장음표시 사용
11쪽
rentem mineret mensem instonuri iubeisdem quaternos numeros seriarum nota innsmios complectatur. Quoru munus doc modo operati tibi strid sempqueut inanistrabit. Ide in annis posteriorib' per qttuor striaru numeros iam dictos efficies:fi annu tust currentem in tabulas lune scrutandum per numera annorum unius reuolutionis eiusdem perinde ac motum ipsius scrutaturus investigaueris. Quorum primus reuolutione ulla nondum transacta feriam queν siti patefacitiineudus deinde prime reuolutioni elapse inseruit.Tertius ψose
cunde. Quartus tandem tertie. Ast quana primu rursus numera: quinta vo se cundum sibi vendstant: et sie deinceps. Dro sinsulis tamen quaternis reuolu tionibus numero seriarum sic inuento diem unu adde. Gries satis vulgata ea Exemplari tame calculo quietiorem te reddam. Volo anno a salutistro.I4γo. qua stria martius inceperit: per tabulas lune dignoscere. Annus meus currens per doctrinam primi est. 26. quem quero in stonae tabule Iune in ordine numerorum supremaetabularu ordinem simul et annos ab eamdem radice staturientia eomonstranteracibidem nome marty.sub quo accipio.ς.prime scilicet quattuor numerarii qui numerus certiore me reddit:quinta debdomade seria: boc est die iovis maritu initium sumpsisse. olo modo idem per tabulam propriam pramemorata experiri. Quero ergo dictum annu meum labentem seu introituale in prima linea finistrelateris illius tabille:et in stome eiusdem nomen marti ab quo descendendo ex aduerso anni mei currentis in angulo eorum coi offendo.n eundem rursus numerum quefitum Reliqua cillima sunt. - CQuartu Drobleuma πιξι oiffinditionalis solaris lunarime Maureum numeros:clauemcurestorum mobilium:litteram dominicalem in anno quovis currete te tabula propria elicere: Clauium earundem officinni kalendario exerrere. bule post kalendarin bule negocio inscripte usus facile et ordo titulis singularu columnularu patefiet boc modo.η umeruannoru centenari rum perfectorum quere in prima versus finistra linea:que ceteris omnibus cola et cuius directo in columnula radicis rei tue inuestigade inscripta:ad caput eiusaem rq rtendo ubi numeros radicum deficere forte contingat et offendesque muriumulum ultra centenariu perfectu anna vabueris. Sed si annos ali/quos post centenariu persecta dabes: quere numera illii radicis nunc inuet in sexta columnula.et ubi ille tibi occurrerinincipe numerare:tribu edo numero proxime ipsum sequenti viiu:secudo duo et fie deinceps: donec ad ultimu tuora annordprouebaris:qui numera tibi quesitu indicabit. st oc tame obseruato αν numerumlitui querendi in ordine numerora dicte colaim te non transgredia ris:sed ab ipso ad caput colunule vel seriei semper reuertaris.Crclus igitur inditionis annos quindenos:lunaris vo.I'.postulatsolaris.28.aclidem uniuersos memorate colunule numeros sibi vendicat. Ex directo deinde croi lunaris seu aurei numeri modo dicto inuenitiversus dextram inuenies numeru clauis festorum mobsitu.similiter ex directo numeri cycli solaris in ultima columnulara litteram dominicalem anni tui curretis venaberis: Unicam quidem in anno coirbinas vo si bisextilis idem fueriticiuaru prior ustu ad...hanmariti: posterior fio reliq parti anni accomodabit. Quo aut pacto sedes sest mobilin P claue m5 dicto inueta in letalendario cognoscere valeas: in calce sequetis rhleumatis pulebre edocebere.ries pene in propatulo est:ideo no curo de calculo exemplari.
