장음표시 사용
41쪽
Regi homines sint subiecti, m& propter ipsium Deum Rei ges honorificare debemus,&reliqua, ex Beato Petro in Epistol. i.cap. 2. post medium ,: & Paul. ad Roman.ita d. cap. 13. Hinc dixit Bold. in cap. I.
tit.quis dicatur Dux,vel Mar29 ch. quod habentes t Ilia periuregnant prouidentia inserutabili diuinae Altitudinis, sequitur Chassau. in prohaem. Consuetud.Burgund.verb. dusaim2.empir. in princip.Omnis enim potestas i Deo est , ex diuino Paul. ad Roman d.
gan.Bonifatij 8. incipient , unam Sanctam. ibi, sine i , sue iubente,& in d .cap.quid
culpatur Σ3. quaest. i. dcitu cap. quaesitum 23. quaest. q. Cap.nec mirum, vers.nec ideo 26 quaest 3. cap. audacter. 8.quaest. I.cap. I .& cap. ex me-I ito. 6. quaest. I. cap. pro humani de homicid.lib. 6. Vnde in Evangelio Diuini Ioannis. cap. I9. haec Dominica
verba dicuntur,Non haberes' otestatem aduersus me viam, nisi tibi datum esset desuper, notat Archidiac. in d.
c.pro humani. Denique etiam dicta ex Milo, ut meridies manifesta sunt.Quia naturale est homi-3 o ni, i ut sit animal seciale, Scpolliticum in multitudine
vivens, magis quam omnia animalia , ex Beato Thom. lib. i. de regi m. princi p. cap. I.& 2. Si ergo naturale est
multitudo regatur, ex eod. is Diuo Thom .ind.cap. I. col.
- 2.in princ.Quia ut inibi ait) multis hominibus existenti-t.bus', & unoquoque id quod . est sibi congruum prouident se, multitudo in diuersa di spergeretur: nisi etiam esset aliquis,de eo quod ad bonum
multitudinis pertinet,curam habens. sicut & corpus hominis,& cuiuslibet animalis de- .. flueret. nisi es let aliqua vis regitiva communis in corpore, qu ad bonum communeomnium membrorum intenderet Quod ibi banctus Thom. t ex pluribus confirmat, maxime ex dusto Salomonis dicentis, quod ubi non est gubernator , dissipabitur Populus.
est,cum similibus nunc a nobis traditis num. 3. Quae de suadentur ex sententia eiusdem Diui Thom. lib. i. de regim .principicap. a. post medium, dicentis, quod requiritur
42쪽
ritur quaedam unio in pluribus, adhoc quod quoquo modo regere possint, quia nec
multi nauem in unam partem traherent , nisi aliquomodo coniuncti .Quia ut inibi asserit ipse Angelicus Do-3 i ctor i omne naturale regimen ab uno est: de quia in membroruinis multitudine unum est, quod omnia mouet scilicet cor,& in partibus animae una vis principaliter possidet, scilicet)ratio. Quia etiam in apibus unus est Rex cap in apibus 7. quaest. l. l. 2. f. deinde, quia difficile, vers inouissime Ede orig.tur. cap. solite. de maior. & obedicnt. cap.nostris a I .dist.Ex quo in hoc bonum publicum versatur , ut probatur in dictis iuribus, & late per Theodor.in
tis sequent.Omnisque multitudo diribatur ab uno, Sc intatoto uniuerso unus Deus factor omnium , dc rector, ex
his quae diximus in praesentiquaestione num. i. & i O. Et ita Beatus. Thom. concludit
in d. loco, quod necesse est, quod in humana multitudine optimum sit, quod per v-num regatur .. Quia ut ipso inquit in d cap. Σ.in fine, prΟ- uintiae.vel Ciuitates,quq non reguntur ab uno,dissentioni- Ubus laborant, & absque paceisuctuant: de quod e contrario Prouintiae, & Ciuitates, quae sub uno Rege reguntur, pace gaudent, iustitia florent de affluentia rerum laetantur &quod ideo Dominus Deus noster pro magno munere
