장음표시 사용
351쪽
frigidus: i Impediunt itaque refrigerantia valde, conceptionem prorsus&multifariam, Omitto Veneri illa Omnia plurimum nocua esse iuxta communem Medicorum uniuscuiusque sectat sententiam, sed priuatim primo quia matrici maxime aduersantur, in qua fit conceptio, tum quia suapte natura frigida est, cum siti membrum . spermaticum, tum quia in latitudine membrorum nobilissima est, ac prope modum diuina fau illa, in qua Naturae - .. Thesauri conditi, ubi fuerit opus, depromuntur, Et quae iure optimo merita sit, ut alterum Animal in Animali contentum, quasi Trigemata in Alveolo a Diuino Pl
tone appelletur: Secundo quia semini tum muliebri, tum & virili aduersantur, Id enim in ipsa receptum adeo in frigidatur, ut concipi non possit, Tertio quia menasibus ipsis, nam via hac frigefacto nimis sanguine, non ' libere potest fuere, ubi debet ruit Postremo venis per quas defluit, quae obstruuntur de angustiores redduntur, ita ut nec sanguinem suere permittant, i Nec secundae ad ipsas recte applicari possint: Quorum singulum per se . . Potens est conceptionem impedire Hoc animadueragenei, ir tens Aristoteles rectissime more suo dixit, crudas frigitie anima- dasque Aquas sterilitatem facere: . At Potus quem imatiu cap. v. modice frigidum nuncupamus apud nos ultom) vςl-b i., aqua est, vel non sine G. Avicenna pariter
eunde e p. vii etiam supra dictum fuit, dum sterilitatismet potiores J9 ,, caussas enumerat ait, Caussa autem quae est in matrice, auti 3- malitia complexionis corrumpentis sperma, cuius ei, Pluriai una est frigus congelans eam; sicuti accidit ex potu aquae frigidae. Itaut sari superque pateat errorem hunc, quem tot homines tam parui faciunt, ut illorum
non pauci illum inter errores non recenseant, non Ortos - modo verum & oriundos, tam acerbe ac inique tractar ... vi in latitudine errorum, quorum vi humanum genus
quotidie passimque laedi & maximopere consueuit, nullus forte sit q ui acerbius iniquiusue illud tractare possit et
352쪽
Nam Pestis ipsa Malorum pessima habita, ortum solum hominem cum enecet& breui . ipsum a multis miserijs Per perindicat veluti a Paupertate, ab aspectu calamitatis Patriae. Amicorum, Propinquorum, filiorumque met mortis, quae omnium infortuniorum maxima est,.. Et qui ab ea supersunt, ita sicuti & prius procreare aptissint, immo quid dico prius , qui a pestilentiali vagante constitutione non afficiuntur extare autem plurimos qui varias diuersasque ob caussas non afficiuntur latet ne minem 'aeque generant, ac si non vagat et: Hic error& generationem impedit, uti ostensum est, en atquevem luti & ea , valde impari tamen conditione, illa quonniam confestim vel breui ad minus temporis interualloe Hic vero ut plurimum non priusquam ipsum innumer bilibus propemodum cruciatibus, calamitatibusque gra datim se ad inuicem subsequentibus diu pluriesque ac Nuries torseruo
CAP. VIII. L L V D itaque unum enucleare superest, se trum scilicet homo huic potui dedito ali- 'ua arte, ita Se praemunire possit, ut ab usu illius vel nullam, vel ad minus non tantam ex eo percipiat laesionem, Vel si non praemunire, aliquid saltem agere, quo illius detrimenta non experiatur: o D in Epulis correctione indigentibus optime fieri posse nos edocet Galenus, & dupliariter vel scilicet per viam coassumptionis ut ita loquar ' vet
353쪽
vel per viam praeassumptionis; Nam de Cucurbitas i a. sςrmonem habenS ait, ob aqueam qualitatem sibi
Aliment. is innatam, merito gaudet origano: Omnia enim
