장음표시 사용
341쪽
dispecie ipsa ferociam prae se serentem, usqueadeo enim
rationalis animae instrumenta a tam malefico humore Gobumbrantur, ut veluti ipsa nulla in parte suis muneribus fungitur, Ita & faciei dispositio in qua exteriorum se suum organa resident illius ministra tantae laesioni undea quaque respondeat, persimiles enim illis videntur, quia Demonibus obsessi iunii Corumpit siquidem Mania
virtutes omnes morales, imaginationem, cogitationem,
di Memoriam, Et cum tota inquietudo sit, Audacia Agitatio atque suror. Eo perciti Patientes, modo h mines conuicijs afficiunt, modo verberant. modo lapis des iaciunt, Ferarum instar redduntur effrenes & iurunt. Iapo. tra Nonnullarum quibus similes redditi, veluti canibus &ctatu . Lupis ut inquit Princeps,similes inquam aspectu, moribus. U. s, rapacitate. & inuasione dolosa per agros & per Sylvas Or
rant: Quid plura & alios & semetipsos quandoque, ni prohibeantur, interficiunt, ita ut nihil ipsis miserabilius inuenire excogitareue liceat: Et quod deterius est quamuis non confirmata , non nisi aegre potest curari, tum quia ea obsessi longe magis rcsistunt praesidijs quam bruta quorum cuncta ob naturalem dominatum homo ipse suo arbitratu moderatur, ac regit: Τum quia & atra ' illis ipsa euacuationi valde resistit Auctore Galeno, neci ,. 'r' non & coctioni, & antequam exactissime cocta sit, illius In lib. de non est tentanda euacuatio ita praecipiente eodem. quos Nac si qui existimet, nos nobismet vlla in parte a polibidui uςrsari, ex quo supra ostendimus ab hoc errore aquam in-M, & quo ter cutem heri, eandemque ab omnibus Medicis, non aempore. absque insigni Iecoris frigiditate, aut propter alias partes impense refrigeratas, quae Iecur in eundem assectum deducere possunt. Veluti Lien, Ventriculus, Inteastina, Pulmo, Renes, & Septum transuersum: Hic vero & infra calidos affectus . di humorum asiationes,
is, ima quaβ non ex sat immodico calore fieri posse asserit arista, Unςnu. , ubi de atrae bilis genuratione agit: Nam
342쪽
quemadmodum a potulenta materia calida vi praedita. non inconuenit frigidam aegritudinem produci. Veluti u Ebriosis qui tremunt, & eo magis quo liberalius vinum nauserint, quandoquidem Vinum calefaciendi vim habet, & Tremor praecipue ex frigore soleat prouenirer Nam hoc est per accidens, Assignans enim Aristoteles causis J 3 p 'sam dixit id accidere rum quia suo immodico calore, vG sectione queadeo hebetat calorem innatum, ut fere extinguat, ita probi, s- ut corpori hac via refrigerato frigidus affectus succedat, Nam quod una cum naturali calore vita ab externo videlicet aestuantis valde aeris calore in aliquibus hominibus b'b ui etiam temporis interuallo extingui possit, adem mei patefacit, Tum quia inquit ipse, & Vinum suo calore radicate humidum diminuiti& una cum ipso in section. eo subsistentem calorem naturalem, ita ut necessario sub- probi. Q. stquatur, & corporis refrigeratio, &affectus illi respondentes qui frigidi sint, inter quos Hydropem conum erat rA quo quidem vini potissimum vinosioris & meraciorisImmoderato potu, & febres, & varios alios praeter natuaram affectus calidos per se excitari posse nemo nescit re rrore hoc & aqua inter cutem & ali; perplures mor ibi frigidi, & quotidid, & passim & per se gignuntur;
Diuersorum humorum assatio, & calidi affectus varij per accidens . qua scilicet vehementer obstruendo calidos succos in Iecore violenter detinet, &euentatione pro- thibita calorem intendit r-Α cuius immodica intensione humido diminuto & calore concomitanter, Patiens in hydropem prolabitur; quod manifestauit nobis Hip/pocrates inquiens, Hydropem ipsam aliquando sequi ad Ina. Ρω- morbos acutos. Duo autem hic disquisitione in- gnostico- uigere videntur, Quorum primum est ex quo duorum μ' ς ingenςrum Potuum iam adductorum unumquodque pro- ρ ''ducit essectus oppositos unum tamen per se & alium per accidens. VNDa sit, quod a vini potu effectus per se,
