장음표시 사용
131쪽
Lib. IV amnum non modo, sanctum, sed ut se urbis Apostolum, quam concionibus re exemplis erudivit, reformavit, ac vera sanctuate perposivis; uua ratione habita quietis , famae , ae ne vita qui-inem, quam, i rumueluti semper devovit. Sic virtutibus, prodigiis, & heroicis facinoribus, quae DEI servus edidit Anicii per aestivos mentes, postremis quatuor vitae suae annis, gloriosum Apostoli Aniciensium nomen est conssecutus. Ad eundem modum, ea, quae totidem annis gessit ac toleravit hieme in Missionibus apud Velaunos peracti , illustrem titulum Apostoli Uelaunorum illi pepererunt.
Gaviter ac moleste tulerat Regis, ut diximus, negatam sibi . Praeposto Generali Missionem Canadensem. Ut moerorem suum solaretur, decreverat, consultis superiori-hus, totum se dare frequentandis in agro Velauno Missionibus. quo in tractu magna populi pars nec minus barba a , nec fortasse facilioris culturae, quam ipsi Canadenses, erat. matress, tunc π inter vivarienses regnans, senesta contagione proserpserat in ple- ω. rasque elaunorum partes, Sc bellorum civilium furore subnixa
uni incolas ita depravaverat, ut legum humanarum ac divinarum solu-ι- exeo ta vinculis licentia ubique volitaret. Qui montium incolebant ju-- ga, tanquam ab hominum consertio secreti erant illi quidem catholici, verum foedissimis vitiis honorem apud ipsis ac lacuritatem consuetudo tribuebat. Religionis mysteria acebant sepulta in te. nebrisis obliviones sacramentorum, aliorumque pietatis ossici rum .isiis sere omnis obiblevera Istorum montanorum formandis moribus postremum vitae siuae quadriennium sanctus Missio. narius addixit, concursans singulis annis per hiemem pagosis vi. Disiligo b c Orale
132쪽
eos dioeceleon Aniciensis, Viennensis, Valentinae, vivariens , Lib. IV. uicumque intra fines Velaunorum continentur. Praecipuas quaLam duntaxat Missiones exponam, ii iisque reserendis ordinem
Primus illi labor in oppidulo Fay vicinis locis, initio amni 1636. Sedet istud oppidulum inter densa nemora Linaccens
montes. Hunc tractum praecipue sumpsit excolendum, quia per eum gras .ua latius haeresis, graviorem catholico nomini labem intulerat. Hoc veluti centrum esse voluit Missionum , quas in F, num S Symphoriani, 4. Iuliani Chagnacum Champelouxum, plerosque finitimos pagos, dividere constituerat. Hugo Murdom, juris doctor, unua e primariis oppidi civi muribus, eum domum suam tam enixὸ, tam amanter, invitavit, ut hospitii reculandi potestas nulla suerit. Laetus doctor tanto hospite luculentam carita isac humanitati suae mercedem stitim tulit, re et 'stituta filio suo valetudine. Is annos quatuordecim natus labora 'bat a sexennio humorum copia, ex oculis tanto cum dolore stibiantium, ut in gemitus lamentabiles inesinam prorumperet omnia chirurgo um medicorum remedia malum insan bile vicerat, eoque demum evaserat, ut videndi sensi plane careret puer, amque a sex mensibus nihil penitus plis meridie cernebat, cum domum P. Ioannes Franciscus subiit. Ingredienti caecum offerunt. Quem ad collocandam in divina bonitate spem hortatus, lecessit cum aliquot domesticis inproximum cubiculum, orandi cau. a. Vixdum orare desierat, cum
caecus visum recepit, adebit egress Regis ad explicandam populo Christianam legem, puer singulos, qui convenerant in templum, distincte conspexerit. Ex eo tempore nullus oculos dolor, nulla distillatio vexavit. Hoc ipse, annos octoginta natus, pro testi monio juratus dixit, audientibus Episcopis Aniciens de Valentino addiditque alterum caecum hujus miraculi fama tunc suisse addu- in spem similis beneficii consequendi. Annos ille quadr
natus, octo postremos in caecitate transegerat. Hanc G
, ducto super hominem crucis signo, conscitim depulit. Missionis aditus selicior esse non poterat. maec prodigia si Gosemmam, quae de sacerdotis sanctitate percrebuerat, plane confirma-βιι nariint, eique dociles omnium animos, auresque praepararunt. In
sanitus, ad videndum , ut praedicabant, laudiendum sanctum, z G. concursius est iactus non populi tantum, sed nobilium , coenobita. Mois
133쪽
Lib. IV. rum, Se sacerdotum, qui quatuor leucas non dubitabant ambulare, ut concionantem auscultarent. Ipsi Calvinissae, virtutis admiratione capti, catholicorum ardorem aemulari , incere certabant.