multatib' is iusmodi, succis acribus, vel acidis, vel austeris, vel Ψ- 3- ,, salsis admisceri postillant, si modo in cibo suauia suntis futura, &ijs qui usi fuerint nauseam non sunt pariturar,, Et ubi supra de lactuca loquens, sunt ait qui Apium MD Smyrnium folijs lactucae mixta manducent: Nam ,, cum Lactuca Olus sit insipidum, succumque praeterea is habeat frigidum, non modo suavior, sed utilior etiam is redditur si acrium olerum quoddam assumpserit obri eam certe nonnulli Erucae ac Porri folia alij ocimiis ipsis admiscente PER viam autem postassumpti ' nis, incitato iam libro nobis indieauit, dum Pepou
,, nes comedentibus consulens inquit; Succum in corpo- is re gignunt vitiosum idque potissimum, cum concocti,, probe non fuerint, Quo casu Cholerae morbo ob ari xios, talis succus officere consueuit: Nam & priusti quam corruptus fuerit, ad vomitum quoque est id
is neus; Largeque sumptus, nisi quis post ipsum alia is quid eorum quae probi sunt succi super mandat omninois vomitum excitabit. Quinimmo in stomachum s brij hominis incidens, sisubinde parum aut nihil altea rius cibi sumatur. febrem aliquando excitat; Quod
ut euitetur ex his longe minus, &ex cibis praecipue solidioribus , utpote ex carne, ex pane multo plus esse oportet: Vt a pluri Se graui alimento deorsum impulsus, breuiorem in corpore moram trahens, ad excretionum vias celerius pellatur. Quod & eo diligentius praestandum erit, quo Pepones ipsi durioris substantiae erunt; Hi enim quamuis inter coeterosi magis probentur, &merito tum quia & suauiores, Zecorruptioni aliquatenus obnoxij minus. Quoniam tamen ob eorum soliditatem non adeo facile per aluum subeunt, leuibus super ingestis, periculum est, ne
354쪽
ventriculus ad vomendum impendio magis cogatur: Mo circa ab aesu illorum leuiores cibi nequaquam ede ibi Lunt , At carneS, inter quas assatae sylvestrium anima- ιιum meIlores erunt, aut quippiam aliud grauioris su ι:antiae, ut pondere suo renitentem Peponum pulpam Georsum premendo conpingat. Quarum duarum vi rum, Coassumptionis videlicet aut Postasumptionis, nullam tanti erroris vim ulla in parte obtundere posse, nemo nec affirmauit, nec quoniam fieri non potest torte cogitauit unquam: Quod enim non prima via Patet, quoniam rei cuiuscunque permiscibilis cum matearia Potulenta permixtio, ut illius saporem alteret necesseeu, Vna dempta aqua, quam vel solam potari, veIvino Permixtam perpetuo Supponimus: Quo alterato cum voluptas gustui succedens in actu assumptionis illius, necessario diminuatur, tantum abest ut Potatores alliceret ut ab ea potius strenue auerteret: Quo D non secundavia&constat,quia post assumpta, Vel roborare nequeunt membra labeiactata nimis a tam repugnante naturet illorii crrore di sic inutilia omnino erunt: Et quantucunq; ex sui
natura roborent, non tamen magis conferre posse videtur
ac Loraca quotiestunq; homo se ab accepto iam vulnere loricaret, Igitur si quae huic rei conducunt, in Preassumptione illa proculdubio sita sunt: NAM ET credunt nonnulli Aromatu praecipue calidioru usum veluti Piperis,& Gina giberis, emolumenti plurimum afferre sipreassumantur, Nec non & Salis atque Mellis: Quorum unumquodqueta quid agere aptum sit,expendere sigillatim volumus, non erit mehercule qui illorum vium officere potius uuam conferre non depreheudair Eet a Pipere exordium . Iumentes, Vnumquodque ut Galenus asserit, strenue calefacit,atque siccat, aperitque valenter, Seni nempe qui obstruentibus cibis usus fuerit, illud lusum cribratumque dicamα. diligenter ac an Pollinem redactum .ivi in Potibus &
cabra assumat, consulit. Nec obstat illum ibi de Albo 2I' I
355쪽
In ε. libro iam eitato cap. 1. In p. de sacvl.simpl.
in .lib. desac. simpl. medicam.
