장음표시 사용
21쪽
denotantin.eque prope ipsum de signis gradi e minutis inuenerit scribe extra
Deinde fi meses habes: quere menso tuti perfectum tabella meri si vetet qb iuxta insum tueneris: subanius scriptis poncisimiliter qo propediem tuu propositumnquos forte ultra meses perfectos babueris: de signis gradibus et minutis inueneris: subalus loca:quodlibet sub suo genere.Quo laeto omnia simul colligeret aggregatu veru capitis motu quesitu numerabit si nauis . signi, fuerit.Si aut Esigna. Ir.excedit:subtrabe inde.s.I 2.quoties potueris: et residuit veru locu capitis tibi indicabit: fi per tabulam veri mos operatus es. Cuius punctu oppositu cauda possidet.Et boe intelligedu est dii reuolutio nulla ad buc preterivit. Erio qualibet navi reuolutione annorii posteriorii addendus est gradus unus et quindecim minuta. istari sere lege medios capitis et caude draconis motus ex tabur med0 motus copulabis enisi ν gradu vnu.a minuta pro qualibet reuolutionetrassiacta ex motu in taburinueto minuere debes. Ecouerso fiet in annis priorib'. Dabito demu motu capitis medio: ea exa '. fignis deme:et residuu capitis:z punctus oppost ' caude veros motus seu loca rursus patera ciet. Quaevssi igit barutabularu utaris: facillime ppositu nacisci potes. CExemplii boru accipe l.
facillima.Volo anno Pnt.1so3.die decimo aprilis vera capitis et caude draconis Ioca tuestigare. librope annu mea currente scilicet.3I.inuenio in tabula veri motus capiti draconis.s.o.F.I3.m .s8.que scribo extra.zPpe menst3 psectu scilicet mariminuenioA. H.g.18.m.22.m tabella mensivique subalys prius scriptis colloco.similiter prope dies. io . mens videlicet imperfecti in tabella motus capitiarn diebus offedo.g.Ir. g. 2'. m. 28.que pono sub alijs:quodlibet sub suo genere. Quo facto omnia simul colligo:et aggregatia est. s.14. g. II .m .Q8.a quo proiicio II. quotiens possum:et relinquutur mibi s.o.g.M. m. qS. Dico igitur caput ora.
intitudine vine per tabulas ad boe factas dimetiri: eiusq; velocitatem
et tarditate dignoscere. A vero motu lune per stptimu inueto subtra e veru capitis draconis motu ad idem tempus per precedes babitur vero motui tune mediii capitis motri adde: et virossi modo argumetum Iantuamis lune venaberis. Cum quo ingredere tabulam latitudinis Iunerquere do gradus mi argumen in prima lateris finistri linea descendedo: si signum stonte omia deris. vel in prima dextri lateras linea ascendendo:fi in calce tabule idem occurrerit .et in angulo coi latitudo lune quesita tibi offeretur Septetrionalis quidem ascendens:si argumentii latitudinis minus tribus signis fueriti plentrionalis vo descendens si a tribus ς' ad se e signa inuenitur.Si autem ar/gumentu latitudinissex signa coia excedes:citra tame noue signa babuerit:erit latitudo Eune meridionalis ascendens. a. .vo signis usq*m Iz. meridionalia descenderis. C ltrum alit sit cursu velox vel tarda tacite ex motu eius diurno ex antedictis babito coni,cies: Iriam si fuerit precise. g. r3. m.1 r.equalis cursu luna dicetur. Sed si maior fuerit velox:tarda vo si minor.et quato magis dictu motum equale excesseritnamo velocior:quato vo eo mirior fuerit: tamo tardior iudicabitur. fi forte gradibus tui argumenticu quibus tabuid ingredi iubens minutaquepiam ad bestrint: duplici introitu agenda est boc modo. Accipe duas latitudines:quarii una gradibus tui argum et risitegris: altera vo gradui illos sequeti correspondeam. de quarii differentia minore ex maiori dempta accipe parte pro,
22쪽
portionalem sm proportione min moru gradui integro mi argumeti adiacentiuad. bo.ducendo illa in differentia: z productum per. 6o. partiendo.et qd resultat
adde latitudini prius accepte si secunda maior fuerit: vel et eadem minue fise cunda minor ea fuerit.Et q6 ex additione colligitur: vel post subtractionem re Iinquiturilatitudinem tune quesitam dinumerabit. Eongior sim si exemplis hie immorar:quia nibit dissicultatis presens probleuma babet. Coecimusextu librobleuma
Atitudines planetarii trici superioru et mercurii ex tabulis ad boc OὸN UA. cus taciliter deprebendere: singulorum errantiu passiones et acciden
