장음표시 사용
371쪽
dine arcetur, Et loci obliquitas radios solares impediene ingrediantur admissa luce. Motius HINC EOPPos ITus, quoad locum a quo materia refrige randi excipitur usitatus ut ferunt apud aliquos nobiles Bononienses talis eth; In morum inferioribus cubiaculis, immediate super Cellarum vi irariarum fornices pomstis, unum vel duo, aut quotlibet Olliola, fornicibus ipsis perforatis extruunt, Per quae ad libitum reclusast rus excipiunt to Huiuscemodi videre alibi mihi contigit quamuis alio fine extructa, gratia videlicet demittendi contusas uuas in Cellismet viliarijs Vindemiae tempore: Quibus aestate quandoque reclusis rem ad vota facessisset
NAROTEM, Romae in inferiori Aula caiusdam nobi lissimi Palatii unicam ostiolum extruxisse elegantissimum, & ita aptatum, ut insignis per ipsum venti frigetincientis copia ascendat. SYNI ET D I ΛD AEDE refrigerandas Tubos conficiant, Nonnulli & sat anginas vias quasdam, utrinque sedulo clausas, praeterquam ita
extremis partibus, via quarum excipiunt ventum, altera qua contribuunt: Per quae duo organa etsi omnibus in rebus operationem hanc concernentibus conuenientia
dempta figura Se capacitate,venti in latus deferantur Bia partita tamen sunt, Nam aliqua a libero aere ventos, tum a salutaribus radiss sta aribus, nec non ab aerismedihenignitate correctos si sorte 'aliqua eorrectione egeant λ excipiunt, ora quorum excipientia, Regioni salutares alioqui suapte natura Flatus tradenti opoposita sunt 1 Non Ila 3c esse possunt, quae situs vitio fiat a regione nocuos ventos spi rante suscipiant, vel tiam a specubus illos inmediate hauriant, eisdem qu litatibus imbutos . quas a natura loci ita quo orti sunt contracerer Quales Cos et o 2IAE in Agro viacentino, illas esse ope quarum, Rurales suas aedes.
T Ra Ret o a nobilistima Patricios Vicentiaos Mitata
372쪽
refrigerari scribit Andreas Palladius i Ex vastissimis In p. λη siquidem Montium ibi existentium Caueis, ex quibus Antiqui uti ipse opinatur) genus quoddant Lapidi e,p. ιγ.
extrahere consueuerant, Quod serra telle etiam Vitruauio, non secus ac Ligna incidebatur: Per angustas foranicatas vias quasdam subterraneas, quas generosis illis Viris, Venti ductus apellare collibuit: frigidissimos inde exeuntes flatus, ad proprias aedes eruehunt: quo di per Cubicula omnia, nec nisi miro postea artificio,
iuxta libitum distribuunt o Inter quae unum extare narrerat subterraneum, a Francisco eiusdem familiae praestanti Viro exedificatum, ob sui una cum elegantia nouitatem sane admiratione dignum, VENTOR vM CARCERSE v EOLI via ab ipso ideo nuncupatum, Ad illud quoniam non unum aut duo dictorum Ventiductuum. Ora terminantur, quin immo quotquot ibi extant, hinc
inde varios diuersosque spiritus deferentia. PRIMUS HORvM MODO RuM, non potest non damnari, quia cum ventis omnibus ingressum praebeat indiscrimia natim , igitur aeque proficuis atque nocentibus: Et omittendo it Ios qui non primitus laedunt, quales sunt Pulverulenti, veluti Ecnemias & Tiphon, excipit caliados & humidos, veluti omnes qui a meridie spirant, seu
directe, seu lateraliter, Quos Omnes A v s T R I noamine vocare, ideo Hippocrati placuit, quoniam illius In s. libro naturam aliqua in parte sapiunt, quamuis omnibus veluti Aphor. s. verus Auster non undequaque graues sint: Autumno
enim ea parte . qua ille spirat primum solia arboribus deacidunt. Aedificia collabuntur, atq ruunt: semina gurgulione ae verme exeduntur , fructus putrescunt: Et quod ad rem nostram maxime facit, hominibus saepis. finia morbos & pernitiosos parit teste Hippocrater Il- ubi ora. Iosque semper dum spirat grauidiores inualidioresque 3 in r7.e- reddit Auctore Aristotele , vigesimasexta Problematum
stetione problemate quadragesimamuarto, ita ut varian- a.'