12쪽
CQuintum Probleuma. Iateruallu carni Privialestrat mobilia quolibet anno se facile dilagnosces.Animaduerte aure unumeruarans tui proposui per precedes
inuentu in mimo ordine tabule festo*mobilin .sub quo in sequentiordine: videlicet literaru dominicalia accipe littera dominicale annitui proximo occurentem. que erit index omniti per banc tabulam promisso*mam in versu qui ab ea littera dominicalidextorsum porriginareprimo videbis inter/vallum: id est tempus a natali Saluatoris nostri ad dominicst qua cantatur Et omibi. einde diem septuagesime:et cetera quecuci fronti tabule inscripta sunt. Sed interuallu duos pabet ordines.Quorii prior docet hebdomodas integrari posteriorasti concurretes: siqui in anno quopiam merint: id est dies septenario pauciores:qui septimanis integris adnumeraturiquos quidem accedere oportet quotiene natalis cruisti domini preter diem domiuiea agitur. Ita et interualis Ium carnispriuiale semper duorumnoru pars est: appellatione sumens a poste riori:quoniam eo finem babenaeuis concurrentes sint anni prioris: dies scilicet a natali ad dominica proximo sequenterquido natalis ipse alia is dominica die peragitur.Quamobrein rectes recipit in anno bisextili ecu duplex fit littera do, minitalis:bebdomodas quide integras per posteriore: cocurretes vo per priviqueri debere. Tlec temere iubetur sub aureo numero littera dominicale in suo. ordine accipi. nam fi aliquado littera dominicalis e directo aurei numeri appareat: ea no erit conmetues nucia festora mobilissi sed ad sequent ex timo descen/dendum est.Sic enim q8 patribus placuitmunt pasebalis celebritas cum brahraica coincidet obstinatione: mo pascbalis computus rite tracten CEst et alia ria inueniendi qui iam festa mobilia: quoru clauemn kalendario posite sunt auda ne modu.Quot sunt unitates inclaue festoru mobiliu comuni superitis per aurennumerum uentertot dies computa in halendario a loco clauis cuiuscum
festi mobilis.' ostremus enim dies vocatur terminus resti quesiti. Ipsum autefellum peragi solet dominica die que proximo succedit. Uei u in anno bisextili cautelis quibusdam opus est.Tunc enim non solii concurrentes:fecit eptuagelima ac quadragesima per priorem littera dominicale accipi deberis reliqua soomnia per posteriorem. Attamen suadragesima retrabenda erit per diem unufi iuxta pane cautelam ad pigesimaquarta diem struuars aut post eam perueneriti si per clauem libeat inuestigare memorata sesta et claui ipsi addenda est unitas quotiens in anno bisextili septuagesima aut quadragesima queritur: re, tracta item quadragesima per unum diem si in vigesimaquarta febrrua ij aut Post eam trulenta fuerit. Ac de bis satis.
i i olis motum seu locum verum ex epbemeride propria elicere. Annu . tuu currentem per doctri Πή secundi probleumatis cognitu quere per' 7 eandem fronte tabulere sub ipso nome mensis tui proposituac eiusdediem propositu in prima versus finistrar linea nota: Ex cuius directo in collinula mensi tuo subiecta angulus cois gradu seu punctu signiferi quesitum tibi offereta ui illius est signi e cuius character xime iuprapositus cocernis. monte lateat tamen brevera dumtaxat essedum reuolutio ulla annota pelorum vel posteriora transacta nonduruerit.Si aute reuolutio una Pel plures preteri
13쪽
visIennbae cautiti uia viare. o singulis enim an iam prioru reuolutionibus
unu gradu cu quadragenissenio minutis a motu tuo in tabula inuento minuas: in posteriorib' vo totidem eidem ad ijtias. Cuius retac laboris euitandi gratia tabellam quandam equationis solis: ephemerides eiusdem proxime preceden/tem offendes.saul ingredere cum numero reuolutionu in prima versus Mustra eiusdem linea descendendo: ex cuius opposito in area tabelle numerus graduuminutomac secundorumodo dicto subtrabendus vel motui tuo addendus ocicurret. Et qb tali additione constaueris: vel post subtractione residuaueris: verum solis in signifero locum tibi indicabit. Clooru exempla animaduertere
libeanet primo in annis prioribus.Volo amio onLIo To.diciis. marii, Peru locusolis indagare.Subtrabo igitur.I47o.a numero annoru radicis: que ex primo probleumate didici esse. Io pr. et relinquutur inibi duo: distantia videlicet arminaei propositiab illo radicis:quearios quattuor no exceditiquare certior fio unaim reuolutionem transiuiiscilla anc ergo distantia minuo ex annis quattu una scilicet reuolutione solisa remanent duo:aimu meu currente secundit a radicetabule esse denotarites. louite igitur inuenio in fronte tabule secude solis:in ordine numerora a radice tabularii exordientia. et sub ipso nomen mariss conspicio. sub quo descelidovsssi ad diem eiusdem. I .ex directo cuius in eoru angulo coioffendo δέ. m. i. r. s. arietis. a quib'su rabo g. o iij. I. a. .e directo prime reuolutionis in tabella equationis solis inueta : ob reuolutione unam transacta naret relinquutur m Ibi g. q. m.o. i. q. arietis morime supra apparentis. Dico igitur solem eo tempore duri cinsignifero locupoIndere. CEvemptu irem aliud armarum insoruaccipemnno a salutistro. Icl48.volo idem tenrare. Nost subtractis nem igitur annotat meoru ab illis radicis relinquitur inibi distantia.24. quam . Diuido per quattuor et resultant innumero quotiente sex. que denotant miliis e ireuolutiones vltra prima transactas.Idem ex tabula manuali experireri siceitaritate calculi gauderem. Et quia post dicta ollusionem ni bit superest: in tabula igitur quarta solis prope Is.diem marit, inuenio g. . m. 1.2.1'.arie. is.a quib'demos. o. m. I a. a. 22.Prope septima reuὀlutione in Iabella equa uotiis solio acce/pa .et solem eo tyeg. q.m. a. i. arietis peragrante.CSed diuertas
