장음표시 사용
631쪽
Iatur, quinque uel sex,aut quando copiosius, septem phialas cannassumque radix parturit: in Hispaniola uiginti aut triginta interdum. Quadrupe/dum cstinea copia immensa. Auri rabida sitis a cultura Hispanos hactenus diuertit Triticum augetur in immensum, ut centesimum aliquado reddidisse dicatur ubi cura sit in collibus aut montanis iugis ad Boream praecipue uersis, tritico serendo intendere Coalescunt 8 uites in eisdem pari, bus De arboribus uero cassiam fistulam gignentibus, ex insulis putato continenti uicinis asportatis de quibus mentione secimus in decadum libellis quid dicemus Tanta est iam copia, ut post paucos annos libram fimus un/ciae loco a pharmacopolis habituri Des luis coccineis deq; reliquis huius beatae insus praerogativis, Mnatura in illam porrecta beneficentia, satis multa in decadibus. Placuit tamen pleraque repetere, quia a grandiu negotiorum mole arbitror ad huiuscemodi rerum recordationem multorum lectorum ingenia diuortisse: ncclabia detorquent quae iunt sapida, modo materia pretiosa pretiosis uestibus induatur.
R. PETRI MARTΥRI DEIN svLIs v PER INVENTIS FINIS.
632쪽
dinis diuae uirginis Teutonicoru protomagistrum,Saxoniae du/cem,Thuringiae Lanigrauium, ac Marchionem Misniae. Eras Stellae Libono thani in antiquitates Borussis praefatio. T si uereor Federice princeps, res Borussicas altius Lair miorigine repetiturus antiquitatem in his quae usque δlatuit, uelut ex cauea in scena theatru cyproducturus, multorum risus, ronchos docachinnos,demum c explosione magis quam applausum legentis turba me incursurum, tum quod id secum ferat antiquitas, ceu Aristoteles in problematatis perhibet, ut res anilibus fabulis simillimas narrare uideatur, tum quod res Borussiae diuturna barbarie, sine ullis iterarum monum elis quasi perpetuis tenebris mancipatae,& in ipso lethaeo demersia pene obriguisse extimantur,adeoq; cocret ut etia phoebeo calore agitata uix incalescere possintiquo iterum lucem solem in admittant Vcrum dum hi blaterones tua celsitudinem istius ludi agono thetam in orchestra conspexerint, sub cuius umbraculis me in hanc scenam prodi isse pernoscant, forte ne lingulaces , frenit ore a te sapientissimo principe iudicentur,malcdictis temperab ut, simul&nasum cotinebunt. Quod si nec reueriti tua maiestatem effrcnatallingua uerbis non aequis deffluant, malignitatis quoq; aculeos haud recondere uelint, imό blaterare malint, nihil est quo perhorrescere oppidό possim.
ut coepta scenam interturbem. Ronchisent hi nasutuli obstrepant clament, arouant, criminentur,exibilent deniq; dummodo tibi plausibilis lepida ae iucunda nostra actitatio uisa fuerit. Antigonidas olim musicae artis peritissimus. cu discipulo in arte probe instituto, populo tamen non admodum grato in scena progressus cunctis audientibusis quia uidelicet ars bene coepta quan Φ populi lenocinio destituatur. iusta tamen coprobatione non exuitur. Sed ut tandem his respondeam, qui lon/oepetitas historias calumniatur, ceu minus fidei illis insit, caecutientibus id forsan euenit&noctuinis oculis, sed penes clare cernentes plus dignitatis antiquitati inesse,nemo sanae metis ambigit. Ne quot res Borussicas ceu sentipiternis tenebris obnoxias,&minime ad solem lucem ex caliginoso uetustatis recessu redituras possint argumentari,meminerint saltem quae de Hercule serutur, qui cerberum tricipite ab inseris, solemq; hunc nostrum ac calorem ferre coegisse dicitur,Threicium Sualem raptam sibi Eurydicen ex rarrareis sedibus diuina sua suaviloquetia eduxisse. Ob id nec inficias eant locutulei res Borussicas quantumcunque umbra uetustatis cotectas ac rubigine
obductas imό in abditissimos recessus actas. curiosa indagatione no posseno restituis noctisq; caligant nebula eximi,ac claritate die illustrari ornariqῖς
633쪽
