장음표시 사용
31쪽
la vi ppedicissesta si minuendo non remans . a aliquid: tunc temporis non erat diuersitas latitudinis illius bore in illo climate et si minuendum fuerit plus scripto in o ac tabula nune nulli icripzum in tabula ab illo minuendoqd extra ta Dulam babes.etillud qs emanserit vocatur diuersitas aspectus septetrionalis. et boc Niuni sic tactum est init ita diuertitans latitudini sest principalissii ad scienda si eclypsabiturin .etamen quo ad diuersit Mem longitudinis inalus
climatibus debe notare: p si illis polus fuerit magis eleuatus: tutic minue adiuersitate logi tuo in1 nu in in ut et ab equatione temporis duo minuta borarii. Attamen si fuer tr. .inor eleuatio poli: tunc oportet addere eode ordine. ιEt bocus dico in diuersitate logitudinis intellige in boris prope mane vel prope sero. Tamen prope meridiem non oportet addere nec minuere ex diuersitate longitudinis. sed oportet semper operari in diuersitate latitudinis ut supra dictum est in quacum bora diei. quia ossi in diuersitate longitudinis esset error aliquoru inlamatorum ibor erille error erit insensibilis.attamen in latitudine multum perciperetur. Et sic imponitur finis eclypsibus solaribus. H
Clypsim tune in anno vel mense quouis futura predicere. Scito pri. ino doram vere oppositionis.et si evenerit in nocte aut prope noctem: unc babito argumento latitudinis:prout dictum est in capitulo ecly psis solis: nifi*babuistrillud argumentu per tabulam dicta linculus titulus est Tabula distantie istis a capite draconis. tunc buic argumento oportet adderem signa. et iii Proueniet tibi argumentu latitudinis lune. Deinde vide virum boc argumentu eueniat intra terminos eclypsis lune. qui sunt a tanis.
lune in illa oppossitione. Quo tacto cum boc argumento latitudinis lune intra tabulam eclypsis cum fignis per superiora et et cum gradib' et minutis per latus. et ubi iste due linee se intersecauerint: accipe digitos scilicetpartes et minuta di suoru eclyp.in linea vo sequenti reperies boras et minuta borarii dimidie durationis ecirpsis. et in linea sequenti ponuntur minuta dimidie tenebre. et bee duo tempora te et Kebum finem principiussi totius eclypfis: at: principiu et finem totius obscuraticinis.et boc quado e lypsatur plus Q est corpus lune.quia tunc Pacitur obscuratio .stainue ergo boras et minuta dimidie durationis ab boris vere
opponis:et babebis pricipiu eclypsis.et siiliter minue minuta dimidie tenebre abboris oppositionis: et babebis inuicipi utor obscuratiotis.et uiter addendo mi/nuta dimidie durationis boris oppossitionis babebis finem ectypis. et in adden do minuta dimidie tenebre doris oppositionis babebis finem obscurationis. et sm boc bora vere oppostionis est mediii totius ectypfisrparum plus aut inflari Et si eclypsabir minus Φ.H.digiti: et volueris scire quantu eclypses ex toto cor pore diametri lune: intra cum bis digitis tabulam:cuius titulus est artes eclypsis tum manu:sub titulo Tabula lune.et sub titulo reperies quantu Mypsatur superficies lune. Et si volueris scire que pars eclypsias priusninspice sit argumetum latitudinis est septentrionale. qb est aio .in signis usae ad s.6.quia tuc ecly plabis pro pars meridionalis .et si argumentu fuerit meridionale: qs est a signis 6. usq; ad. Ir. tunc prius eclypsabitur pars septentrionalis. Itaque semper erit in parte opposita.Item pars inspicies oriente eclypsa bis prius vi inspicies occidetem. et similiter prius illuminabitur paruorientalibi occidentalis.
