Georgii Ernesti Stahlii theoria medica vera, physiologiam et pathologiam, tanquam doctrinae medicae partes vere contemplativas, e naturae et artis veris fundamentis intaminata ratione et inconcussa experientia sistens. Editio altera correctior...

발행: 1737년

분량: 1182페이지

출처: archive.org

분류: 철학

301쪽

S. II. Proximis demum lustris utique huius liquoris Historia eius magis innotuit ; S detectae sunt non solum glanduli, quae ipsi subservi- magis uni, sed inprimis etiam varii ductus atquiemeatus, de quorum inuentionis gloria autores, fere etiam cum ambitu, certarunt. Assignata est etiam ipsi liquori specialis energia, pro ciborum concoctiorae facillima, neque hoc quidem incommode aut improbabiliter. I. III. Interim qinequid etiam horum actum sit, subsunt dif-Quae tamen sciata res peculiaris ponderis inprimis sequentes. Primo, quod historia adhuc dissicul- saliuae, quantumcunque ph sice vera S indubia, minimum tamen hac xaxibui& ob-beat usum med mim; nempe, ut vel methodo medendi directum ali.qpem usum adferat, vel talemPactologiam praebeat, quae ullum usum nexum, rarationem prae sese ferat, aut suppeditet. Secundo ,

quod etiam in ipsa lisoria vix simplicibus verbis , ne dum vita magis reali discretione, a se mutuo distincti sint liquores illi diuersi saliuales, qui minises a sua visibila disserentia etiam intimiorem quandam diuersi

talem subesse, satis testantur: v. gr. e duo hus Stearonianis &sublingua.

libus marthonianis , ct his quidem inprimis, essiuens saliua fluxilis est,

tenuis, timidas e glandulos operistromate totius oris interni confluens Di pusula sust)mucidar, adhuc magis autem illa, quae e tonsiliis emergit. Tertio , uti non satis vulgo agnita , ita neque satis perspicue commonstrata, illa copiosa eommunicatio saliualis humiditatis ex intimo Oesphago scaturientis, in qua asserenda prolixus fulit uderus. Ouarto, uti horum ipsorum, de communi consensu, saliualium liquorum propria indoles nondum ita exquisite determinata esst; ita tanto maiorem obscuritatem, quanto sere magis intenta cura tractabatur, fouit adhuc

atque sustinuit Accus PANCREATICUS dictus.

IV. Licet enim hic etiam, quolibet intuitu, nihil aliud, succus pan- nisi simplex ali is humor esse satis appareat, tamen ab huiusmodi cu- creaticus. riosioribus minime pro tali, sed prorsus alterius, imo proprii potius census humore habetur. Et hoc quidem peculiari ludibrio sciolae curiositatis humanae a priori, quia Diuius vi suae fabulae scenam ornaret, succum hunc aciditate peculiari instructum esse debere voluerat: unde, licet nullum eius rei argumentum nec a priori nec a posteriori suppeteret, quia tamen Oluio ita visum fuerat, passim naeniae istae decantatae

fuerunt.

S. V. Quod historiam motus falius attinet, in eorporibus Saliuae motus velut ad stateram sanis, moderatus omnino est eius prouentus; ita qui- & effusio qua-dem . ut etiam Perpetuo tantum eius in os dimanet, quantum ad hume-Nna

contingat.

302쪽

Eius usus in gustaticine &

concoctione. Sureus pan-

Creaticus

quem usum

habeat, &qualis humor sit

ago PHYSIOLOG. SECT. I. MEMBR. VII. ART. VIII

stationem eius perpetuam satis esse possit: eo vero tempore, quo es in lenta, imo &-potulenta, in os ingeruntur , ct illa etiam sicantur, largiore quantitate erumpat, atque cum ipsis ita remisceatur. Quod quidem adeo solenniter fit, ut etiam vel ad solum conspectum, inprimis autem propinquitm contaictum, (licet nondum actu ipso absolutum) sapidorism & palato alias iueundorum ciborum inprimis , tum etiam potuum saliua statim anticipando largiter essundatur, euentu familiarissime noto. Praeter haec solet eiusmodi copios repentina spontanea saliuae effusio etiam euenire in auersione nauseabunda , maxime omnium autem in actuali Domitu impendente, ubi similiter saliua ita assiatim in os confluere sueuit.