η-tia astroru iudicibus non minus utilia i necessaria. ignoscere. cer laevis itrum tui planete quere in ston te tabule latitudinis eius retar me tum in altera colunulaz lateris finistri signa et gradus eiusde exprimentlu. Ibercurius tamen unica colunula idem coplectitur. Sed signa centri sui locu prima riu in capite tabule tenet et senos semper sub se gradus secti di ordini seceterorum uo G in eode bos secu feretes. Dis g prelibatis presens obleuma coe erit quinci planetis.et angulus cois boc modo operanti tibi gradus et minuta tue Iaritudi/nis in area tabule ostendet Aquilonie quidem vel austrine:m x ta expressiora elotu Iorii in eapite cuiusu tabule positoru:aut in are arui indaracterialis loco tuelatitudinis vel paulo superius eminentiu .citru aut ascendens fit vel descendes planeta in partesue latitudinti: boc amodo facile coiicies .loabitanam latitudine modo dicto quesita serua eam seorsum. Deinde ad.1o dies post tempus illud D militer latitudine eius addisce.quibus adiutricem collatis: taciti e con cere po, res an latitudo augeatur vel decrescat. Si enim latitudo merit septentrionalis et aucta:est planeta tuus septentrionalis ascendens: si seo septentrionalis existes dicta latitudo decreuerinseptentrionalis descendens censebitur.Uersa demulege fi meridiana dicta latitudo existens augetur: descendenses vo minuitur:meridionalis ascendens idem planeta tuus iudicabitur. Dicit etia planeta quilibet ascendes vel descendens in circulosue augis.et maior vel minor vel equalis magnitudine lumine atq; cursu:sin eius ante vel retro ab ange sua omitia. Ioancaute distantia baud faciliusqj per subtractione veri motus plata ab au ge sua metieris. operepreciuigis fuerit docere putas quo pacto aux planete cuiusuis inveniri possit. Dabita igitur augecti perii .eidem adde pro saturno. s. P. g. 23.
q. .umi autem Peneris eundem cum auge solis locum possidet Subtrabe igitur veru tui playete motu ab auge eiusdem altero dictorii modoru inuenta: et residuu dis alitia eius ab auge riumerabit. loee aute nulla est planeta in summi tate sui ecentrici existente.quare tunc videtur minoris magnitudinis atq; Ismainino alibi viil videri potest: et minoris cursus respectu motus centri epicycli in circularentia sui ecentrici.Ab auge aute recedes: progrediend o crescit in magnitudine lumine ac cursu usq3 ad. 'o.F.precise tuc enim equalis ac propria magnitudine lumine atqrcursu apparet.gabbine in predictis crescit donec.g. ISo. attigerit.tunc enim erit maioris magnitudinis luminis atq; cursus o virm alibi existens videri possit. et 4.s.1 So.minuetur omnia predicta:dollec ad.g.rpb. per
23쪽
uenerit: ubi rursus equalis magiistudine lumine stemma emitur.et a.xr .m nuitur in predictis usq3 ad complementii circulit ubi ad pristinii statu augem attinges reuertiti rursus sc3 minor magnitudine lumineae cursu appares Q alibi usqui locorii uideri possiit. Solet in nonulli bec ex cetro planete eqto ppederet planeta deseedete in suo circulo ecetricosnuciat eo dii centra pse eqtu ab uno g. vsae in.f. b.meri a se e to signis ς' ad. ia. ascendente. Ex taburci 3 veri motua tingulo fi modo in precedentide velocitate et tarditate tune tradito tacite plane tam quempit directu vel retrogradii esse concludes. l ost Uec peculiare quod, dam planetis a sole accides indicatur:quado videlicet orientales occideralesue t. tres quide superiores saturnus iupiter et mars orientales dictatur idiu sol ab eis post c6iunctione recedes ad oppositione eoru procedit.qua peracta occi dentales appellantur donec item eis comis tur. Iouiuscemodi accidentia excuiusque eoru ad solem collatione facile boe pacto convcies. Dabitis veris ambora motib per subtractione minoris a maiori elongatione eo*cognosces.que si sex εμ signa non excedit:erit planeta orientalis:occidentalis vo si plus sex signis fuerit Venus autem et mercurius orientales ac matutini dicantur si elongatio dicta solis merit: occidentales vo ac vespertini si eorundem fuerit elongatio. autem fuerit eo* a sole: uel solis ab eis elongatio minor nouem gradibus:sub radiis solis combusti latent. Dari serme coniectura eos auctos Iumine predices: um videliceta uole recedunt: veI sol ab eis.Ubinutos 'o lumine cum accedunt ad stra Iem: pes sol ad eos. statur preterea aucti numero planete dum equatiosius me dium motu additur. minuti 'o quido ab eodem pro babedo vero loco planete minuitur.qb quidem boc modo coniectabis. Argumentu veruin planete tui per Io.addiscas. iod si minus fuerit sex fignis:auctu numero planeta tuli indicatuminutum et o numero fi sex signa excesserit.Ueloces postremo et aucti cursu tum Dicutur planete: cum linea Perimotus eoru velocius i linea medii motris aut pci successione signoru incedit. Tardi so et minuti cursu cum eadem tardi' vel contra fignora consequentia graditur.Dora ac compluriu accidentium noticia astro* iux Npuntiumreno dabitudo quepia eoΣ ad sol ciputa qn P eo* a sole distantiam in eiusdem almugea vel alio quovis filia respectu solis fortes aut debiles fuerint: ex dictis facillime baberi potest:que causa breuitatis ingenio opera, tis scrutanda