32쪽
ntroitus solis in quodlibet istic umecno reuolutionu mundi Iaanuitatum: edificiorinceterorum quor uel net reuoliabiliu tempus certum per tabulas ad boc factas desiiure. bes primo scire:* probuiusmodi ingressu solis ponatur quattuor folia.in ea Dite cuiuilibet eam po, nutur signa incipientes ab ariete fim ordinem lignorit .sub signis enim ponuturnienses incipientes a martio fim ordine mensiu.oeinde ponutur dies bine et minuta separatim.in parte so finistra pontitur anni reuolution fi ab uno incipien/tes usina d. 36. Cum ergo volueris scire introitu solis in quodlibet signoru: ab annis babitis subtrabe. 147 .et cum rest duo ingredere in tabulas.e directo io inuenies dies et boras e minuta denotates ingressum solis iii signo ponzo sub tali mense. Mota in transactis r36. annis post radicem tabularii quibus deserui ut de tabule redibis ad principiu imbularu et opaberis ut pdictu est: nisi cr indigeo equationescilicet minuendi pro qualibet reuoliuione futura die viail vigintimminuta.Item nota v in istis tabulis non est necessaria equatio dieru : suoniam sunt dies iam equati. sed in omnitius ath stabulis necessaria est equatio. Rem nota ν per istas tabulas scitur reuolutio annoru mundi que est quando ingredis sol caput arietis et cancri et libre et capricorni Cyte per istas tabulas sciuntur reuolutioneota natiuitat oim reuolubiliu:hoc modo. Subtrahe ab amiisdni
I .et. Ioo. quoties potueris.et cum residuis ingredere tabula in anno tu eden
minationis in mense proposito in quo fuit nativitas liue principium rei reuolu/bilis.e vide quot dies et bore et minuta ibi sunt scripta. Deinde iteruintra annii euius reuolutione queris in inest yposito: et accipe dies et boras et mirVua ibi scripta .et tuc minorem numera subtrabe a maiori: et illud q5 manet est disseretia anni radicis et anni reuolutioni oua differentia serua. et fi numerus radicis maior fuerit anni reuolubilis:tunc ilium differentiam minue a tempore natiuitatis vel rei reuolubilis prius seruato:et remanebit tibi tempus reuolutionis.1et si numerus prius acceptus fuerit minor secudarie accepto:tuc preseruald differentia adde tempori natiuitatis vel rei reuolubilis:et manebit.tibi tempus reuolutio. nis.et boc totum intelligitur numerando annosa martio. DUicesimvsecundu librobleuma m id L nitia duodecim domorueeli per labia Ias ad hoc factas determinare. Tabula buic negocio dicata in tabula manuali uiuentes. In qua po nuntur duodecim tabelle deseruientes duodecim mensibus: quelibet solum pro unico mense. In capite cuiuslibet illaru nonae mensis ami/gna inest a martio incipietes ret fim ordinem mensiu procedetis. Et in qualibet illaru in parte sinistra sunt primo tres linee. brima em linea deseruit dieb' mensium .secuda linea deseruit horis ieru. tertia seo minutis borarii. Deinde ponu/tur sita linee: et in qualibet linea cbaracter deseruiens unico signo: sic Τ prima linea deseruit prime donauesecuda vo linea tecude domuitet tertia tertie domui deseruit. et sic de alijs tribus domibus procedendo isto ordine.et per dunc modum predictu componiatur omnes tabule deservientes ast denti. Cum ergo volve, ris scire ascendes: debes considerare si fit meridies vel ne.et si sit meridies ut ne intra cum mense proposito in capite tabulet et cli diebus in parte sinistra. et illud
qb e directo illius diei in prima linea reperieris:erit prima dona'. et qb in secundalinea: secunda dosnus. et sic de alijs quattuor domibus.sed de alijs sex donii
33쪽
husoppomis fac per grassus oppositos.mam dom septima est opposita primere octaua opposita secunde:et nona oppofita tertie: et decima oppofita quarte retvindecima opposita gnteret duodecima opposita sexie.Si No vis equare domos postmeridiem: eo fidera quot boras vis postmeridiem. et illas adde doris et mi nutis inuentis in directo diei propofituet aggregatum quere in prima et secuta lineis denotantibus boras et minuta .et boc non attendendo ad titulu mensiu ta/bularu:sed procedendo per tabulas.et ubi fuerit repertus talis numerus:m di recto illius quere ascendens et equatione domoravi prius. Siso tempus quesitum fuerit ante meridieimsubtrabe boras quas babes ab boris et minutis inuentis in directo diei proposit et residua querem tabulis ascendetis sicut medium' CEt ut beeola manifestius appareatuin e plostelli' accipies.Volo scire asce dens in quindecima die decebris ad meridie: et per coseques volo babere duo decim domos equatas.me quero in titulo tabulam ascedetis nomemesis Asittis. decebris.et in parte sinistra ille' me iis quero die a positu. s. quindecima die decobris.et in directo it Iius diei inuenio ν est ascendes in meridie sextus gradus arietis.et sesa domus septim 'gradus tauri.et tertia doni' s tus gradus germnoxa quarta doni' tertius gradus cancri.etquita dom' primus gradus leonis.et sexta domus tertius gradus virginis. CSi ergo volueris scire ascendes in quindecima die decebris quattuor boris verbi gratia post meridie: adde predictas boras illis borisinuentia in directo illi' diei: et totu aggregatu erit bor. 22. m. q9.quas horas et minuta quere in tabellis menstu sequentiu:quas inuenies in directo.ro. diei sebruar et erit ascendes grad'. 