est. Supra 'ifer cum planum satis amplum existenditur: in que illo superbi gimus fons, in quem duobus gradibus, qui trunci prae se vieem gerunt,ascenditur . Cum autem paululum progressi essemus , tu praelongam Salamandram offendimus; quae humi aeens in lauectam paludem eontinuo aquam egerit . non Ionge a palude villicus , qui colligendis juneis dat operam : sunt & ad laeum arbores, plantaeque omnis generis. Non proe ut mirum oppido horologium vidimus , quod non pondere , sed aquarum vi versatur, horasque pulsu indieat; supra artificialis turbo , qui perpetuo, agentibus aquis, rotatur. Ad dexteram tria vivaria instar laeuum . in his plurimae aquatiles avesci reum volita ot: Mergi nimirum, Fulitae, at q. Anates: mediae in v. varras insulae, seu seopuli sunt, in quos seoaves rec piunt. Post vivaria elegantissimum aeque, aemuni Mentissi ritu ex lapidibus vel coloribus instru-. . ctum

286쪽

LIBER III. 237ctum balneum, inq; varias e ellas distinctum, non fine admiraticine spectavimus: ex ejus vero margine pluri

mae aquarum emissiones erumpunt; inq. unum coeun

tes, ad abluendos eos, qui lavatum ingrediuntur, pulcherrimam visu pluviam e metuat. Ex h i s digressi, perq; amplissimum iter ad sinistram tendentes , in antrum quoddam pedem intulimus . iaillius sinu Satyrus inerat , Corinthio ex aere fusus elegantissime, ure eumque juxta dolium tenet i ex quo dolio, alque urceo tauta aqua effunditur,& nitida, dc frigida, ut tota plinei pis familia ab ude hauriat. in antrum per elathros itur ἔ in quibus tot fistulae latent , ut uni versos penitus perluant, eum laxato epistomio , a quam omnes eiaculantur . Ex quo tandem antro non sine multa aquarum aspergine, egressi. Hic

Me coenas me ita interpellat: Maduistin igitur & tu' Cui ego: Aliquantulum ; tot enim , tantique passim instructi eo loco doli, ut aeutatas imum quemque fallant. Et ille: Gaudeo, quod tandem sesti. um foetis trinsum praebuisti. risiisem & ego quam libenter. Cui tum ipse i summum mihi lucrum , summa voluptas suisset, hane tibi ridendi an iam praebere . sed pergamus por ro. Ex eo, inquam, egressi , in alterum , eui Cupidini nomen , intravimus in quo plures latent fraudes, quam alibi. Quid mirum , tum Mec cenas , si Cupido dolorum artifex. Cui ego: Recte colligis . verum hic non ab igne . sed ab aqua tenduntur infidiae: quoei rea innocenti Ores , nec nisi in risus erupturae. In ipso vestibulo , vix pedem gradui admovisti , ut in antrum descendas, cum statim utrinque ε duobus syphonibus aqua emicat, inque Os ipsum introeuntium effunditur, tot siq; hominem perluit. Puer tuus qui primus pro more ingressus est, una eum ephebo e ceteris documento suerunt,ut saltu gradu transmisso, antrum

287쪽

x38 VERIS HERCULANI.

subirent. ad antri patietes octo sedes sunt, in quibus

si sedeas, perfunderis eo modo, quo in ingressu. in antri gremio Cupidinis simulacrum ex aere, magni fico que in fonte insistit, facem praeferens . eo autem artis ingenio locatus, ut se circum verset, eque face aquam fundat, omnesque circum abluat. Ad dextram delisphinus est, inque eum, qui se medium statuit, aquam ille et eructat. Ex adverso Rana visitur , quae eum latus obvertit universum antrum persundit. antrum ex

pumie oso Iapide factum , & tam bene naturam imitatur, ut nihil amplius accedere possit. Contra ex purni eois item saxo testudo in tholum fastigiata eos uringit, prospectumque, scenamque terminaret ex ea ver aqua quam altissime exilit . Ex antro demum egres-ss,tanta aquarum copia ex inn i meris pene fistulis it Ileo emicuit, nee destitit, ni ad aream quandam perventum fuit, ut urceatim pluere e redidisses. sed quid vix ad aream perventum , cum pluere iterum coepit eodem modo. sunt hie duo rustiea simulacra , unum yilliei ex capra lae elicientis, alter u uuam prementis. Ultra hane aream, altera subsellis e saxo insti uctis circumdata visitur . verum cave, ne hic sedeas , nam fugies illi eo tuo damno; tanta ex illis aqua erumper, ut pene obruariS. medius in area e marmore sensi quia gallis in ejus cratere bibentibus , nomen accipit. Verum ad superbissimas aedes redeuntes , in amplis fimum vivarium pervenimus , quod longo amplexu ex marmore bala ustia praeeingunt : inque geminasse alas terminantur: quibus in vivarium , quod instar halnei instructum, conscenditur ..in huIus prospectu simul aerum est, quod personatum vocant. Est autem

hominis , qui se piscatum ire simulat, pistesque ali

quot praesert , sed tantam aquam evomit , ut Ii umdiceres . Post simul actum cella facta est , in qua duo

288쪽

parvi instructi sunt clibani, ad aquam calefaciendam. non longε rustieus eum cado ad llat , eoo ue aquam in Craterem versat. crater ex marmore pulchre in teiplinctus . Hoc loco Laelius rUide , inquit, ne per vel peti domum redeamus ; iam enim dies ex tabescit . Cui ego: Optime mones , dc in tempore : nihil quippe d villa elegantissima dicendum restat. Me coenatem igitur rogo; Numquid Neapolim vellet. Et ille: ut pic pediem vos revisam . statimque discessimus.