VI. Quamuis autem nullum sit dubium, quin saliua haec

utique etiam gustationis negotium sustentet concursu suo : nihilo tamen minus certum etiam est, quod ciborum concoSilam adhuc maiorem usum praestet. Fermentescentis enim indolis saliuam exsistere, uti varia, etiam satis simplicia experimenta probant ; ita postquam cibis fermentationis utique indigis statim eo ipso loco, a quo ad fermentationem progrediuntur, admiscetur, nulliusquam dubio locum saperesse puto, quod iisdem etiam ad hunc essectum subseruiat. VII. Sicut autem saliua ex ore cibis interfusa prisam crassiorum illorum resolutionem in ipso ventriculo respicit: ita ulteriorem O nouam intimiorem eorundem dissolutionem promouere praecipue videtur succus ita dis uspancreatuus, tanquam nouum saliualis humoris penu. Saliualem autem hunc esse humorem suadet magis a priori textura panereatis, cum illo glanduloso plexu, qui sub auribus collocatus similiter per capaciorem ductum satis copiosum liquorem fundit, penitus conueniens: a posteriori vero consirmare hoc idem videtur

illud, quod, sicuti saliua etiam reliqua, non nudam simplicis Amam fermentationem squalis simplici ciborum mixtioni directe conuenit suscitandam solum simpliciter destinata Videtur; utpote quae etiam

sponte cooritura esset, aut ad summum certe tanta fermenti cuiusquam

quantitate adiecta minime indigeret, quin exiguo aliquo stimulo satis excitari posset:*sed potius peculiaris quaedam se specialissimae indolis segregatio, forte etiam specialissimae materiae subtilissima

associatio, adeoque uti vulgo generalius loquuntur, noui characteris impressio, nempe nou. e specialis mimtionis partim per interpositionem,

Partim transpositionem produilio: (ad cuiusmodi effectus praestandos mirificam esse in physico-chymicii essicaciam fermentorum innumera

303쪽

DE SALIVAE SECRETIONE. 28s

exempla docent ita verisimile tanto magis est, quod etiam ipse hiepancreat ictu saliualis succus ad renouandam, imo potius materialiter instaurandam atque agendam, illam specialissimam mixtionis animalis indolem omnino inseruiat; ut nimirum , cum ci ridi cibi in ipso ventriculo aliquam huiusmodi impressionem iam naisti sint, illa interim per ipsam copiam teriae ciborum propriae, es illius conceptam commotionem sermentativam vegetiorem, ita supprimi posset, ut hi simplicem suae propriae indolis fermentationem subire possent, ab animasicrasi alieniorem, hoc ipsum impediatur per hanc recentem a sonem sineerioris eiusmodissecisci, imo vero Oeciscantis, fermenti. Quod nimirum absoluat illud quod a suo compari urn ventriculo iam inchoatum est; sed per praeualidam ciborum propriam fermentescentiam simplicem iterum fortassis obrui posset. s. VIII. Quod autem haec ipsa res, de illa specialissimam ctio De permixta

nis permutatione in animalem crasin sese reuera ita habeat, Donemidito' simplicitate sua luculentum testimonium perhibet ipse utique CHYLVS, ex huiusmodi resolutione atque eoncoctione eiborum immediate e asi . resultans: qui, quantumlibet adhuc aliquas pristinae suae indolis, V. gr. chyIus testaetegetabilis la gramininoris , reliquias conseruet, tamen iam nimium tur. quam sensibiliter nouae cuiusdam peculiaris craseos specimina exhibet,