riqi:quum haec ipsa indagatio puta industria, unica ab omnibus esse asseri didis =iabis tur, cui nihil inaccessum nihil occlusum relictu sit. Hax res quomodolibet obstrusas,lc in penetrabilibus reconditas elicit,exprimit, promit. Haec colum petit,dc subterranea regna subintrat. maria scrutati oculis subricit quio
quid usquam latet sepultum in est Illa ipsa Homerica cum plus Argoisibie oculos habente uidere dedit Hai Zeusim Helenam nunqua a se uisam tanta uetustate depingere docuit ut eius Arma digna iudicaretur, propter quam tantum laboris subrisset Graecia,& alta Pergama ruerent. Haec phi/diam statuarium dignissimum, simulachrum ouis exprimente diste uexit, ut diuinitatis estigiem c coelo mutuatus diceretur. Haec eadem fores antiquitatum Borussae uectibus e cardine semotis, ut paterent efficit, extrac latebras quicquid de his obvallatum fuerat produxit. Hac adminiculatrice ex imo lethaei fluminis coeno hae ipsa conquisitae erutaec sunt,&utcunq; a foradibus deteris, sese ceu postliminio reuersae,tuis luminibus co spectuic illu/strissime princeps primum ostentantes, te ut felicem moderatorem suum salutant, ut patrem patriae uenerantur:&quicquid usquam in secundiore sor/tem, faciem C splendidiorem commutatum, ceu ferme singula aspexerint, id totu tibi facraec sanetae militiae cuius tu magister, imό dietator perpetuus extas, tributat. Quod si sunt qui te circustant &has ineffigiata rudest Bo: russiae imagines toruis luminibus respexerint, abigendast duxerint, quos sine cultu ornatiori.&penc in uestes in hunc augustissimum cossessum pro
ductae sunt, his responsum sit: Eoeminam probam pigmenta fucum qi non
decere, nec oratione fidem habitura unguet usqueadeo redolere. Logographis id tribuimus, ut quodcunq; suauius quam uerius narret. Nos in his comentariolis sinc fraude, omni apparatu orationis seposito, Borussiae antiquitates exposuimus: ut si qui futuri sint,cultiori sermoeres Borussicas describere uolentes, hinc sumere possint,quod ornatum iri tantopere uelint. Nuda
nant haec oratio facile quem quis imponet cultu perseret. Ut autet fidem sine scoria habituri sint hi nostri commentarioli uetustate 5 carie oppleti, ipi sos ex pra Eurissimis rerum scriptoribus elucubratos esse fidem facio. Plinio scilicet, Solino, Pomponio Mela, Cornelio Tacito, Strabone, Ptolemaeo: ex neotericis Gordano, qui primus res Gothoruniteris madauit nostro Alberto Magno,qui has inuisit&peragrauit,Othone Freisingens episcopo, qui quinq; imperato rupo. res gestas luculenter scripsit, Hel modo Lubccensi presbytero,qui res S lavorum haud ineleganter prosequutus est, Borussi casi simul attigit Blodo Foroliuiesi Aenea Sylvio.& praeter hos quicquid annales Borustiaeus uetustatis habuere, pleraque etiam per acceptionem. blam apud Val. Maximum locus est, quo res suo seculo cognitas,& absq; literarum onumentis co seruatas manare ad postcros indicant sola scilicet traditio patruud genus disciplinae Hebraeis etia usitatissimu est. Huiuscemodi Bb innixus
634쪽
in nisi sulcimentis, commentariolos nostros non temere edi pose arbitraetus. Ne autem manus nostras excedentes absque patrocinio uagabundi ediret lapsos nomini tuo illustrissimo dedicandos duxi, tum quod nemine magis rerum Borussa cognitio deceat,quam Borustiae principem, tum quod pari tutela hac nostra aetate ac prisca Borussia struatus Quu igitur princeps illustrissime simul inuictissime a curis publicis seriatus fueris, frequeti quoque ueterum,quibus inhias, lectitatione satiatus magis quam lassatus ilia domestica peculiariac invisas legasque Iubinde agnosces in his Borussiae