mus ad miraros e deplares in annis posteticuibriciolo ergo anno cbristi.Io Ddie.Is.marti, veru locum solis experiri. In fronte tabule solis tertie in ordine ann a salutifero exordiet iu iuenio fim doctrinaet sebianim meu currere.I47s. sub d in collina cuia marti suprascribit descedo Psm ex aduerso. i ς. diei rein eo angulo colossedo g. 3. m. 47. r.3s.arieris.qb est quesitu. CAliud item exempluseuolutionibus aliqQ. ibus ait nocii pollertorii peractis: utputa in anno a saluum .Isisneodem meust et die. ex primo probleumate accepi annum radicis esse I r.et solem reuolutione unam in quattuor annis complere. Subtrabo ergo Iqγ . r. I 6ys, z relinquatur mi l. 23.que diuido per qttuor armos scilicet viii reuolutionis solis:et innumero quotiere resultant quinq3rtot reuolutiones trast uisse indicantes: numerus. residuus scilicet. .annum meum currentem mibi ostendit. Curem imi emo in stonte eiusdem tabule solis tertie: in ordine tamen supremo annos a radice tabule incipientes coplectente:et cu mense et die pariter ut supra ago:rursus in eunde solis motum angulo cos inuenio. i addo.m. 8.χ.so.
quem tabula equationis soli se directo quin te reues utiois inueniriet colligo Pa in Ib. 2. arietis: noIum scilicet solis quesitum.
14쪽
t mus luminaria ecplanetata diurnos ex ingulor uepbemeridibuari facile dignoscere. 4 larestiis probleuma ceu oibus propemodu errati.
N e cismemo eorunde centris et argumentis suffecturii: bunc locu baud HEL inique sibi exposcit. quippe cp eo neglecto motus planetarii ad singuolos dies mensis intercalatos:vel portio motus cuiusuis uni bore debita ex singulorum tabulis dinumerari nequeant. Qua de re tabulam quanda proportionueidem inseruiente: tabule inamaalic cy oibus cois sit inserta comperies. que tali illustratur titulo Tabula tabularii ad omnes calculationes proportionu inser utens. Rem igitur aggressurus: si ies mensius iliguli in tabulis apparuerint:vt in luminariu et veneris ae in non ullis alus motuit tabulis: disserentia motuuDuoru dieru immediate sese subsequentiu vel conscriptoru erit motus illius platroru et argumetoru eorudem tae reliquoru planetarii tabulis dies collecti notati pro tarditate motuu finguloru existant:saltu illu ob dies intercalatos siue in tabulis non apparentes interstitia appellabimus. ob insaturno Decem. mioue vooeto in marte tandem quinciri in mercurio quattuor dierit utplurimit concer nitur. Ierutamen alia via in mercurio id haberi potest de qua inperius dicetur. Scrutaturus ergo motu diurnu cuiustiis triti superiorii in die non apparente in tabulis: Scribe prius interstitiit illud dieru. deinde accipe duos motus diebus bule vicinioribrin tabula salte expressis adiacetes:quoru alter ipsu3 precedat:reliquus vo eundem sequatur.subtractoc3 minore a maioritiresiduit quere in tabula proportionii supra memorata in colunula interstitio tuo in fronte tabule annotato subiecta.et ubi talem numeru vel eidem magis propinquu: no curando pre/cifione inueneris:edirecto illius finistra persus offendes motu tuit diurnu quesbium: in prima quidem linea si v mus diei tm: in secunda vo vel aliqua reliqua rum si duorii vel pluria forsan dieru motus desideras. Exemplare buius rei calcula fi petis:ad decimu probleuma oculos conuerte. Coctauu Probleuma.
lGaione boraria: siue motu planete vel lum laris cuiusuis .. na bora
etermiare. Etsi hec exigui mometi in ceteris ob tarditate mot' esse costa in luna in sepenuero necessaria futura ratus:pns ybleuma cibus coe negligetida minime putaui:quo unicui. quantu cun q, curioso satisfati saboni ergo planete vel luminaris cuiusuis portioliu borarie debitu meri laruae motu eius diurnu per precedens inuentu multiplica per duo et semis:et re fiduu erit portio borarie peragration planete vel luminaris quesita:denominatione tamen priori decrescente. Qua quide portione fi totiens addideris motui ad meridiem ex tabulis babitor quot fuerim bore ultra meridie elapse planeta progrediente:aut totiens eo retrogradiente ab eodem dempseris:locu illius verum ad bora propositam quesitum euestigio aucupaberis. Eicet tacilia sint bec: exemplo tamen breuiusculo in sequenti probleumate quietiorem te reddam.