et ani in singulis suae mixtionis portionibus, pinguedine, mi cilagine, terrestreitate, imo ipsa usque salsedine, vasaeetrinose erasi crassiori, a vegetabili indole plurimum alieniori, iam proxima penitus est , longe plus atque citius, quam quidquam usquam in vegetabilibus: id quod superius sub obli atque lactis consideratione latius indicauimus. S. IX. Res quae in corpore animali longe plurimum obuia, Pinguedima interim etiam longe minima siue cura siue dexteritate excusta aut detecta se Lexio est, est secretio pinguedinis. Sicut enim speculatio ista de sacculis quasi quibusdam in omento non solum per se & simpliciter rem parum exhaurit ; dum neque ullam verisimilitudinem adtert, aut solum relinquit, Saecusi in quanam secretionis ratione pinguedo in illos saeculos secedat; tibi & Omento r*m quomodo ad talem secessionem praedisponatur; quomodo in tam parua mole huius partis tam promto & tam largo prouentu, qui exemplorum Phaenomenis quadret, siue separari, siue praeparari possit ; & quibus tandem si I atque mediis ex omento in reliquum uniuersum corpus d Ptribuatur : breuiter, omnibus legitimi secretorii, ct proprie quidem atque directe, imo specifice&priuatiue prae ians, secretorii organismi requisitis plane destituatur , nimirum non habeat materia proportionate

304쪽

6 PHYSIOLOG. SECT I. MEMBR. VII. ART. VIII.

lassicientem aditum; texturae ad peculiarem secretionis actum qualemcunque specialem apparatum; denique materiae a se separatae ullum id, neum abitum & proportionatum discessum ; imo tota sua S liarum circumstantiarum mensura, quantitatis effectus sui, non possit decenter quadrare atque respondere. Animalium X. Vt taceamus illas animalium species, in quibus nihil species, in omento geminum reperitur, & tamen vel promtissima pinguedinia quibui nul inm productio celebratur. Aties intelligo, de quarum aliquibus admirati omentum r* - -quidem pro friuola accipiatur , quam tamen compq xv stanter adseuerant) aucupum obseruatio, v. gr. de , quod postquam vesperi probe obsaturata ad quietem se composuit , si ita notat tempestiue capta iuguletur, pinguissima sit omnium; si vero post plures

horas, altero quoquo modo deprehendatur , multo iam macrior; si per reliquum diem, adhuc macilentior et si per crepusculam samura pastu, & ad quietem tendens , subpinguisse, sed tamen ob novidum digestum atque distributum alimentum longe minus quam subdium noctis succedentis. Ita etiam de avicula, quam cupediarii Ortolinvocant, notum est, quod vel unius diei spatio ad tantumpinguestinisexcessum perueniat commodi pabuli abundante obiectione, ut non solum tota cooperiatur pinguedine, sed ita etiam vere struatur, ut nisi detrahatur pabulo, aut liberis volatibus reddatur avicula,pinguedine oppressa

suffocetur.

Porcorum s. XI. Praeterea videmus veluti po tentosam illam pingue- pinguescendi scendi promtitudinem inter quadrupedes in porris, utpote in quorum promx xβ '' eorporibus familiarisimum est tantum pinguedinis colligi, &breui

quidem omnino tempore, ut, si ossa & reerementa ex intestinis detrahantur, reliquam uniuersam corporis carneomembranofam texturam( detracto humore pondere multum superet, nedum mensura. Quibus omnibus certe rebus, tam largo, Stam promto prouentui, omenti qualiscunque organismus minime quadrare videtUr.

Pinguedinis s. XIL Accedit autem omnibus hisce dissicultatibus illa in- nulla utilitas supernon minus ponderis habens, quod reapse non solum pinguedinis aut necessita' simpliciter, sed inprimis etiam tam promti atque copiosi illius prouen comp/xex stilitas, nedum necessitas Vsquam compareat. Dico otilitas; cuius nimirum intuitu qualitercunque corpori simpliciter conducere videatur, vi solidescente illa pinguedinis coagmestatione atque peculiari instruatur.