26.geminou.etscta domus gradus. Ip. can/er et fic de alus domi .CSed si vis ea de die.1. I die decebris scire ascenden
duab'boris ante meridie. subtrabe duas boras ab boris inuetis in directo illi' dilauet eu residuo ingredere in tabellis precedetib' sicut prediximus. Canotavsi in addendo boras quas babes vltra meridiecit boris positis in directo Pp fiti diei fuerint plus Φ. 4.subtrabe ab illis.rq.et cu residuo ingredere in tabellis sicut prius Cytem nota secundo:* transactis. 13Σanius post radicem tabularum debes addere vim diem diei proposito.videlicet si fuerit dies propositus
Dii mbolomeus in suo cinloquio verbo.si. Eocvs lune in natiuitate est ipse gradus ascendens in circulo bora casus spermatis in matricem .et locus lune bora casus spermatis est gradus ascendens bora natiuitatis. ideo per boram natiuitatis potest sciri bora conceptionis: et eo contra. Et ad boc sciendu inuentes tres tabulas: quaru titulus est Tabula more in tantis in utero matris.et ad ingressum in bis tabulis equa primo ascen . denset duodecim domos bora natiuitatis opinata.quo lucis verus locus lune ad illud ips calculet qui sistrina terra fuerit: distantia tune ab angulo occiden, tis numerest aut fi sub terra locus lune inuentus sit: distatis lune ab angulo orte iis per figna et gradus numeretur. que tunc dilidua in tabula more sub titulo Uistantia tune queratur.qua inuenta tempus more inlantis. in utero materno sub titulo Tps more occidetalis: si supra terra.aut ips more orietatis si sub terra luna fit quera Let in directo inuenies ips more infantis in utero matris per bebdomadas dies boras ac minuta. It is dabitis ad illi bora equa lunam.et gradus lunem illa bara est verus gradus ascendens bora nativitatis. sinis.
34쪽
abularii mimi mobilis seu directionu exectitionesi putatorie siue canones feliciter inchoant.
Eclinatione planete vel stelle locu babentis cognitu p tabu/las dimetiri. Stella semper intellige ultra octo gradus ab stinere solari baud quaqui euagante. Signum stelle proposite
quere in stote tabulet et sub eodem in prima tabule linea Madum eiusdem: culus directo in columnula cui cista vel .o. suprascribitur si stella latitudine caruerit.vel in columnula graduisue latitudinis in fronte tabule sue partis titulo illu/strate subiecta:fi ab eclyptica in alterutra earte euagas: gra eas et minuta declinationis qsite offendes Septetrionarie ude fi citra nota di iii, fionis cu signo boreali: vel ultra eam cum signo australi reperta fuerit. sis eridia/ne No si citra memorata nota cum signo austraIi: vel ultra eandem eum boreali intrando ipsam reperisti. motas diuisionis appello virgulas rubeas aree labia te prope fine insertas.Ueru quia nomino Iogitudo oel latitudo stelle aut utraq; in lateribus tabularu precise non exprimiti inpoteris tu gratia ceIerioris calculi cu numero graduuiiitroitu anu proci mo minori in tabula apparente ingredi r si minuta illa cu quib' ingredi deberes numerii trigenariu no attingui vel cuncino maiori si bunc excelserint: et nullii errorem sensibile pereare. Si in precisio te omnis delectat: duplici introitu operaberis boc pacto. Cum Iongitudine et lati. tudine proxime minoribus inuenias modo dicto anguiffc5em. quem confer adnumeru i mediate sequente superiore ut inferiore: prout ratio anginenti graduulateraltu siue logitudinis stelle postulat.et de differetia eoru accipe parte proporationale fini proportione minutora luvia gradus integros longitudinis existentui ad.6o.Qua serua cu nota additionis: si angulus cois minor fuerit numero sequete. vel diminutionis: si eunde excesserit. libari pacto conser eunde angulu coemadnumeruei collaterale sinistra vel dextrinprout pcessus gradu latitudinaliuexigit. et de eoru differetia finaciter accipe partem proportionaleg Ayroportione minutoru iuxta gradus integros latitudinis existentiu ad.6o.Quc iterum seruacum nota additionis fi