praeter ueteres eius limites, uarios ipsius cultores: crebro enim illinc migratuest,aliquorum maiore numero cogente,moresw uetustiores: quos si ad praesentes accommodabis, non obscure lucebit quanta sunt quae sacro lancta militia Teutoni orti in Borussia egerit. Optimo enim iure gloriari poteris eam quam patres regionem barbaram, incultam, asperam, idololatra scedam, ac rerum omnium inopem acceperat, illam ipsam splendidam, cultam, ciuilcm. opulentam, humanam quod maximum est, Christianam reddiderunt cireliquerunt. O felix nimium Borussia, si sua norit bona illo principatu taci/le demum illustrillime princeps deprehendes quam iusto dei iudicio Borussia ad Germanorum redierit incolatum: quum Germaniae dc pars sit S Gemmanis a rerum exordio debita, inhabita tactuculentissimorum scriptorum testimonio. Cur, me iudice indigne iterum quibuscunque aliis gentibus in habitatur administraturuer Ego autem hanc scribendi prouinciam non tam mea spontequam iussu uenerandiantistitis Iob Pomesa iniensis; nullo antea tentatam accepi ut meo Marte aduersus quoscunque aliter de Bo/russia finibusvi populo sentietibus, ceu pro aris doso cis dimicaturus sim ul/tima potius perpeti certus, quam ignauiter cerJurus. Te igitur principem in/uictissimum,&ad arma progenitum, pro tua uirtute rogo, ne desistas auxi/lia ferre tam pio ac iusto bello, ut iunctis uiribus omnem colluuiem barba/rorum ex his tuis finibus eliminemus. Nullum cnim apud me dubium uc ditituri si tuo Marte agendum eriticile hanc oram ex manibus ini L sic occupantium uindicabimus. Quod breui sui urum, modo fata sinant,
tuae auitaret uirtutes, ac genitoris tui praeclara facinora admonent. Nunc ad institutum pergamus.
635쪽
ultima Germaniae ora, a istula a Porusiae tu, mne, quem ad occidentem terminum habet, incipiens, sinu scpBaltici maris, qui septentrionale latus eiu Sambiunt, percurres, orientalem solem ab Alanis excipiens, motibus Hamaxub is australe latus eius obtegentibus, quibus continuis sylvaru iu/gis disterminatur. Fuit haec terra diuersis habitata cultoribus. Nam ut Gordianus Gothus scribit, nu.
per Hulinigerri Germanicam tenuere, a quibus aliqua diu ulmigeria di misis M ia, hodico ea pars quae Vistulae accolit Culmigeri pro ulmigeria uocitat. Sed hi per Gothos quam primu ex Scandania in continente destendis
sent, inde pulsi eam, uti sal occupauere. Ptolemaeus qui uetustiores incolas recensens, Gothonos, Vcnedos. Stagnanos,&Sargatio Sudinos iis locis insedisse scribit. quibus elidanos sim uic, Gillones. acinos charinos quos ipse Chario nas nozminat, addit finesq ad Hama Xobios usq; protendi sie indicat. Ad istulam uero pauciores sedisse comonstrat nam finnos u en edis& Stilones duntaxat hanc ora habitasse ait. Hos aut popu/los nullo alio quodani comuni nomine dignatur: sorte quia no unus popu/lus, nec in unum 5ccssit nomen, Verum Cornelius Tacitus diligentius haec loca coquirens ipsa Germaniae prorsus adscribit: quan cypromi cu e Sarma tis Germanisci populis habitata asseveret, Venedos enim Germanis corinumerandos cense quo des domos fingunt, scuta gestat, peditum usu ac pernicitate gaudent. Quae omnia diuersa Sarmatis extitere, in plaustris solumodo accquis uiuentibus:quanc &ipsi ex Sarmataru moribuS traxerat. durihi quod uicinos latrocinio infestaret. Quicquid enim inter Peucinos quos qui Boernadam Basternas dixere, si tuaru ac montiu erigit latrocinio pererravere. Erat aut Peucini ε Basternae, ut Plinius testat o termini Dacis, sertrione, cultu, sede ac domicilio crmanos referetes, multa tame foeditate Sarmataru contactimavi conubi j P miscuis utebatur, Sproceres eorum pari sorde ac plebs torpebat. In dubita Tacitus uertit,Sarmatisne an Germanis ascribanseu cruhaec loca hodie Poloniae ascributur. Plinius tame ipsos Germanis conum e/rat: cuia Varini&Gothoe Germani sunt, ex Vindcli corta ocne te Vltimo aut regione Borustri intraueriat, populi qui Ptolemaeo teste ad Riphaeos moles, ubi in septetrione fusius excurrui, ne loge qua Tanais ex eis erupit, sedes
habuere, uel infelicitate sua cociti ppetuis nai nivibus algoribusq; illic terra riget ad omne 'ature inisteriudanata est ad nouas sedcs capessedas p tria egressim haec loca delapsi sunt: quo tu soli fertilitate, tu pascuoru lacu uo
636쪽