qui est calefactio, praecedat effectum per accidens, qu i est
343쪽
tremore A Potu vero praefrigerato totum oppositum squia primo caloris adauctio, & post aqua inter cutem rbis C v N D o unde sit quod praefrigeratus potus, & prsci pue simplex aqua i in mediate producat aquam inter cutem ' aliquando uti Galenus allerit. Aliquando vero prius p. p. & inςctus calidos uti una cum Hippocrate diximus: AD in s. eius- PRIMUM videtur dicendum quin immo primum elis de cv- ω ctum, a secundo genere potus qua immodice frigidum est, immediate emanantem esse Inde coctionem & diminuti Onem operationis caloris naturalis fimbas quarum In .libis tamquam primas & per se frigori adscribit Averroes, ς hς νψ Λ quibus Scobstructiones producuntur, & Bilis retinetur 'Α i. non retinenda, asiaturque, Quae quidem Asiatio, in latitudine harum Potirema potius cum sit quam Prima, . Constat operationes per se respectu utriusque Agentis ess*Priores tempore. AD SE cvs Du M videtur dice dum illud verificari in hominibus habentibus Iecur frigidum & natura valde imbecille. & de potu sincerae aquir . libro uti asserit Galenus in loco paulo ante citato Oppositu P R2 'ix illis accidit, qui Iecur valde calidum & robustum haboni. de quibus Hippocratem intellexisse non est, cur dubitemus. ET BILIs Ips A ad Cerebrum rapta quotiescunque illud tam robustum inuenit, ut omnino aptum sit resistere productioni dictarunt iam agritudinum , siue sui multitudine id grauando, seu praua sua qualitate irri-rando, siue utraque via, ita virtutem illius expultricem proritet, ut humorem mel ad sibi proximos gutturis musculos transmittat, Resci NA FIT, sic dicta, homi- Inp tib A nem quia usqueadeo angit, praemitque, ut quasi laque pMr ς strangulet, Peracutum propterea morbum eam Galenum
liciari A vocat didiscriminis maximi, qui de fluxionem unde illa
phor.ecim excitatur, Plerumque ex capite esse, scriptum reliquit: met , 6. magnaque: ex parte ex bile esse testatur in tertio libro Α-i' tib d' phorismorum commento vigesimosecundo ita ut per μctu, euio cac ERT IPELAs aut inflammationem Erysipela
344쪽
smiliorem committat, dixit&ipset FIT A v TE Hab hoc errore in primis SAEvA ILLA ANGINA, in claudentibus intimis gutturis musculi si fundata Σ - ὀκχη - dicta quaesivssime enecat, &in breui tem loris interuallo, vel si non enecat, transmutatur, Niransmutatio in pessimam aegritudinem finit: Hanc deseribit Hippocrates dum inquit, Quicunque ab ,, Angina liberantur, his ad Pulmonem vertitur, & in is septem diebus pereunt; si vero has effugerint suppu rantur: Sed ut plurimum ideo pereunt, quoniam, affectus, qui erat laetatis in parte minus principali, hoc est in gutture, laetatior adhuc est, in parte principa liori transmutata materia: Pulmo enim inter prima corporis membra post Cor recensetur, Cui frigus sio' quid aliud maxime aduersari, iam ex Galeni sententia eraditum est, calori enim una cum toto pectore assue--tus cst: Et quamuis in septima die, ab ea in qua translatio facta est, non omnes moriantur, ob hoc tamen non sani fiunt, sed suppurati idest in pectoribus eorum collecto pure, ni statuto tempore illud expuaatur, Phthisici fiunt & moriuntur: Et ut evadant valde raro accidit, Vires quoniam consumuntur nimis . a successiva illis impartita laesione, tum a dictis iam se - consequentibus morbis, nec non & a febre tabifica noabis ab Hippocrate circumscripta , quae media est &quali composita ex haectica di putrida, di consequitur Empyema, & praebet speciem duarum febrium cum sit una; Fit autem ab Empyemate quia quatenus calefit
cor, semper praedet speciem haecticae, quatenuS autem Putrescit materia in concauitate pectoris,'est febris 'Putrida&cum Typot - Ita ut multifariam error iste - hominent ad Phthisina deducat, Morbum inter Cronicos perniciosissimum. Et ab hac quamuis euadant,/ Α grauissima illa cum nemo euadere possit.