relinquo. Sed ad rem unde digressi sumus redeuntes: quia numeri laterales in tabulis latitudinu per senos semper gradus crescinui tabula Roverificandiboram conitictionis et aspectuu numeri capitales per duodena misnuta:laterale suo relique medietate gradus descendendo augm tali conspictu tur. Et quia nonnuo gradus centri vel argumeti aut utrius*:seu numeri mi introituales in lateribus tabularum non exprimutur: poteris tu fi celeritate calculi gaudes cum numero Suicinissimo ibidem saltem expresso tabulas ingredit nec ullum errorem sensibilem incurrere vereare. Si tame precisione omne larte ad virgue satagis:bac via coi planetarii omniti latitudines nemo motii mercurii diuersum tu quolibet dierac tempus coniunctionis et aspectuu ex tabulis cuiusci ad doc factis examussim emetieris. Ingredere primo cia numeris graduu et mi nutorii utriusi proximo minorib' prout supra didicisti: et angula coem evira notato. Deinde confidera viri ustu numeri lateralis seu introitualis ad maiore immediate ipsum sequente differentias: vocabism eas distantias mimerorii latera,
24쪽
emediterior Euidelicet si numeri tui introstuales scededom latere finistro creverint:superiore leto si ascendendo augmentantur. Et de differentia horti duoruaccipies partem proportionale fim proportione graduu vel minutorii superabudantiu cum quibus ingredi no potuisti ad distaritiam numeroru lateraltu Dane enim elicies multiplicando numerum graduu vel minutoru stiperabundantiu per differentiam dictam: et productu diuidendo per distantiam memoratai Que pars proportionalis addenda quidem est angulo coi si numerus sequens ina toreo fuerit:minuenda aut si minor. Serua igitur eam seorsiam cum nota alditionis vel diminutionis: uti res ipsa postulat. Deinde pari formiter conferes angulum coem memoratu ad numeru ei collatera leversus dextram .et de differentia eoru accipies partem proportionalem sin proportione graduit vel minutoru supera/hundantiu ad distantia numerorii capitalisi Addendat item ut prius si numerus collateralis angulo coi maior merin minuendi 8o fi minor. Das stam duas partes proportionales coniuges: si vel ambe addende vel ambe minuende luerinta congeriem angulo rei adiicies fi addende fuerint: aut ab eo demas fi minuende extiterint. Collectus enim tuam erus aut relictus latitudine tibiquefitii manifi, stabit. Si 'o altera quide memorataru parriu proportionalin addenda meritraltera aut minueda: fuerintque ipse equales:angulus cois intactus pro latitudine ipsa quesita babebitur. Si aut inequales tanterfnt: differetia earu addetur an, gulo coi si maior pars proportionalis addenda erati aut minuetur ex eo fi maior minuenda luerat. Et q6 colligetur boc pacto vel relinquetur latitudinem tuam computabit. Contingit autem nonnunqj notam aber. vel Sem intercipere angulum coemret numeru immediate sequentem. Tune itam angulus cois iunge dus est numero sequeti et eum aggregato agendum est pro parte proportionali elicieda: ut iam supra cum differentia anguli cois numerim sequentis.Uerum spostremo no posset fieri subtractio ab angulo costfiat econtra: subtrabendo videlicet angula coem ab ipsa parte proportionalire relinquetur latitudo que taralterius tamen denotationis i erat angulus cois. CVolo exempli gratia latitudinem mercurii ab eclyptica dimetiri. IIIabeat igitur centruetus A. b. g. I. m. Iς. et argumentu.s. 8.st. I s. m. qs.Et quia neutru borii in lateribus tabule. Eatitudinis mercuru expressum inuenioniatro igitur cvsignis.6.g. I 8.cent Droxime minoribus in stonte tabule saltem expressis: et cu fignis.8. g.12' .argi lati proxime minoribus in latere sinistrore offendo in angulo c5LR3. m.34.cuum imediate sequetis ascedendo sic enim numeri laterales augmentant differenna est. m. De qua accipio partem propor nalem sm proportione. g.3. m. q*.argumeti su
perabudannii ad sex gradus distane boc pacto. Mesoluo illos tres gradus i minuta ducendo eos in.6o.et prouem ut m. I 8o. quibus addo reliqua s.minuta. et colligo. m. 2rseque multiplico per. m. .dicle differentieret consurgunt minuta Is7s. que diuido per.m46o.emergentia ex resolutione graduu.ε. distantie nu merox lateraltu argumenti et resultant. m. a. r. 23. tere.que est pars proportiona Iis quesitarminuenda quidem ab angulo coi quia maior erat numero sequente. Seruo nitur eam eum nota subtractionis. einde consero an tu coem ad numerusibi colla terat et quoru differentia est. in .s.de qua fimiliter accipio partem proportionale fim proportione minutorumperabundantiu ad distantid numeroru capita liv. que pars proportionalis est. di. r. r. a. r. minuenda ite ab angulo coi.