έ cum lune verit tempore quouis ex epbe meride sua deprebendere. Daud dissimili computout insole ide experieris:Ii annu tuu currente una cum eiusdem tui propositi mense in fronte tabule lune in ordirae
15쪽
annorum debito iuxta doetrinam secunds probleumatis rhiem so in latere fi
nistro que flueris.Quod enim in angulo rei de signis gradibus et minutis apparet:eritque situ. ure crediderim domine esse ceruicisi: qui bee ocepta vix etio ad mediu transcursa celeritate ingenii sui no ante rapiet:si precedes probleumano ignorat. Si quis tamen in anno quouis priori vel posteriori scrupulus ob reuolutionu transactarunomia tradenda sorte torqueret: ordine tabularu prelibato: exemplari deinceps instructione penit' euelles. Aduerte igitur minuta equa. tionis columne cuiuslibet mensis in latere dextro adiacentia: quibus in stonte tabule equationis nota suprascribitur:pro fingulis quidem reuolutionibus an/noru prio*semel minueda:sii posterioribus vo toties mominio in tabula modo dicto inuento adiicienda. offendes preterea in calce tabule tres series numero rum.Quaru prima seu superior dies ere tu e proposite in annis prioribus addendos:inferior*o in posterioribus seu post radicem tabularii iuxta numeros reuolutionu medie seriei virisae inseruientes a motu dicto minuendos indicant. De inde.s. 6.g. 2.bis appositos eidem semper motui pro qualibet reuolutionem annis posterioribraddendos semelan prioribus 'ominu edos cocernes. Que fingula suis titulis illustrantur.CMeuolutione igitur aliqua anno* priorii elapsa
tale cape exemptu. Volo anno a virgineo partu. Iapo.die.I . marti, Peru lune locum scrutari. liber doctrina secudi annus meus curres seu introitualis erit et cuius tabulam ingredior. Et quia una tm reuolutio:ea vannop priop transiuit accipio in parua tabella dictaru trium serieru in calce annexa duos dies qui po natur supra primu numeria reuolutiones preteritas denotantiu: quos pro titulo rum exigentia addo diei. I martii:et consurgiat.17.e directo ergo. 17.dimnco
lumna marito subscripta reperto.s. U.δI4.m. 2.a quibus minuo.S. 6.g. r.et. m. ος. equationis prope motum illum inuenta: et relinquatur mibi.s.s.g. H. m. ID LYuare luna eo tempore gradu.II. m. IT. Pglnis dico occupare.CExempla item
in annis posteriorib'. Volo anno ebristi. Icio.die. Is.marti, hora secuda post meridiem idem explorare. Cum anno igitur. 1 7. labente per doctrin a secudi intro in tabuli debitam.Et quia similiter una tin reuolutio trafiuit:accipio duos dies in par Imabella primo numero* reuolutiones denotatui subscriptos: quos subὸ trabo Euet relinquatur mibi dies. r3.ex directo igitur diei. 13.martii in collina
eidem interuiente offendo.δ.4.g.D. m. 16.1Ex directo vo diei sequentis inuenio s. g. 26. m. q. borum differetia est. s.o.g.Ia.m. 38. tantu em mouet luna in illa die. Danc igitur differentia fiue motum diurnu duco in duo et semigret consurgit inde portio boraria minutoru66.et.3ς. secundo*.que motui Iune ex directo. I3. diei marty accepto. s.figius. 4.&H.m .r6. bis addo pro duabus boris post meri
lutiones preterivissent: dies secundo vel tertio numero reuolutiones denotanti suprapo fit os vel subscriptos iuxta titulo* ammonitione adderem tempori meo vel ab eodem subducere ad babendii olem cum quo motu modo dicto ex tabula mea elicerem. Cui motui s.6. g r.et minuta equationis eide in latere dextro adfliacentia totiens adderem:vel ab eodem pro titulox exigentia subtraderem:quot reuolutiones elapse forent. Γηlotandu tamen si si reuolution utuaru numerus ternariu excederet: debes pro quarta addere dies nouem in annis prioribus seu
16쪽
ante tabularii radicem .in posterioribus so totidem a tempore tuo propono minuas.gficin ceteris proportionabiliter te expedies. Cincimu inrobleuma o o Rium superio*: turrit videlicet martis et iovistinsup et mercuru moetus seu vera loca tempore quouis:necnon singuIop centra et argume. ta ex culuris eoru epbemeride vel tabula propria baurire. Via tere eadem bec in bis patefient: ubi nulla reuolutio tranfiuerit.Dabito ergo anno tuo currete. quere ipsum in reonte tabule debite: in ordine numeroni debitinprout in secundo probleumate didicisti. et mense3 una cum die tui propota in primo sinistri lateris ordine: dies finguloru mensiu ibidem adiacentiu iuxta utuloru expressione complectente: ex cuius diei aduerso in colunula anno tuo sub scripta inuenies in angulo coi gradus et msnuta signit proxime supra ipsos apparentis:motus videlic3 vel loci planete vel rei tue quesiti.m euolutione tame aliqua peracta:quan equationis cautela opus fit in singulis sic accipe.Saturno et marti pro qualibet reuolutione in annis posteriorib' elapsa .g.I.m. I adde. Centro etiam saturni.S.I. m. I 8. adde Sed ab argumento eiusde.g.I. N. H. in annis
