장음표시 사용
291쪽
Q Vpersunt Permatis atque iactis secretiones. De utrisque quantum De spermatis ad instraιmemalem rationern manet , oppido parum dici valet. 6Quamlibet enim de testum structura non contemni mereantur recen-- etiorum obseruationes anatomicae , quomodo illi tanquam es mentis , concauis sine dubio, per innumerabiles anfractus inter se replicatis, coagmentati videantur e tamen cum Tali liquore taliter fecernendo, elaborando, aut quocunque tandemmodo a ciendo, nulla profecto ab- abluta connexio, aut qualiscunquetandem similitudo comparet. Duplicatur dissicultas ex eo, quod etiam Permatis propria consistentia nullus penitus conceptus nobis suppetat s adeoque neque ex parte ipsius, meque ex organi latere, ullus multum reflectus, aut ulla proportio ap
II. Vnde quicquid de lac re annotare est integrum, nihil Tempus primisi complecti potest, in qua praecipuam notam meretur tem-- eruptionis pug primae eruptionis. Pubertatis tempus vulgo dicitur, quando huc- usque velut inutiles restes, posthac vestati si tiI semel facta perruptione, Iiquamen spermaticum suppeditare obseruantur. Fit hoc, tingentes. vii iam supra tactum est, circa finem 'cundis tenarii, anno decimo quarto vel circiter. Contingit autem similiter una cum hac perruptione notabilis quaedam insatio cum reliqui corporis, tum inprimisglandulosarum Sc Piritalium partium. Vnde notae sunt duae illae mutationes , altera in mastilino sexu, Noris, ut illa e clamosiore in asseriorem S retusiorem transeat: in faeminino vero sexu, facta genitalium partium S humorum prima insigni commotione per coitum, turgescentia opinae- colli obtingat, de qua iam olim poeta, quod - - - qigeat hesternum colium circumdare Flo, nec omnino plane de nihilo est traditio. s. III. emadmodum autem valde diuersa est liquoris ge- Semen mala nitatis masci/lini ab humoribus foemininis, magis ad externa generatio- linum ab hu-nis concurrentibus, indoles; dum hili foeminei magis ad sinum solum moxi biis foe-
292쪽
sculinis diuerisca sint, Prouentos se
minis corpus insigniter abierat , & m gnam diuersiis talem efficit.
et a PHYSIOLOG. SE . I. MEMBR. VII. ART. VI.
pudoris, sinauem metiterat prodeuntes, magis simpluiter cohabitations ipsi subseruire videntur, quam ulterioribus eiu effectibus: ita obserua. tur etiam altera peculiaris circumstantia in masti is corporibus, quae inprimis in uniuerso brutorum genere conspicua, meretur utique eonfiderationem, ad minimum tantisper, quantum ad ipsam historiam serufacti veritatem.
IV. Antiqua est traditio, quod foeminae temperamenti sint frigidioris et lamidioris quam viri; unde pullulauerit, non aeque certum habeo. Illud autem experientia testatur, quod humores &eum illis uniuersa texturae consistentia, simpIicius aquosioris sint cras eos: in sirili autem sexu magis se, v consistentiae ,submucidae , gelat Enos. Innotescit hoc & incurrit manifesto in selisus, duplaei
experime nio. Primo nempe disti, dum animalium masculinorum carnes etiam Disibiliter & rubicunaetores sunt, imo tam ad Disum quam tactum nimio magis lubricae atque rubicundae etiam. Id quod non solum in taurorum non castratorum, seu gregariorum, carnibus manifestum est, & hircorum etiam: atque haedorum quilli generis sed ipsorum omnino gallorum gallinaceorum. Tanto magis autem deprehenditur ingens illa vλισUoτηc gustu. Quemadmodum enim taurorum gregariorum, hircorum dc haedorum carnes propter
hoc ipsum vel ipsi plebi displicent, od fastidiosa quadam labricitate
palatum offendere videantur; quod ipsum etiam proportionate in ipsis gasiis gallinaceis pari ratione sese habet: ita contrarium huius rei adeo pariter solenniter notum est in scemininis earnibus, ut hinc inprimis male audiat Cantana caro, quod coctione (velut aquositatem stam reliquae aquae associando nimium contabescat, 'ganh