Eddo igitur ei partem proportionale supra seruata metet colligo. th. . i. .quibus
25쪽
.g. 3. m.34.anguli cois demptissi6 curado defeetidis: relinqvsitur mihi. g. 3. m. 2T.latitudo videlicet mercurii quesita .Qua titulus parius litterulis proxime supra possit' meridionalem esse manifestat. Reliqua tu ipse facile conlepiaberis. Coecimuseptimii Drobleuma es δ
l si iunctionis et oppositionis ceteroru* aspectu u luminarin diem et
' boram in quolibet mense anni cuiusuis ex diario tune prefigere.Con, iunctionis et oppositionis diebus in quolibet mense binis insertis vir gulis signati motus in areis tabularu lune correspondet. operatur' ergo intra tabula tune anno tuo deseruiente perdoctrina secudi: et motu luneraliter in collinula mensis tui propositi fignatu e tra scribe. Similiter in prima lateris finistri linea nota dierpe que bune inuenit hac eiusde diei mot' ambo* luminariu in uestiga. Quibus ad inuice collatis:fi eunde 3odiaci punctu possident tempus cola luctionis veru preci se venatus es. Si aut sex signis distiterintioppo sitionis is reperistiniec opus est ampli' labore.Sed si neutra bara dabitudinis eoru ad inuice precise iriuelleris:arcu distantie eorunde per subtractione incilio tune ab illo solis addiscas: que serua:re0ciendo in inde.s.6 .fi fieri quiuerit. Deinde quere motu lune in illo die per. γ.a quo motu solis diurnu: vr loco eius g. . nisi curiosior fueris subtrabe:re fiduum stiperationein voca. Quia quere in fronate tabule ad boc facietque Tabula ad verificandu dora coniuctionis et aspectuuinscribitur.similiter in prima lateris eiusdem finistri colunula arcu distantie su/pra seruatu quere. Et qd in angulo coi de boris et minutis inueneris seorsum serua.Quibus habitis tabula equatiotiis dierit tabule manuali insertam ingrede. reemesem tuu fit storate:et die in latere finistro queredo.et inuenies in angulo coiminuta boraru equationis dieru.que adde boris supra seruatis: et colliges bora et minutu equaturquib'comu.vel oppo.tua qsita post meridie illi' diei in tabu/lis inueti futura est in bori3ote Salama.et boc sim mente Alponsi regis. Sist ad aliaqueuis loca ide experieris:si loca luminari liquerendo calculu ad meridia. nu tuu iuxta doctrina primi probleumatis direxeris. Solet in in motu lune ex. periendo diuersitas per igua ob desectus vel excessus motivi diurnorii eiusde ad mediocrem in die contingere. A quibus plane portluculas illas propter di stantias me 'ianoru motui in tabulis accepto addendas vel ab eodem minue. eas absciride pnecelse est:vting.accepisti. Qua rein tametsi ampliori doctri na explicanda decreuerim:negligenda tamen potius 8 longa verborum serie prosequedaboc loco visu3 est:ne addere potius Q vo' tabularu presentiu adi mere difficultatem iure iudicenta quem ad ungue tamen curiose magis ιδ uti liter erigua quem rimari calculum strum elimare delectat: proportionabiliteride efficiet.Sed minus)urida missa fianimo te lateat preterea supra dicta verstatem tm babere:reuolutione ulla priora vel posterioru annoru nondum trans aeta.Si aute post reuolutione una vel plures idem tentare volueriaequere mois tum lune virgulis signatu in tabula debita prout si ima didicisti .et diei sibi in latere sinistro correspondenti adde numerii dierit in calce tabule numero reuolutionum tuaru transactarii subiectinin reuolutionibus annoru posteriorum.in prio ribus vo ab eodem minue numerudierum supra numerii reuolutionum transactarum in calce tabule positum:et perduceris ad diem certumnn quo conructio vel oppositio futura erit. Quo babito quere utriusq3 luminarisversi in eiusdem meridie loeum: et operare per omnia prout supra didicisti. Dari demu supputa
26쪽
tione potes reliquoru aspectu si luminarvi in Ddia eo tempug clicere: dista intra
paulo diligetius consideras. que si fuerit ouori preci se signoru: sextilis si ' cl trinufi triu denissi quartilis aspectus tempus inuenisti. Si aute nullii boru me cistinueneris: sed dicta distantia aliquibus gradibus metas dictoru excessiritet subtrabe ab ea dictaς tui aspect'iuestigadi merssiduo* videlicet signo* fi sextile: triti aut vel quattuor si reliquos aspectus cupis. et residuit dumodo. g IJ.no excedat arcum distantie voca. Cum quo et superatione per omnia operare modo sufpradicto:et inuenies tempus tui aspect' que situ CE replari aut calculo rem &γcilius accipies. Volo anno a salutifero.Iso7. in marito tempus conluctionis prescire. In tabula igitur quarta tune in colunula martio subiecta inuenio motum Iune virgulis modo dicto signatu edirecto. Io. dies Et quia reuolutio im una annoruposterioru tranfiuit: accipionum eru dieru in calcetabule primo numero reuolutione unam elapsam denotati subiectu: qui est.3.quem addo diebus.Io.