S. XIII.

305쪽

DE SALIVAE SECRETIONE.

f. XIII. Aliud autem est mus pinguedinis I siue an pinguedo Vsus autem iliapsa reliqua sua crasi aliquem usum incorpore ita habere possit aut soleat, corpore ut non simpliciter&absolute omni fine careat: adeoque fortasse peni n*MURyptus magis praeter naturam, aut ut simplex aliquod ita eos '

ceruari atque seponi videri possit 'Hoc autem non ita se habere, non ita purum recrementum es omni positivo et hi ineptum, esse ipsam pinguedinem, dilucescit affatim ex eo quod pinguedo , sicut ex ipsa abundantia optimi nutrimenti colligitur atque progignitur, ita etiam defic1ente reliqua nutrimenti copia i imo vero necessaria etiam nutrimentiquantitate, ipsa iterum absumatur.'Quorsum autem P ct quosnam in usus certe in supplementum reliqui nutrimenti deficientis: quae qui, dem res ut notissima extra controuersiam puto positae est. Praestat interim hoc , uti diximus, non congregatione illa sua & contextu in selidum, aut peculiari situ circa has vel illas corporis partes; sed potius reliqua illa sua adsuiditatem subeundam tenera atque mota consistentia, qua macrioribus etiam alimentosis mucidioribus partibus ita intertexi

tur ut illae hinc huius consortio debitam consistentiam tractabiIem, inprimis ipse sanguis sulphuream suam temperiem inde nanciscantur. Vnde profecto minime negsigenda est illa st Hildano consignata obseruatio quod in hominibus lime intermortuis deprehensum sit, ipsam

meduliam ex ossibus absumtam fuisse. f. XIV. Enim vero meretur omni modo aliquam conside- Medulla os rationem medetilla usium, quandoquidem haec non tantum sola propemodum est talis species pinguedinis , quae prae omni alia, circa quaecunque alia corporis loca, certum suum positum constanter seruat, idque in omnibus speciebus Sindiuiduis: sed etiam plane peculiaribus quibusdam phaenomenis peculiarem secretionis aut certae secessionis modum quasi paulo luculentius innuere videtur, ad minimum magis, quam rem liqua illa cuiuscunque pinguedinis phaenomena. Certe enim elucescit languine in hac medullari substantia, inprimis in animalibus adhuc iunioribus, quomodo illa etiam velut undique ingens commercium eum ipsosn JAR' 'fuine habeat; unde medulla in eiusmodi iunioribus tota prorius cruentia, ct intersperso sanguine imbuta visitur. Neque hoc solum, sed perennat utique par constitutio etiam in adultis usque ad quemlibet aetatis am-hitum, ut ad minimum circa capita ossium, arctioribus poris spongiosa, adhuc affatim sanguineus talis influus cum ipsa pinguedine sinceriore medullari commercium suum habere sentiatur. Cum autem insertiori orum sanguiferorum in ipsa ossa non in haec flongiosa illorum capita

306쪽

a88 PHYSIOLOG. SECT. I. MEMBR. VII. ART. VIII. contingat; (sine dubio propter faciliorem in hisce locis violationem

sub sortioribus motibus; tum etiam, quod eum vesa ad ossa hic illic per

ipsos musculos transmittantur, horum autem situs passim magis mediam ossium longitudinem tam ortu suo, quam tendinum termino, occupet; discurrunt tamen utique hae ipsae vasorum ramisieationes ad ista ossium loca, nempe capita spongiola. separationes f. XU. Vt verum fateamur, non est tanti in medicina pinguedinis consideratio, aut si etiam aliqua esset, parum certe lucis promit- directed me' generationis ipsius methodus atque ratio, ut propterea de his xe-S' prolixum esse necesse sit: interim separationes has, veluti primigenias ipsus pinguedinis, re vera directe ordinarie ad medulia genesin, imo per illam fieri, ct inde quicquid abundantius gignitur, in reliquum

eorpus dissimili, verisii nile duco. Idque hoc maxime argumento, quoniam reliqua quidem uniuersa pinguedo minus certi, flati, imo desis, nati est prouentus; medullar a autem contra Positive. Tanquam Vera ad eorporis consis intiam pertinet. Alia sim icior XVI. Nisi quidem etiam per longe puriorem quandam ratio secessior secretionis rationem pinguedinem a reliquo sanguine secedere verasiam, ' . . . .uo videatur. A qua quidem sententia tanto minus alienus est animus,s,nguine per secessio simpliciter ipsius pinguedinis a reliqua humorum erasi res

transsudato- videatur promtissimi successus; quandoquidem vere pinguis substan-riam secretio- tia a reliqua , quantumcunque simplicius aquosa, notissimis promnem. tissimis dissidiis utriusque huius cras eos innititur. Separata autem . ita ab intimiore nexu cuiuslibet alterius materiae pinguedo, uti propria sui teneritudine etiam valde subtiles meattis penetrare valet, ut in charta& membranis videmus: ita simplici etiam transsudatione a spissioribus reliquis humiditatibus segregari posse, a veritate nihil abludem puta,

