장음표시 사용
153쪽
lGrestem incultamque hominum initio saeculi vitam, a comu- 'nione mutorum animalium vel serarum , urbium constitutio prima discrevit. In his nomen reipub peperit communis uti sitas. Ideo potentissimae nationes ac principes consecrati nul- tam maiorem gloriam putauerunt,quam aut fundare nouas tituitates, vel ab aliis conditas in nomen suum sub quadam amplificatione transferre.In quo opere clementia serenitatis tus obtinet palmam Ab aliis enim vel paucae vel singulae a pietate tua innumerabiles urbes ita iugi labore persectae sunt, ut non tam humana manu conditae, quam divino nutu videantur paratae.Cunctos itas imperatores celicitate,moderatione,castim nia,exemplis,indulgentia,studiorum amore prs cellis. Regni animique turbo. na cernimus .Hsc enim anticipare dc superior optauit aetas,& extendi in perpetuum ventura de*derat. Eibus rebus tantum uniuerso orbi pristitum gratulamur bonum,quantum vel humana mens petere,vel gratia potuit diuina conferre.Sed dispolitionibus vestrae clementis, quatum profecerit murorum Elaborata constructio, Roma documentum est, quae salutem ciuium Capitolinae a cis defensione seruauit,ut gloriosius postea totius orbis possideret imperiit. Ad complementu ergo operis maiestatis vestra praeceptione suscepti rationes quibus vel nostr ciuitates defendendosunt,uel hostium subruendi,ex diuersis autoribus in ordinem digeramuaec laboris pigebit, cum omnibus profutura cre
Ciuitates aut opere,aut natura,aut Vtroque
debere muniri. Cap. I. lRbes alit castella aut natura muniuntur,aut manu,aut Vt v, quodlfirmius ducitur.Natura,aut loco edito ves abrupto,aut circulas matrisue paludibus vel fluminibus . Manu,sossis, ac muris.In illo natu- rati beneficio tutissimia eligetur consiliu in plano quaeritur fund. is industria. Videmus antiquissimas ciuitates ita in campis patentibus constitutas,Vt deficiente auxilio locorum,arte tamen Scopere redderentur inuictae.
Non directo sed angulosos muros faciendos Cap. II.
Abibitum muri directum veteres ducere haerut,ne ad ictus ariet- esset dispositus, sed sinuosis anfractibus iactis fiandamentis clausere urbes,crebrioresque turres in ipsis angulis ediderui. Propterea, quia si quis ad muru tali ordinatione constructum vel scalas vel machinas voluerit admouere,n5 solum a fronte, sed etiam a lateribus d prope a tergo veluti in sinu circumclusus opprimitur.
154쪽
Quemadmodum murus e terra iungatur aggestus, ut nunquam
MVxus auteri nunquam possit elidi hac ratione Oerficitur . Interuallo via
cenumpeduinterposito, duo intrinsecus parietes fabricatur. Deinde terra quod e fossis iuerit egesta,inter illos mittitur,vectibui a defatur: ita ut a muro primus paries parum inferior, secundus longe minor ducatur, ut de plano ciuitatis ad similitudine graduum quasi clivo mollius 3 ad propugnacula possit ascendi. Quia nec murus vllis potest arietibus rumpi, quem terra confii mar, 8 quouis casu destructis lapidibus,e qua inter parietes dentata fuerit,ad muri vicem ingruentibus moles obsistit.
De cataractis,& portis,ne exurantur ab ignibus Cap. IIII.
Auetur praeterea, ne porta subiectis ignibus exurantur. Propter quod sunt coriis S ferro tegendae. Sed amplius P dest quod inuenit antiquitas, ut ante mariam addatur propugnaculum. In cuius ingressu ponitur cataracia, quae annulis ferreis ac funibus pendet,ut si hostes intrauerint,demissa eadem Mam. guantur inclusi. Ita tamen supra portam murus est ordinandus,ut accipiat o ramma,per quae de superiore parte effusa aqua, ubiectu extinguat incendium.
De sossis faciendis. Cap. V. Fossa aute ante urbes altissima latissimae faciendae sunt, ut nec facile possint coaequari repleri ab obsidentibus,& cum aquis coeperant inundari, ab
aduersario cuniculum continuari minime patiantur. Nam duplici modo opus sobterraneum peragi ,earum altitudinea inundatione prohibetur.