colligo dies.13.in meridie ergo.13. diei mariss inuenio motu solis. s. . g. r. m. 3. 2. 46. et motu lune.s.u.g. s. iij. 28. quem subtrabo a motu solis: et relinquitur mibi arcus distantie.g. r. m. 36.sere.quem seruo. Deinde inuenio motu lune in illo die. ἶ11. ni.sr. a quo subtrabo. use'. motu scilicet solis diurnu. et relinquitur mibi superatio g. io. iii .s3.qua querom fronte tabule ad verificandu bora con iunctionis raspectuu supra memorater et arcum distantie supra seruatum latere eiusdem sinistro. t inuenis duplici introitu iuxta doctrina precedetis in angulo coi boras.ς. in .sis. quibus addo. ni. 9.que prope dfem. i3.martii in tablita equa
tionis dieru inuenio. et colligo boras. 15.ς4.tot igitur boris et minutis post me ridiem .r3. diei maritu coniunctione futuri proiiucio:qs est propositu. Reliqua sacilia erunt: si primu probleuma: acque de motibus luminarra indagaidis tradita sunt paulo exactius pIecta memoriemaidaueris. Cyde alia via expiri poteris. CConluctionis et oppositionis tempus procedendo eo ordine quo processit po, bel predicere. J rimo scies O feci ad boc.3I. tabulas. de Tuietes. I.anius .et in capite cuiuslibet tabule inuenies titulli denotante annu ipsius tabule. et hoc in primis quinq; reuolutionibus.Item scito g1 radix tabularii coniunctionu et oppo filionu est annus.1478. incipiedo a martio. Et nota scriptu postv sub linea denotat pinctione:et positu desup fignificat oppositione. Sed in sectan reuolutioeest eo contra.et tertia est sicut prima.et quarta sicut secunda. et quinta ficut prima. et sic procedendo per bunc ordinem usque ad infinitii. Sed post prinid reuolutionem indiges equatioe:que talis est.JIbrimo vide in parte superiori tabule annos deseruieres reuolutionib' post quos inuentes quattuor modis spacio ludenota tem dies quos debes addere diebus contumaut oppo. Item si vis scire in qua die debdomade sit conru.aut oppo. inreuolutidib'futuris: nimiae a die bebdomade reperto in tabula pro qualibet reuolutione unum diem .ytem debes sciregi pro qualibet reuolutione debes minuere equatione minutop prope scripti totiens quoties reuolutiones precesserui .et tuebabebis luctione aut oppositione vera. Coecim uoctauu librobleuma ou
hiuctipiis et opponis reliquorumve aspectuu pse cuiusuis cu illibet
alio seu cu qlibet stellaru fixarsit ps invenire. Cosidera ips et die r pinquiore coniunctioni: vel quo estimas eoru conuictione fore prope: perestimatione rationabilem: sino poteris perpendere loca ipsorum mmeridie.Et quere vera loca eoru ad meridiem illius temporis.Et si tunc loca il
27쪽
orum planetarum conmeniunt in signis gradibus et misit et tunc eodem
tempore est vera coniunctio eoru . Si autem vera loca tuorum planetarum non eonueniat in signis et gradibus et minutis etc.tunc subtrabe motum minorem aniatori.et illud quod remanet terit longitudo. et est longitudo illius cuius motus erat maior. qua longitudine serua. einde inuenias motu cuiuslibet illoru pla netarum post rempus in quo primo equam in uno die san doctrinam septimi. Deinde confidera viru ambo planete sint directi: vel ambo retrogradi. vel on' fit directus:et alter retrogradus.Si ambo sint dire vel ambo retrogradi:tunc subtrabe motu diei planete tardioris a motu diei planete velocioris.et qb remanseritterit superatio:serua eam.Ictito facto reduc longit undine que est inter ipsos ad idem genus scilicet ad. in .uel. r.etc'. Reducetiam superatione ad geissimilis denominationis ad qb longitudine redurasti.ssi longitudine redux illia d. i. re. duc etiam superatione ad. Τ.et sic de alijs. Quo facto diuide Iongitudine persu perationem:si potes. et numerus quoties erunt dies. Et fi aliquid post diuisione remanseritanultiplica illud per.6o.et postea diuide per idem qo prius.et num e rus quotiens erunt minuta dieru. Et qfpost diuisionem remanserit:muItiplicaper. 