장음표시 사용
151쪽
nibus de quibus acusabantur habentur h pro consessis, N i in os, j. nudos. Vbiai S conuictis, etiam Commentariensis punietur,u & sit ra. . . f.es ii
leuis tantum in eo adsit culpa & ad damna resarcienda φ - ζ l. parti condemnabitur. Sed illud oportet animaduerte diu .ip ta . u. re, quod in causa criminali l eui, ' equum est reos, vel 3' pq r
nde ultoribus, vel libripsis committere sub iuratoria obseruan. t. tit. de prodi-ς utione, ν sed in graui,ex vinculis causam dicere opor x' ibu , cui addς co se
i; quam tamen i ex carcere, loci habentis iurisdictionem, I e . u. ii de eusto-
in Aragonia transmittuntur: nisi ex literis, quas perhor- carcer . Farinac. de rescentiae vocamus, P. Rex, vel eius Locumtenens generalis ad se causam, cum reis & prosecutoribus seuo- io sol. ii. ni. i. titi declacet: v et talis sit persona, t quae a solo Prςsi de Resiae Audientiae, vel Iustitia Ara onum oporteat iudicari, vel si obiser. it m de quocumq;
in territorio ubi captus exillit non adsit rurisdictio cri- est. de opleutas de persominalis pcnes illius territori j dominum,uel si captus a tr. fugerit a carcere illius loci in quo acusabatur, nam in his omnibus casibus, u &alijs a soris Regni exceptuatis carcerati in uno loco ad alium transmitti possunt, &
Brachia i huius co oris sunt arma, & leges, quibus
caput defenditur, & corpus in pace conseruatur: x leges enim armis indigent, de arma legibus moderantur. Quod si Princeps non instituerit Rempublicain optimis legibus, ta manu militari Regna, & maiestatem sua custodire non curauerit, verendum est, ne aliquando ei obi jei possit, id, quod in priitatis damni Vsu Venit 1 ut ile e Cornelia iubeatur carere ς libus, quas noluit defendere. 7 Quar fi de C sitim no
artes bene imperandi, scilicet legum peritia,& ars mi
litaris, Regiae appellantur; α quia eis Reges, Pro bono-. R Moliis. verbo. eastus,
152쪽
A Lib. x o Teiotu . rum suor una conscruatione, & paci , & bclli torporec 'odii l. c.d id utuntur : cum duo sint secundum Ciceronem j a decer νvocat. iliuet s. iudicior, L tandi ossicia. alterum per disceptationem,quod ad Iuris
diuersiudiciTira .de no- consultos pertinet y alterum per vim, quod ad milites
. ' : . .. spectat, confugiendum ad i. posterius,si uti non licet fu i ι
Bureos de par in probe. superiore;nec enim cia iure, es legibus agi potest, armis
uti licet. De his duobus sensilie crcdoVirgis illis verbis
Tu regere imperio populum Roma te memento: Ha tibi erum artes paciq: imponere morem:
Quibus duae, quasi pelles omnis societatis arcentur, ire in qua,vita hominis naturae congruens,continetur: scilicet iniustitia domi, & ab externis vis. Quorum brachiorum ' manus sunt milites, & IurisDι' ἰξ. s.fi, aE p x xj qui vi inqui ut Imperatores c Leo,& Anthemi')vat.& extraordin. coenit. Non induus prouid ut i humano generi, quam sipraelis, atque noster Regeni Mon ς 4ς patriam parente sique aluarent: nee minus militare
de Gr ueus i. conclus dicun tur, quam qui gladiys, clypeis G thoracibus nituntur: Eta .cuim consae 'φς ideo aduocatorum salaria honoraria i appellantur, ὀ ac p*etiam procuratorum nostri Regni, qui in ita premis tribunalibus causas agunt, qui aduo ii in facto sunt, Scausidici appellantur quorum octicium t honorabile est, Σ1& nobilitati non derogat licet enim in alijs Prouin-
Angel. de iii i-st. de ex- cij ossic una procuratoris vile iudicetur, quod eo,iure
d: ibi Bart. s. de recep .ir- ciuili attent pollini Iungi etiam infames, tamen ex iubili glos. art. -lii in i ris canonici dispositione, e qua nos deficietibus soris se stulando. Tiraq. d.e. io. n. qui ur, infames ab eo repelluntur,i ct m Aragonia se- ii
rion. lib. io. minum, hoc causidicorum ossiciu nobile de honorifi-ki, Ii es 4-d cum reputatur, cum cora Principe, & in Regijs suprex ibi DD. de iudieiis ei. mis tribunalibus causas suorum clientu agant. Qui lar-λόω .E ta&-- go sumpto vocabulo sub nomine aduocatorum com Prodo se us in it a. d. prehenduntur, i quos licet vulgus procuratores appel-& eiu rii L ae, tu, let, causidici tamen, seu causarum patroni in iudici j, si e
153쪽
quenter nuncupari solent cum apud eos vera sororum,& legum praxis exi- sui: Unde causidicorum officium in Aragonia honorificum ei multiq; posssent numerari viri illustres,quorum parentes illud officiu exercucrut,quod per se non est vile, sed per aliud scilicet per cauillationes,& pcriuria, quibus aliqui ututur,ut inquit Bald: Q in quibus redditur vile exercitium allius, ex praua natura personarum, non vero ratione officit; neque Imperator, i qui procurationis offitium vile esse dixit, ad hoc causidicorii munus, sed vel ad solicitatoris,vel procuratoris ad negotia, non ad iudicia costituti rei ferri debet; vel ad eos qui si lucrum suadeat soro & leges suis versutiis subuertere procurant, ac calumniantur,ut lites disserat,no vero ad iustos causarii procuratores, quos omni honore dignos nostri semper iudicariit. Si deo inquit noster I. C.' veteranos qui vulgo an ostris, equites appellatur, seu milites honorarij inermis militiaejposse fieri procuratores: istis manibus praedictatartes exercentur,&qui eas executioni mandant,& in praxim redigunt: quales eligi debeant, laudans Honorium, locuit Claudianus his verbis: metri fortes in . Mirte viros, animis: paratos, Sic iustos iu pace b ris,lonrui,se tueri . , in a.i si quis ο
Quibus ideo multa sunt i a iure priuilegia n conces , f.' ira: i
quia ut itur illis ad operandii, tam caput, quam mebra: sos. de iiun.li iti Et duo sunt,quibus ex ubi ing us u. t . ω Roma caput, virtus elu, di sapientia pacis. ' in i filius anulias, . c.