promisit, ponere sibi caputI Vnum,& quod Princeps unus erit in medio eorum, ut dixit Dominus per Ezechiel. cap. 3 . dii sic dicit, Seruus meus David Rex super eos erit, &pastor unus erit omnium iulorum. Vnde Aristot. lib. 3. Polli thico. col. ri. ait, quod unus omnium habebit potestatem.Oportet enim Reipublicae per unum Consuli. secundum Philoseph. cap. I 2. Methaph. Et Cornelius Tacitus lib. I . annalium,ait,Nono,
aliter constare poteth ratio Reipublicae,quam si uni redaturadest, non aliter regi, aut 'gubernari potest Respublica, ita ut certum quid statuatur, quod firmum perseueret, si a pluribus administratio exerceatur. Similiter Aristot. Pol lithico. lib. 2. sic ait, Entia nollunt, male disponi, pluralitas Principum odiosa, unus ergo Princeps, sequitur 5e si corrupte lason. in l. licet Imperator. in princi' num. s. E
43쪽
de leg. i. tradit plura in proposito Petr. Rebus in declaratione arboris seudorvata. pag. TO.num. 26.vers duodecima diuisio. Ioan . Leetiri. de primogenitur. lib. i. quaeli. 7. col. 2. vers tame hoc ultimum cum sequent. & col. 4. vers. nec satisfacit, cum sequent. Did.Castet. in l. o. u. verb..dei liijo mayor.col. 1. Vers.Vnde Hieronym. Rod. Suar. i
l.quoniam in prioribus in 1. dubio Comitatus Valentiae. eol. 19. vers.& ut refert Iustin.& sequent. C. de inoffc testamen. tradit plura Didac. S pti mancen .lib. 3. de republica. cap. 3. pag. 3 s. & sequent. Marc. Mantua in Encnirid. rerum singularium cap. I.
copi l. quod prius tenuit Beatus Thom. lib. r. de regi m. princi p. cap. I. t. & sequent. plurib. Dominic .a Soto lib. de iust. & iur. quaest. .art. 2. vers.confirmatur,idem tenet
Alexan.ab Alexandro I. Consultus Neapolitanus cap. q. dierum Genialium cap. 23. l. a 3 9. hisce verbis, Et tumetsi democratiam , hoc est, popularem potentiam aliqui
praecipue commendarint, de alij aristocratiam, idest, OpsI .matium regimen , tamcn v-nius Imperium pietate,& religione inclitum , sub quo non grauis dominatus, sed iustum , & legitimum Imperium esset, omnium conscnsu praesertur caeteris. Uti eius quae est regna per unum tantum Regem gubernari,docet Pinet. ind. i. C.de
Cum, & inter Poetas sunt, qui & hoc censent,praesertim Lucan. lib. i. his duobus versibus a
2 ulla ιι Dr0 solist, omni nepotestas
Statius lib. I. Theb. alijs duobus versibus sequentibus.
Non benἰ cum sotist Tana Venus
Sotissique comes disiordia regnis. Cum, & Seneca hoe idem
firmauit in tragedia. 2. Unitas enim in Principatu desideratur , prout etiam in apibus Princeps est unus , &ues unam sequuntur, ut in cap. in apibus 7. quaest. I. Quare
44쪽
Quare Beatus Paul. ad Ephe- s.cap. . sic ait, unum caput, unus Spiritus , unus Dominus. Ab ipsaque natura nullus
in dominio, seu Regno desiderat,habere consortem. Cap. quod autem. 3 3.quaest. 7. l. I. in medio. tit. I. parti. 2. Hinc etiam dixit Beatus Paul. in Epillol. i. ad Corinti, cap. 9. Bonum est mihi,magis mori, quam ut gloriam meam quis evacuet. Virtus enim
unita fortior est ipsa dispersa. ex Philosopho. quem sequitur.S c. consit. IGF. col. 7. f. versic. haec conclusio. lib. 2.