Ne sagittis hostium homines laedantur in muro Cap. I. Formidatur ne multitudo sagittariorum , de pugnaculis exterritis defensoribus, apposita is scalis,occupet murum Iduersum quod cataphractas. ais scuta in ciuitatibus debent habere quam plurima Teinde propugnacula duplicia,sagaci liciaque tendantur,impetum sexcipiant sagittar, Nec enim fac te transeunt spicula quod cedit ac fluctuat. lnventii quoque remediu est, ut de ligno crates facerent, quas metellas voca uertit,lapidibus complerent:ea arte inter bina Ppugnacula constitutas, ut si per scalas ascedissent hostes, partem aliquam ipsius contigissent,supra caput suum ivergerent saxa verterctur ibus modis prouidendum sit ne famem patiantur obsessi. Cap. VII. MVlta defensionum oppugnationum sunt genera,qua locis competentibus inseremus. Nunc sciendum est obsidendi duas esse species. Vna,ilmaduersarius opportunis locis prssidiis ordinatis, cotinuis insultibus impugnat obsestas. Altera cum vel aqua prohibet inclusos, vel deditionem sperat a fame, luando omnes prohibuerit comeatus Hoc enim c6silio,ipse ociosus ac tutus fatigat inimicu. Ad quos casus,possetares,quamuis leui suspicione pulsati ii omnem
155쪽
omnem alimonia victus intra muros debet studiosissime collocare, ut ipsis exuberet substantia, aduersarios inopia cogat abscedere. Non solum autem porci Gresera nu, sed S omne animaliu genus, quod inclusum seruari potest, deputari oportet ad lardum, ut adminiculo carnis frumenta sufficiant. Aues autem cortales& sine expensa in ciuitate nutriuntur,4 propter sgrotates sunt necessariae. Pabul aequis congerenda prscipue, quae apportari nequiuerint exurenda. Vini, aceti,caterarum 3 frugum vel pomorum congerendosunt copiae, nihil, quod suis proficiat,hostibus relinquendum est. Nam ut hortorum cura in viridariis domoru,vel aries exerceatur, utilitatis aut voluptatis ratio persuadet Parum autem proficit plurimum collegisse,nisi ab exordio dimensione salubri per idoneos procuratores erogatio teperetur. Nunquam periclitato ni ipsiqgalitatem inter copiam seruars coeperui. Imbellis quos alas ac sexus propterreni necelsitatem vicius foris frequenter exclusa est, ne penuria opprimeret armatos a quibus sipe moenia seruabantur. Quae specie prsparandssint pro defensione murorum. Cap. VIII. EX urimenta,bitumen ,sulphur,picem liquidam, oleum quod incendiarium
vocant,ad exurendas hostium machinas,conueuit prsparari. Ad arma facienda ferrum virtus,temperaturae, 8 carbones seruatur in coditis .ligna quos hastilibus sagittis, necestaria reponuntur.Saxa rotunda defluuiis qus pro rotunditate grauiora sunt 8 aptiora,mittentibus diligentissime colliguntur, me quibus muri replenturo turres . Minima etiam fundis siue fustibalis vel manibus iacteda.Maiora per onagros diriguntur.Maxima Vero odere,formas volubili,in propugnaculis diriguntur,ut dimissa per praeceps,nsi solum hostes obruant subeuntes,sed etiam machinamenta confringat .Rota quos de lignis viridibus ingentissimae fabricantur,vel intercisi ex validissimis arboribus cylindri quas taleas vocant)vi sint volubiles laevigantumquae per pronum labentia subito impetu bellatores sternut,equos solent deterrere. Trabes quos & tabulata vel diuersi magnitudinisci auos ferreos esse oportet in promptu Natalibus, oppugnantium machinis per alias machinas consueuit obsisti Praecipue cum subitis operibus addenda sit muris vel propugnaculis altitudo, ne adueriariorum mobiles turres superemineanta capiant ciuitatem.