men , faus ganhelii, sed etiam deinde nihil niu odiosam quana
dam quasi siccescentem , exferam sambe inertiam offerat, unde indignan
s. v. Quamuis autem negari non possit, quod haec res etiam statim in primis teneris aetatibus sese ita offerat; quod e curiosa animaduersione toris magis aut minus in ipsis vituIis diuersi sexu, facile deprehendi potest: ita certi inaum tamen est, quod circumstantia lita prouentus hermatici, de inde in uniuersum corpus redundantis materialis cuiusdam alterationis, insigne quiddam hie possit monstrantibus hoc speciminibus diuersitatis iucundum has circumstantias in ma-
293쪽
sidis sibi resictis, ct e contra castratis. Siquidem notissima hie est diuersitas in hoc genere tam boum castrato lim a tauris integris, de haedorum a Nervecibus quam peculiares praeterea ansae consideratu certe
dignitumae mutationes, tum odoris olidissimi inlims, qualem etiam, licet paulis mitiorem, ipsi laedi offerunt, tum inprimis uniuersae conformationis reliquae figurae : dum nota utique est ingens illa disserentia externae configurationis boum castratorum, in comparatione edintegros, imo ipsorum caponum agasiis alus; quandoquidem graciliorem quidem, sed cunnino etiam diffusiorem corporis molem ita adsequuntur. In humanis etiam corporibus notum satis est ex Italicis
exemplis, quomodo in prima pueritia neque supra dictam illam
cis alterationem incurrant, neque barbam nanciscantur; capillis innterim propius ad muliebrem morem succrescentibus, ubi etiam Hippocrates iam annotauit, quod eat uities ipsis non obtingat. . VI. Notanda porro est huius feminalis secretionis pecu- seminis seere Iiaris habitudo, dum licet omnino serratio eius etiam iam procedat . itio non statimeretio tamen retardari possit. . Vbi certe altioris merito considerationis effagitat sui
est, quomodo hoc ita fieri possit in hoc duo secretionis genere, quod uinullo alio ita pari penitus ratione obtingere obseruatur. Enim vero idem numero sperma, quod semel in testes secretum est, ibidem retineri per longissimum saepe tempus, nemo crediderit. c,omodo itaque in reliquos humores-S ibi etiam sensim emeritum falsu ac, & sui dissolatione ferum ipsum augeat, dignum utique est pensitatioiae: cum, quod iterum monemus, nusquam in reliquo toto corpore tale quiddam contingat. s. VII. Enim vero fit etiam, sed omnino rarius, ut huiusmodi Retentio eius retentio grauia incommoda tam in moltis quam in phantasiam in atrit: interdum in- nempe assectus conuul os & deliria. Sed omnino satis raro hoc facit, A et imo vix unquam, nisi peculiaris commotio ad excretionem proximam tmultum irritationis conferre, siue corporalis sit, siue intentionali peculabunda, phantasiis Cenereis supers mesa. VIII. Euenit tamen etiam adhue in statu, ut loquuntur, Pollutione: sic satisfecundiιm naturam, in hominibus in pleno dictu et otio nocturnae. viventibus, fere tamen etiam libidinos hantasse intailgentii hus, ut haec excretio spontaneum exitum assectet per pollutiones noctumas, ubi cumstant is in ipso somno υenereis excretio haec perpetratur. QVamlibet autem laboriosiores motus corporis in otiosioribus de reliquo subie,
294쪽
ns PHYSIOLOG. SECT. L. MEMBR. VIL ART. VI.
ctis huic eiectioni modum faciant; euenit tamen in alacrioribus, ut noetipta laboriosae corporis fatigationes huic esset tu aliquid detrahant: imo subinde exagitato itin sanguine velut aliquam es caciam exserant. Non pIacet autem in praesenti de his rebus prolixiorem esse, cum at o adhuc loco, ubi de , aliqua ad hanc classem respicientia dicenda Veniant.