amoenitate ipsis quum primu placuere. nec non ultra progressi sunt hic sodes unanimi consensu sibi desumentes, uic sibi ac posteris perpetuo essent Eompia duraturae, terra uocabulo gentili tio Borusi iam appellauere, quae usque hω die unius literae suppressione Brussi uulgo dicitur. Haec est uera huius gen/tis origo. Et caeterum quicquid dicitur, perinde ac anilem fabulam haberidum esse censeo. Facit istius rei sidem permaximam quod usque hodie populi ad Riphaeos habitantes,eodem paric sermone quo hi utuntur. Borus si uero sedibus Armatis,terram cultoribus uacuam Gothi enim populariter cam excet Tere nullo repugnante lacile occupauerunt,circa eam portione
quae ad Uistulam est. Haec adhuc a paucissimis Germanis tenebatur. Propagantes igitur sese Chrono flumine usque in contingentiam Hulinigerorum:qua nuncupatio post pulsos per Gothos ueteres colonos e medio orae
huic regioni accommodari coeperat nomine suo breui caeterorum hic habis tantiu nomina obfuscavere:quod sorte euenit quia Boruisi conterminis gentibus puta Germanis, notiores extitere, uel quod multitudine suorum, amplacpa spatiosa orae occupatione, ipsos etiam indigenas superarunTeratarum nant limites pro nutu potentiorum saepenumero nomina sertiunt
tui duratin hodie ea nuncupatio, quod qui ex Germanis uel istulam uel illic maris tractum accolunt Borusir uocetur, qui tame cum illis ipsis praeter caelum commune habeant nihil ustiusw Borussienses nuncupandi foret. Terram hanc Borus si fundiquac foecundam longe late in incoletes, ipsam tamen minime excoluere, uel ob ignorationem rei rusticae uel ne bonitate soli deprchensa,& ipsi finitimotu metui obnoxr fieretandeq; eliminaretur. vel quod uictum cicr nascentibus nondum nouere: cantibus nanque serinis de quidem crudis pro cibo lacte iro potu uescebantur qua noccpitia sanguine equino mixto,dceo usque ad brietatem. Domos non fingebant. sed specubus, arborum subere undecuam Subatia dicta comperitur ab imbribus Malgoribus sese ac infantes protexcre. Nulla eis sacra aliquandiu fuere tandem in eam deducti insaniarn, ut serpente seras ac arbores reli/giose colerent ceu de his in subsequentibus dicemus. No leges, n5 magistra arebitus nouere: tantum cuiqalicuit,quantum audebat nihil a teris uita illorum distabat.Erga tamen naufragos,domaris tempestate iactatos, humaniores
de illis ipsis undiqua auxilio suere:in reliquis mira foeditas ac foeda pauper
tas: nam eis nec arma, nec serru suerant. Siquando ad praelia inter se concurrerent, sudibus praeustis&perticis utebantur. Non aute multi effluxere amni,quum Germani Hulmigeriam incolentes resumptis uiribus na per Gothos multum attriti fuerant accitis arans Vistulam soci js, qui amne linitibus transmita eis consedentes,& iunctis uiribus contra Borussios bella pa/rant: penitiora quoque regionis ingressi, quotquot Borussiorum offenderat aut in seruitutem acceperant, aut retrocedere coegerant, brcui Iese suos
637쪽
a metu barbarorum asseruere, Borussi fuero quo a Germanis finitimis totiores serent, secum Sudinis, qui ultra Chroni fluenta sedes habent eiusq; n regionis aborigines credutur, societatem iniere, qui tu uirtutes potcntia plurimum pollebant. Est aut Chronus fluvius qui hodie Pergulus dicitur, que es hin finibus Borussiae ortu brumalem uersus multi lacus eodem se me ibeo se
mutuo influete essiciut: qui Borussios a Samhs primu, ut Strabonis nomine utar,deinde a Sudinis disterminat, populis etiaso.armis tentatis magis quam uictis. A Druso enim Germanico, testante Plinio, classibus oppu/gnati sunt: qui primus Ro ducum septentrionalem oceanu ingressus est &post eu, Domitian Caesarem in expeditione qua contra Sarmatas, quod legionem v legato necarent, instituit,ob succinu quod abundantius barbari illic inter maris eiectilia,soli omnium gentium excepere, bello petiti sunt, sed se magna eius rei propter qua peti se senserant copia, succini scilicet, redimentes, illacessiti remansere.Sed hic de succino obiter dicamus ab udat enim eo i iis hi haec ora, quae quasi peninsula est obsinuosos sexus maris,terram in pati