345쪽
Aptior. A phorisimo 34. In Iibro I. cap. 6.
In . de ratione viactus acuto ruco, aQ.
,, Hippocrates ratiocinatur dum inquit, si a febre h ,, bito tumore non exiliente in faucibus strangulatio re- ,, pente superuenerit laetale est ii Quod & Celsus repe- is tendo dilucidat,dum ait: isi eruat i non potest, qui sinc, ullo tumore febricitans subito lirangulatur, aut sali ,, uam suam deuorare non potest. Hoc est idem persentit quod, & qui strangulantur, hi enim veluti & in. aquam cadentes, Nec inspirare, nec expirare possunt: HANC clarioribus adhuc verbis nobis depinxit D. ν, Hippocrates inquiens ANGINA grauissima est acis celerrime interimit, quaecunquξ neque in ceruice, nς,, que in faucibus conspicuum aliquid efficit, Plurimum vero doloris infert, ae spirationis difficultatem, Haec enim eodem die, & secundo, & tertio, & quarto strangulat: Et quia occasione presentis erroris, ut plu Timum materia defluens biliosa est, uti iam tactum est, Ergo & quae illi associatur febris, non potest non esse intensa, quia ab eodem humore producta, Nec magnus dolor abesse potest, ratione magnae caliditatis ipsus: Et cum in quatuor dierum spacio intereante Et illi cum dicto spacio, quo & angustioris pectoris,& imbecilliores sunt, Quin isti inter reliquos sat cito
Obeant,fieri non potest,viribus eorum a tanto errore uti dictum est hebetatis r At nequis sit, qui nostri nomine rem ita prorsus se habere audacter spondere non Possit: Qv ATVOR circa rem hanc non undequaque perspicuam a nobis deuelanda sunt, Quorum Primum est ab hoc errore Anginam re vera produci , ecundum cur biliosa potius quam Pituitosa producaatur; Ex pluribus enim Galeni locis liquido conflat Anginas no ex calidis modo,verum & ex frigidis succis oriri posse, Et eo maxime quoniam a nobis iam ostensum est, maximam prodistillationibus excitandis, Propriam quarum materiam pituitam esse diximus rrorem hunc vim habere: Tertium quomodo Lam
346쪽
speciem inferat, quae ad pulmonem vertitur: Postremo cur postremam illam omnium perniciosissimam to H o-RUM PRIMvri tam clare explanat Aetius ut nihil clarius , . Vbi Anginaein et Primitiuas enumerans caussas ait, Anginae causae multae sunt, frigiditas magis quam ardUr, di Plagae, & ex piscibus osta ad tonsillas impacta, ET PD Tvs FRIGIDAg, & Ebrietas, nimia satietas, Et quae ex respiratione attrahuntur mala. SECvNDUM non sibi tantum, sed Romnibus aperte esse testatum d Prehendet , qui aduertere voluerit caussam materialem Anginae illius, quae ad pulmonem vertitur non posse esse nisi humorem tenuem, & calidum ; Nam si talis non esset , non posset obtemperare virtuti traducenti l lum tam breui ab uno ad alium terminum : Et quae biliosqsunt Anginae in autumno fiunt, veluti in vere Pituitosae iuxta Galeni sententiam loco iam citato, Et illae non nisi in corporibus biliosis, Ergo ab intercepta expurgatione bilis productae in ae later Et quamuis negandum non sit pituitosas occasione hac fieri, ea cum in membris omnibus diminuatur calor, constat ex gnitie humoris non posse esse de numero illarum, quae ad Pulmonem vertuntur: Adde plerosque: hominum potuimmodice frigido, aestate sola magis uti, quam reliquis omnibus una anni temporibus dato quod eo intemperantiae aliqui dcuenerint, ut in media ac profunda hyeme illo uti non erubescant i Pariter & errorem hunc strenue pulmonem disponere ad suscipiendum, Nam con- sinenti pectori cum valde aduersetur teste Hippocrate, necesse est& contento pulmoni aduersari, totam cum ipse impleat Thoracis capacitatem, ita ut si dilatetur ille, aut comprimatur, simul quoque per totum, & Pulmo ipse dilatatur, aut comprimitur Authore Caleno, Et eo maxime cum caro illius, ad recipiendum, retinendumque aptissima sit eodem teste, & calori una cum Thorace
aquetur sit: φ Hinc ambo frigore non laborare modo dixit
347쪽
in .eiu Galenus in primum de morbis vulgaribus commento pri
ς ς p is' mo commentatione octava, sed ita ut taliter affectum Iuxi. eiu, nec iS causam se vidisse: Cum enim perpetuo motu .c cap. xr. agatur non absque multo calore suas operationes absoluenre potest. Q vo D GRAv Issi MAM tandem ilis