Dominu ac Deus noster in sua unica Ecclesia,& vniub sali, unicum tantum in Ilituit Pastorem, ac eius Vlcarlum
i quod maximum argumentum est dum sic dixit in persona Diui Petri. Tu es Petus,& super hanc Petram edificabo Ecclesiam meam. Matth.
ad summum autem ,& seqv 3 2 Cum t de monstruum est, ubi sunt duo capita.cap. non autem.iuncta glo.fin. . qugit. i.l. non sunt liberi, ubi glos. verb. prodigiosum. st de sta. hom .l. 3. U. de ossic. Praefeci. Vigil cap.sicut in unaquaequza I.quant. 2. cap.quoniam. 3 Ivers prohibemus de ossico din. in verbis Protrahemus au
uersos Pontifices habeat,mn- γ m unum corpuS,d lucria capita tanquam monstruum. Regna enim , vel Ciuitates 3 3 quae noni reguntur ab uno ldissensionibus laborant,de absque pace studiant & e contrario,si sub uno rege regantur , pace gaudent,iustitia florent, de asiluentia rerum laetasitur, traditur lib. 7. supplement. Chronica. l. I 62.col. 2. similibus in praesenti quaelisone traditis.'nu. I7.5 sequent. Quae esse vera,exempli gratia at oculum demonstrantur. Quia in illo tempore antii quissimo Natiuitatis, & HL Donis Domini nostri 'Iesei christi, Gentilitas rectius gubernabatur,quam Srnagoga: ex quo Gentilis Populus cum adeo copiosus existeret,) ab
uno tantum capite regebat irnempe,ab uno Imperator . Populus autem Haebruus an- igustus, S paruus multa capita , & moderatores habebat, ut doni at ex ipso contextu Euangelij Luc cap. 3. ibi, sub principibus Sacerdotium Anna, & Caipha, & hoo ctiamo melius probatur Ioann. I l. vers quid autem , dc sequent. D 1 & idem
45쪽
S idem constat Act. Apostol. cap. . habetur in lib. intitulato Passio duorum cap. 3 I. isel.
Et quod hoc erat inditium, perditionis illius Sanctissimae
Ciuitatis Hierusalem, atque 4 eius ruinaei cum subiectata sit omnis Respublica a varijscipitibus gubernata , secundum illud Luc. cap. I. Omne
sum desolabitur,quod aduertit Sanctus Thom. 3 quaest.
ι O I .art. I .cOL 2. post princi p. Couarru In cap. t. practic. qq. num. I. Ilio m. Trux illo in Thesauro conc Ionatoruma. lib. 6. sermone Dominicae q.
resert Beatum Gregor. super Euangelio, in homil. 2C. Et
statim ait ibi Truxillo, quod Respublica varijs capitibus constans,non poIcst recte gubernari, neque ipsi gubernatores diutius conseruari posssint Iprout contingit in illis
3 O. Senatoribus,qui tyrannice occupauerunt Rempublicam Attheniensem, ita perpere eam gubernabantur,
vi breui sere tota fuerit prinstrata,& ipsi Gubernatores intra breue tempus fuerint per Trans bulum impugnati in omnino deuicti, atqu suis hominibus spoliati , authore Iustino lib. 3. historiae,& Paulo Crosio discipulo Beati August. lib. α. suae h. storiae cap. i . & sequent. Hinc
3 16. sol. paruo. 9. t quod Reges creati sunt ex necellitate, ex quo omnia indigent capite, de homines faciles sunt ad disLntiendum, dc suadetur ex his quae in praesenti capite diximus, num. 2 . dc sequent.Neque Ciuitas in sedi-3 6 tione t beata esse potest, ne que in discordia dominorum domus,ex Marc.Tullio lib. 3. de finibus sequitur Hcist. Pinto in Esaiam cap. is . pag. is 9
ante medium. Rescrtque etiaibi Hect. Pinto Platonem dicentem in dialogo de Republica. Nihil pernitiosius est in rc publica, quam ducordiam, nihil utilius, quam v-nionem,& amicitiam. Simi. liter, de Valer. Maximus lib. historiae cap. a. 6 de . Senam. sel. 1 o.col a. dixit, Rempublicam propter priuatas dil- sensiones, parum utiliter gubernari: quia ubi in Imperio concordia non inest, corruit gubernatio Ioan . de Neuieta silua nuptiali. tit. quomodo iudicandum num. 1 9. Hect.