angulus cois memoratus numero collaterali minor morit:vel stibtractionis fi maior eo extiterit.Quo facto bas duas partes proportionales coniuge: fi vel additionis vel subtractionis ambe notas babuerint.et collectu angulo coiadde: fi addende fuerintraut ab eo deme fi minuende extiterint. et qθex additione illa colligis: vel post subtractione rellia qui sedeclinatione stelle que/fitam numerabit. Si vo prope altera dictarii partiti proportionaliu additionis rprope vo alteram diminimonis nota inueniretur: et ipse equales fuerim. anguluco em intactui pro declinatione stelle quesita babeto. Si aut ineqliales ertiterint: differentia earu adde angulo coisi maior pars proportionalis addenda erauaut ex eode minue si minuenda fuerat. et qd colliget boc pacto vel relinques declinationem quesiti numerabit Aquiloniam rursus vel austrinse prout ex supradictis facile coiicies. dtingit aut non uiam angulu coem urnumeria sequente cui cole rendus est memorata diuisionis notam habere.tuncitam ambas simul iunge:etcu agsregato pro parte proportionali babenda agervi antedae cum disserentia
35쪽
eopamuevisti. fi ab angulo coi postremo subtractio fieri neqlleat subtrabe lusuiu ipsum coem ab ipsa parte proportionali: et relinquetur declinatio quesitaralterius tame denominationism erat angulus cois. JIbari tere lege propositum absoluestii vel longitudo ini vel latitudo in lateribus tabularii expressa no me rit.de differentia igitur anguli cois et immeri i mediate sequetis vel collatera lis proiit ratio expetit:aecipe modo supradicto partem proportionale.quc adde ausulo couvel ex eodem deme: iuxta doctrina supra babita:et habebis quesitum. Tametsi pro planetis et lis g. 8. latitudinis no egredietibus tabule be ptextestimex tabula in stellaru fixarabas precedeti non ullarii infigmoeti declinatio es et astasiones rectas elicere potes. Qilas post singulor: graduu logitudinaltu ea runde stellaru variatione ex tabulis IIoine monte regio vel aliis quibusvis renouabis ubi opus ruerit.CMeplari aut calculo rem facili' accipies. loabeat igitplaneta vel stellaquepid. g. I . m. IS. leonis:cug.4.m.N.latitudinis septetrionaliaecur) ab equatore declinatione cupio Rccepto ergo signo in fronte tabule sui septetrionalis: et sub ipo in prima versus finistra linea gradu eiusde duodecimo inuenio in columna numero latitudinali in stonte apparentis ubiecta numerii anguli cois.g.1r. m. q.cuius et numeri i mediate subsequentis differentia emissi. 17.de quibus accipio partem proportionalem sim proportione minutoru.Is.lon. gitudinis a d.bo. quarta scilicet partem:que est. m. q. r.In loec autem pars pro portionalis minuenda est: ν numerus subseques an tu coem minor eo fuerit. Differentia deinde anguli cois et numeri sibi finistrorsum collatera lis est.ms 8.euius pars proportionalis sim proportionem minutoru.ro. latitudinis a d. So.est m. I'. i. o.angulo coi addenda:quia numerus collateralis ipsum excessi. m. pta igitur parte proportionali longitudinis ex illa latitudinis manent m. I et . que aduigo angulo coi: et inuenio declinatione planete septetrionale. g. 2I.m. 19.i d. Reliquas aut varietates operationu tacite ex iam dictis ediscere potes.
CSecundum inrobleuma -- Scensionem rectam planete vel stelle cuiusuis facili er dinumerare. t Ex tabula media celi et bori3otis recti bmoi facile expleris: si stella tua
-l nundine penitus caruerit. Signu naq stellippo ita tenes in stote ratissimae dura ς gradu eiusdem in latere finistro accipi edo angulus cois in area tabule in uetus ascensione quesitam numerabit. Iblaneta aut vel stella tui propomi latitudine babente:per tabula celi mediationu ide efficiesraccipiendo signa in stoine tabule sue paras:qua titulus patefaciet: et in prima lateris Mustri tinea gradii eiusdem ex cuius directo sub gradu latitudinis in capite tabule expresso angulus cossascensione tibi quesitam inanitestabit: si planeta tuus vel stella Dgini boreale possis det. Si 3 o in aliquo lignoru australiu fuerit: eidem ascensioni
nunc inuente adde.S.ISo.et aggregatusi. 36o .g.no excedit: pro ascensione quest, ta babeto. ii ex dicta additione plus G. 36o. g. forte excreuertnt e tuc ita in abisiectis 36 o. gradibus residuuascensione quesita computabit. Si aute longitudoves latitudo tue stelle velut raci in laterib' tabularii precise no esset expressa: cui numeris utriusci proximo minoribus iuxta doctrina precedentis angulu coemin tabula timest ga. , .ua subtrabe a numero immediare ei subiecto accomoda.tis .36o.gradibus ii opus fuerit. et de differentia eoru accipe partem proportionalem fim proportione minutoz iuxta gradus longitudinis e Listentiu ad.6o. minmta.Qui parte proportionale strua cum nora addit olus.semper em bee adden