Conspicua illa XVII. Roborat autem hane coniecturam illud ipsum in est Vixβd xββ primis quod haec promtior atque copiosior secessio pinguedinis im .esss.5 8. conspicua sit eriea Vasa tam sanguifera, quam Ipmph

partes mem- & inprimis quidem haec posteriora. Magnopere vero hanc etiam branaceas simplicem transsudatoriam secretionem adiuuare videntur subtiles adiuuatur. membranaceae partes, quae dicta talia vasa, tam insigni pinguedinis ambitu conspicua, ambire Iolent. Dum enim haec. eminente illa sua texturae densitate, non nisi summe tenuibus huntidis particulis transitum concedunt; inprimis dum velut originaliter atque humiditate imbutae sunt: sit ita, ut ex utrisque simul transsudantibus, pingui bus

307쪽

biis & humidis, htimidae quidem per vias, eadem substantia tam penitus imbutis, latius ditata serpant; pingues autem, ut si lumidita te iam sponte dissidentes, imo ab illa resinae, dum haec dilabitur, in illo loco subsistant; postquam utique Aιmectatos meatus solo fluxu, sine aliquo urgente impulsu , Hosequi ct penetrare non valent. Fit trationis exemplo.

s. XVIII., icquid autem interim huius fit, certe nullus nu- veras condidusphae lao - mechanicu3 conceptus exhaurit tarn separationis quam assertiationis iam separatae pinguedinis veras conditiones, quales etiam sola um' simplex Euro ipsa offert. Nempe minime ita simplieiter siue effusa,sive nuh-phy confvj usquam pinguedo; sed omnino peculiaribus inelusa, sileo- mechania distributa, diuisa & disgregata spectatur. Quod quidem minime a se cus conceptus1psa habet,sed plane ab auia est ormatione, atque texendi compote energia: uou Whaurit, sicut ea res tanto manifestior est in crassis is etiam pinguibus textis, lardo inprimis, quod totum penitus subtexmm atque innumerabilistbro te tenerrima interseptum esse , αυbi sie monstrat j. XIX. Suffragari autem potes: sententiae nostrae, de modo Modum seces siccessonis pinguedinis cum tenui aquositate, quae etiam ulteriorem istius pingu peculiarem restitationem promoueat, phaenomenon illud mersto no ' symtandum, quod nullus habitus corporis ad prouentum pinguedinis stet biiugeo bo uundantiorem aptior sit, quam ita dies usphlegmatum, nempe tam hu- phlegmaticomorum crasi, quam partium humoribus ita imbutarum temperie ma- rum & foemiagis aquosa instructus. A qua ipsa dispositione, & inprimis iam supra narum comnotata illa simpliciore, adeoque etiam tenuiore aquositate, est peculia- pi ris ille euentus in faeminino sexu, quod hic prae Pirili longe similiarius , imo vero specialius seu Pecisce quasi, tum ad reliquam molliorem,

turgidulam, succulentiorem, breuiter humidiorem texturam pronior sit, imo indidem etiam praeter naturam, vel ad aquosos tumores, vel ad simplices exsiccationes promtior; tum etiam ad pinguedinem, siue uti vulgo loquuntur corpulentiam, prae viris plerumque facilior. /XX. Quemadmodum autem de generatione atque proe Conseruatio. uentu pinguedinis ita parum certi innotescit, ita tanto minus nota est nis modus hu- pecialis aliqua methodus conseruationis eiusdem, nisi quidem vel sim 'pmgue bplex illa continua transcolatio aquota tenuioris humiditatis hic satisfa- qqxxvicere possit. enim de reliquo pinguedini seorsim 'opria dicata esse, iustissimum dubium est ex eo, quod viam in eadem ut in porco, nihil tale singulatim conspiciatur, sed solum sanguifera de nisebalia communia vascula, tum ad cutem tum ad relio o quas