6o.et postea diuide per idem qo prius.et numerus quotiens erunt secuda dierum .et sic procedes usinquo tibi placuerit.Quibus expeditis tempus qb inuenisti per diuitionem adde tempori ad qs quesiuisti vera loca illorum planetarum. et boc si tuc pillatio vera illa est ad bue futura:hoc est fi planeta tardior precedit velociore. Vel illud subtrabea tye ad quod vera loca planetarumquessuisti:ficoniunctio vera est preterita et id est si planeta velocior precedit tardiorem. Et tune quod post additionem vel subtractionem prouenerit: erit tempusconiunctionis vere. Et iste modus operandi est: cum ambo planete quorum coniun/ctione queris merint directi: uel quando ambo sunt retrogradi. In retrograda tione tamen intellige eum precedere qui minus babet in signis gradibus et mi nures etc. Si vo unus eoru fuerit directustet alter retrogradus:per alium modii oportebit te operari. Et illud sepe connngit et contingere potest in conluctioni hus veneris et mercuru cum quibuslibet aliis. Potest etiam contingere in con iunctionikta trium superiorum cum inferioribus: lic3 inter se non possint ν modo conici, Sirpropter boc quia quando sunt conluctuequaliter distant a sole. tunc etiam equaliter distant ab augibus epicycloru suorum:vel quasi equaliter. Cum igitur inueneris um directu: et alterum retrogradu: tunc quere motum directi in ono die:et etiam motum retrogradi in uno die post tempus equationis
cratibus babitis iunge illos duos motus simul .et per illud s prouenit e diuidelangitudine:ut prius dictum est. Et tune confidera si locus planete retroyadi fuerit minor loco planete direct quia fi fictiam preterivit illa coniuctio. tuc subtrahe tempus quod per diuisione inuenisti a tempore ad qb quesiuisti uera loca illorum planetarii.Si vero planeta retrogradus fuerit plus in gradib' et minu/nso directusnunc coniuctio adbuc est statura. Quare tempus quod exiuit per diuisione adde tepori ad quod quesiuisti vera loca illorum planetarii. et tune Upost additionem vel subtractionem prouenerit: erit tempus vere coniunctio nis. Si aute Polueris valde precisse scire tempus conluctionis vereroportet te an illud tempus quod nuc inuenisti: planetarum vera loca querere.et si inueneris eos in eodem loco. bene erit.fi vo nonnunc inuenias distantia eorum per subtractionem motus minoris a maiori.et scias motum cuiuslibet eoru in uno minuto
28쪽
ies veliti vira bora.sei ascissuperationfisi ambo sunt directitues ambo retrogradivel iunge motus eo* in uno minuto diei vel in una bora fila si unus eoru fuerit direct): et alter retrogradus et per illud qb prouenerit vel per superatione vel per motus simul adiunctos longitudine divide. et numerus quotiens erunt mi/nuta dieru. Et fialiquid remanserit:multiplica illud per. bo. et diuide per idem quod prius.et erunt. a.dierum .et ne conlaquenter.Idem est de boris si per motu planetaru in bora operaris.Sed si minuta dieru sorte et eo*fractiones baberes poteris ea in boras et borarum stactiones conuertere fi libet: partiendo videliecet ea per duo et semis. monuerso in duo cum dimidio boras earum stactiones duredo minuta diei c6stabis.Continetem quodlibet minutu diei.rq.minuta:Equodlibet secti dudiei. ra.secti dabore:et ficpnter. Quelibet aut bora duo miti
ea diei cti.3o secundis coplectis: et quodlibet minutu bore.Τ. r.3.3o.diri etc. Ut fababueris minuta diei.D.partire ea per duo et semis: et resultant bore.a.m .ag. Ecfiuerso boras. 4.m. 48. in duo et sienus ducedo minuta diei. rr.cdflabis.Adde
igitur tempus boc modo inuentum tempori prius inueto: si coniuctio ad buc est mira .uel subtrabe ab eodem fi coniuctio iam transiuitiet qbpost additione vel subtractione provenerit: erit tempus vere coniuctionis. Si aute oppositionio ceteroruue aspectu u planetam quorucunque tempus predicere libet. Quere longitudine eorudem seu ab inuicem distantia modo in precedeti circa finem de arcu distant se pro fimilibus luminariu aspectibus indagandis tradito. einde superatione motus unius super motu alterius in uno die:modo supradicto addisce. Quibus babitis pari numeratione ut supra acfi tempus conluctionis scrutatuerus fores propositum absolues. LTempus conluctionis cuiuslibet planete cum qualibet stellaru fixarum doe modo scrutaberis. Scias primo locu illius stellede qua volueris boc seire: per doctrina in tredecimo probleumate tradita. Oinde etiamstias verum locum planete ad tempus propinquu coniunctioni perestimationem. et videas distanti iboc est longitudine inter planetam et stellam. Vide etia cuius fuerit longitudo ipsa:an scilicet fuerit planete vel stelle fixe per modum pra dictu. inde stias motu plane re si est directus:vel retrogra dationis ipsius fi