36쪽
da est in hoc negocio. oeinde confer angulum Gem ad numeru ei collateralem
dextru vel sinistrinuri procestiis latitudinis exigi ciet minore eoru dempto ex mapiori:de differentia accipe partem proportionale sirn proportionem minutota que sunt iuxta gradus integros latitudinis ad . bo. i. Qua partem proportionalem etiam serua cum nota additionis fi angulus cois minor merit numero collatera. Ie: vel diminutionis si eundem excesserit m fi dec etiam addenda st aeriinunge eas simul congerieci angulo coi adde. Si aute bec pars proportionalis vltimo in ueta minueda tuerit: subtra be minore a maiori:differetiassi earu adde angulo coi: vel ab eode deme prout nota prisyportionalis maioris admonetiet qb ex additioe cosurgitivel post subtractione relinquitias cestolae rectatqfita numerabit. raro ascefioib' ant rectis stellaru ultra. 8.g.ab eclyptica recedetiu babedis pce dens psule. Ora laris aut numeratio tar erit. Sit planeta vel stella cui' asce,
fione recti quero in g. n. m. Is.aqr0:culatitudine septentrionali .g. m.2o.yn tro ergo in tabulam celi mediationu cum signo in ston te tabule septentrionalis eidem inseruientiri r ex directo g. Iς. eiusdein iub.Lq. latitudinis inuenio in angulo cdi. g. 133. m. I9.cuius anguli cois et numeri inaediate subsequetis differen tia est. ni.ς' .de qua accipio partem proportionale fm proportione minutorii. In longitudinis a d. bo.que est. vi. Iq. 2.qς.addenda. simili modo conserendo angu/Ium coena ad numeru versus extram sibi collaterale addisco eouidisserentiam esse. ni. Inquoru pars proportionalis sm proportione minutorii N.latitudinis
ad .6o est. n. . a. 4o.nuntienda. empta Igitur bac ex illa : relinquuttir mihi. in . s. Τ.s.que addo angulo coi: et colligo. g. I 33. ln. 28. r. . quibus addo semicirculum
scilicetiss.18o. quia stella mea signia australe occupat z consurgunt g. 3I3.di.28. 24 ascenfio. recta stelie mee quesita. Isteliqua liaud difficiliora videbuntur:fibec bene addiscis. CTertium 3 obleuma Scensione obliqua vel descensione planete vel stelle cum suis:aearc cuiuscum vel puncti eclyptice dati dinumerare.Dabeas primo decli nationem et ascensione rectam puncti cuius ascensione obliqua cupis --per doctrinam antecedenti. quas serua. Deinde gradum eleuationis potaris tu e regionis in stonte tabule differentiarii ascenfionaliu coGdera.sub quo descede in colunula eidem subiecta quousq3 perduceris ad nn.Actu gradui declinationissupra seruate in prima linea versus finistra patenti corresponden tem seu oppofitum. lis enim numerus differentia ascensionu recte et oblique scrutade tibi patefaciet.loanc igit ascensionu differentiam adde dicte ascesionirect cistella i pie austrina declinate. vr ex eade deme fi asilonia buerit declinatione.ficent pssabis vel residua bis ascesione obliquatvrecouerso agedo descesionestelle vel pucti celiquefita in bon3ome proposito. si arcus cuiuspia eclpplice ascensione obliquam computare iuberis:puncti terminatis arcum propositum quere modo dicto ascensione obliqua: ea naζm est ascensio obliqua correspondes arcui eclyptice sposito: copuiada quid ea sectioe vernali si arcus eclypticedat' ab eadem sectione inmussumpserit.Si aut aliunde arcus.quispiam datus exori. returequere modo dicto ascenones obliquas principio et fini eius debitas:dem, ptam ascensione obliqua principii ex illa finis: accomodato integro circulo ubi opus fuerit:relinquetur tibi ascesso obliqua arcus propositi.Descensione demuarcus cuiusuis eclyptice numeraturus:adde arcui proposito semicirculu: si a se,ctione vernali sumpserit initiu.gaggregati arcus eclyptice ascensione ut suprae s
37쪽
metu e. Ex qua deme semicirculu:et relinquetur tibi descensioqi iesita ab ariete