Nimirum Apostolica vita omnes arcanis illecebris ripiebat. Cernebant illum diu noctuque occupatum in populo erudiendo excipiendis consessionibus, pauperibus sublevandis, visendis aegrotis, cibi, semni, valetudinis oblitum. Nec leue sanctitatis eximiae argumentum erat praecipua pauperum cura, quos amplectiteneriore quodam affectu videbatur, quamvis neminem repudiaret, nec salutem divitum minore haberet in pretio Pauperes ad sacrum confessionis accedentes tribunal libentius admittebat, quam nobiles ad eos coniblandos itabat in eorum casas, in custodias,
in publicum valetudinarium quae ipsis opus forent, ostiatim
emendicare non cunctabatur. Animorum egestatiis incommodis non legniu medebatur, quam corporum. Itaque in oppido Fay, bellum vitiis, ut aliis omnibus locis, indixit, ac potissimum impudicitiae, cujus capitalem ubique hostem e profitebatur. Oppidum ingrcisus cognoscere ante omnia studuit e probis ac prudentibus viris suspectas domos simque rescivisset mulieres aliquot eap-ste insectas esse, illis turpitudinem intemperantis vitae tam gravi,
tam incensa oratione demonstravit, ut infanda commercia reici&rint. Perraro accidebat ut flagitiosi vim dicentis ac agentis constantiam iistinerent, ac si qui pertinacius utrique resisterent, non raro contingebat, ut exitu vita luctuosis divinae severitatis ac justitiae triste documentum darent. Mulia jam hujus generis exempla retulimus his unum addimus, quod in oppido a gestum, dcciis peculiaribus quibusdam noti est insignitum. Civis locuples, sce-publuo dissimis ampridem cupiditatibus mancipatus , eo ipso temporeset concubinam alebat domi. Venit ad eum Regis, de oratione, Hobj., quamcumque suaVissimam excogi are caritas potest, molles in ejus eona Ha animum avitus captavit. At impudicus dicentem ne aspectu qui- seelere dem dignatus est. Non deterritus hac inhumanitate sanetus Misiasionarius, redit ad eum postridie, eumque ipsi paterna benignitate ceditatem siti sceleris , offensionem justam populi, lamentabilem, in quo versabatur, statum ob oculos posuisset, durum pectus concutere conatus est metu imminentis mortis, divini judicii, caeterni supplicii, quod et sugere non poterat, si deprehensus ita scelere periret ad extremum obtestatus ut si respiceret, ut tauti sempiternae tandem aliquando consuleret, lacrymis ubertim pros siSDisilire by Ooste
134쪽
iis peroravit. Improbus taedio victus, nec dicentem audire diu. Lib. IV.