coibus:in bisextilibus vo. g. r. m. q.deme.et boc post februariuusq; ad fine februarq anni sequentis. Centru aut martis scrutaturus: adde tritur propositi pro qua Iibet reuolutione transacta dies decem:c cu aggregato ingredere tabula: et anumero in ansulo coiiuxta monita butus inuento minue. m.14.Simili computo argumentu:additis tueere decem diebus:collectum tabule ingeredo: in angulo mi aucupaberis. a quo subtra degradus.' .m.clo.mor' demu iovis nulla equatione indiget sed post fingulas reuolutiones ad principiti tabularum redit. Excentro tam tam .si .deme.Hrgumento item in annis bisextilibus nulla equino ne opus est.in coibus vo reuolutione una annoru posterioru elapsa adde. m. q. matris tame reuolutionibus nullaequatione opus erit: quia nimi refert ad ba. henda latitudine iovis. Clua tame in mercurio cautela opus fit:motus eiusdeminuestigandi probleuma propria edocebit. Argumento tame eiusdem pro qualibet annoru posterio* reuolutione adde. g.28.m s Centruso eiusde ex epbemeride sua pari numeratione ut illud veneris computabis.sequens igitur Probleuma consule.Couerso prorsus modo: addedo videlicet que minuere; L minuendoque addere bactenus assuevisti: propofitu post reuolutiones annopprimu cosequi potes.Que pene singula ex tabula equationat quincuplanetarur exempli magis mutilitatis gratia tabule manuali inserta facillime iuxta tituloruexpres fione conoctes: que non omnes sed magis necessarios taliuequation unumeros complectitur:quo celerius ac facilius pluria reuolutionu numeri equationu babeatur. facilius tam eat. celerius fi iactaueris te posse proposita sine illis absoluerermo arbitrio parebo. CInotanda in in marte. φ talis modus ab aliquibus doctoribus bulus artis tenebatur post prima reuolutione. et illi qui equabili per tabulas illoru martem procedendo per multitudine annoru inueniebant errore sensibilem in equando vera locu martis. Et ad euitandu talem errore dabimus talem ordine.qui si observeturm uno reperies error sensibilis:*uis traseat multitudo reuolutionu. Et ad boesecim tabula:cui' titulus est Tabula equationis martis.ydeo ad babendam talem equatione pro reuolutionibus futuris: vide primo in quo signo est marari nota motu eius in quolibet die. tunc quere signuin quo est maro in tabula equationis martis in capite tabule:et in parte finistra ta
17쪽
bule reperies minuta motus martis de. 30.minutis ad inferius. et descende per tabulam in directo signi in quo repertus fuit mars: intrando cum linea motus minutoru martis in uno die.zubi iste due linee se intersecauerint in uetates numerum addendu motui martis pro qualibet reuolutione. allota Ῥsigna incipiunt in bac tabula equalidis martis a quindecimo gradu signa Pr terminatur in quindecimo gradu signi sequentis. Causa bilius est:quia aux martis est in quindecomo gradu leonis. quapropter incipi utur signa in ista tabula a leone: Ino ab ariete. Bresens probleuma sonat ac si singuli mensium dies in tabulis apparerem. 1erii cum dies collecti in copluribus tabulis ob tarditate motuit positi concera nutur: quo tandem pacto ad diem quempiam intercalatu: vel in tabulis no et, pressum motum quemcunm deprebendere possis ex septimo probleumate adfdisces.s,otus enim diurnus per eandem inuentus pro singulo die intercapedinis diei tui propositi et proxime bunc precedentis in tabula expressu semel motui prope bunc inuento planeta progrediente adiectust vel totiens eo retrocedere ab eode subtracre motu diei propoliti quefitii relinquet. CExemplaritanae bienumerati5e ide repetat. quo cauti quisci calcula sudelimare queat. lolo exempli gratia anno ebasti. I499.die. 1ς marti, veru loculaturni scrutari. Annii siemen currente scilicet. raq9. in stonte rabule iuxta doctrina antecedentili: et no men inarth in latere sinistro aduerto. Et quia diem.Is.eiusdem no inuenio ibide pressum: intro ergo cudie. Io.et inuenio ex directo eius in angulo coitis. 6. m. 28.tauri.similiter directo diei. D. offendo. g.7.m.38. eiusde signi. lnoru duorumotuit differentia subtrabendo minore a maiori est g. I. m.Io.quam inuenio in
tabula proportionuiti.γ. probleumate memorata: sub interstino. Io. dierit: quia tantu distant boru motuit dies in tabula saturni: et ex directo eius in prima finiis stre partis linea inuenio. m. . tantu enim mouetur saturnus in uno dieru illius interstitit.Sed quia volo motu saturni ad die. 1s. accipio ergo. i5.3ς.sub die quinto in stonte annotato ex directo differetie memorate coscripta: q addo motui diei Io. debito:quia planeta est directus.et colligo. g.Pin. 3.tauri: locum scilicet saturni quesitum. Ibaritere legem ceteris propositum assequare.