se in freta excurrente, in qua ui tempestatu dipsum aduehit ud olim a Gera manis lessum dictu est, ut eruditi scriptu reliquere. Inde lassaria regio ipsa aho. militia nucupata,& ab aths Subaria a suberri quia patrio nomine S,
dinia uocetur: ab eruditis uero Austrasia. Succinuetiam sualternicu Scydisco uocabulo barbari appellant. Vbiuis aut loci succinui natur, scriptores non coueniunt. Praeter enim ea quae fabulose de ipso in Phaethotis fabula prodita sunt, Pithcas Gothonibus Germaniae gentis accolis aestuariu en/tonomon nomine esse ait,ab Oceano stadioru sex milliu ab hoc diei nauioatione insula abesse Abatu ex illa uernisffluctibus succinii aduehi, kesse a creti maris purgamentu: incolasq; pro lignis eo uti dici proximis Teuthonisuedere: huic&Timaeus assentit: sed insulam Basiliam uocauit. Nitias autem solis radioru succum esse uoluit, hosq1 circa occasum ut ipse credi uchementiores in terram actos, sudorem pingue in eam parte oceani relinqueret deinde aestuante mari in Germania litora erici. Mithridates in Germaniae Iitoribus insula esse asserit, uocario ea Cedron, cedri generes tuosam,inde inpetras defluere,Cornelius Tacitus Effluorum getem,qui dextro Suinonici maris ait, utur; nunc' Lissem uulgo nominantur ipsum eoere inter uada, ac caetera maris eiectitia ipso litore asserit quodis hodie fieri cerni/mus. Quidam nostri temporis experti, ipsum elimo quorundam montium sole excalescentesquitare existimant,in herbiddque solo atque algido, quod his montibus subest, indurari:oceano illic effervescente inde rapi, in proxi/maqi litora expelli Indicium istius esse quod ipsum aliquando ex solido diruitur, quod ipsi uidimus: quan si cerea mollitie xpenc lentum sit ob id ipsum mari denuo immergunt, cuius rigore lapidescit. Hanc uero opinione uel omnino adstruereri necpresellere in animo est. Quod autem hos mon
638쪽
tes nominatim non aedunt, mihi spitionem incertitudinis facit.Plinius uesμή i pro ronaturae fidissimus interpres,Germanici Caesaris assibus bellum, ut di η ε ctum syan septentrionali oceano.gerentis experientia innixus tradit succinum gigni in insulis septentrionalis oceani,ipsumq; nasci defluet medulla ex pinei generis arboribus ceu enim resina in cerasis itavi in pinis humoris abundantia erupit)densarisi rigore maris,eb intumescete ex insulis rapi,certo h littore expellii ita inuolutu herbis,ut ex his pendere uideat , salo expui: succum uero arboris esse,ipsum in primu liquidu distillare,argumento sunt
quaeda intus lucentia,ut Armicae, aut apes,etiam lacertar, caetera , id genus, quae adii:esissemusteo non est dubium,indurescete uero humore inclusas remanere. pinea autem arboris indidiu est pineus in attritu odors quod aceensum taedae modo fragrat Rude est informecp ac glebat simillimum,dum ex aquis excipitur,corticibus ac aths rebus sibi inhaere litibus: ob id diu incor gnitum barbaris,inter maris quisquilias iacebat Germani idipsum primu
nouisse traduntur, in Pannoniam in ad Carnuntum oppidum aduexisse,inde Veneti ipsum accipientes, primum rei sem amfacere, mox proximi Pamnomae circa Adriaticum mare Transpadanici; quoru agrestes seeminae mo/nilium uice di decoris gratia succinum gestavere. Hinc natam fabula de PMdo omnibus nota credimus.Eius esse genera quaplurima constat candida, sed odoris, stantissimi sunt quibus diu minus pretium erat: hac uero temrulum μςri pestate 5 fulua de cerea mercede praestant:ex futuis etia translucentibus an - plior erat autoritas, praeterquam si nimio ardore sagrent imaginem enim igneam non ignem inersse placet. Summa laus Phalernis tum fuit,auini colore dictis, molli fulgore conspicuisi id ab aliquibus Chrysolacitum dici coperimus,quasi coloris aurei:rapacissimum id est igneum,d si iuxta fuerit celerrime ardesces. Sunt in quibus decocti mellis lenitas placet Domitius Nero Romanus imperator, capillos coniugis suae Poppea in hoc nomen ado/ltauerat, ipsos quodam carmino suecinos appellando. Ex eo tertius hic coos