loqui quod Nigrow utpote quod in communiori est
su) acrius esse, in citato iani octauo de facultatibus simplicium medicamentorum Iibro protulis, illud siqui dum iam quasi superassatum eit, atque superexiccatum: Nam discriminis exiguitatem detegens, Albo deficie te Nigrum petendum esse praecipit, dum modo Opt,mum sit. ld vero fuerit, quod pondere praecellit: Hinc do utroque illorum indiscriminatim sermonem faciens, as firmat quotie unque in exactissimum Pollinem redainctum fuerit simul cum ambiente aere ab arteri;s attrahi ν ipsumque protinus a calore natiuo transmutari, idqud tum ob paruitatem, tum ob ingenitam ut a calore alteratur aptitudinem: Si quidem haud aliud i lli erat facultate esse calidum, quam facile posse incalesceret Quod si semel illi insit, mirum non est per omne corpus tempore per latum ipsum recalefacere: Ac perinde primum maxi meque ab id genus medicamentis incalestere partes, quas Primum contigerint: Deinde quae his sunt proximae,& continentes i Ac sic deinceps tertio quartoque loco Prositus videlicet vicinitate, cum iss quae primo incalue. runt Hacalescere. Nam etsi piperis particulae a nobis primo mutationem accipere debeant , in corpus nostrumtamen magis agere Galeno Authore, quam ab ipso patis valent: Quod enim Pollinis instar tenui cuti inspergitur excalfacit, inquit ipse ac maxime si affricueris; Nec mirum, sapore eni macri praedita omnia, veluti ita lud calidissima esse. ante Galenum veluti ipsemet tellatur, Plato, Aristoteles,& Theophrastus scriptum rea liquerunt Adiectumenim illud temperamento caliis do febrem facis , veluti in primo capste illius libri Galeno adscripti legitur qui Praesagium experientia confirmatam inseribitur. De quorum numero cum Sc Zin-giberis Radix sit, quam .di valenter excalfacere affirmat Galenus , quamuis non primo statim occursu veluti
Pleur: Vnde subdit sane & uiiuus esk subtilium partiua qui
356쪽
quani Piper existimandum est, siquidem in tenues solueretur partes, & celerrime actu ut illud fieret calidum, Et subinde clarius, inter Zingiber, & Piper nigrum pauca inquit est differentia, Et veluti ibi acria inuicem coma parat, ita & alibi Acria, & Salsa dum ait, Acria quale est Piper, pariter &salsa, & calefaciunt de siccant, ita&Acria illis magis calefaciunt. Ex His quamuis
dubium non sit altero horum preassumpto ventriculum muniri aduersus ictus ferientis potus: Sanae tamen mentis, Nemo sane audebit negare tria ex quouis eorundem usu, &necessario alsum mentibus hominibus incommoda aduenire , quorum singulum cum dicto iam Commodo etiam atque etiam praeferendum sit. Non est cur unusa quisque ab eorum usu prorsus abstinere non debeat, velut altero eorum omnibusue interpolate utentibus, ut abstineant consulere: HORWH Primum est quia immod rate calefaciendo , membra nullatenus calefacienda, tot affectus praeter naturam nec maehercule spernendos concitare&breui possunt, .quot & illis etiam noti sunt. qui a limite Medicinam ipsam salutauerunt e SECHN-D o quia cum via hac, solida ipsa membra supercaleis fiant atque siccentur, flauaque bilis plus iusto augeatur, stis quin ut inmodica excitetur, fieri non Ilatesti Quacum inter valdd irritantes Appetitus nullus forte fore na sit, qui laxatis habenis hominem incontinentiam versus impellat magis. Plus & de tam nocente potu asseniit, &sic plus laeditur: Quantum autem immodicus homini noceat Polus, quantumcunque inculpabilis iam ex Galeni decreto aperuimus: Pos TREMO quia cum summe aperiant, usqueadeo ingesto praegelido h mori a ventriculo ad Iecur transitum approperant ut suis fere, cum integris toties dictis ferientibusviribus occumrat , Quotiescunque affectus calidas praecesserie uti
ex Hippocratis sententia iam prodidimus 3 Aqua inter cutem generabitur, Et quin ab aromatum intempe-
morbi aeutis eo uento 4 cometatione 1.