- n utereris motu seu locum veru tam in longitudine;in latitudine de/Ἀ-ὶ terminare. Cum volueris babere veru locu veneris:primo scias cp re M luolutio eius completur in octo armis: et pro tot equata reperies de die die. Cuius radix est anniis. I 473. ideo ab annis babitis subtrabe I4Tr.et cu residuo ingredere tabula anni propositi in capite cum mense: per Diustram ὐo cu diebus.et ubi iste due linee se intersecauerint indicabit tibi verum Ioeum veneris. Uilbost prima aute reuolutione sic operare.proiice ab annis ba/bitis.1qTr.et residuu diuide per octo.et numerus resultans quino potest diuidi per octo:denotabit tibi tabuli mi ingressus. Deinde vide quot reuolutioes pre/cesserunt: et cum illo numero reuolutionii ingredere tabula equationis veneris Doc babito vide quot dies etbore ac minuta sint in directo numeri reuolutionii. postea vide si predicta motu venerῖ in illis diebus et boris. Eodem modo vide motu solis in illismet diebus et boris. Deinde considera si motus solis est maior
motu veneris:vel eo contra. etsi sit maior subtrabe motu veneris a motu solis. et tale residua minue a loco veneris inuento in die pposito. et si verus morus vene
ris est maior motu solia in predictis dieb':subtrabe mota solis a venere. et tale re
18쪽
fili tu adde Ioeo veneris di di posito. Si aut ven' mersi retrogradatvide motu retrogradationis et mora solis millis diebus: et totu aggrega. et aggre tu minues loco veneris in die pro filo et tunc babebis verit locu veneris. CH lui modis minus tediosum ponam ad babendu verit locu veneris in reuolutionibus futu/ris. Sosidera reuolutiones transactas post radicem tabularii: et ingredere eum illis reuolutionib'quanda tabula secunda equationis veneris:et vide gradus et minuta ibi reperta in directo illaru reuolutionu. postea quere in tabula argumeti veneris in quot diebus consumit argumentu illos gradus et minuta:et tot dies augebis super diem propositu3. post vide verum motum solis in illis diebus ad/ditiare illud minue a loco veneris babito post additionem dierum. deinde adde pro quaisbet reuolutione transacta. m. i. ratinae babebis verum locum ve, neristabuis fit recta vel retrograda. CIRegula de latitudine veneris babeda.
CSciasymo centra ueneris:cii reuolutio coples in ultuor anis. Radix est an/nus. I 3.ideo'cu volueris centra eu tu babere:plice ab apnis babitis. I 2. et residuu diuides ut tuor.et numer ut no possit diuidi denotat tibi tabula ingressia ς. Deinde cosidera quot reuolutiones precesseriit. et pro qualibet reuolutisne mi nue.3o. La cetro:et remanebit centru equatu.lnostra equa argumentu veneris cuius reuolutio completur in octo annis.ideo ab annis babitis subtrabe. 147r.