308쪽

Homines siccioris habitus, &color eorum

subfuscus Color specia-Iissimus in Aethiopibusi.

mina nigrum infantem

do PHYSIOLOG. SE . I. MEMBR. VII: ART. VIII.

quas principales corporis partes pertinentia, per illam excurrere magis quam , conspiciantur. Omninο' autem, quicquid etiam

per ipsam pinguedinem veluti priuatim atque proprie videtur, oppido parum sit:. . XXI. Illud notam nomindignunae puto quod homines ificcioris habitus corporis, sicuti propter niagnitudinem vasorurn suo. ruina uniuersalem ab illa secretione pinguedinis transsudatoria , de qua supra diximus, alieniores esse videntur; imo forte etiam ipsa substan, sanguini ipsorum firmius immixta haeret : ita apparet in ipsis peculiaris quaedam excretio subpingiuis per uniuersam peripheriam corporis, cum sudbres unde re ipsa non solum supersietes eorporis ipsorum veluti magis sub nitetaea est , sed ab inhaerescente illa substantia etiam sensim color quidam subfusim sustInascitur j quem aeria

abstergunt, simplex autem aqua nequaquam, sed haec potius ipsum obfirmare aut certe velut O apparet, unde etiam vulgi i

XXII . Obiter quidem; cum fiseo mentio coloris inciderit attingere licuerit singulare illud phaenomenon eo Io, specialissimi ini ethio Aus Quem sicut ab olis ambustione ortum situm ducere, nemo facile hodie amplius sibi persuaserit , cum Europa I S tenestrionali eius parte , Aethiopas sibi matbem prolem progignere, & ini omnibus Afri die regionibus albias in vero etiam, tam sub aequatore quam aIibi , ita diuersam es e propagem atque fuscorum notum sit; adeo ut inde satis dilucescat, quod peculiaristis intimior potius haec sit andbles,. quam ur ab externa aliqua caussa originem sumeret et ita confirmari tamen huius coloris successum ab ipsa quadam e anguine huc deposita magis magisque substantia severisimile videtur ex eo quod hi homines non ita, uti postea in libero aere maturius evadunt, exquisite nigri memorentur, sed

solium in ense rubicundi ,. qui enon nisi , sequentis demporis saccessu, in magis magisque-& denique nitide nigramIrorsus illam tincturam progreditur 's. XXIII. Caeterum meretur fortassis haec ipsa res aliquam memoriam , ad distinguendum illum casum', qui nos ita adhuc aetate obtigisse fertur, ut femina nigrum insantem enixa in dubium adduceretur, an ex ob uersasone solam, an vero conuersatibne Aethiopis in unc talem concepisset. Verisimile enim est , quicquid tale esolat imaginatione

subnascitur, si non exquisite in gradu (quod quidem etiam in aliis

309쪽

DE SALIVAE SECRETIONE.

: iis naenibinon fieri notum est tamen aliquo matis em nente gradu leuenturum esse, quam simpliciter tali, qui genti huic in sua natiuitate