tius sustinens, interpellat serociter, ac facessere procul jubet. a. rantem plura, conviciis onerat,in manu correptum domo exigit. Regis, quali nihil accepisset injuriae, acrior ad pugnam postri. die redit, arriasque validioribus expugnare hostem nititur. At ille terreum pectus omnibus telis objiciens , amicam vim celerata ν retundit, monitis cachinnos , precibus contemptum minis minas de opprobria reponit. Hic enimvero cernere licuit quam vote dictum sit ab Apostolo Caritas patiens es ' Perleveravit DEI 1ervus integro mense singulis diebus pertinaciter in peccato Cor. 3. perseverantem visere. Addidit preces jejunia, ut iram DEI
vincliceim a scelerato capite averteret. Demum tentatis frustra omnibus remediis, omnibus exhaustis, sancto dolore percitus, hominena convenit, divinamque ultionem in imminentem ruinam denuntiat. Hodie postremum te video, inquit, hori postremum te DEUS meis verbis ad faenitentiam invitat nisi mori res pia
impius magis magisque induratus, minas ocis stomacho Aratiotissio risi excepit at non impune Paucis post diebus globulo plum-μπη- beo, ferrea emita fistula, petitus interiit, nullo dato ad poeniten. TV v tiam spatio. Haec tam praesens , tam perspicua improbi poena 'multi terrori, multis saluti suis. Peractae in oppido a in vici. na regione Missionis imago verior adumbrari nulla potest , quam insertis hoc loco verbi Claudii Ourdon cujus hospitio mulios memses Regis usus est Hic igitur, cum testimonium rite diceret, a dientibus duobus Episcopis, ita est locutus. In sum Oeneficii, asperis mihi concessi, loco per duxi, quod Patrem Regis hospitio acceperim, dum usionem obibat inpatria mea. multu nescio quid majus homine praeferens uoluit , si quid loqueretur , ageretve snctitatem spirans, venerationem
conciliabat Nemo praesentem intueri, nemo dicentem audire ρ
terat, quin amore divinoseccenderetur Sacrosen indisseria e lebrabat tanto ardore, tanta vitate pietatis , ut ad aram aro getas, non somo videretur Iliam iri sese in familiari strimone derepente conticescere, mox cosisterest, inardesera oum de robus divinis verba facere, ea flagrantis animi concitatione
quiluum praesente DEO amatum, aperthostenderet. Nusquam
autem iri Divini Spiritus, quo intus movebatur, impetus clarius
Narebat, quam cum Eopulum in templo erudiret Tun emata Ff cir
135쪽
Iab IN. Christianae doctrinae tam diserte proponebat, tam fortiter incusem
bat, us conm-eret vel maxime rebelus , quamvis orationes tiri ae velut iliaborata uteretur, eam tamen actio, viaque a doris suavitatis plena, in animis audientium altis me defigebat. Absoluta concιone, concurrebant omnes catervatim adscrum enitentiae tribu I, in quo ipse colos dies sepejejunus considebat. Inter ma venarum e longinquo eo sentium ut eum audirent ut ipsi eccata explicarent, tanta erat multitudo ut omnem Velaunorum agrum, cum suis incohs in Upidum ames sum collectum- que cretaeres Non contehius aures confitentibus accommodare interiau, laborem producebat in multam noctem in quamvis nihilsumpsisset cibi, avelgendus erat a sacro trιbunati, ut eo parumper referetur rabamur omnes qui fleri posset, ut tanta δε- fatigatione non frangeretur mea mater quandoque .sebis. mebat ut eum idcirco liberi.s objurgaret stu λ-mirationem nostram isiud maxime cumulabat, quod, cum die ac nocte cingeretur gressium corona, qui mecums montιb- continenter abι ex aliis accedebant, nunquam tamen audivimuι cisiorum numero e rusticitate conquerentem Mocibum intue-hamur in hae importuna turba perstare tanta oris serenitate, tam
invicta tranquisiitate animi, ut facile appareret ipsum gentis mi 'ferae ac paene barbarae gaudere eonsertio, re in ejus congressu favissime conqwescere.' navatam Nido a diligenti 'mam operam , eontulit euras ad faciendam in vicina regione sementem Euangelicam. Euo-ιidie dabat se in viam fmmo mane, ut ruficos in Ais montibu que sparsim degentes, inviseret. Interdum imber onym , aut pr
resiosi enti, eaeo hibemo seviebant : interdum solutae nives, toris Mente e tumidi, omnia obfruebant itinera. Hortari s urgere mea mater non cessabat, ut nest commrtteret viae tam aliena, tam acerba tempestate, qua vel audiari fimi sedem inerre domo non δε- sinebaot: eertum, inericulum demonstrabatur. Nulta denuntiatione perieuli, nullis recibus amicorum movebatur. Diem
totum perlustrandis snguiatim tuguriis cosumebat, idque semper pedes, jejunus , nisi fone mea mater pomum semere cogere , quod isi inperam Adebat inpidum , nisi strabam nocte, non
revisebat, nee toleratis per diem totam aerumnis impediebatur, quommusselua repeteret nmones inque ex labore, novo labore re
136쪽
Cum ex uno loco, post impos tum Funiflnem, in aliumpro. Lib. Ivisse rebatur, novam inchoaturus , volupe erat cernere innumeram sequentis ρopuli multitudinem permissi cathocleis Gisiniani, quos odor eximiae nctitatis algiciebat, comitabantur. Talis fuit ejus
ex o id nosro discessu in quo quam multa praeclare gesserit , nistastis explicet oratio. Magnus haereticorum numerus ad veram fidem traductus mulieres plurimae a libidinose pereandi cometudine revocatae, compressa dissidia, odia extincta, in Papax ins misi is , resitutus sacramentorum usus, pueri doctrina Christiana
rite instituti emendati mores o pidanorum, exterminata impietas,
regio tota sanctioribus institutis legibusque devincti, ejus Apostol,
et eli fructus, millustria monumenta, extiterunt.