373쪽
In r. libro Aphor. Apho. II.tibus ventis mirum non sit corpora nostra protinus at heo usque mutari, ut quΟSdam in lecto cubantes, ex alte ratione circa caput saeta, quis ventus spiraret agnosce rent, se agnouilla testatur Galenus: lyropterea dicebat
Hippocrates in libro de sacro morbo pagina sexta, A quilo & Auster maxime contrarii sunt, loco di viribuS: Nam Aquilo purgat aerem,pellucidiimq; reddite Humidum & quod turbatum est, ex illo, tum etiam e corpori bus ipsis hominum propellens, ob idque etiam omnium saluberrimus. Auster vero calefacit &humectat Omnia atque obtenebrat etiam Solem di Lunam di Sydera zEt librans constitutionem , ab utroque illorom pro deuntem, vel potius aventis omnibus frigidis siccis . Primo quam Aquiloniam vocat, quamuis inter eos nonnulli sint occidentales; Et emanantem secundo ab omnibus ventis calidis de humidis, quam Austri nam vocat, etsi inter illos nonnulli sint orientalestis Sic inquit, Quotidiant autem Constitutiones Aquia is loniae quidem corpora densant . contendunt, di beneri mobilia, & coloratiora, & melius audientia saciunt, is & Aluos exsiccant, oculos mordent, Et si pectusis dolor aliquis obsederit, dolorem augent: Rusiriniis dissoluunt corpora, di humectant, auditum obtundunt, x. Capita aggravant, di vertigines faciunt, oculis atque,, corporibus difficilem motum praestant, Et aluos livos, mectant. Ita ut plane perspicuum, sit veluti ingresssum, cuiuslibet venti frigidi & sicci, & locis unaque &in illis contentis humanis corporibus, multa bona contribui , ita in ingressu cuiuscunque venti calidi & humi di, non modo nihil boni, verum & mali plurimum riNEC OasTAT enumerata, iam bona non in omnibus humanis corporibus, aquilonijs constitutionibus vagantibus inesse; Sat enim nobis est, in illis uti Galenus in commento testatur adine, qui salubre corpus nacti sunt, quorum cubicula minante aere ad tempseratam
374쪽
ratam frigiditatem redigenda esse, hic merito suademus rdiam despectantibus ad victum illorum, quae talia non sunt, non eli praesentisint tituita PARITER NE civ ' O B s T A T aliqua mala, uti ex aphorismi verbis conliae ad aquiloniam constitutionem consequi, Quoniam re/spectu malorum, quae ab Aultro fiunt ita interpraetante Galeno paruissima sunt, & modice mololiar VEL dicamus tunc cum tales ventos ad cubicula peruehendos suademus, illorum vim usqueadeo ob aeris ae lium a Ioci sitscipientis dispositione obtundi, ut officiant nihil, om nino prosint: Modus itaque ille a motis anemocaminis nouos ventos excipientibus, & derelictis tantummos do illis, qui salutares recipiunt, poterit corrigi & erit salutaris: Er Regula haec corrigendi absoluta erit, quia omnibus regionibus communis; Non enim Omnes venti respectu cuiuscunque regionis seruant eandem dispositionem 1 nam austri in Africa frigidi sunt, uti iri is di ,- apud nos aquilone si ita testante Aristotele, Sic & Oriα bl. sectio-entales venti, quibusdam sicci sani, quibusdam humidi ne proble-Vς nobis, niare quoniam nobi orientale est. SEcv N. mδῆς
salutaris est, quam ad exequendum difficilis ob sumptum. veluti ex illius descriptione clare patet: Quae d: nicultates parit, Prima quarum eii, quomodo aer moueatur deorsum, & magno cum i mpetu, ex quo eli corpus sima plex, quorum uniuscuiusque, unus tantum motus simplex naturalis eli, teste Philosopho; Et constat illum ferri a medio sursum versus. SECvNDo cur Perangu-siain viam ingrediens vehementius imprimat: POSTREMO quomodo talis refrigeratio possit esse conatinua seu voluntati refrigerantis obediens, cum sit quod dotio illa non sit, a principio intrinseco ipsius aeris descendentis. AD PRi Muri Dicimus ignem &aerem praeter rectum motum sursum, moueri & motus varactioni. sin vertiginis. qui motus vcluti, nec vereT 1 circua