Srm ius est. s. XXIN. aeterum alborum etiam., ut loquuntur, nempe Europaei ipsi Eiuropaeorum hominum , intuitu coloris, uti vulgo loquuntur, intuitu coloris nempe: rubesii, ea etiam essestiet differentia, ut plurimum quidem coloris huius exhibeant ita diisti sanguinei; i&post hos proxime elanchum dicti sallide rubicundi coloris habentur, sed stibfusci tamen apparent; salbi reuera, ad opp6sitionem melancholicorum, di pallidi ad diis finestionem rubesiorum , sunt Phlegmatici. s. XXV. Sunt interim integrae quasi gentes hae etiam leuiore Sic aliae quo , coloris diuersitate conspicuae, ad quam magis verisimile est, quod olis que gentes co .iseruor & vrentis ' oras vis alibi positive alibipriuatiue concurrat. Ita lota diuersit enim H Fani inprimis , deindea alta , tandem Itali ,-coloris diuerta consipieua: sitate dissidentia magis ad eptentrionem dissitis. 'Sicut autem etiam hi septentrionales, ante omnia autem ex his illi, qui siccioris sunt habitus..obuersatione in feruido sole, i& coneurrente inprimis qualicunque sudationes , iam paucis diebus ad similem cum istis perueniunt: ita nihil ignotum est quod etiam istae gentes, quando vel in frigidiores iregiones transeunt, Nel in sua quoque patria sostis feruorem curiosius virtant, albedine satis consipicua aliis albis gentibus minime cedant. . XXVI. Alia vero est coloris diuersitas longe magis pecum Coloris diuee- liaris atque specialis in oculorum colore; iride nempe ita diicta, seu sitas in oculis. chorosistis tunicae anteriore adeoque conssicua parte, quae in aliis caesitim seu subcaeruleum colorem repraesentat, in aliis autem fuscum. Vbi quidem certum est, fuscum illum veluti proprium magis esse meridionalibus de orientalibus ; caesium autem septentrionalibus j oce denta- Iibus notioribus Europaeis. Interim, sicuti recentior experientia monstrauit, quod ex alborum Europaeorum & nigrorum Afrorum connubiis mixtum genus oriatur stiluorum hominum: ita connubia etiam

illud hic possunt, ut ex illis, qui fuscos habent oculos, & qui caesios, non tam media quaedam & veluti mixta coloris species prodeat, sed reapse alii ipsorum infantes caesium illum, alii fuscum colorem sequantur. f. XXVII. Ita notabilis pariter est specialissima illa peculiaris Certarum s

idea certarum familiartim, imo ex illis subnatarum gentium, Drepura miliarum &sua propagine, ab omni peregrina misceta abhorrente, peculiarem quan- gentium simidam gentilitiam Militudinem retinent, prorsus ad oculum conspi HSqnxiu'cuam. Testes sunt huius rei maxime insignes Iudi ei, qui adeo peculiare ' o o a quid-

310쪽

quiddam habent, ut omnes propeniodum nos rates illos facile d gnoscant. Sicut etiam inter criteria vulgo nota de Iuditis illud peeuliariter est, quod nemo fere illorum habeat capillos, sed vel nigri cantes, vel rubros. Alterum specimen exhibent Chinenses, qui pee tiari oculorum paruitate, tam quantum ad cperturiam quam corneis amis bitum , instructi sunt. Simos Aethiopum nasos S labia retrorsum in flexa imputant aliqui historicorum arbitraria matrum Vorma tioni pereompressiones: quod quidem in naribus veritati non absimile est, in labiis autem minime gentium ; minime omnium autem quidquam horum in capillis i Vtut hos non omne; nigrae gentes ita breves atque crissos habeant

MEMBRUM VIII

DIVERSITATE CORPORIS ET ACTIO. NUM SECUNDUM SEXUM.

Maris S scem, T ductis hucusque quae ad hominis in se spectati sus istentiam incor- eighii Me ruptam pertinent, superest ut pauca adhuc dicamus de diuersitate secundum SEXUM. Disserunt autem MAS & FOEMINA euidentissime quidem organorum peculiarium diuersitate, quibus negotium peragitur; simul tamen etiam aliis quibusdam cireumstantiis, quae animum circumspectius aduertentibus minime etiam incognitae sunt. S. II. Sunt autem ex his praecipue maior in saemissio sexu sensibilitae, tam in corpore , quam in ipso animo. Sensibilitis ilIa in

corpore parima secundum naturam, varios iucunditatis affectus com- Sensibilitas

foeminarum maior tam in corpore

plectitur , partim praeternaturam , fundamentum eonstituit ad promtiores extraordinariis commotiones vitalo solito fortiores,ad excutienda

impedimenta es pericula quaecunque circa vitales sanguinis distributionei ct progressus: unde quidem inprimis lunuchondriaris commoti nibus Basticis, quae ad excutienda impedimenta debiti progressus sanguinis tendunt, Sc promtiorei suunt quani ipsi viri, de fortius ac imp/etuosius illas exsequuntur

s. III

SEARCH

MENU NAVIGATION