Quid faciendum si neruorum defuerit copia. Cap. X. NEruorum quoque copiam summo studio expedit colligi qui onagri vel
balista: csteras tormeta, nisi funibus neruinis in teta,nihil prosunt. Equorum tamen setae de caudis ac iubis ad balistas utiles afferuntur. In dubitatu vero est crines foeminarum in eiusmodi tormentis no minorem habere virtutem, Romana necessitatis experimento. Nam in obsidione Capitolii corruptis iugi ac longa fatigatione tormctis,cum neruorii copia desecisset,matronae abscissos Nulles in crines viris suis obtulere pugnatibus, reparatis, machinis aduersariorum im-Rφ ηρrupetu repulerui, Malueriit enim pudicissima foeminae deformato ad tepus capite libere vivere cimaritis,ihostibus integro decore seruire Comua vos vel
156쪽
cciida coria proficit colligi ad cataphracta tegendas,alias machinameta suo
iid faciendum ne aqua inopiam patiantur obsessi. . cap. X.
AJ Agna urbis utilitas est,cum perennes sontes murus includit. od sina - 1 tura non praestat, cuius ibet altitudinis efBdiendi sunt putei,aquarum haustus funibus extrahendi. Sed interdu sicciora sunt loca, quae motibus sunt saxis munita, in quibus superposita castella extra murum inferiores reperi ut fontiu venas,ac de ppugnaculis vel turribus destinatis Ptegunt telis, ut aquatoribus liber praestetur accessus. Quod si ultra iactu teli, in clivo tamen ciuitatis subiecta sit vena, castellii paruulu que Burgum vocant inter ciuitate clia. Bura'. rem couenit fabricari, ibis balista lagittarios 3 5stitui,ut aqua defendatur ab hostibus. Prstega in omnibus publicis aedificiis, multis priuatis,cistems sunt diligentissime iubstituedae,ut receptacula quis pluuialibus, quae de tectis es quunt praestent. Difficile enim vincit litis eos, qui quamuis exigua aqua ad potu tantum in obsidione sunt usi.
Si sal defuerit quid faciendum sit. Cap. XI. SI maritima sit ciuitas et sal defuerit,liquor ex mari sumptus, per alueos ali s patula vasa diffunduntur,qui a calore solis duratur in fale. Quod si hostis
ab unda prohibeat nam hoc saepe accidit,harenas, quas exagitatum ventis mare tu perfuderat, aliquando colligunto dulci aqua eluunt, quae sole siccata nihilo minus mutatur in salem. Quid faciendum csim primo impetu venitur ad muros Cap. XII. T Iolenta aute impugnatio, luando castellis vel ciuitatibus reparatur,mutuo trini periculo,sed maiore oppugnantiu sanguine exercentur luctuosa certamina .lli enim qui muros inuadere cupiunt, terrifico apparatu expositis copiis,in spem deditionis formidinem geminant, tubaria strepitu hominu , PermiXtO. Tunc, quia timor magis frangit insuetos,primo impetu stupentibus oppidanis,si discriminum experimenta non norunt, dum admotas scalis inua-ditur ciuitas, resistere debet omni virtute. Quod si a fidentibus siue militaribus viris repellatur prima congressio,statim clausis crescit audacia, Sc iam nyterrore,sed viribus Carte confligitur.
Enumeratio machinarum quibus muri oppugnantur, Cap. XIII.
Dmouentur ecia testudines, arietes,falces, vines,plutei, musculi,turres,de quibus singulis qualiter fabricentur,quo etiam pacto pratientur vel repes
De ariete,falce,testudine. Ca XIIII. materia ac tabulatis tcstudo c5texitur, quae ne exuratur incendio, coriis vel cidiciis centonibu ues vestitur. Hac intrinsecus accipit trabem, quae ad
157쪽
λει , unco praefigitur ferro, quod Fal vocatur,ab eo quod incurua est, ut de muro extrahat lapides, Aut certe ipsius caput vestitur ferro,et appellatur Aries. Vel quod habet durissima fronte, quosubruat muros:vel quod more arietu retrocer puta dit,ut cum impetu vehementius seriat.Testudo aut a similitudine verat testudini vocabulum sumpsit,quia sicut illa modo reducit,modὁ profert caput,ita machinamentum interdum reducit trabem, interdum exerit,ut fortius caedat.