Regis hac Missione defunctus, Anicium, pro more, se rece- - - pit silbrini tum aestatis anni I637. eaque ibi perfecit, quae libro III. re t 'istulimus Appetente hieme sanctum Missionarium multa oppidu- M., . .
la lagique, certatim flagitabant. Ut ceteris Martem anteponeret, Me anna
ubi iam ante aliquot annos Missionem obierat, Jacobus Andre . II. loci parochus, siummis precibus evicit. artes, amplus numerosus Forensium pagus in agri Velauni limite, novem leucis Anucio distat. Illuc profectus est Regis circiter Idus Novembres anni I637. Erat tempestas asperrima, immodicum frigus, terra nivibus cooperta viae, per quas transeundum, speetu accesiuque horridae. Nunc erependum illi sui in cautes lubrica obsitas glacies; nunc descendendum in valles congesta nive oppletas modo rumpendum per densos vepre dc rubos iter. Hic ostendit imsigni prodigio DEUS tanto majori curae sibi esse servi se salutem, quanto minus ipse de illa laborabat. Cum arduum montem seperare per obductos glacie calles contenderet, virgulta desdumos prensans, accidit ut corrueret, e rante manu, fallente vestigio et crus frangeret. Haudquaquam tristi tertitus casia, de ore quod semper illi serenum' nihil muta. to pergit ire, ac duas conficit leucas baculo nixus, d a Socio su 'stentatus Tandem pagum attigit ibique, omissis, qui vulneri medicinam faceret, chirurgo, magis de animarum salute, quam de sita incolumitate, solicitus, recta contendit in secram aedem, ubi illum conserta turba opperiebatur rac confitentibus operam et multas continenter horas dat. Monitus ab ejus secto parochus ac trepide accurrens, obsecrabat ut parumper domum sebiret. Impetrare nihil potui Postuum populo de caritati suae satisfecit,
137쪽
.aV passus est insρici racilam erus cumque ipsa cunctatione , atque
adeo laborioia itineris post tibia fracturam emensi , contentione malum ingravestere debuisset imo sanandi spem omnem ademicse, sanum crus omnino deprehensum est. Divinae fovidentiae nutu cqnugit, ut ipse amico rem totam, uti postea dicetur, ingenue
v m. Nusquam populi major ad audiendum sanctum Missionariumnia Mar concutius, nusquam uberior frutilus, quam in Martens pago fuit. Parocnus, ejus hospes, assirmavit plum binis Missionis exercitatio..... , Divus ita distri tum fuisse, ut sacrum Eucharistia cibum hora post . p. 6 meridiem sexta sepe distribueret totas pervigilasse noctes in po-- pulo erudienoso, confessionibus audiendis nulla cibia somni mentione, aut cura, donec animum iis explevisset , qui ad eum evicinis locis consuebant exhaustis viribus aliquando sic kactum jacuisse, ut pedibus insistere oo valeret Tot immensis labori. hus, ut idem parochus testificatus est, miras quasdam corporis p nas adjiclebat, quotidianum lacre jejunium , itemque cilicium; nocturnam singujis diebus verberationeis somnum in scamno, eumque duabus, tribusve horis circumscriptuma cum reliquam noctem in ministerio Euangelico, vel meditandis rebus divinis, ocis
ει σοι vi Usque eo processit sanctum illud odium, quo carnem suam ... , , prosequebatur, ut parochus valetudini ejus atque adeo vitae timens,