46쪽
Pinto in dialogo iustitae capo in fine . Platon in djalogo. 9 de republica, ait, nullam Ciuitatem tyrannide pressam. ,
esse miseriorem , nullamque Rege gubernatam beatiorem esse sequitur Arias Piness. in rubr. C. de res ind. vend. l. pari. num. 2 s. ad finem. Ini Dique Pinet. refert etiam Diuum Ambrosium dicentem,
quod boni Principes libertatem amant,improbi vero seruitutem. Unde Carolus .imperator,& Rex Johaemiae, initia aurea Bulla aedita anno Domini i 3 16. ad unionem
ele rum Imperatoris hiscevςrbis incepit , Omne Regnum in se ipsum diuisum desolabitur. Nam Principes
eius facti sunt socij serum , ob quod Dominus miscuit in
medio eorum spiritum vertiginis,ut palpent in meridie sicut in tenebris: de candelabra eorum mouit de locosito,ut ceci sint,& duces cecorum,& qui an lant in tenebris,offendunt & ceci mente scelera perpetrant,quq in diuisonem contingunt. Dic superbia,quomodo in Lucifero regnasses,si diuisionem auxiliatricem non habuissesὸ Dic Satam inuide, quomodo Adam ddi Paradisb eiecisses,nisi eum ab obedientiata, diui- silesὸ Dic Luxuria quomodo
Troyam destruxisses, nisi Helenam a viro suo diuisisses Dic ira,quomodo Romanam Rempublicam destruxisses, nisi in diuisione Pompeyum,& Iulium sevientibus gladijs ad intestina pri lia concitasses Tu quidem inuidiaeis,
Christianum Imperi a Deo Fide, Spe,& Charitate, virtutibus Theologicis roboratum cuius fundamentum super
liciter stabilitur, antiquo veneno quod vellit serpens in palmites Imperiales, de membra eius propinquiora, impio
scelere vomuisti, ut concussis columnis totum edificium
ruinae subijceres: diuisionem inter septem Electores Sacri
ptem candulabo lucentia Sacrum illuminari debet ImperIum, multoties posuisti Sane cum ex ossicio quo Caesarea
dignitate potimur , futuris diuisionum, d dissensionum Periculis inter electores irsos , de quorum numero ut Rex Bohaemiae esse dignoicimur,duplici ratione, tam ex Imperio, quam electionis iure, quo fungi mur, occurrere teneamur, instascriptas leges ad unitatem inter Uectorc fouendam , & electionem v-
47쪽
nanimem inducendam acdctestandae diuisioni praedictae varijsque inficulis ex eas quentibus aditum praecludendum, quae verba reseruntur in d. Bulla aurea Imper
toris Caroli 4. quam ad literam ponit Culatius lib. 1. defcudis pag. 2 37. & sequentibus pluribus. Et ut materia nostra clarior essiciatur, alle
gamus in nostro propostd te 1timonium hoc sacrae scripturi,legiturque in Diuina scili 37 ixura , t quod cum Iodea filius Ioas , Dudi Populi Israelitici fuit mortuus abi jt Abimalech filius minimus Ieroboal in Sichem ad fratres matris suae,& ad eos,ad omnemque cognationem Patris, &Matris suae sic fuit loquutus Loquimini ad omnes viros Sichem, quid vobis est melius, ut dominetur vestri, septuaginta viri omnes filij Ieroboal, an dominetur vobis unus virὶ Ipsi enim in unum congregati cum uniuersis sa- miliis Vrbis Mello, ipsummet Abimelech tantum in. Principem Ajgerunt; etsi ipse secrete conduxerit sibi ubros inopes, & facinorosos, qui eum sequuti sunt, & venerunt in domum Patris sui in Ephram,& occidit omnes septuaginta statres suos, ut plenius haec habentur Iudicum cap. 8. in sine, & cap. v.
Et plura singularia de seditionibus Regnorum , de Ciuitatum rcfert orati.agens do
bello Troyano,& Greco. lib. i. Epistolarum, in epistol. 1 quam misit ad Lolium Ro manum, incipienti.'Trora in belli scriptorem, & Salustius
in coniuratione Catilinae, ii princi p. fol. 1 o. eum sequentibus,& praecedentibus.