375쪽
circularis , ita nec simplex, ut aliquibus videri potest, es
enim compositus ex pulsu de tractur quo fit ut dictorum duorum elementororum spherae, non moueantur unifor mi eademque velocitate, iuxta quam cumque sui partem 3Illarum enim quaedam velocius , nonnullae & tardius mouentur. Dum igitur aeris partes mouentur, eo supremis dictarum turrium perviis partibus Occurrunt sese insinuant, nec nisi magno cum impetu. quoniam P 'ri impulsu ilIato aeri existenti in proprio, & naturali loco In .libditi proni deorsum , quam sursum sertur, ita testante Auer- coelic m. roe, Motus enim aeris impulsi ad sursum propinquior ' 3'. est motui violento, quam motus eiusdem impulsi deor sum, grauitas enim mediorum elementorum in suis locis, est maior leuitate eorum , veluti illorum experimento patet, qui in altioribus locis vociferant, aut sonant, qu distantius audiuntur, quam qui idem mel humilioribus ii Iocis idem praestant: ADSECvNDvM DICIMUS ideo vehementius imprimere, quoniam propter loci an gustiana totum impetum cogit, exemplo aquarum in stu minibus magnis, quae cum vix fluere videantur per angu sta loca deductae conatu magno, ac strepitu, tum fragoro immenso coguntur erumpere. TERTIO DICI Mus refrigerationem hanc non posse non esse continuam, Nrefrigerantis voluntati obtemperantem, Quoniam causa efficiens dictet iam circumactionis aeris est corpus caeleste circulariter motum, ratione coniunctionis cuius cum igne prout ille continentis . & iste contenti habet rationem; Qui motus etsi tamquam ab extrinseco prinucipio ab ipso igne sit respectu aeris secum coniuncti. & de Id p libro quibus non est dubium, quoniam ab Aristotele appro- έρ. - bantur; Immo & ab ipso sensu ex impressionibus igni-zap. 4. '' iis uti ex cometis , quae motum mel coeli insequuntur, Continuo enim in directo eiusdem astri apparent,& sem per ad eandem dissererentiam positionis mouentur:
Etsi inquam ab extrinseco sit principio minime tamen est
376쪽
violentus quia perpetuus, Nec est naturalis uti assi
mat Suesianus insequens Platonem, Nec Partim natu .ralis, & partim violentus uti Parrhisienses, Albertus Magnus & omnes propemodum latini asserunt: At inster illos medius, igitur praeter naturam: Et Aristotelis uictum quo supra affirmat supremam tantum aeriSpartem ab igne moueri, quia illi contigua est, reliquas vero minime: Ideo undequaque obstare non videtur, quia ipsiussnret aeris secunda regio per ipsum est continua primae, di non contigua, & tertia est continua secundae, ita ut arqduum videatur supremam moueri reliquis immotis rem nentibus, &eo potissimum quoniam ipse causam motus Prin:ae regionis reijcit in solam contiguitatem, quae est inarer ipsam & ignem , quae ad hoc minus conferre videtur quam continuitas: At maneat in suo robore dictum tanti viri, indicio est aerem duarum etiam inferiorum regionum perpetuo moueri, quod in angustis locis aura temper spirat : Et hoc ratione ventorum, nunquam ammotus est ait Galenus, etsi motus, quia paruu S al: quan do sit, nos fugiat: Placuit& GA sPARI. CONUT A RE Mo Cardinali, & Phylosopho praestantissimo, suo in secundo de elementis libro addere & merito tamaquam causam mouentem, coeleliem illam qualitatem, qua elementa omnia fouentur, Omniaque una dempta terra