et residuu diuide per octo. et cu numero qui non possit dividi ingredere in tabulam argumeti. deinde vide reuolutiones transactas.et pro qualibet reuolutione adde gradu vnu.m.37.L3αet tunc babebis veru argumentu.llIis babitis intra cum centro et argumento tabulam latitudinis veneris: sicut fit in aliis planetis. excepto or si centra umen eris in tabula in linea prima centrumgredere etiam in prima lutea argumenti. et si inuenisti centrum secunda linearintra cla argumento in secuda linea zet babebis Oeri latitudine veneris.e directo cuius in litteris paruis inter medium positis videbis si est meridionalis vel septetrionalis. Scito νbane latitudine veneris principaliter fecimus fini mentem vibolonaei in alma gesto etAlbategili et Rifragani et Averrois:et no fim ordinem tabule Iobanis delinerys: eo ς' inibi illa opinio primoru videtur vertor.Tame ad buc boc ego pluries aspeaado invenum est necesse addere centro signit. I.g. 6.CCanon equadi locu veneris per tabulas 3acumid est per almanacb perpetuufaciliter: a magistro Alfionso de Corduba li spalen. artium et medicine doctore edito ad instantia clarissimi viri Iobanis Eucitu Germanistin annis preteritis et futuris post octo primos annos in rabulis scriptus. -ICire auteti vis locu veru veneris in reuolutionib' aliis a prima posti Us radicem tabularii 3acuti: vide quotanni sunt a radice tabulam prela
si sunt miti' octo: cu numero eoru intra tabulas prefatas: que is in Arendo numeru annes in capite tabule. ut si sint sex persecti:et aliqui menses ultra:quere in septima tabula:et in prima linea tabule quere numeru dierum mensis N in fronte tabule nonae mensis.et ud in directo diei tui sub nomine men fis in uelleris: est verus motus veneris illa die ad meridiem.et boc in octo annis primis a radice tabulam.Si aut iam fuerint elapsi primi octo anni. operaberis sic: Vide numeru annoru tuo* elapso Σ:et diuide eos per octor et residim serua. deinde cum numero quotiente intra tabellaequarioim veneris. et q5 in Pirecto inueneris de diebus et horis:adde cudie tu e cossiderationis. z ubi numerus desi,
19쪽
nit in directo vide quid sit scripta de motu veneris. a quo sub trabe pro quolibet
die.s7. minuta gradus fidies tua est a martio ad septembri .aut. 6 I.miniata gradustsi merita septembri ad mari .et residuuerit locus verus veneris: O fi me, rit ante radice tabularuallos dies subtrabes a die tua: et in directo residui accipe locu veneris: cui addes gradus et minuta pro qualibet die ut dixi. et qb prouene rit erit verus locus veneris tua die. 1erbi gratia: volo scire locu veneris verum
prima die mariti anno salutis nostre. Is subtrabo. I 2.Pfectos a. IsoI. persesctis: et restant. 29.anni.quos diuido per octo. et est numerus quoties.3. et restant
quin m anni perfecti.cum numero quotiete scilicet.3.intro tabulam equationis veneris: et inuenio in directo de die et boris septe dies: duas boras. . minutabore.quos addo cu3 prima die marte:et desinit in directo.ῖ. diei.in directo cuius inuenio in se in tabula undecim gradus.18.minuta:seruo ea. inde quia est in martio multiplico septe dies per. s7.miuuta: et prouenuit fer gradus. 39.minu ta.que subtrabo ab. H. gradibus ς8.minutis preinuentis in directo octaue diei mart.:et restat verus locus veneris pri ita die martij in meridie. g. m.19.tauri,
metiri Ercuri j motu seu locu certa ex epbemeride sua temporequouis eliee j dctri tremnitu tui propositi seu currente iuxta doctrina secudi probleuma l ne tis in fronte tabule: et diem mensis tui propoMi in latere sinistro patetis. Erita in ordine diez primo tam in coibus E in bisextilibus annis accipies.et β angulus coisqsitu tibi offeret: si reuolutio ulla prio* prposterio*aimo*nondu transimit inuolutione aute vlla elapsa boc accipe preambulu. Si una tria traii P fiuerittin eodem rursus dieta ordine in anis coibusnia reliquovo bisexto currete, diem tue considerationis cape. Iboli binas deinde reuoIunones secudus utrisci ordo inseruiet. Triplicauspostremo reuolimonibus: primus in bisextilibus: secundus vo in annis coibus ingressui tabularii parebit. 4 Ibost quas m quarta ad