De vineis,pluteis, aggere. Cap. XV.e.itas m Ineas dixerunt veteres,quas nunc militari barbarico, b causias vocat.
V Elgnis leuioribus machina colligatur,alta pedibus rilata pedibus' long pedibus, Huius tectum munitione duplici,tabulatis cratibus cotexitur. L ter quos vimine sepiuntur ne saxorum telorum impetu penetrentur. Extrinsecus autem, ne immisso concremetur incendio crudis ac recentibus coriis
Vel centonibus operitur.Isis, cum plures factae fuerint,iunguntur in ordinem, piari sub quibus obsidentes tuti ad subruenda penetrant murorum fundameta. Plutei dicuntur,qui ad similitudinem absidis contexuntur e vimineo ciliciis vel coriis proteguntur,ternis, rotulis,quarum una in medio,dus in capitibus apponuntur,in quacunsp partem volueris admouentur more carpenti:quos obsidete applicant muris,eorum, munitione protecti,sagittis siue fundis vel missilibus defensores omnes deipugnaculis ciuitatis exturbant,ut scalis ascedendi facilio praestetur occaso . Agger autem e terra lignis, extollitur contra
De Musculis. Cap. XVI mseudi sculos dicunt minores machinas,quibus protecti bellatores si utunt osa V1 fuerit aut ciuitatis fossatum, apportatis lapidibus,tignis,ac terra,no solii
mplent,sed etiam solidant,vi turres ambulatoriae sine impedimento iungantur ad murum. Vocantur autem a marinis beluis Musculi Na queadmodum illi,cum minores sint,tamen balenis auxiliu adminiculum, iugiter exhibent: ita istit machinae breuiores,deputatoturribus magnis,adventui illarum parant viam, itinera* praemuniunt.
De turribus ambulatoriis. Cap. XVII.
TUrres autem dicuntur machinamenta, ad aedificiorum speciem ex trabibus tabulatis compacta et ne tantum opus hostili concremetur incedio, diligentissime ex crudis coriis vel cetonibus communitur,quibus pro modo latitudinis additur altitudo. Na interdu tricenos pedes per quadrum,interdum quadragenos vel quinquagenos ais sunt. Proceritas autem ipsarum lata sit,ut non solum muros,sed etia turres lapideas altitudine superent. His plures rotae mechanica arte subduntur, quarum lapsu volubili magnitudo tam alta mouetur. Praesens autem periculu ciuitatis est, si ad muru fuerit turris admota,plu- res enim acccipit scalas,8 diuerse genere conatur irrumpere.Nam in inferioribus habet ariete,cuius impetu destruit muros.Circa vero mediam partem acci-
158쪽
pit pontem,sactum de duabus trabibus, septus de vimine, quem cito prolatu
inter turrim murus sistituunt,& per eum ingredientes de machina l)ellatores in ciuitate transeunt, Moccupat muros. In superioribus aut turris illius partibus contati Sc sagittarii collocantur, qui defensores urbis contis, missilibus, faxis ex alto prosternant. Quo facto ciuitas capitur sine mora . Quid enim auxilii superest, cum hi qui de murorum altitudine sperabant,repente supra se aspiciant altiorem hostium murum ex
Quemadmodum ambulatoria turris possit incendi. Cap. XVIJLTI Uic tam manifesto discrimini occurritur multis modis. Primus Ofiden-- tia vel virtus est militaris,eruptione facta,globus egreditur armatorud vi hostibus pulsis machinamentu illud ingens direptis coriis ignis exurit .Quod si oppidani exire non audeant, maiores balistas, malleolos, vel phalaricas cum incendio destinat,ut perruptis coriis ves centonibus,intrinsecus flamma codatur.Malleoli velut sagittae sunt,& ubi adhaeserint quia ardentes sunt uniuersa conflagrant Phalarica autem ad modum hasta Valido praefigitur ferro, inter νεα tubum 8c hastile sulphure,resina,bitumine, stuppis conuoluitur infulis oleo, quod incendiarium vocant:qu baliste impeti desti irata, praerupto munimine
ardens figitur ligno, turritams machinam frequenter incendit. Cepoliti quos homines funibus cum hostes dormiunt in laternis portant lucernas,8c incentis machinis rursus leuantur in murum. iemadmodum altitudo muris addatur. Cap. XIX. ΓRstere partem muri, ad quam machina conatur accedere, carmento ais lapidibus vel luto siue lateribus,postrem tabulatis extruendo faciunt altiorem, ne defensores moenium desuper urbi Vctura possit opprimere. Collat autem inefficax machinamentum reddi,si inueniatur inferius Uerum obsidentes eiusmodi dolum adhibere cosiaeuerunt. Primo talem extruunt turrem,qus pugnaculis ciuitatis videatur inferior. Dem de secreto alia de tabulatis trinsecus turriculam faciunt,ac cum muris fuerit machina sociata ,subit ὀ funibus
trocleis 3 de medio turricula illa producitur, de qua egredientes armati quia
alti inuenitur statim capiunt ciuitatem.