mouentur: Hanc superiores Phylosophi Influaentiam vocarunt, quae insensibilis qualitas quaedam est in psis a coelo impressa, veluti & illa qua magnes ad se tr hit ferrum et ratione quarum causarum stante iam adduαcta ad Locum deorsum totius illius propensione, maiori 'uam credi possit cum impetu, prolabitur, venti namque euablimi pertransuersum cum serantur. pauca depellunt cum obsistentia: Quo fit ut camini veluti egregia Architecti experientia cucti tellantur aeque ob eorum imodgratam angustiana, ac latitudinem in causa sint, ut
cubicula sumo repleamur, nam ea veluti exitum illi pro-
3.in tertia de morbis vulgarib
377쪽
hibent, ita hae non quantum est opus repellentibus aeri,& ventis resiliunt . ia v o A D NE cvNDv RMODvM refrigerandi qui a deorsum in sursum ope ventorum ascendentium a cellis vinarijs per olliola ad superposita cubicula absoluituri D 1 c I M v s illum posse notere , di iuuare iuxta variam cellarum a quibus illi ascendunt da spolitionem , Nocebit itaque si cella hu mida crit, & adhuc magis si illius fenestrae calidos & haamidos qualescunque fuerint ventos excipiant, Et magis adhue si verum aulirum , seruantem illas proprietates. quas illi Hippoeratem attribuere iam aperuimus: Et quamuis senestri septemtrionem aspiciant,si humidet erunt
eclla: non poterit non nocere, quoniam loca per quae venti transeunt, ita eos afficiunt ut illorum qualitatibus immisceantur: Nocebit etiam si cella sit frigida Be sic- ea, quotiescunque senestris erit prorsus destituta, qualis Senis reperiri iam diximus, Et noe ob assignandas paulo infra rationes: Iv v AEIT igitur quatenus ad m dum i peetat, si Cella frigida & sicca erit, atque salutares
ventos excipiens. TtR τ ii MODi PRIMA DIFFERENTIA, qua sue per Tubos, sue per anguasas vias , lateraliter salutares Aurae excipiuntur, aprobanda & prorsus est, & absque controuersiar SECvN D A vero reprobanda, qua etsi viis eisdem nocuos attamen spiritus, vel Regionis desectu suscipere coguntur , vesob inscitiam aliunde non procurant: SED POo T R E M A LONGE' MAcis adhue reprobanda est,
dicente Hippocrate venti quia Montibus prodeunt, tu bant spiritum & morbosa corpora hominum reddunt; in ipsis siquidem illorum quandoque origo sentitur. quae triplex est, a vibratione scilicet ab exhalatione Zea specubus, Cum tamen hi a libero aere aliqua ex parte corrigi possint, Non usqueadeo tamen quin non sine
nocui. Nocuus enim & valde Aer est, circa internas
illorum circumcingentes Valles superficies: Nam '
378쪽
Calenus optimum aerem postquam in Pulmones trahere omnibus salubre esse dixit, Malique confestim conditi ridi tib d.
ROS enumerans ait, Nec qui editis undique mont ibus in sinitate in cauo loco clusus nullum recipit perflatum, suffocans enim enda s P
Putrisque est similis ei, qui in domibus quibusdam est i ι' lusus, quibus ob putredinem, & perflatus defectum plu-xtinus aceruatur situs, qui enim talis est , omni plane aeta ti est noxius, sicut e diuerso qui purus omnino est, nulli non aetati est utilis: Sed haeret magis adhuc huic veri 'ης tati dum inquit; venti aerem contaminantes, qui spirant 'Vul: eo Barathris Charonis s morbos generant r i Praeter mul- V me. p. in enim alia incommoda Syncopina inserune, veluti no- i' bis aperuit, cum sermonem habens de affectibus quibus illa exoritur remouendis, praecipiensque substantiam, quam inspiramus. ab omni inquinamento purissimam
esse debere, statim addidit, ita ut nec aliquid ex metallis, aut Caminis, aut Barathris sibi admisceat. Ss ta .