357쪽
stiuo immoderatoque usu praecedat, vel concitetur ae ctuum aliquis praeter naturam de genere calidorum aestate potissimum media extraordinarium & valde erit si quid aliud. Quod tamen cum & contingere aliquando possiti in minus calidis corporibus, illis & in mediate aqua in ter cutem superueniet, & tunc facilius longe, cum Ie coris ventrixulo longe praestantioris membri, vires im Us lib.de becilliores suapte natura erunt ita attestante Galeno cti, east.' MFLLε quod defccare atque ex calfacere secundo& in s. e- ordine scriptum reliquit Galenus in septimo libro de fa-iusde eap. cultatibus simplicium medicamentorum, plura pertina m Q cena peruersumque animum quemcunque sedare potenti
in medium adduci possient, Ni Galeni perspicuae si ulla in re sententiae id ex se egregie ullo sere absque Aditamento praestarent, quas cum adducere nobis iucundum
perpetuo sit in re tam aride attrectata quam necessaria, &iucundissimum est,& necessarium ducimus: Quarum efficacia ut clarius innotescat, Vnum hic ad memoriam venit reuocandum, huiusce videlicet erroris via nix Iu uenilibus, Biliosis & plurimum se exercentibus corpori
bus . minus quam caeteris cuiuscunque aetatis, temper
menti studia ve sint interdici: Aliud & supponendum aestate videlic' totis viribus, in dictis iam, bilis multia
plicationem esse prohibendam, tum quia tunc temporis potissimum acutae febres accenduntur iuxta consentien-Int libro tem dictis Hippocratis experientiam, tum quia illius h .fi, ' moris proprium est dictas febres accendere Galeno au-Ιni. libro thore, tum quia eiusdem generationi tempus illud na Prognost. xime opportunum est eodem tester Inquit igitur in li- 4m bro de succorum bonitate & vitio capite duodecimo, Mei Aphos. 5. Omne, eo quod potentia calidum sit,id commune habet,ut x. 1o. 11. facile in bilem vertatur in corporibus calidis S clarius
in p.lib.de dum ait inutile est prorsus, biliosis iuuenilibus, & plu-Ab ς' rimum se exercentibus corporibus , quia celerrimc in y bilem vertitur i Nec obstat hoc necesiario non acciesre.
358쪽
qula stat. quod a ventriculo ob impartitam excedentem frigiditatem non bene superetur, ita ut ob desectum prae cedentis dispositionis dum ad Iecur peruenit in . bilem non vertatur: Nam perpetuo illud sufficientem caliditatem in ventriculo etiam frigidissimo retinere aperio. nobis di ipse Galenus dum inquit, Mel nunquam aci- ditatem admittit, quippe cum calidius sit quam ut Vbi pl. medici non superetur acescat: Adde illius usum maxime proa cap. II. hibere ijs, qui calidiorem corporis temperiem nacti sunt, . dum ait in iis qui calidi sunt, & aetate florentibus prompte ui in bilem vertitur; quippe calidum cum sit ubi calido Op. s. adiungitur mediocritatem temperamenti facile amittit statimque fit bilis non sanguis, At non a ventriculo vni uersi corporis caliditas emergit, immo frigiditas illius uti constat cum calida totius corporis intemperie frequentissime complicatur .