.F.Z. . . putaVerit serio admonendum, ne mortem ipse sibi conscisceret, acmbdom testinato interitu, dierum numerum, ipsi a superis definitum, pr. ιη ν ,s cideret Negavit Regis se adduci posse , ut quae suggerebat, va- letudinis praesidia' levamenta, cautionesque ab humana lenitate .:,zis 'is indulgentia dictatas, usurparet , cibum suum , quietem, ibs Onas tam fatu em esse animarum nullo nos argumento probare e lius posse nostrum amorem erga DEUM, quam eius gloriae devovendo quod habemus in terris carissimum, valetudinem δε vitam. Non contentus parochus responto, cujus gravitatem Mapientiam mirabatur, cum nihil monendo rogandoque proficeret, aliamsbi vim eundam putavit. Ad P ignatuum Arnta collegii Aniciensisae rem crabit, ortique ut sancti Massonarii Zelum Lau
138쪽
in me rectorem agnoscens, morem imperanti mihi gerat. Id nisiLib. IV. sit, brevi ad extremas valetudinis re vitae angustas redigetur. Rector, cui jam pridem notus Regis animus laboris&pce D uenitentiae sepra modum avidus, scripsit hinc quidem parocho place-α
re sibi ut Superioris partes omnes in DEI servum Mauctoritatem suam obtineret inde verbiatri Regis praecepit ut Parochi nutus omnes auscultaret in iis , quae ad sitam valetudinem pertinerent, eumque deinceps tanquam divinae voluntatis interpretem haberet. Regis non era e numero istorum, qui sic ossicia virtutis colunt ut ea velint arbitrio suo moderari, sententiae suae tenaces , indociles alienae Imperio Parochi ac potestati se omninotatbjecit Quen, cumque ille praesicribebat laboris modum, quae levamenta sesso sust
Serebat, ea sic accipiebat omnia, tanquam si fuissent a DEO ipibPraesicripta. Sane permolesta illi accidebat indulgentia Parochi, qua parcere sibi ac temperare jubebatur sed obedientia , quam Dii praestabat in homine, spiritum poenitentiae , dc odium sui ipsius, quo flagrabat, superavit. DEUS obedientiam servi sivi praecipuis quibusdam donis in sudium hac ipsa arietis Missione muneravit. Quod unctionibus Apo ora senis: stolicis tempus detrahere cogebatur, id in familiari cum DEO congressu consiimebat, acturam publicae utilitatis, dc animarum dam- oram quoddam privatae pietatis lucro sarciens. Parochus intemdiam noctu conssergens, inuid tandem rerum ageret observans, illum intuebatur nunc, ultu prono, humi stratum, Min lacrymas effusum nunc stantem, oculis in caelum conjectis, desin alta contemplatione demersum Alias audiebat suspiria ducentem ab imo
Pediore, tum in eas voces, quas flamma caritati accendebat, erumpentem uid mihi est in caelo, aut a te , quid volui per terram Per totum istud tempus beata mens servi DEI suavissimo Numinis amantissimi congressu fruebatur, aut a sensibus alienata, ο ve Iuti rapiebatur foras. Testatus est Parochus, cujus mentionem Iam feci, saepe illum a se, dum oraret, conspectum, instar Seraph, ni ardere toto vultu , per complures horas immobilem, ac sensusQmnis, ut apparebat, cognitionis, expertem. Haec illustria gratiae dona valuerunt ad declarandam privatim metu
139쪽
Lib. IV nit in conspectum , jactare se scilicet serocius , ululare, bacchati miris modis, populo cohorrestente, de ipse Regis diram possessi nem deplorante. Qui fixo in caelum obtutu, postquam salutare crucis signum misero impressit, redditus sibi ille, ac saeva possessi
ne liberatus in perpetuum fuit. Mum Alias, inquat Mem Jacobus Andre, eum ex deserasnctum 'Mi Misisnarium Eomum meam reducerem , secuta nos es hominum Ρ infinita mώltitudo. cus e longinquo adveniens, confiteri se
-- merat, quia Pistrem eampo sedere multa jam nocte
g. usseram, o ea, quam mG dabat e stola Rectoris , auctoritate.