iam inserat, quae nec in ceruice, nec in faucibus, dispositionem aliquam indicat praeternaturam, ex colore, ca lore,& mole,sat constare poterit animaduertenti,retentam ascendentemque bilem, quam illius materialem cauilam esse una curra Galeno iam statuimus, quantumcumque suε tum ac redinis , tum tenuitatis ratione, apta valde sit per angustiores venas facile permeare, & ad euidentem a
Plitudinem illam, in qua gemina Ostiola visuntur tum gulae tum etiam gutturis exilire, ipsasque tribus iam d ciis passionibus, vel iunctim vel ad minus seiunctim astar 4 1 s 4 ςςrς- Manet quoniam tamen intra gutturis substantiam P hhostia ibique Galeno ita affirmante inflammationem producit reoru com Qua obsessi uti ibi asserit Hippocrates, modo eodem die, e . 6 modo secundo, modo tertio, modo quarto strangula tur: Et veluti cum materia exterius propellitur, Nu tum victoriam, robur, ac rectam actionem significat; Exterius autem serri trifariam dicitur in presenti casu, , ... Vel scilicet extra intima vi in fauces: aut extra corpus,hhbhi isti ad cutim ut in collo, iuxta illud Hippocratis, Ab Ana Aph. 31. gina habito si tumor fiat in collo bonum: Vel procula parte primario laesa ut usque ad pectus: Qui modi in. r .... simul dςscripti sunt ab Hippocrate hisce verbis, si quibus
suo Vero fauces rubent, & Cervix, hae diuturniores sunt: ea. 18.ra maXime vero ex eis seruantur, si ceruix & pectus traxit νa ruborem, nec sacer ignis intro recurrat. Et haec magis significat tertius modus quam secundus, & iste magis quam primus, & magis eorum singuli seiunctim, quo Tumor rubori associatus magis protuberat, Tumor enim rubore longe securior est: Et quamuis expulsio ad cu-
tim qualiscunque ad expurgationem collata, signum per petuo
348쪽
petuo sit, minus perfecti dominii Naturae supra materiam. aleno ludicei Vtcumque veluti ipla domini j signum
est . ita cum omnino intus retinetur, signum certum eiis cap.rtinio Naturam victam este, Vincitur autem cum vires hebetantur calore naturali hebetato, pariter & cum locus ine plus redditur ad suscipiendam materiam, quam Natura t , ni ipsa Totis viribus ad eam transmittere contendita H Da l .alum
RVM PRIMvM ab hoc errore effici iam plusquaminas 'i inifestum ex iam traditis est: SECvNDv M.& Per spicuuin erit unicuique conlideranti, Adstrictionem censationemque nec nisi insignem, diciae iam intimae oras amplitudini, in qua gemina dicia iam otiiola extant im- Partiri, a tam frequenter repetito praegelidae materiae P Tulentae contactui Quae.quidem amplitudoCneruea Propterea quod atque exangui natura constat et cum sensibilis valde sit, Partes illius & tam repetito, tamque ipsis aduerso illius occursu asqueadeo connivent ut fere occalleant: Dicebat nempe Galenus, corporis nostri In x. libro
Parribus pust tepidae aquae balneum calefactis, cum in fria methodigidum solium ingredimur simile quiddam accidere; ei sΨ' V
quod ferro accidit,dum tingitur, quod usqueadeo durum effici experimur, ut non sic apparatum non modo deprismere & vehementer , quin immo & incidere videamus: Itaque si ulla cutis pars est, quae occallere summe apta sita gelidae contactu ea proculdubio est, quae amplitudinem illam tegit, in qua gemina ostiola conspiciuntur, tum l. nrquia summam obmollitiem passibilis valde cst, tum naaα xime quia in vivente animali ut singulo temporis moimento alternatim calefiat, necesse est ob expirationem ae
ris seruidi quasi redditi in cauitate Thoracis, docet si. quidem experientia, si huiuscemodi malo detentis, per initia gargarismata plus iusto repellentia exhibeantur quod imperitorum nonnulli quandoque faciunt) non . t firab extimis tantum malae affectae particulae partibuS ad inm in. .' l. 'timas, quinimmo di ad pulmonem ipsum certo cum sust
349쪽
cationis periculo trudieti 1 i Huic autem generi potus, siui quis forte repercutiendi etiam validam enim non inesse existimaret , ut sibi nobisque laborem adimat rogatum volumus, ut praeter adductum paulo ante Galeni ex decimo libro methodi exemplum alterum illius rei huic und in s lib.de quaque respondenti sententiam exquirere, expendereque
facultati. non pigeate . Quo peracto sibimet ex iam ostensis explo-b' simpli- ratum esse minime dubi tabimus, ERROREM'HVNcς νςdiς MALOR vM OMNI vM LERNAM ESsE, malo P '' ' rum inquam ortos homines adammaturam mortem dc
ERROREM AB USU PRAE GELIDI POTVS.