REDIDIT & . Alexander Petronius M dicus aetate nostra clarus . preassumptum iuS calens, assumentem praemunire omnino aduersus quamcunque ab eo resultantem iniuriam, uti verba haec aperte indicant, quae apud ipsum conscripta leguntur. M Si quis aut anter, in lib)o de ,, aut paulo post,quam Prandium, Caenamque inchoauit, victu Ro- ,, IvSCVLvMMALI o D satis calens potauerit S
A Subinde interpositis aliis cibis frigidissime bibat ac
359쪽
ri rebibat, hic ab omni frigidissimae Potionis noxa se, aueri semper aut persaepe vindicabit. Vir ille alioqui Per spicue loqui assuetus hic inuolute loquitur, non explicans de quo iure intelligat, iccirco mentem illius assequi a duum sat est, & quia particulam illam ΛLI Q V D . addit , quae cum ex se rem non obscuram, Si nonnulli Praeci, paenes aliquos significet, Non ab re forte est conii cere illam ideo adnectere voluisse, quo nobis innueret sse de iure carnium intelligere, vel de iuribus quae inter liqua primas ferunt & humanae naturae valde accomodata In lib. de sunt, iuxta dictum Galent . Iura Avicularum boni sunt, i. si se sis quinimmo & Pullorum & vituli praecipue lacta .ilibu ., ti talia sunt, E Bouis carne longe minus, quamuis sucupite i s. culcntius pinguiusque ideo sit, quoniam in bovina carne pingue illud densius est quam in vitulina, ideoque mini me exhalat ob ignem aquamque pinguem reddit, Vi tulinum ob raritatem etsi insipidum ac quasi inane rema neat, Proficuum tamen valde est, &una cum reliquis si- his milibus temperate nutrit, Aluum lenit, humore S ae is , .lib d. quais Obstructiones aperit: Inter haec autem Pulli laeuii. ali. gallinacei iuuenis insigne est ob virtutem sibi a Galeno
Metorum. adscriptam, tum abluendi temperandique acriora excreu..u ιώ' menta, Ma magis ob vim Epicerasticam ab ipso
puli is . nuncupatam idest mitigatoriam; Reliqua iuxta Casedis. nium diuersitatem, quarum decoctione conficiuntur, prout ab enumeratis iam. &in primis a gallinaceo, magis minus ve recedunt, magis minusive homini & accomoda sunt. Sed quoniam IuscvM quod Vir iste usitatiori vocabulo iustulum vocat, indiscriminatim dicitur de quocunque liquore, cuiuscunque rei excoctae, Et in presenti casu cuiuscunque rei tantum odo aptae nu. trIre corpus lin manum: Iccirco gratia additae illius . . particulae , nostra interesse videtur expendere, Vtrum
sua haec Assertio ullo pacto verificari possit, saltem de e ' rum Iustulorum aliquo , quae in frequentiori usu apud
360쪽
Antiquos olim erant, & apud non nune quoque extanta ET PRi Mo quod non possit verificari de aliquo iure Caruium patet, primo quia cum omnia aperiant uti oltcnium est, nocent eo modo , quo praeassumpta aperientia omnia nocere ostendimus: Secundo quia nullum ius carneum absolui poteli, ni Pinguedo vi ebullitionis etiaquata&separatai carne, aquam pinguem effici ad magis vel minus, prout magis vel minus pinguis est caro, ocillius pinguedo magis vel minus exhalabilis: Hac nem-m via aqua ipsa iuris formam recipit; hinc ius omne ventriculum laxando ipsum labefactati Pinguedo e nim uti Galenus inquit oleosa est & pauci nutrimenti, Potiusque carnium nos alentium condimentum quam alimentum, Quamlibet enim carne sui generis, tum ad COMOltionem, tum ad nutritionem elle ipsemet affirmat et Quod autem laxet etiam insigniter,nobis & ipse aperuit in tertio libro de sanitate tuenda capite secundo dum pro abigenda partium , tam tentione & fatigatione, ea ut viamur nos hortat . Dum veroe pinguem dicimus, duo hic intelligi inus. Primo scilicet pinguem substan tiam impartitam aquae a vera eliquata pinguedine, ratione cuius ex modo dictis ad mentem Galeni, unicuiqudiat constare potest, aquam ipsam haud principaliter susecipere veram Iuris formam: Secundo intelligimus substantiam alteram aquae contributam, a quatuor illis hur maditatibus de quibus agit Princeps. vi pariter intensiori tamen ignis , eliquatis, merito quarum Aqua &iu vis naturam unaque & alendi facultatem principaliter contrahit, immo ita contrahit ut illis nondum eliquatis ius non sit . . Harum prima in foraminibus extremitatum paruarum venarum continetur, a quibus & in for mina ossium transfunditur; secunda quae per simplicia membra transiens illa irrorando humectat, quoti cscunuq e a quavis sit causia exiccantur, Et interim est matem tartiae, qua tam proxima materia alimentrest, ut nulla