copinfida Girpo arcus eclyptice datus aliunde sumpserit imisu:arcus eide ora, metraliter opposim quere ascen fione obliqud ut dictum est. que descensioni arc tus propositi equatur.Trcus aut diametraliter oppositos intellige:quoru principia inuicem et fines diametraliter oppomitur. rhemento tame agendu eue dia plici introitu ut a Diensique ultra gradus integros minuta declinationi:aut eleuationi potari: aut utrisque addeseriimprout in precedetanis didicisti. CI,rete/rea stimopere anima diuertedu licstabule be pro planetis timi ac stellis fixis vltra .3r.gradus ab equatore baud quaqua recedetibus c5i te videant. Quia tame non ulte stelle multo latius evagatur: ut in primo probleumate dictum est: consumi ni it supplere numeros tabulares buiusmodi stellis seu eoru dem decli nationibus metam prememora id transgredietibus in omni regione interuietes. Quoru series ab elevatione polari. 3o.graditu inmusumentes:m calce dis annectere ratio opific0 coegit. Quibus uti licebit quoties numeri columnulai u sub indice radicis modo supradicto cu gradibus declination uinuestigandi ob causam memorata defecerint.Inem ob uoc loca minoris latitudinis:quib' hoc minplementu non seruiridefraudari debenime tabulas bas imbecilliores vel man, coquispiam suspicetur. numeriiccirco eleuationi polari. 33 graduu subieciscapita supplementorum singulis regionibus bas preeuntibus prebebunt: si gradibus decuitationum is latere sinistro apparentium pro eleuationibus potari bus modoret numeris capitalibus eleuationes polares exprimentibus viceversa pro declinationibus utimur. CVerba compluscula videns: ercitatio aut sup/putatoria tam breuis Q facilis existit. Repetatur igitur stella primi probleuma,tiaeque babuit declinatione borealem.g. D. m. I9. cuius ascentionem rectam per doctrinam precedentis inuenio.g. I 36. m.I. r.3s. qua seruo. Volo modo ascensionem eiusdem obliquam computare in bori3ome supra quem polus septentrio natis eleuatur. g. 42. B.IS. In fronte ergo tabule differentiaria ascensionaliv. g. 42.eleuationis potaris: et in prima sinistri lateris linea .g. 21. declinatiois queror in angulo eorum coi inuenio.g.ro.m.I3.cuius anguli cois et numeri imediate subsequen 'differentia est. g. i. ni0. de qua accipio pat tem proportionalem smproportiolis minutoria. rq.gradibus integris declinationis adberentia ad .sio. que est. ni. I. 2.13.addenda. Similiter consero angulii coem ad numeru fibi collateralem eleuationi polari.43.graduusubiacente. et de differentia corurque est m.46.accipio partem proportionale sim proportionem minutoru. Inad.6o. et est m. Ir. 2.3o. minuenda ab angulo coi. Oempta igitur bac ex illa emanent. m.'. et .a3.que adiicio angulo coi:et colligo differentiam ascensionale.g. o.m. 22.r. 43. Qua demo ex ascensione recta supra seruataret relinquutur mibi g.II m. 42.2.1r.asensio scilicet obliqua stelle quesita. CExemptu item alvid perbreve cape. Dabeat stella quepiam declinationem borealem 36.gradiiciet ascensione rectamst. Ib4.m.4o. cuius ascensione obliquam regifie latitudinis. rs. graduu iubeor computare. Sed quia gradus declinationis in latere sinistro no inuenio: quero ibi dein.g. s. latitudinis regioni et g.3baeclinationis viceversia in ordine nu meroru capitalae eleuationes polares exprimentiv.et in angulo eoru cdi in area tabule offendo disteremia ascentionale. is. m.M8.Quam inuo ex ascensione recta stelle memorataret relinquitur m ibi ascefio e utae obliqua. g. Iaa. m.sa.q6 estppositu. Melius aut varietates opatimi ex iam nuc memoratis facile intelliges.
38쪽
-- Tt cum vel puctu eclyptice astentioni cuicum Pel defeefioni date eor respondente: ac punctum eclyptice cum quo stella queuis celum me in idiat. et item cu quo oritur aut occidit in bori3onte quocuq3 determinabis lire Ascensione reetam stelle Der secundii babitam:vel alis propositam quere in area tabule ascensionu rectarii:que et tabula med0 celi et borigontis re cti inscribitur. et ex directo eius in fronte quidem signu conspicies: in latere autefinistro gradus eiusdem:ascensioni recte proposite correspondens tibi offereturreum quo videlicet stella tua mediu celi attinget. si asceno proposita introeuti tibi in area tabule precise non occurrerinaccipe duas ascensiones rectas in tabula expressas. quaru altera quidem proximo minor extat ascensione proposita: at tera aut i mediate maior.et minore earu ec maiori dempta numeru reliquu appellabis diuisorem.eandem rursus minorem ei ascen fione recta proposita minue:et refidi tu ducin.6o. et productu per dictum diuisorem partire. resoluedo utrum inminuta si opus fuerit.et numerus resultas minuta tibi offeret addenda semper Numero gradu a eclyptice ex directo ascensionis recte minoris inuento. Udde igitur ea dicto numero graduviet aggregatu arcum eclyptice vel punctu ascen, fioni recte proposite correspodentem vel coascedentem quesit sea ut cum quo stella pposita celu mediat te docebit. Dari pere via ascesionib' obliquis quibustuis vel descetisionibus punctu eclyptice coascendente pel condescendente cogno sceres: si tabulas ascensionu obliquaru tueregioni inseruientes baberes.Quib' deficietib' boc mo opare. y ita ascesio e obliu p pcedes: vel a tapposita: qre ea in tabula asce fio mi rectaru memorata:ves numeru ei viciniore: fi pcise ibide no ap/paret. et ubi ei inueneris accipe gradu eclyptice eide in latere sinistro corrudente. cui' differetia astesionale p pcedes addisce: eique ascesioni date adde: si in me/dietate boreali tabule inueniturivel ex ea de minuessii in medietate austrina eam an ueneris. Ubedietate tabule boreale appello a principio arietis usque in fine vir/sinis:reliu 'o pars austrina nucupabis. 