est retrogradu se in uno die: vel in uno minuto didi. vel in unabor a:per doctrina in precedentibus traditam. Illec cures de motu stella fixe in die etc.quia motus eius sensibilis non estin tam paruo tempore: nec operamurbic cum superatione propter stellaru lixarum motus paruitate. Deinde Iongitudinem diuide per bunc motum planete ut supra inuentu in die etc. m cp operari volueris. Et tempus q5 per banc diuisione prouenerit: odo dicto in conluctionibus planetaru addas ad tempus estimatum prius babitur si longitudo fuerit stelle fixe:et planeta directus. vel si longitudo fuerit planete:et ipse retrogradus. Si vero longitudo fuerit plane teret ipse directus: vel si fuerit stelle fixeret plane, ta retrogradus:tempus quod babitum est per diuifionem supra dicta subtrabaea tempore estimato.et qd post additionem vel subtractione prouenerinerit tempus quesitum: vel tempus sibi valde propinquu.quod ut babeas precisum:re tera pluries si oportet: donec veritas rei tibi occurrat. Γ ecim unonu Ibroblennaaclypsis solis tempus certum in anno quovis futuret ac eius quantitatem et duration em per tabulas ad hoc saetas determinare. O uia secimus eclypses pro. So.annis:attamen quia sapientes appetunt ha
29쪽
here eanones uniuersales perpem i arideo inibi placuit bost facere. Quanda igitur volueris prescire eclyp olis tam quo ad tempus Q quo ad quantita
lem: babeas pruno boram ct . arietionis.quia eclypsis solis non potest fieri nisi in tempore piuctionis. E de inspice fi coniuctio est diurna vel ne.qd scire po/teris per tabula diuers a is aspectus.quia si fuerit nocturnamon est amplius la horandari si tuerit diurnae dabita coniuctione scito argumetum latitudinis ad horam conia. sici'. lam supra in Pprio canone capitis rua.declaratu est Hiramen ut leuius babeat: fecimus quanaa tabuli ad boc propria: cuius titulus est Ta bula moti i iis a capite draconis.cuius tabule reuolutio copletur in. 6.annis. qmbis peractis redit ad principiu. verutam e pro qualibet reuolutione futura dedi et addere. g.3.m.32.In qua tabula intra cum anno mese diem proposito at cido' s.quib aggregatis idqoperuenerit est argumentu latitudinis verum.quosi gumento dabito inspice fi euenit interminis eclypfis solis:qui sunt a. s.f.I3.f. ad.6.S.et.6.g.Vel a II .aq.vRS ad. oa γ.quia tunc possibile est ut eclypsee
sol in aliquo bori3ome: cimio poli altitudo est ara g. vla3 ad .g8.q est principalior pars colonie.' si pruino euenerit extra istos terini nos:no erit eclypsis. Titii termini eclypsis in boc salamantino bori3ome: cuius poli eleuatio est.g. 4I.m.
fuerit extra bos terminos no erit eclypsis. et sic cuiuslibet bordoniis sunt termi ni proprij ciuibus Oibus babriis intra cu horis conluctionis tabular diuersitatis hoaspectus cu signo in quo est sol in superiori parte rabule:vel in insertori: ubi eum inuencris.Si vo intras per superiore:accipe boras descendentes et ille sunt bore ante meridie vel post et fi intras parte interiore:accipe boras ascendentesa cumram intraueris: ubi ille me linee se intersecauerit taccipe ibi scriptum, est bore et
minuta boraru.et vocatur equatio tempori deinde accipe minuta prope positaque sum. m. g. 2 Pocjuir. m. Illersitalis logituditus. Se uide accipe alia minutaque sunt prediens iuncta: et vocantur ni in uia diuersitatio latitud nis. quos tres
numeros serua .Quibus Oibus lactis primu militerv qui vocatur equatio temporis:ab boci uatuctionis minue.ut conluctio plus appropinquet ortui matutinon conluctis RSInt ante media celi.aut eunde adde si coniuctio fiterit post mediucelLet nic eueniet tibi tempus conluctionis medie eclypsis.Et nota * bic no m. Emitur mediu celi pro meridie.quia aliquando est ante meridiere aliquado post. excepto in tropico cancri et capricorni:quia tuc ide est meridies et mediu celi. Et ad sciendum in tabula diuersitatis aspectus ubi significatur mediu celi:est ubi inueneris in eqllatione teporis et iri diuersitate logitii. oloro olet ea deest bo ra predicta coniuctionis et medie eclypsis. et lianc non debes acciperem tabulanissit inminuta diuersitatis latitudinis.quibus omnibus factis minuta diuersita tis longitudinis prius seruata adde argumento latitudinis prius babito:ad vfidendu fi erat ecly sis in illa coniuctioe vel ne .etboc fi media eclypsis fuerit post veram coniuctione.aut illamet minuta diuersitatis longitudinis minue ab argumento latitudinis: si media eclypsis fuerit ante veram coniuctionea tunc proueniet tibi argumentulatitudinis equatit ad bora me die eclypsis. Quo facto itracu boc argumeto tabulalicuius titulus est Tabula latitudinis lunez sub titulo Eatitudo verarcum signis per partem superioremucu gradibus et minutis prece dentibus de medio in mediu gradu per latera tabulea extril vel sinistra situ