Instabat aisaeus Ratris asioquod senem, utque ob antem turbam dimoveret, manibus, pedibi que praeceps per medios ruebat. Pr se meas aedes clivus satis arduus assurgit. Urgentilus qui pariter sesinabant, cecidit rusticus, re impacto in lapidem molarem' brachio, humerum loco movit. Hominis calamitatem aegerrime Regis tulit relegit vestio , dumerum iuxatum leniter attrectans, eique bene precatus, utam in prisinum locum usit. resiluit. Minde, excepta ejus confessisne iatum, numque, im L In eadem Misone uitis arcana a Dum cogitationes s consilia patefecιt: aliis musta, dixit, quae postea sem contigerunt. His prodigiis magnus ad praeclaram de uenositate praesantis Misonarii opinionem eumulus accest, omnesque Velaunorum momtes vulgata arefama complevit. Proprium illi nomen sancti, re. μ δε Velaunorum, consen in genti fecerat. Rerbeatos se arbitrabantur, quibus benediceret, quos audiret constentes quibus stanem Euchari cum porrigeret. Bo furto subducebantur ea quιbias uti consuevisset ac sacraetrum reliquiarum ritu servabantur. .m hae opinio de viri sanctimonia omnium ammos penitus imbuisset, qui mirum si inpago Martensi tam admirabilis facta fuerit morum in metiorem statum converso Apsolui Misonarii excellantem vir Iem δ certius praediis
ine possum, Paddit Raroclus idem quia ejus confisone excepi
tempore frium missionum, quas in mea paraecia peregit Euamvis degeret,itam as omni labe ac rerum sumanarum contagione disjunctam omhιominas animum sera confessune Angulis die πpurgabat, ea pietate atque lumilitate quae mihi pudorem incutieis bant. A firmare vere possum acceptam in scro fonte innocentiam
ad extremum usque spiritum ab eo conservasam fuisse. Nunquam
140쪽
II9 voluptate delibum entiam. EPus nomen, virtus, s vene Lib. v. ratio vigent adhue inter Velaunos, ejusque Laudibus nostri montes per nare non cessant. Post emendatos Martensium ac vicinorum mores, 4 Chri rarios
stianae disciplinae legibus compositos perrexit ad insigniores regio-o σν ni pagos similibus praesidiis instruendos, Fanum S. Salvatoris, San. μυ- Et Petri Machabaeorum, S. Boniti frigidi, ourcium, c. Idem I,
' ubique seccessus, eadem animarum lucra Non persequar omnia singillatim, ne repetendis iisdem rebus molesta sit narratio. Religio tamen est praeterire quaedam illustriora, quae ad gratiae caelestis
in servo DEI commendationem praecipue valuerunt. Venit ad eum rusticus in ano S. Salvatoris moerore exanimatus, quia duos ejus boves militum turma praeteriens abduxerat.
Eo nisi recupero, ajebat , perii unditus in iis enim fortunas
omnes meas, Malenda familiae spem collocatam habeo. Movit virum benignissimum rustici calamitas , moverunt lacrymae. DEUM breviter precatus, Abi, inquit, boves tuos recipe , ac prinae res.mptos age ; nemo, crede mihi, molein quidquam tibi emfιbebit aut quo minus eos abducas, obstabit Laetus promita rusticus in eum evolat locum, ubi milites prandi causa constiteranti
Recipit, ut justiis erat, boves, ac praeue agit militibus, qui aderant, nihil contra opponentibus libertus sancti Petri Machabaeorum Parochus, gratias ingentes DE semper egit quod sibi contigisset nosse P. Regis, ethnque hospitio excipere, dum in tua
Parcecia Missionem obiret negabat cognitum sibi quemquam austerioris vitae Λ zeli ardentioris. Fano S. Petri Machabaeorum progressus est ad paroeciam
S. Boniti frigidi Id nominis loco impositum propter insememtiam frigoris, quod ibi acerrimum. Senserat hujus pagi Parochus PatrN Regis singulis noctibus egredi clanculum cubiculo. Incessio riolitas vestigandi quo pergeret, quid rerum ageret Domum aliquandiu scrutatus, cum nusquam appareret, procedit in s cram aedem non longe distantem. ubi offendit ante valvas provolutum in genua unctis manibus d aperto capite , dum sevus
Aquilo aerem undique perflabat Rogavit ut aliquam rationem haberet valetudinis , quam in manisestum conjiciebat periculum complures noctis horas extrahens sub dio, tam rigida tempestate. Cum eum ab orandi studio non posset avocare, templi aves illi madidit, in quo injurias aeris tectus effugeret Rem gestam , uti