primu ac si nulla reuolutio preterivisset reuertere:in quinta vo otiti prima:m se xta tande ut in secunda:et sic deinceps pari via ingrediare:post quaternassemPreuolutiones elapsas ad preme norina reuerteildo. Scrutaturus stam propositu in reuolutione ulla preterita boc modo operare. otia planete in angulo comuni mota licto inuento: ipsum serua. Deinde quere motum eius in viro die pri tiqui si equalis fuerit medio inolui ipsius in uno die: scilicet. s. in .adde ino miseruato. m. . pro qualibet posterioritannoru reuolutione. Si autem motus . ille diurnus. sq. in .excesserit: pro fingulis octo minutis talis excelsus de me viui minutu ex illis.go. Econuerso si minor fuerit: totidem eisdem pro singulis octoi minutis illius desectus adde. Et qb post talem subtractione remanet: vel ex ad , ditiori e consurgit: adde motui pra seruato pro qualibet reuolutione annorum in poste norii semel planeta progrediente Si autem retrogradus fuerit:confidera eius retrogradatione in uno die. que si tuerit. s. m. adde motui tuo si pra seruato n. 48. Et si s. m.excedit: pro singulis octo ininutis talis excessus adde illis.4Sunia minuturet aggregatu adde dicto motui supra seruato pro qualibet reuolutione an norii posterio* semel:vel totiens ex eodem deme: si in annis prioribus operaris. Et qb ex tali a dditione cossaueris: vel post subtractione refidua ueris:erit motus mercuri, verus ad tempus tuu quesitus. Tonge tame facilius id efficies per tabella equationis mercuri y in calce epbe meridi eiusdem annexam: si motu
biiurna planete in superiori oarte illius tabelle planeta progrediente:vel inferio
20쪽
r1 eo retrocedente quesiveris: et minuta equationis propei uni imienta motui tuo laruato addideriaevel ab eodem modo dicto subduxeris. CSed cude motu diurno mentio facta sit:opereprectu duri norma qua motus mercurii diuersus ex tabula buius rei gratia Garata deprebenderetur subiungere. II abitis igit per
doctrina. Io. centro vero et argumeto mercuri j: ingredere dicta tabulatcentrum
fra fronteret argumentum altera collinularu laterali ii sinistra versus: vel mante ros eisdem Φvicinissimos: sit in laterib' tabule no exprimerent queredo.in e em coi angulo in area tabule tuentes motu cius diuersu3 in die tuoppositoque situm . siue directus planeta fuerit siue retrogradus.qb utissi facile ex nota retro ratam exemplo opus esse reor:luis verba compluscula videantur. CTert indecurru lProbleuma in i laru strarii vera loca tam in longitudine Q in latitudine tempones Am quouis tabulis deprebendere. In tabulastellaru suaru prime et se, cunde magnitudinis ad gradus octauembere magnitudo prius et nate Sta iurarac deinde signa et gradus ldgitudinis et latitudinis:partesq; latutudinales paruis litterulis expresse stelle cuiusq3 ibi de posite apparet. Est alia tabula stellarii fixaru insigniora iiiiitulata: que stellaru insignivis prime secude et tertie magnitudinis ad annuoni. Iu's. verificata*nomina prius ac deinde Ioca tam logitudinis in latitudinis:necnd declinationes ab equatore Ascensiones rectas:magnitudines ac iraturas astrologicis iudiciis plurimu conducentes ex primit. Sed bona butus interpretamenti partem tituli capitales absoluui. Ue rutam e si alio quoiast tempore verum cuiusuis earu locu petis: boc modo opera Iabest beris. in ollisolis verti ac centrii veneris ad idem tu e considerationis tempus per doctrina in predictis traditam scrutare. ac centrii verti veneris a motu solis
vero minuere relinquetur tibiatur solis.1Ex qua deme s. 2.g. H. m. S. Τ.23.z reis
duabis augem coem ad tempus tuu propositu. inari pacto augem coena ad tempus quo verificate sunt stelle in tabulis iis uete explorabis.Quibus babitis bala ab illa subtrabe:auge videlicet ad tempus tabula* inuenisi ab illa. D Drporis tui propositi: si tempus tuu illud tabularii sequitur. vel augem coem ti mporis ab illa tabularu sit tempus tuli illud tabularu precedit. Et qf altero boru modo* residua ueris:erit motus stellaru fibaru in tempore qbest inter tempus tuti propositum et illud ad qb veriti cate sunt stelle in tabula posite .lounc igitur motu adde Ioco longitudinis cuiuslibet stelle in tabula posite. si tempus tue verificationis sequitur illud stellaru . vel ex eodem minue si tempus tuu illud precedit. Et qbex additione coiisurgit: uelpost ademptione relinquitur: verum stelle locum scilongitudine ad tempus tuu propositu manifestabit. Eatitudines aut inuariatas prout in tabulis apparent accipere liceat. motus enim iste trepidationis nul Ium in latitudine errore sensibilem efficiet.Inullo bic exemplari calculo opus erit: si motus Plis et centri veneris normas bene didicisti.
gocio tabulas ab anno dii l. 14γ3. a primo die marti, exordiu sumetes atq3 in. 93.inis reuolutione una completes exaratas mu emes. curere igitur in altera earu annuinum currentem inordinennmeroru annos