a matronis expeti coepit in capillis.Dum quoq; is gladiatorum munus Po. Ro. exhibiturus esset Iuliano quodam equite Ro. id curante, ad ipsum comparandum misso,qui haec littora peragrauit, uidit, ac comercia tentauit. tantamc copiam Romam inuexit, ut retia in uenatioe publice aedita eo nodarentur arma ac librilla, totusq; simul diei unius apparatus e succino esset: visa tunc fuit gleba tredecim librarum. Solinus tamen restit id succinuaureisipis a rege Germaniae Neroni dono datu: cui sententiae magis accedo Tata suittium eius, ut eruditi scriptum reliquere, in delitiis taxatio, ut horninis qua uis parua emgies uiuoru hominum uigentium cis pretia superaret. Quul in alijs ad luxuriam quaesitis oste talios usus placeret, ceu in Corinthi J aes auro argentoc mixtu in caelatis ars xingeniu:uniones quod capite, gemma quod digitis circumseruntur.In succino, ut Plinius inquit, tantum delitiarum conscientia
639쪽
scient luxuria in expetita est. Est usus eius multiplex in medicina: nam ab sueeihi prioinfantibus pro a mulcto gestatur contra lymphationes de noctis metus cui maeacunq; aetati prodest, urina dissicultatibus potum alligatum is, quod Chrysolectrum uocant, collo alligatum mederi febribus Callistratus prodiditaritum cum melle ac rosaceo aurium uitris ex si cum Attico teratur, oculoru ca/liginem remouet. Stomachi etiam uiti js uel per se farina eius sumpta uel cum astice ex aqua pota, quod de candidis maxime crediderim Tonsillis quo/que resistere creditur,& fauciu uitiis: ob id mulieres Padanae ipsum circa colla longo seculo gestavere, vario genero aquarum iuxta illos infestante, uituta ac carnes uicinas: quod hodie surcarum equestres copiae in equis suis ob/seruant. Neotericorum pariter experientia ad citandos partus candida ope/rari depromit: notissimum id Gerrnania mulieribus. Calculos quot uesicae Srenum eo poto elidi euocarici quam plurimi testantur. Venena pestilen tem p aerem eius nidore fugari compertu est. Distillationes quoq; sisti uul/ntratis si in potu sumpserint prodest: malagmatis ob id etiam assumuntur, verum, hoc notum fieri oportet Succinum quocunq; libeat colore tinoi haedorum seu de anchula radice: quippe etiam ipsum conchylio infici tra, dunt. Quae uero translucida sunt, ad cmmas adulterandas magna habent uicinitatem.&maxime adamethystos Politur succinu adipe suis lactantis incoctum. Ramenta eius oleo addito dilucidius ac diutius flagrant quam h/ni medulla Notissmum cuil est quod attritu digitorum caloris ui accepta, attrahunt ad se paleas cfolia arida, ut magnes ferrum. Visum esse quidam retulere, quod aeris etiam ferri laminas attraxerit. Ego glebam uidi cui ferruquasi ad natum inhaeserat, quod ut sua sorte attraxerat. Multi tentaverut suci ei num sexile ac ductile reddere. sed nequicquam cessit, mirum, quum nimia humidavi succulenta prodeat, ut indicauimus. Hoc tumultuarie de succino, Sudinorti opibus dicta sint, propter quas tapenumero ab exteris gentibus bello petiti. Sensere nant praeter Ro arma de Saxonum Angliam occupantium oppugnationem, a quibus se terravi mari impigre defensarui. Habuere enim uero hi populi, ut de moribus eorum aliquid transeuter dicam, regu sudi Fusios suos quorum legibus obtemperabant: agros coluere, commercia no momuere.Vestium cultus apud eos fuit, ut mareS lanea, sema inae linea tunica ute/rentur, circulo' ex aere uel orichalco colla circundabant. Auribus etiam crotalia suspenderunt, rem friuolam, quod tamen neq; hodie desitum. Domos in uillarum modum extructas inhabitauere uicosi ac sine muro de uallo omnia, quod forte ab externis, ipsos comerci j gratia adeuntibus didicere : alioquin alienum a Sarmatis Sed ut ad Boxussios repedemus, societatem cum Sudinis eos ini jsse diximus ob Germanorum finitimoru metum. Nec a Su/dinis aspernati sunt: uerum eorum potentia adiuti,ci contra quo suis conterminos populos tutiores facti, aliquandiu in sua laeditate degerunt de qua C posthac.