Semen singu- S. IX. Iam ante monuimus', essentia sermatis arum partium quid dicere irritum sit & imp bile factu. inde etiam veterum circa
decidoum--conceptus re vera s rust asserit. Putauerunt autem ,. semen
asingulis partibus totius eorporis, decidere , singulas inquam partes corporis singulare seu feminium, Sicut enim quotidiana experientia variorum mutilorum, qui tamen integros ius autes ginerant , facile contrarium docet ita nitiato. notior est etiam energia imaginationis; quae non solum partes aliquas auferre potest, etiami eo tempore quo iam penitus formatae fuerant, sed etiam non solum noniis, sed penitus alienassescitare. Vbi in priore casu seminis illuus non tam rudimenta, quam pleniora iam incrementa simpliciter ita seu nihilam redivere, aut ad minimum disso uere, minoris sine dubio operae atque laboris esset, quam nouum tale seminium pro tali noua parte, iuxta has bpothesis, progignere. Lee enhos s. X. Abeunt in hac re iterum recentiores in conceptus varieahit & wIerse diuersos , quibus tamen praeeunt tres praecipui hodegi, Leemenhaest, yd ii opinio Mabightur & Sturmitis. Primus horum assignat masculo semini non
si mine, soIum futuri scelus suppeditationem: sed etiam inprimis
statimad ipsum visus conspectum, Diuidam huius materialis quasi rudis menti actuationem & agitationem et & hoc insuper adeo foecundo prouentu, ut in una spermatig eiaculatione huiusmodi realium Unius singua laris corporis seminiorum,. etiam numero plurima inesse intelligi debeant: (dum utique autor vel in adhuc parua portiuncula plura uno talia conspexisse profitetur.) Euagatur' adhuc ulterius Dalem pactas, dum Leelvmhaecho oculatior esse assectans, in is oriam quasivmnidularium corpusculorum, de quibus ille agit, velut inuolucris integrum humanum corpus iam Vormatum ibi conspicuum assirmat, at que pictura ipsa efformat. Maj hae XI. e contra , matre e illud imo corporeum rudimentum, quod visibilibus indies incrementis augestens, corporis orius texturam tandem adsciscat, in scemineo tributo spermatico haerem
295쪽
re adeo luculenter confirmat utv gr. in mi Paris hoe corporeum risi dimentis m, & primum quasissamentum, etiam in illis ovis reperiri t stetur, ad quorum conceptionem & exclusionem masculus plane non
.,XII. Maximet omnium auremi speculabunda est tertia SturmiLilla praefiguratio; quasi nempe immerus innumerus & indefinitus corpusculorum iam integre essormatorum omnium specierum animalium, magnitudine imperceptibili exigua, -in tota atmosphaerae obuolitet. Hoc nusquam obhaerescere posse , aut retineri, quam in solo tali loculamento quale in utero sceminino per faecinidum coitum masculinum, efformetur, siue iam in ista minima structura a prima inde creatione efformatum hae ratione saltem expandatur., ut nihil dicamus de hae tali speculationum miseria, satis tamen illud hinc elucescit, quod tot conatibus veritas nusquam magis firmari, quam pottius in dubia adduci videatur s. XIII. Interim cum ex allegatis, & inprimis extri or L- En actitium uariis illis secundum conceptam alienae praefigurationem , corpus exstruendi enregiis satis compareat,. qUodi materialis cuiuscunque lineamenti aut rudimenti oppido parua sit neces as, exicepta fortassis illa una, sub qua es aut a qua haec alaeua energia realiter atque substantialiter communicatur: manet hine ale vera probabilissimus omnium ille conceptus , quod maxime asimum tale ensper sperina transfunctitur. Quamuis ill ud propterea spermati quasi inesse aut inhaerere& perpetuo inexsistere; propterea non statim necesse sit sipponere: sed etiam sub actibus demum externis generationis ipsi imprimi, ct in ipso veluti concitari. Clariores autem conceptus in negotio undiquaque obscurissimo exspectare irritum omnino arbitror
Luscidissecretio quamuis ire satis amplo atque diffusi organo fiat, nem- Laetis secretiope copiosa glandularum compage in mammo et manet tamen abso- implicata mare
296쪽
PHYSIOLOG. SECT. I. MEMBR. VII. ART. VII.