CAPUT VI. cua in Magnete υis sit, qua ferrum alliriat: qua queaaympβι hia , atque Antipathia , pluribus disputatum. Dies Redivivo Numini sacri recurrebant ; quia tempore, indicto literis interstitio, in Herculano , una cum Lucilio, qui a capite laborabat, uti consueveram, rustieabar. dum autem primo a festivis die ad otium pro hypethrae foribus eonsedimus, multas de animi tranquillitate disputantes , adest famuluF, meque rogat, quota diei hora defluet et ρ Ego tum illii Inspice automatum , vel si placet, solarium. Et ill et Rutomatum laxata nimium rota horas praecipitar, solatio stylus excidit . Tum ego pyxidulam , in qu descripta horarum spatia, educo. planoque in loco ita

accomodo, ut acus Magneticae e uspis in Meridiem se Conver Ieret. mox inspicio , quam nam horam umbroindicaret eratq; tu XVI, quam statim famulo significo. At Lucilius r Qua data , inquit, porta, ingrediar. Mquando otiosi sedimus, haud tibi grave futurum duco. Cui egoἰ Intelligo quorsum spectes . Et ille . Non mi Ior, ac re tibi ingenium. Age sis igitur, & quae vis e

289쪽

x o VERIS HERCULANI.

In Magnete sit, qua ferrum alliei at, ae pertrahat &quae tanta ferri cum eo connexio,qua ιτυρ αξία/ Grς ci nuncupant: quae tanta aversio ejusdem ab eodem, si ad alteram partem applieetur , ouam illi αντιπαθι voeant id enim ex longo se ire aveo: &eo praecipue, quod illiusmodi affectionibus , quas πάθη Graeci, nos etiam perturbationes eum Tullio nuneupamus, tota pene hominum vita agitur , ut nihil ferme fit, quod non amore , vel odio fiat: quibus gemino veluti cardine universa ei reum volvuntur. Cui tum ipse. Ma gnum tu me. Luelli, lapidem movere visi & nee rem, si vires in praesentia suppeterent, etiam in gratiam tui. cuius nivei mores , ae laeta indoles me devinxerunt miro modo. Et ille: Dummodo velis, nihil impedit: subitum tibi, atque expeditum ingenium . Eui egor Bona verba : quibus nee ego assentior, nee ii, qui se recte sapere profitentur, resque penitus internoscere ἔtu vero faeis amich. Tum Lue ilius: Ut ut sit, inquit, id ipsum quaero, cur ego ita sentiam ,& bene sentire mihi videar: alii vero contrariam in partem abeant, Meecta se ire via arbitrentur nam ni me fallo, hujusmodi perturbationes in ea ussa sunt. Haud falleris , tum ego: sed videamus quando jubes, si quid imparatus ad

rem afferre possim . audias tu quaeso a mi ea aure r nam si ita, non ingratum tibi sermonem futurum eonfido. Ne dubites , tum Lue ilius . benignas tibi aures ace inmodabo. Cui ego; Atque audi ,remque ordior hoe modo: sympathia, quam Cieero eonvenientiam naturae, conjunctionemqungeniorum; similitudinem, ae eon cordiam Plinius vo eat . nihil aliud in hominibus esse due , quam cone entum quendam , & eonsensum sive naturae, sive morum ; quo ita duo inter se nativa quadam cognatione consentiunt, ut facile socientur . ex

hoe autem ingeniorum consensu amicitia oritur, quaesivera

290쪽

LIBER III. et I si vera sit, nihil illa i n humanis praestantius , nihil divinius est. Antipathia vero , quam naturarum repu gnantiam, 'atque discordiam , dissimilitudinem quo, idem appellant, dissensus quidam est i quo duo nullo modo inter se eonsentiunt. ex hae non amieitia , sed aversio plerumque nascitur, ut unus alterum pati neu liquam possit.utraque ni ratione, sapientiaque mode Ietur, Vehemens est animorum perturbatio, quae optimos quosque in transversum agat, versetque . Enim Vero ni si intra atqui , bonique fines hujuste modi affectio se eontineat, nihiI illa turpius, nihil perniciosius est; vel enim immoderatum in amorem, si paucorum vel in sectam, si plurium, turpissime degenerat ,ex qu gemina sentina di eam , non fonte, duplex tum pri va α, tum publieae rei pestis exoritur. Ex immo die is

enim benevolentia eorruptela morum , corporum lues, honestatis naufragium, eaque omnia mala pro veniunt, quae minime honestae voluptates se eum aD serre consue Verunt. Ex secta vero labes bonarum artium , virtutum exeidium , simultatum seminarium smutuae charitatis interitus enascitur. id etenim huju se e pestis ingenium, ea asseelarum indoles, ut Omnia

ad se, suosque trahant, sibi vel in te & quod pejus est,

omnia sibi deberi arbitrantur. se ipsos amant, eo lunes observant, se mutuo laudant, eommendant, promo venta sibi commoda vindicant, honores arripiunt sibi consulatus, praeturas, aedilitates petunt invadunt: ccc Ieros vero, quibuscum nulla gratia, atque antipat blaas despicatui habent, Iaudibus fraudant , dignitatibus arcent, magistratu submovent. uno verbo, quasi pro scriptos igni, & aqua interdi eunt. si eandidatus a mi cus est, quas non illi vires adhibent quem lapidem non movent quos nervos non intendunt qua in Dau

SEARCH

MENU NAVIGATION