Quo pacto fodiatur terra,vt machina nocere non possit Cap. XX.
TNterdum longi Timas ferratas, trabes opponunt machinae venienti, eam Rhodisra muri vicinitate propellunt.Sed cum Rhodiorum ciuitas oppugnaretur ab 'μ hostibus, S turris ambulatoria super murorum altitudine ac turrium omnium pararetur,mechanici ingenio inuetum est tale remedium, Per noctem subfundamento muri cuniculum fodit,A 1llum adquem die postero turris fuerat promouenda, nullo hostium sentiente, egesta terra cauauit intrinsecus:&cum
rotis suis moles fuisset impulsa, is ad locu qui subtus cauatus fuerat venisset, tanto pondere solo cedente subsedit,ut nec iungi muris,aut moueri ulterius potuerit. Ita ciuitas liberata est,derelictas machina. De sca-
159쪽
De scalis,sambuca,exostra,8 tollenone Cap. XXI. ADmotis turribus landitores lapidibus, sagittarii iaculis, manubalistarii
vel arcubalistarii sagittis, iaculatores plubatis ac missilibus,emuris submouent hostes .Hoc facto,scalis appositis occupant ciuitatem.Sed qui scalis ni-ota4 vi untur,frequenter periculu sustinent, exemplo Capanei, a quo primu haec scalarii oppugnatio perhibetur inuenta: cui tata vi occisus est. Thebanis,ut extinctus fulmine diceretur.Et ideo iambuca,exostra,& tollenone obsidentes in rudibue murum hostium penetrant.bambuca dicitur ad similitudinem citharae. Nam quemadmodum in cithara chordae sunt,ita in trabe,qus iuxta turrim ponitur, funes sunt,qui ponte de superiore parte trochleis laxat,ut ascedat ad muru,statim, de turri exeunt bellatores, per ea traseuntes moenia urbis inuadut .E r ρῆυ ostra dicitur pons que superius exposuimus,qui de turri in muru repente Ptenroris, ditur. Tolleno dicitur quoties una trabs in terra praealte defigitur, cui in summo vertice ab trasuersa trabs longior dimensa medietate conectitur, eo libramento,ut si unum caput depresseris,aliud erigatur. In uno ergo capite cratibus sue tabulatis contexitur machina,in qua pauci collocantur armati. Tunc perfunes uno attracto depressos,alio capite eleuati imponuntur in muriam.
De balistis, onagris, scorpionibus arcubalistis,fustibalis,fundis,per quae
tormenta defenditur murus Cap. XXII.