fiat.Lae non spon, te erumpit,
aut sactione opus est . Lastis secretio
lute implicata tam proportio glandularum harum, ad huius generis lia quorem secernendum, qualis specifice quam progressus huius humoris plane peeuliaris ratio atque proportio. f. II. Quod enim historiam huius rei attinet, sciendum omnino est, quod mammae quidem alias ordinarie nullam huiusmodi seeretionem praestent. Lieet enim in ipsis nuper natis infantibus sortiliseompresia atque velli eatae mananiae aliquid turbidi liquaminis stuppedibtent: imo etiam ui adultis Cirginibus tam pressione frequentiore, quam fluctione lavaliquando suppeditare posse, exemplis testibus agnoscantur:
tamen simplici sibi relicto naturae cursu & progressu horum nihil fieri,
satis etiam notum est. S. III. Fit autem eius, & ad excretionem veluti
connisus, quando muli 3 est, quamuis hoc ipsum aliquanto rarius; vel quando partu iam edito nutritioni infantis sui merito intenta esse debet. Assurgit ita puerperis, de reliquo undique bene constitutis, etiam vel ipso primo die a partu aliquis in mammas confluxus: sed est communiter humiditas, quae illo tempore sese sistit, tenuior adhuc, etiam alterius la assero simillima, subturbida magis quam lactea. Tertio vero circiter, aut quarti potius initio, crassus etiam laecopiosius in mammas irrumpendo, tendit has atque premit tanto magis, donec exitum nanciscatur, aut iterum dissipatum ab hac via in posterum stineat, - F. IV. Enimvero simpliciter propria sponte non facile perarumpit ut liberum suum successiim ita vel impetu quodam videatur, vel ad sequatur. Adiuuandum potius utique est tam presione mammarum emulsiua, quam suctione infantis. Vtroque modo, inprimis autem pressone cum prudente moderamine instituta, extendtantur magis meatus, ut tanto patentior exitus liquori contingat. Qui caeteroquin, per suam reliquam si tudinem, longe facilius restagnare atque subsistere posset., S. V. Interim notanda hic omnino est etiam plane peculiaris huius secretionis institutio. Sicut enim paulo ante de sermate nota- uimus peculiarem prorsus eius tolerantiam, qua sub perpetua secretione, omnino ad respiciente, nihilo minus ad tualem excretio nem non aeque simpliciter sue spectare videatur, siue vrgere; sed potius continuante perpetuo iusta secretione excretioni quandocunque tandem promtum & paratum sese gerere: ita penitus contraria ratio
sese sistit in lactis secernendi & excernendi negotio.1Quando enim
297쪽
hoe commode quidem, S inprimis etiam copiose colligitur, atque rostagnat, si time eius nihil omnino excernitur, familiariter intra a. s. dies, etiam haee eius secretio ita retrocedit, ut postea etiam quoquo modo reuocari recuset, sed fere pertinaciter emaneat, donec de integro noua penitus eius productio locum inueniat, nimirum nouo partii obtingente. Valet haec res adeo, ut quando extam foeminae iam expedito telai antes, in quibus & promte et copiose lac secernitur, imo etiam per infantes iam roburumitores suctioine proportionata copiosius exce nitur, si tales, seposito tali, infanti recens uato rem minas praebere suscipiant, qui parum solum & debilius sugere solet, familiariter fit, ut lac ipsis sponte evanescat, id est secretio eius cesset, illo etiam quod iam secretum est denuo in antiqua vasa, venosa nempe, &adeo in massam
humorum communem, regurgitauis.