640쪽
Bestiae Boru posthac. Nunc de caeteris Borussiae rebus editis prosequamur. cnerat Sc crsio m ra haec feras mul thugas, eas ctiam nec alibi cognitas Praeter enim ursos, a/Vri pros, ceruos, quibu Sabundat, ros excellenti ui S uelocitate profert cui ua stitate corporis parum infra elephantia sunt,eac ferocitate, ut neqhomini neq; ferae si quam o spicati fuerint parcant. Cornutum ci id animal est: eius
cornuum magnitudo tanta uisa est, ut urnas binas unius capitis cornua, ut
Plinius testatur, impleuerint Barbari ex his potant, argenteo circulo parte qua labris admouetur circumducto. Sunt enim caua cin mucronem demuconcreta Ah pila his praefixa cuspidant. Romani in laminas ea secabant. ullumen quod his includebant latius funderciat ipsisq; prolichnuchis ac laternis usi sunt. Qui sese uenatione eorum exercent, si plurimos interfecere, rela/tis in publicum cornibus, quae testimonio sunt, magna laudem adipiscunt . Soliti erant antiquitus caveis ad hoc ex opera factis eos capere, captos gulare. forte quod ea tempestate serro caruere sed eo mortis genere feram tam in signom posteriores aetatis iuuenes praecipua uirtutis & audaciae, inte/ri redigia uiscnscntes ob id canibus ipsos insequi placuit, uenatiuiis ci omi/nus ac eminus petere arboribus sese robustioribus semper condentes, ne dc ipsi a fera rursus impeterentur, quae cornibus arbor insertis, uindicta avida, inhaeret, donec insequentium telis saucia concidat: tali morte feram dignan/tur atrocissimam. Pera haec sub mento uillos logiusculos habet in arunci speciem, caeteris tauro per similis existit. C. Caligula Romanus imperator pri/mus Romae ros in arena ostendit, quos tum imperitum uulgus bubalos gitente falso credidit. Gignit haec terrae laeonios iubatos, qui e boum sylvestriumgcnere sunt, sed nostra aetate admodum infrequentes Aiunt hos solipedes, maribus ci ac sceminis iuxta iubas cornua eade utri formas magnitudo, colore quoque S specie haud dissimilcs tauro sunt. Aliqui ex horum etcnere unicornes perhibentur: quod uerum sit, necne, incompertu habeo. Pliniusta me Indicos boves sylvestres unicornes, tricornes , esse scripsit: ob id non incongruens uidetur eos alio loco nasci, uerum esse alterius generis abiizonte suspicandum est. Tale forte est cornu quod hodie in Archivo proto/. . . maoistri integrum custoditur, ac Monocerotis asseritur quum niorum illud
ut, nocuero luteum conlpicitur. Dunt in ea regione gregcsterorum equo/rum, quos Graecia non uidit, nec Romanus, quapropter alio uocabulo no minari non possunt. Hici curibus equis omnino similes extant, praeterquam
quod dorso molliori sunt. ob id nec usui apti. Dicunt ipso nequaqua masuescere posse. Carnibus eius inco etiam hodie uescuntur, quas non insua, ibὸ ue,asIeru ut Gigniis. alces quos falso sylvestres asinos quidam autumant, quum hos Asia tantum ac Africa procreet)specie media inter ceruinam 5'iumenti, nisi quantum aurium proceritas, ipsaque ceruix distinguit magnit 'dine inter camelum loceruum: maribus in supercilrjs cornua nascuntur,quq