Duersu misc obsessis defendere cosueuerunt balistae,onagri,scorpiones, 'l' ' heubalistae fustibali sagittarii,fundae. Balista funibus,neruis, hiardisque tenditur,quae quanto prolixiora brachiola habuerit,hoc est,quanto maior fus
it tanto spicula longius emittit: quae etsi iuxta artem mechanicam temper Nonager turi& ab exercitatis hominibus,qui mensuram eius ante collegerint,dirigatur,
penetrat quod cus percusserit.Onager aute dirigit lapides, sed pro neruoriam crassitudines magnitudine,saxorum pondera iaculatur. Nam quato amplior fuerit,tanto maiora saxa fulminis more contorquet. His duobus generibus scorpis ς nulla tormentorum species vehemetior inuenitur Scorpiones dicebatur quas
nunc manubalistas vocant: ideo sic nuncupati, quod paruis subtilibus spiculis inferant mortem. Fustibalos,arcubalistas, ecfundas describere superfluum puto,qus praesens usus agnosci saxis tame grauioribus per onagru destinatis, no solum equi eliduntura homines, sed etia hostiu machinameta frangiitur. Aduersum arietes prosunt culcitrs laquei,lupi,3
columnae grauiores. Cap. XXIII. ADuersum arietes etiam vel falces sunt plura remedia. Aliquanti centones 8c culcitra fultibus calcant,& illis opponunt locis qua caedit aries,ut impetus maching materia molliore fractus no destruat muru Alii laqueis captos arietes,per multitudinem hominum de muro in obliquu trahunt,& cum ipsiutestudinibus euertunt. Plures in modum forficis dentatum funibus alligat serrum quod lupum vocant,apprehensum arietem aut euertunt,aut ita suspen-
160쪽
dunt ut impetum non habeat feriendi .Interdum bases columns marmores 4brato impetu iaciuntur e muris, arietesque confringunt. Quod si tanta vis fuerit,ut murus arietibus perforetur, εο quod saepe accidit Mecidat,salutis una spes superest, ut destructis domibus alius intrinsecus murus addatur, hoste , inter binos parietes si penetrare tentaverint perimantur. De Cuniculis per quos murus defoditur. Cap. XXIIII. Liud genus oppugnationis est subterraneum ais secretum, quodcuniculum vocant a leporibus qui casulas sub terras fodiunt, ibique condun ς- utur. Adhibita ergo multitudine ad speciem metalloru,in quibus auri argenti. que venas betarum rimatur industria,magno labore terra defoditur, cauatbs specu in exit tu ciuitatis infernarios ritur via:qusfraus duplicibus operatur inasidiis Aut enim penetrant urbem,ac noctu non sentientibus oppidanis egrediuntur per cuniculu,reseratis,portis suorum agmen ducunt, hostesque in ipsi
domibus perimunt ignorantes:aut certe cum ad muroru fundamenta peruene
rint,suffodiunt eoru maximam parte,appolitis siccioribus lignis,ruinams muri tumultuario opere suspendunt.Sarmet insuper iungunt,alia 3 fomenta flamarum.Tunc prsparatis bellatoribus subter ignis immittitur,cobustis, colu-nis ligneis ais tabulatis,muro subito corruente,irruptioni additus reseratur. Quid facere debeant oppidani,si hostis irruperit ciuitatem. Cap. XXV.. Nnumerabilibus declaratur ex iis,saepe caesos ad internicionen hostes, qui inuaserat ciuitate. od sine dubio evenit,si oppidani muros ac turres obtinuerint,vel altiora loca occupauerint. Tunc enim de fenestris ac ieetis omnis stas ac sexus irrumpentes ob ut saxis,aliis 3 generibus teloru:quod ne sustineant obsidentes,portas ciuitatis aperire c6sueuerunt,ut resistere disinant, fugiendi potestate concessa. Necessitas enim quida virtutis est, desperatio in hoc casu. Unum oppidanis auxilium est,siue per die, siue per nocte hostis intrauerit, ut muros turresque teneant,ac loca superiora conscendat, hostesque per vicos&plateas undique obruant dimicantes. Quae sit adhibenda cautela,ne hostes furtim occupent murum. Cap. XXVI. FSequenter dolum excogitant obsidentes,ac simulata desperatione longius abeunt.Sed ubi post metum,muroru vigiliis derelictis, requieuerit incauta
securitas,tenebrarum ac noctis occasione captata, cum scalis clanculia veni ut,
ni urbs,c5scend ut Propter quod maior est adhibeda custodia cum hostis abscesserit,d in ipsis muris ac turribus tuguriola locada,in bus vigiles hybernis mensibus ab hymbribus vel frigore, aestiuis defendatur a sole. Illud quos usus
inueni it acerrimos ac sagacissimos canes in turribus nutriat, qui aduentum hostium odore praesentiat,latratus testentur Anseres quos non minore solertia nocturnos superuentus clamoribus indicant. Nam ingressi Capitolina arce Galli,Romanum nomen eruerant,nisi clamore anserum excitatus Manlius restitisset