s. VI. Consistentiam imo eipsam Iactisqiuod attinet, potest de illo in genere assirmari, quod nihil aliud sit, quam Derus CHYLVS, ab heterogeneitatibus magis depuratus & sincerior. Speciatim autem dici debet, quod sit compositum quoddam e subnitici G- pinguibus atque subtili mis terreis, ct quadantenus etiam salinis cor-
multa aquositate dilutis, inter animalem atque veget bilem erasin adhuc Haec ipsae vero media adhuc eius indoles praebet proprie praecipuum argumentum, quod lac re vera nihil aliud sit , msach Ius , substantia nempe adhuc quadantenus crudior, S a erasi animaei remotior, nempo propinquior adhuc illi, unde processit. Cum vero animalia , quae lac saturatioris consistentiae praebent, sint ma xime talia, quae pIurimum nutriri quadrupedes graminii orae, Tuccae, capra, oves; imo etiam homines copioso fermentato 5 fermentescente, cereuisa etiam, imo vino valde salino , utentes: sit inde, ut in lacte etiam, nempe uti diximus ebla recentiore, animalem crasin minus adlinc acimilato, & reliqua vegetabilis temperies vestigia persistant, & inter haec primore quasi l eo ariditas, topotrus acescentia, nempe fermentatio acescens, ab an, mali cras reliqua ahenissima. . VI I. Monstrat autem huius comptationis iii Iaue veritatem etiam erudior Experientia. Din in pinguedinem eius monstrat se-eessio eremoris supernatantis; adhuc magis autem ex hoc cremore crasso etiam quotan atque promto modo contingens secessio actualis pingue inis, but ri. Mucilaginosam eius consistentiam commonstrat
tum simplex acescentis Iactusgrumositas, ita omnino lubrica gustui atque tactu
Consstentia seu essentia lactis. Compositio in lacte ab expe
298쪽
Aliud testimoniun) de laetis consistentia. Prima irruptiosa iis in mamm
ago PHYSIOLOG. SECT. I. MEMBR. VII. ART. VII. ta ui, ut etiam inde apud Germanos nostros locus sit appellationi ibi lo: sicut etiam serum lactis, post iam inde praecipitatam
hane spissiorem portionem, tamen adhue notabilem submucidam tu bricitatem retinet. Terrefris autem a radior eiusdem Abstantia facti, utique dilucescit in casti consistentia, illius inprimis, qui elai e pinguedine flui cremoris iam priuato conficitur. Neque vero de jacet tale eius aut de modo, quo illam contrahit, nempe per moram S calorem, coorieme promta fermetitescentia, prolixum esse placet, cum res sit notissima. f. VIII. Imo vero suppetit' iud adhue huius rei testimontium, quod etiam adhuc erudiores, minus alteratae, quin forte etiam minas alterabiles, variae particulae, degetabilem inprimis suam indolem adhu et retinentes, sicut in redente ch lo ex in estini s secretae in ana iam humorum transmisse fuerunt, cum hoc ipso lactis nomine ad mammis perueniant. Ita en in inprimis e purgantium usti nutricibus exhibitorum ipsos etiam insantes purgari notissimum est a & plebis etiam obseruatione notum, quod per hyemem, quando stramine forte hordeaceo vaceas stias alunt pauperiores, lac inde proueniens , praeter reliquam inertiorem consistentiam S saporem etiam ammiuantem, bubrum praebeat non solum parcius sed etiam pallidum & amaram. Quamuis etiam in huius eiusdem rei documentum aliquae solertiores matrea familias per aestatem frondes iuniores arbustolum, quales alias libenter admordere solent vaccae, resecatas per hyemem pabulo commiscendo , eo ipso hyberno etiam hu ro satis flauum conciliant aut conseruant.
S IX. Caeterum motu Iactis particulari notari meretur, quod Qeminae, inprimis autem sub eius prima irruptione in mammas, exprimere soleant seia sum quendam tensionis, qui veluti trans axillas, seu a clauiculis deorsunt sese extendat; unde Germanae no
strae illa expressione utunture diem fomitae ihnen labetherii bergnossen, ni bi and eis alg mie ein aen. Quod nempe
est ab illa te istone in arteriis mammarus, & coiiteiituare toni etiam fibrosarum circa, musculosarum partium. X. Sicut etiam seorsim notabilis est toni talis effeacia in ipso mammarum corpore; cuius intuitu pe numero sit, ut fremitate, quando mammas cito denudant, adeoqUe frigoris aliquo sensu percelluntur, imo interdum solum pudore suffunduntur, mammae hinc ita Pertinaciter de sentur, ut ne guttulam quidem unam laius emittant,
299쪽