1 ceni alia ascesto emerget:cuius arcstecirptice ino dicto:ac eiusde rursus differetia ascesionale scrutare. Du aut differetie ascestonaret alteri' supra babite differetiar subtractione via Nahestera cognosces.qua adde asciuioni ultimo in tabula inuete:si differetia asce 'ria rius habita minor secuda fuerit .vel bane ex ea de minuersi prima secuda excesserit.gvbsaggregam illud vel residuu in tabula apparet:iuenies in latere finistro tabule punctu eclyptice quesitu vel pyinquu .Quere ergo eius p precedens ascensione obliqua. Q ii equalis fuerit asce oni lue propositenile ide gradus est que que. rebas.Si aut eandem excesseritivel ab eadem excedatimquere ascensione obliqua gradus proxime precedentis vel sequentis iuxta estimatione rationabilem donec ascetio obliqua proposite equalis tibi occurrat.Q ua babitaegradus ectrptice eide coascendens in latere finistro pari lege qua ille cum quo stella queuiaeelu mediat indagati tibi patefiet. Sed puctu eclyptice descensioni cuictam cor
respondentem indagaturustipsi descensioni date. g.ISo. accumula: et aggregatitano ascensioni oblique arcum siue puctu eclyptice cogrirente modo dicto ad, disce. a quo sex ligna coia deme. et residua bis arcu eclyptice vel punctu quesilu.s ec documeta cola sunt ascesionib' pel descetionib' stellaru quarunis ac arcuuab ariete incipietibraria si aliunde inciperet: iuemeda erili mo dicto duo puctae
39쪽
spa ascensio recta data g. 8o.in. 3I.quj qr pcise in Picta tabula ιio inuenio:acci, pio loco eius proxime imitorem: que est g. Sinni.Ira proxime maiore: que est g. SI.in.I .d sub racia minore exinaiorirnumerudifferetine earu scilicet g. I m.ς. co diuisio em.quem resoluo in minuta:et babeo.Q.6 banc rursus ascensione n rorem scilicet.g. 8o. m.Itam inuo ex ascensione recta data: que est. So. m.3S. Eremanentini. 23. pro numero diuidendo. que duco in.6o.et consurgat. I3 Sole cunda.que partior per diuisore supra babitu:resultant.. m.2I. addenda.2I .gradibus gemino . st unc ergo eclyptice punctum dico in spbera recta ascensioni vate eoascedererac cu eode stelli proposita mediii celi ptigere. CSed reliquo*oeptares supputat inculas aduerte.Sit stelle cuiuspia vel arcus dati obliqasce so g.37.ni.48 ciolo inuenire punctum eclyptice ei correspondentem:ac cum quo videlicet stella ipsa oritur in regi e ubi polus eleuatur g. . Quero igis dictam ascensionem:scilice g. 37. m.q8.in tabula ascensionu rectarum memorata Qua quia preci se no inuenio. accipio loco eius proxime minoremo cura do pre/elfioncique est g. 37.ui. 3 cui corresspondet gradus.1o.tauri.ll mus decimi fradus tauri differetia ascensionalis est g.Ism.3r.fere:quia in bis aro curo de precisone Qua differen ta ascensionu addo g.37. m.48.ascentioni scilicet stelle pro polite:et cossabo ascensione secuda g.s3.m.2o.qua quia iterum in tabula querendo non inuenio preciser accipio loco eius buic propinquiore:scilic3 g.M. in . o. cui correspondei g. rb.tauri.curus differetia ascentanalis est g.2O.in. 3I. ex qua demo differentia ascensionale decimi gradus tauri prius babitalaet residuu scili cet g.4. n. s.addo g.S3. m.clinascensionis ilicet ultimo in tabula accepte.g ag Megatum scilicet g.48. m. 3'. quero in tabula .sed cum non ita precise ibi appa reaeoco eius accipio.*u.m. i. cui correspondet g. I.geminor v. llauius igis ascefio obliqua ad latitudine.4ngraduufina doctrinam precederatis es .g. 37. minor scilicet ascensione stelle proposita.quero ergo ascensione secudi gradus geminorum:cuius ascensio obliqua est.g.37.m.48.que est equalis ascenfioni mee oblique proposite. ico ergo stellam meam in bori 3onte proposito cum secundo ge minorum gradu oriri. CAliud item exemplum bula subiugam. offertur nubi
siciarii. . Reiectisci inde sex lignis comunib' inuenio g.ia. geminorii ascentani oblate correspondentem. CQuintum Abrobleuma - i ocum diurnusolis vel a Iteri' stelle cuiuscum explorare. Quere p. differentiam ascensionalem solis vel stelle tue proposite qua adde.' o. Peril gradibus si declinatio solis vel stelleborealis fuerit:aut eande .so.