AD Hoc ut cubiculorum refrigeratio ventorum opeabsoluenda undequaque salutaris liti praeter ingredientium ventorum salubritatem omnimodam. Tres ut per petuo conditiones adsint operepraecium est, Quarum PRIMA i est , ut dum venti ingrediuntur vel homines
non adsint, Vel si adesse voluerint, ori vento ingressim praebenti, e directo locati non sint, Aduersatur quoniam illa actualis percussio toto corpori, & maxime Nerauoso generi, ita Galeno docente r SEC eruo A est ut postqua In lib. de ingressi fuerint venti & aerem alterauerint, locu habeant, per quem exire possint, fieri e uim cum vix possit ut venti, ea quamlucunq; salutares, vel nocuum aliquem secum vaporem non deserant, vela praexistente in loco ad id dissipolita
maturia non concitent, Malum est si extra cubiculum non traducantur: ET REcvLA HAEC. Galeni est, ideo repre In 3. libita bendentis defectum ventorum quoniam morbos pariant, Aphor. Praesere im cum pravi vapores eleuantur, qui vento ς R Gψρο
379쪽
sentibus malis vaporibus .el si adsint aliorsum illos trano fere ipsis prohibitum este i l Os TREMA CONDI- ιι TIO eit ut veluti de potulenta materia proditum eli, ad
. - - temperatam frigiditatem cubiculorum Aer redigatur
uuae notiris in Regionibus ideo magis attendenda est, quoniam frigidiores veluti & alii propemodi im venti om ne Sualidius agunt, quam vel in frigidissimis, in quibus ob Agentis inbecillitatem, vel in calidissimis Regi nibus . ob materialis illorum Principii exiguitatem. Minores venti ac Rariores sunt quam a mediis: NAM temperate frigidus veluti animal recreat innatumque ca lorem cultodit, ita frigidissimus tot modis offacit, quot alibi a nobis una cum Artitotele di Caleno declaratum est: Ipsum siquidem usqueadeo formidat Galenus . vequamuis febricitantibus aliquando gelidam aquam exhibeat, quin minus tamen eum illos contingat aperte pro- sia; ij hibet; Nam tantae activitatis eli , ut cum praeterm s. du m frigidus eli ipso met Auctore, Lucernam S paruum In lib. de ignem sub Dio extinguati Quo fit ut bonae valetudi L. PH' ni vitaeque diuturnitati non possit non maximopere ad- ,. 'Pr uersari. SuNT, &qui patentibus omnino senetiris
atque Ostijs. aestate eant cornratum, quo cubiculorum aer ab extrinseco nocturno ingrediente aere praefrige ratur, At non abique euidenti magnoque iacturae saniis talis periculo: Nam cum vcluti vigilantes euidenter In ε. libre uti inquit Hippocrates, extima, corporis parteS calidio-Fpi qmio res habenius, internas vero frigidiores, ita & dormien.
. ' tes e contra, fit ut etiam suadente in Commento Caleno noctu & plures vestes, & plura tegumenta neceti ria sint r Tunc temporis igitur Propugnaculum quod/cunque aduersus externam frigiditatem diminuere no- . cuum&valde elit At Error iite multiplicatis stragulis, . capitisque aeri maxime expositi tegumentis aliqua ex parte corrigi posset. Ni alter longe maioris momenti,
atque omnino ineuitabilis subsequeretur, Et est quoniam
380쪽
'octurnus aer quippe qui frigidior & erassior absque comparatione extilens quain diurnus, Caput de Thoracem ingrediens immodice implet. Subinde obstruit, Deltili rioneSque excitat multorum malorum radices, & potis- sinum i plenitente Luna. Adde cum non possit non
occurrere extimae cuti , ob contra . una calorem nimis rarcfactae eam i iecetiario xoniti pat. & Mala quae hinc is qui consueuerunt inducit. i , uti τ' v I P P o. T in meridianis horis praessantes, c tibi Mila salubrι-
tar etsi priuatiue ET HAEC ERAT , Ecv NM A nobis propolita Dapsa a Metia in xamger i , sedulo siquident & saenestras de Ullia claudentcs ah 4Pl non solares modo radios; sed & calentem ingresturum
aerem sirenue arcente Qui mos tota propemodun in Europa in usu est. P s s ου'M T ET HABITA
Pet ito dicto iam Aperturas clauuendi auxntonon egeantrdiam ferunt in elegantissimo Palatio SERENI sa in IMAG MI Dv Cis HETRva I Aa, supra Caiani v Cati Collem extructo, sat magnam Aulam extare, ACubiculis quoniam quatuor, suis inquatuor anguliS cir. Cundatam , ideo de faenestris carentem IN MVERE accedente frigidus Aer per Anti per illatim inotrusus, quamdiu caloresdurant talis conseruatur: maelares enim racii ideo ingredi non possunt. quoniam perquatuor ora duarum viarum, se mutuo ad rectos angulos intersecantium, tam ab ipsa distantia ud ingredi nequeant, Lumen suscipiat; ubi nec calidus aer tanta inuenta
obsistentia ingredi potetit Et quamuis rasta lumini Scopia ingrediatur, quanta pro ea exacte illuminanda sateii, Quia tamen vel ab De aere, unum cum Lumen natura aptum sit , aliud producere usque ad certum sp Cium, Vel cum tam pauco, ut ingrediens ille intus praeuexilientis multi naturam induat confestim r-Et quamuis