quantalibet etham ad emulgendum, aut fuctione interueniente. Quando vero solum leui frictu excutiae setaceae non valde rigidae (emet meiten stetiri uesto mamma leuiter fricatur, mox sua sponte sine ulla reliqua comprestione emittit imo effundit subinde copio-irus ipsum lac. Imo tanta est variationis huiusmodi tonicae in mammis caela, ut etiam quando iam nodi etiam plures ad notabilem mammae intumescentiam collecti suerunt, sola modesta tali frictione etiam mollissimae excutiae seinet Samnietqur te intra quadrantem horae , subhpontanea eopiosa lactis e papilla emanatione, illos sponte resolutos,
mammam sincerae suae consistentiae restitutam, non sine admiratione viderim.XI. Imo vero commonstrat simile quid ex aduerso constri- Constrictio ictio illa repentina tonica in aequalis Pertinax, qua tales etiam de- tonica repen-Xepente in mammis formari solent per terrorem. Sentiunt hoc omni. 'per xerrono Aminae, conquerentes proinde, sepe thnen Uiev mie gemitten; strictura sane tali repentina , qua
etiam reliquum corpus Vniuersum ita vacete percelii solet, ut illic de vario eiusmodi sensu repentinarum, strii iurarum notissimus
se insultus, quem Germani exprimunt, is nen vite eluves Ietticis, (est vero in praecordiis seu scrobstulo cordis
bella gestochen habe. Dum autem in mammis reptatina talis fremebunda strictura suscipitur, dispulsis per illam velociter tenuioribus sero. ibis partibus, incarceratum si sustinis dicoasgae, per longiorem moram magis magisque densatum, tandem etiam in durius coagulum abiens, periculosas turbas dehinc concitat. s. XII. Caeterum quod antiqui de peculiari immediata qua, Anastomosudam communieatione, siue ita dicta anastomosi , & quidem Venarum venarum epi-epigastri earum cum mammariis, tradiderunt, nen tam vili choro i ta gastricarum superstructum fuit, quam soli hypothesi. Nimirum ut ita expedirent mamma aliquam rationem pro illo phaenomeno, quod lae mox post partum in 'A ' β' .mammas redundare incipiat: huic rei hanc praefigurationem idoneam esse censuerunt, quod, cum natura hucusque sanguinem (tanquam ex imorum mente materiam ni tritotis peculiari abundantiore prouentu ad uterum direxerit, pos qua 1 nunc simul & semel usus eius cesset, imo vero hine etiam vel labor aliquis oriri posset, ne ille iam nullam
300쪽
diga PHYSIOLOG. SECT. I. MEMBR. VIL ART. VIII.
inserat: (quanquam hoc verisimiliter metuere non potuerunt; quis ipsis propter ignotum sanguinis motum progressivum omnis sanguis perpetuo stagnabat: imo etiam tam cumpartu, quam postea per Iochia 1anguis hie a nuda otiosa stas satis excusari poterao supposuerunt ita, fieri inde magis immediatam huius sanguinis regurgitationem ab utero ad mammas per Vasabsogastrica, utpote cum plerisque communem ortum ab iliacis internis sortita. Verius autem apparet potius hanc immediatam communicationem atque ab utero ad mammas non tam molestiae alicuius ab Utero auertendae caussa fieri, quam positiuae prouidentiae nomine, ut ita infanti in lucem edito conuenienti alimento consulatur, per conspirantes inter se vias easdem, per quas in ipso utero eidem consuItum suerat. Certe vero si regrecte aestimetur, nemo hic ullam magnopere necessitatem talem agnouerit organi cam, quin potius natura destinato consilio atque scopo missiones huiusmmodi ex ipsa Dpothesii mi, facile diret te per ipsa etiamria vasa directiones illas suas perficere possit: quod etiam mediantibus tonicis motibus aini & potest sacere, &solet. Vnde quidem irrita profecto fuit Anatomicorum sollicitudo, in has anastomoses earumque Veritatem inquirendi, cum, uti dictum, revera satis euidens sit, quod illae ab antecestaribus nostris simpliciter ex nuda hypothesi ita allegatae fuerint: unde quidem tanto alienius est, quando quisquam Jpsas a se etiam ita repertas esse profitetur.
saIlua antiqui- DEstat secretio pecuIiaris humoris, qui antiquitus quidem magis sim-xus pro humo- A phester pro excrementatio, & forte sub sui excretione velut iure*3V emqn' transitu leues quasdam utilitates praestante, habitus, hodiernis obser hisdid visit, uationibus S pestimationibus aliquanto circumspectioribus multo maio- iudicatur. atque digniorem inprimis Vtilitatem habere merito iudicatur. Loquor autem de SALIVA.