Neque silpra dictis obstat, si dicatur, melius esse regi-33 re en polliticum t quam Regale & sic polliricum praeponi regimento Regis .dllud enim in se verum est, s talo
dominium referamus ad integrum statum humanae naturae , qui status innocentiae appellatur,in quo non fuisset Regale regimen necessarium
sed polliticum, eo quia tunc non fuisset dominium, quod seruitutem haberet.) l. ex hoc
iure. l. manumissiones sp dolust dc iur. sed praeheminentiam, & subiectionem in disponendo , & gubernando
multitudinem , secundum merita cuiustunque. Und Opud sapientes,& homines virtuoses, ut fuerunt antiqui
Romam de quibus dicit Beatus August. de Ciuitate Dei, quod inter omnes Reges, &
48쪽
Quaestio Prima. 3 L3 9 Principes Mundi i Romani magis puerunt soliciti de bo
na gubernatione, quia Dorulnus Deus noster illis inspirauit, ad bene regendum , &quod ideo digne meruerunt Imperium, & dominium totius Orbis. Sequitur Sanctus Thom.lib. 3.de regina. princ. cap. .in princ. Et licet ibi SThom. non referat locutata
Diu. Augustini, hoc tame ipse dixit lib. s. de Civitat
quaest. q. articul. 2. col. 4. Vers.
ex istis autem,& Ioan. de Neutra in sua silua. tit. quomodo iudicandum in dubio. nu. 4 col. 4. illius num. vers &etiam , & sat hoc constat ex Salustio in coniuratione Catilinae, in princ.soL 1. & melius probatur lib. r. Machabeo.cap. 8.Et quia etiam Romani optimas leges sanxerunt . Secundum Diuu Thom. lib. 3.de regim .prluc. c. 1.Domin. Soto in d. quest.. 42 4.art. 2.col. Romani t pleni singularique pietate De nevolentia , ac iustitia fueruntque ut ex pluribus docet Sanctus Thom.& Domin.Soto in praedictis locis , quod prius dixit Titul. l . i. suae ni storiae dicens, quod Romani Imperium suum propter
clementiam, & nu sericordia propagauerunt,trobatur Incid cap. 8.& I . lib-1. Machabeo. Thom. Truxillo in thesauro conciouatorum i b. 6. in sermone Dominicae. 2I. post Pentecostem pag. I 27. Ipsique Romani inter omnes 41 nationes t consequenti sunt magnam gloriam, ausa perpetuae memoriae conseruan dae d. lib. 1. Machabeo.cap. 8.& Heist. Pitta in dialogo iustitiae cap. 2. in fine fol. ii col. QSimiliter Romani olim pugnabant pro gloria acqui-xenda, pro libertate conse quenda,& pro Republica co- seruanda,& tunc semper vin
auaritiam extenderuut, semper victi fuerunt , notat Iacob.de Voragine in sermo. I. minicae a r. post festum D
nitatis col. i. in fine. Romanorum quidem Imperium, omnia regna sibi ferro armo x rum subiecit i quorum minnarchia incepit a Iulio Caesare , qui prius sibi usurpauit Imperium, sed persccta est sib Octauiano Augusto, sub
quo natus est Christus Don inus, ae Deus noster, refert Beatus Antou. Florent. .par. summae tit. Is .cap. . g. 1.col.
49쪽
xt resimen polliticum me- melius fuit. At vero postquam alitia tiominum creuit, &repleta est terra malit ijs h minum , & cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum, & peruersii dissicillime corriguntur omni tempore,& omnis quippe caro corruperat viam suam super terram, &stultorum infinitus
Moyseni in cap. 6.Genesis,&id na habetur Ecclesiastes. cap. i in fine ) tunc 4n tali na 3 tura corrupta i regimen regale eis fructuosius: quia in portet ipsam naturam huma
sui fluxum limitibus rcfrenare, hoc autem facit regale fa
det in solio iuditi j, dissipat
omne malum intuitu suo. Deus Optimus Max. ideo Re ges constituit, i ut fac iant iuditium, & iustitiam. lib. 3. Reg. cap. ro.& faciunt quae in piaesenti quaestione diximus num. 24.vcrssidcis enim regna, quod etiam expresse tenet Andr. de Ilern . in peregrina.super t. pari. constitui. Neapol. tit. de cultu pacis nu. i. N 2. sol i . colum. 3. &
fine. Rex quideria semper habet prouidentiam iuilitiae.