ED utinam non nisi Natis noceret: Nah & Nascituris: ita nocet, ut nihil sorte sit quod magis possit nocere: Primo quia
inter omnes caussas primaria est quamobrem foemina generetur, quae nusculo absque comparatione imperfectior est: Horum pri-Ins libro mum perspicue nobis aperuit Galenus, dum inquit foemia δphq is in mulier nunquam conciperet, ni viri semen vel uterus ' ' ' μ' illius frigidior eo tempore esset, in quo concipit: FOe mina autem mare iccirco i mperfectior quoniam cum frigidior minus apta est ad quamlibet obeundam operati nem ratione cuius frigiditatis, omnes quae Viris insunt partes extra ad nuncupatum Perinaeum in ipsis intus con-In i . de ditae sunt Ita ut dixerit Galenus, sicut homo est Animal sep xxiv omnium perfectissimum, ita in eo ipso rursus virum. inum
'i'si' liere esse persectior Qua ratione moti Omnes PSnc
350쪽
philosophi nostri Barbari, veluti apud Auerroem iii In p. libro
primis conflat, Foeminam ipsam eise animal occa-, physi ψ δsonatum protulerunt, Latini mutilum atque inter ceptae perfectionis siue affectae ut ait Cicero, ud com imuniter dicitur inchoatae: Aristoteles eam quasi in .lib. de marem hesum apellat, Et alibi hoc est in quartociundem capite primo, eam cruditate frigiditateque san liueap a. guinei alimenti describi dixit, Et apertius duni in l. quit sexum tamineum quasi laesionem naturalem & de- . tri mentum putandum est: SED quoniam quandam 'steri, uti,
demum else taminam oportebat, non enim credendum ri: aut ma- est summum opificem, partem totius generis nostri Lucap. c. dimidiam sponte i mpe rfectam, ac veluti mancam conae inruere volui ite, nisi respectivam hanc inpersectionem, i. magnae illa: atque insignes utilitates fuissent sequuturete, lquas & Galenus copiosissime ostendit loco paulo ante i In I4. lib.
citato; Error iste meretur ut ad hanc priuatam culpam , '. Taliqua saltem in parte conniueatur, sed quia deliruit
generationem, de qua loquens Auermes in communi In 8. libro dicebat illa deficiente necesse esse& ideo omnes alios philywrii motus deficere; quoniam cum ipsa finis sit, omnium T h litorum motuum, qui destruit finem, deliruit omniaiquae sunt ad finem, Et quamuis error hic non quam-. li cumque gen ationem: bsoluto dectruat, qua tamen i. hominis destruit, cui quotquot extant tamquam ad fi- 'mem quoquomodo directae atque coordinatae sunt, , illum si quis totius generationis Euersorem nuncupa- ninerit, non forte aberrabit : Quo fit ut dignus hac mi ' - parte minime sit, ut sibi ullo pacto ignoscatur, i Quod si autem hominis generatione prohibear, inde patet, quo iniam inter caussas sterilitatis validissima est habere uterum frigidum, uti aperit Hippocrates inquiens, Quae bi In libro,, cunque frigidos di spissos uteros habent non conci-. Aphoriis.., piunt; u. Spissitudo autem ideo a frigiditate non eli Aphser οδ.