te docebunt ligna cu quibus secisti ingressium a ubi ille due linee se intersecaue γ
30쪽
do licut supra dicta .et inspice si illa latitudo est septentrionalis vel meridionalis ni * in capite tabule esti criptu. Et est regula uniuersalis: ν a.o. in signis v sci ad sex ligna argu .latim. est latitudo septemrionalis.et si fuerit ultra sex signa: la/titudo est meridionalis. IIam latitudinem sic acceptam si fuerit meridionali griunge minutis preseruatis: que vocatur minuta diuersitatis latitudinis: repertis in tabula diuersitatis aspectus:quia ambo stant meridionales.Silamesi latu udoluerit septentrionalis:subtrabe minorem a maior et residuu vocatur minuta la/titudinis visibilia.et cum residuo intra tabula eclypsis solaris per latus tabule.ete directo eoru invenies digitos et minuta digitora:qui mr abutitur ex diame ero solis diuiso in.12.digi et prope diuiso illo reperies medietate toti durationis eclypsis. QuL medietate si subtraxeris ab boris medie eclypsis: quaς supra ba hebamus: babebis principissi ecluptis.et si eam addideris supra mediam eclpsim habebis finem totius eclypsis fere.et si ista minuta latitudinis visibilia cu quibus intrasti bane tabulam fuerint ultra. 28.non intres banc tabula: quia noerit ecly/psis.et dato et sit unius aut duorii digitorumon est ratio id manifestandi. quia noperciperetur a vulgarib'.et similiter lic3 eclypsis fit magna: in die nubilosa fere non idebitur eclppsis. Et si volueris scire virum eclypsis sit septetrionalis vel meridionalis: scias si argumentu latitudinis est septentrionale:et minuta latitu, dinis ibi repta luerit plus Φ minuta accepta ex tabula diuersitatis aspectrique sunt minuta diuersitatis latitudinis: tunc eclypsis erit septetrionalis.et si no:erit meridionalis.1Tame si argumentu latitudinis merit meridionale: q5 est a signia sex usae ad.ar. signa:certa est ν eclypsis erit meridionalis.Stem nota * pars que primo eclypsatur est illa que inspicit occidentem.quia ex illa parte incipit luna
intrare sub solem.ergo pars orientalis posterius eclypsabitur.et eo ordine primo illuminabitur pars inspiciens occidente:deinde orientalenior in eclypsi lunari est eo contra. 2tem si volueris scire quantu obscurabitur ex corpore solis: intra quanda tabusa ad boc facta:cuius titulus est Diameter solis:cia digitis diame, tri corporis solaris eclypsati.et in directo reperies digitos totius corvoriς solis obscuratos.Cyte nota gi ad sciendii eclypses solis iii alos climatisi. est necesse scire diuersitatem aspectus.et non fecimus tabulil nisi tm pro salamanticari pro dorsontibus illi consormibus.in alusso climatibus oportet facere boc qd se. quitur.Scito eleuatione poli loci propositi: que scitur per tabulaς longitudinis e latitudinis ciuitatu.et si eleuatio poli loci ppositi fuerit ultra.MI. g.19. minutaque est eleuatio poli salamatini:pro quo facta est bec tabula:pro quolibet pradu et quidecim minutis sue maioritatis adde buic diuersitati latitudinis unuminutum.Tamen si eleuatio fuerit minor: minue eodem ordine.et id qo prouenerit: est diuersitas latitudinis pro tuo bori3onterposito. Inoc totum intelligit quado inueneris in directo bore cum qua tu intras diuersitate latitudinis a. 1 b. minutis smad. 3o.St tamen si inueneris de. 3o. Psin a d. clo.tunc illud minutum erit pro quolibet gradu et dimidio.Tamen si merit a quadraginta gradibus uset ad quasdraginta et sex: pro duobus gradibus erit unum minutu. et de quadraginta et sexusque ad quinquaginta: pro tribus gradibus erit unu minutu. cum tali vo condutioncissi omnia minuta addita notranscendant.s3.que est maior diuersitas que potest esse:l l eleuetur polus. so .g. Tame quando fuerit latitudo meridiona us ab isto climate: tunc oportet minuere adiuersitate latitudinis scripta in tabu