gradibus minuntii declinatione austrina habuerit.g sex dicta addi
40쪽
tione ercreueritrves postmbtractione stipermentiareum semidiurnil quem
numerabit.Que si ex.ISo.g. empseris:arcu senu etiarnsi residuabis.Quo duplato arcus nocturnus consurget. Sintuliter arcu semidiuri duplando arcum diurna aucupaberis.Quo* utrumum si per quindenos quide gradus partiario numerus boraru equalid ei resp5dentiu prosiliet. Iner duodenas aut particulaan secueris: quantitas bore inequalis vel teporalis emerget. CDabeat tacempli graua sol vel stella quepit declinatione boreale:et differentia ascensionalem st.1 om. .qua addo.'o.gradibus et colistabo.g.Ioo.uM.tantulas babetur arcus semidiurnus stelle proposite.Que deinceps minuo ex. 18o.gradibus: et remanet arfleus seminocturnus s. 79.m. s. Item duplabo arcum semidiurnu: et euenini g. 2oo. n.Io. Pro arcu diurno. uplabo item arcum seminocturnu:et colligo g.Is'. in .so. arcum scilicet iwcturtui. cinde arcum diurnu diuido per.Iς.et exeunt.Ε3. dore equales cum. 2r.minutis fere:accipiendo videlicet vice uniuscuiustu grasdus relicti post diuisione. m. 4.et pro lingulis.Iς.mnutis gradus unu minutum bore. Similiter si arcum bunc diurnuper. II.partior: eunt bor Ib. In .si .fere.
Uscendunt igis gradus.16. minuta.41.sere in una bora temporali vel inequali. mari lege in ceteris te expedses. Cooteris et alia via et quidem facilius arcum semidiurnusolis aerande longitudine dies vel noctis artificialis tabula qua litatis dieru tabule manuali inserta elicere:fi curiosior te calculus min delectatis Tllic enim signu et gradum solis in altero latem tabule: dextro videlicet vel sini ibo accipere directo tutus incolumnula numero potari tui loci in stonte tabule subiecta bore et minuta arcus semidiurni quesiti emersent: si signu solis septen, trionale merit:aut arcus seminocturni si meridionale.Si aut gradus solis in la/leribus tabuleno exprimereturr accipe duos iuxta eum viciniores. nam penes filum eius ad illos proportionabiliter confectando elicies propositum: medium quodamodo inter duas quantitates dieru:duobus illis vicinioribus gradibua correspondetes.st abita demu quavitate arcus semidiurni vel seminocturni: ex antedictis facile diei vel noctis integritate concludes.Ac tande per semidiurnutempus quo sol occidit: per seminocturnu tuo eiusdem quo oris facile exPieris. extum librobleuma. mitia duodecim domoru celironabiliter pstituere.Du-ia octo tabulas proprias 3acuti modo crassiori ad gradus iaegros tauule manuali annexas raperies.Quaru executio numeratoria ab eodem tradita in calce suoru canonu cupidis patefiet. Seddutiori via ac ronabili id exequedi doctrina tradidit Iobanes de monte regio. Que ut in ceteristita et hoc loco quam licet imitabim.Mem igis tetaturust quona pacto initia.I .domota celi in ol babitatione cuius latitudo. 6o.g.no excedit cognosceda sinu sic accipe. Dahito solis vero loco in meridie. 4re ascenone eius recta.cui adde gradus equatoris a meridie exortoaest y boras equales distasti e solis a meridie cognoscunt um/cuique videlicet bore g. I .et singur quaternis minutis bore g.I.tribuendo:et colliges ascesione recta medii celi. Ide haud difficili' dato ascedete in bor ore qcum efficeres. Cognita ens p. 3.ascensione obliu ascedetis:dempnset inde g. 'o.relimques ite ascensio recta medii celi. vn p. mediu celi scies. Cui' ascesioni recte fig.3o. adieceris:ascesio obliqua principit. Ir. m' consurget. Iouicite ascensioni obliq. II. m' adde g. 3o. et ascensio obliqua. I 2.dom' excrescet. Cui 1i.g.3o. rur
sus adieceris:asceis obliq asciatus emerser. vn g P.q.gradus ascedens ad lati