Deutero. cap. 47. notat Ioseph. lib. . de antiq. Iudai. cap. 6. col. s. vers. si utem fuerit. Optimus enim Civitas status consistit in rege iusto. Seneca de bene fit ijs. lib. 2. Did. Septiman. lib. 3 de republI. cap. 2.in fine pag. 31. & suadetur ex his quae annotauimus i part .harum. qq. de Monarchia Regum q. i. num. 3 3.&sequentibus pluribus. Manus enim regia destruit inimicos re delinqueres,ex Diuo Paul, ad Roman. cap. a . cap. Rex debet 23. quaest. 1. Vt ita a grauioribus malis detereantur atque compescant. cap.
qui peccat. in fine. α 3. quaest. . tradit plura Anto. Corset. de potestate regia. 3. part quast. 3 α. num. F 9. Petr. Rebus. in concordata. tit. de re- igia ad praelaturas nominatione facienda. pag. 126. Unde ait notanter Aristot. lib. s. Pollithico. cap. . Io. in princ. haec verba , Regia potestas pro tutela praestantium virorum, contra populum reperta est.Beatus Isidor. lib. 3 .do summo bono. cap. 7. sic ait, Principes , Regesque electi sunt,ut terrore suo populos a malo coercerentiatq; ad recte
50쪽
vivendu legibus suaderent. )&praedictam distinctionem, si re tutionem set si nomita confirmatam ) ponit singulariter in nostris terminis Diuus ille Thom . lib. i. do regimin. princ .cap. 9. in me
dio hoc sit adens alijs authoritatibus Diuinae scripturae, & idem Angelicus Doctor. r.
iust .&iur. quaest. 4 art. 2. col. 2. vers. secundo arguitur. Ioa. em. de moribus omnium,
gentium in praesael. pag. 7ncit quod tradit Lup. in. l. 7.verb.Ouiesseruiit. h. parta Σ. de Couarru. cap. i. pracb qq. num. I. Vers quinta concluso in fine. Quid enim sunt ianu, 46 regna i remota iustitia 3 nisi magna latrocinia secundum Diuum August. lib. . de Ciuitate Dei. cap. 4.Diuus Tho. lib. 3.de regina princ. cap. I. Chass. Consuetud. Burgund.
pol. de Marsil. in rubr. de h- deius Is in fine. Ioan. de Nevi-Σa. in silua tu quom odo iudicandum in dubio. num. 77. Beatus Anton. Florent. q. par. summae .lit. I. cap. 3. f. F. col. 1in medio,& cap. col. I.Vers& haec Did. Septiman. lib. 3. de republ. cap. 9. in fine. pag. 2. Arias Pinet in rubr.C. de
ad finem, Iacob. Ueldia. tria Paraphrastica enarration Euangeliorum in sermo. kriae. 3 . Haedomadae. 3 . Quadragosimae pag. i 3 o.& Ioan . Ac sta de guberno rectoris I.tracta in 7.dialogo iustitiae. fol. 69. Ol. I.Sine Rege, vel iusti- tia, t ac lege regna gubernari non pollunt Plutarc. in moralibus tit. de doctrina principis , quod etiam tenet Sanctus Thom. lib. a. de regimine principis cap. v. Et ex hac causa Sanctus Thom. in d. c.
9.post medium,sic ait, Virga ergo disciplinae quam qui lubet timet, & rigor iustitiae, sunt necessaria in gubernatione Mundi, quia per ea pinpulus , & indocta multitudo meliuS regitur quod ideo quantum adhoc excellit Regale dominium regimento pollitico, quod etiam tenet
Beatus Anto. Florent. q. pari. summae tit. s. cap. 3. 9 1. col. 1.& 1. Pluraque refert in fauo - rem regiminis regalis, 5 contra populare tegimen Ioan . Bodmus inrepublicis, lib. 6
Ex quibus Lucae clarius constat. quam utile, & neces 3 sarium sit i regna gubernari per Vnum Regem perpetuum gubernatorem, de non guber