Q a: in una, i eademque persona difficili mii est reperi '- 'h
ri:cum ut inquit Saluilius) . difficilinium sit, ut quis hi in pane r. in eo.- proelio sit strenuus,&bonus consilio; quorum alterv ex x hi '. iprouidcntia timorem, alterum ex audacia temeritatem adierre plei utique solet, quod nos non semper filii seηedict in d.e.Mi- verum esse sumus experti , cum hoc regnum summa cuselici tate,&pace gubernetur ab Excellentissimo D. D. . tiui Aeacius Eneu et tu,
i viro clarissimo,suma virtute, ac deceti seueritate prς- eobus illenius Evsubinus
dito, qui inter milites,& arma,strenuus est Dux,ac in re .sioMartissenatu prudesCosiliarius,&inter paganos iu l tialeserens. Rus, Sequus Reipublicae moderator, i uilitia cu modera V oόamine benignitatis &cle metis subditis ministras. Ex quo dominii, Rex tia ius Rex noster Petrus anno i millesimo trecetesimo quadra duees , agesimo octauo,C saraugustς soru ρ edidit, ac lege costi quibus negotia aratonatuir, quod dominus Rex teneretur duos milites,& duos 'r
154쪽
Q. Pett.Gleg r.dς R. epv iurisperitos secum diicere , quoruni Con silio negotia Harum manuum ' digiti sunt tot opilicia, eu οἱ - 27ces,& tot officia,quae in lingulis prouinciis reperiuntur, quorum alia in arma,& bellum diriguntur; alia vero ad pacem tantum destinantur, alia autem utrique tempori, pacis, & belli sunt communia: omnia tamen in hoc corpore politico maxime necessaria, it nullus tamen j artifex alieno, sed tantum suo officio uti is debet, i ne officia turbentur, ut fuit saepe declaratum in Curia D. IustitiaeAragonum, Et idem fuit in Lusitania decisum, t & mulctatur qui alterius ossicio se immiscet, nisi in eo suerit examinatus.& in collegio 'i' ' illorum artificum ad nussus. i. Sed si illi, aliquem, qualitatibus, ta requisitis neces artis ad ossicium, in eius
delos taset nerψv ςvh persona interuenientibus, admittere recusauerint, po
i. d. tibi 'd. 76, terit per agmini batores ciuitatis,etia inuitis, & cotrae ad et os contra i0 Q dicentibus collegialibus admitti,ut fuit declaratu in Cuia '' ἡ ν .e a m iot: ria D. Iustitiς Aragonum die . Februarit anni I 87. rul Crura seu tibiae, huius corporis i sint prςmia virtu- 30 tum, & p aς criminum; quae, tanquam Deos veneranda dicebat Democritus , cuius rumam minabatur Antilthenes, si h ςc ab eisent, quasi nulla in re solidiora
domo tum caligariorum, eontra sartore . T Geor de Cabedo i p. decis. is 8. V i. in prouinciis, C. de numerar.& actuat. lii, i i
ἡ c. 4ὸν mi, fundamenta Reipublicae conii istant,quam in his, 1 cum,
sartor. scrinior. tib ivt inquit I. C. Non hium praemiorum exhortatione b
m es ciantur, iacitam metu parnarum, enim metu militate , eunt, si supplici j tetinet, qu os virtutis splendor non frς narer,
motum Pharmacopola & qui ituitu eit in culpa, fit es si in poena a & quirum,seu de lox Ap thς in . exemplo ad malos mores alios prouocauit, tuo emendacto umi laurite Cos tionis testimonio ad rectam reuocat vitam. b SaepEpraemium propositum excitat animos,ne topore,&de sidia marcescant. Inde Theophrastus respondit: Ten sicia, honoreui, O poenam,humanava Muam conseruare,nul
lam I dumsi nes, R mpublicam e stare posse, io ea nec rem
' ribilis L do. Mare n. in respou. pro regno,n.ios .esi seq.Tapia de vera hominis nobili, lib. i. so. γέ
155쪽
Elis, pramia extent illa, nec Jupplicia peccatis. In quibus distribuendis,3 i t supremum Rei publicae caput. vii debet iustitia, quae appellatur distribu
tiua, ut pro meritis singulorum, honores,& prςmia conserat, cu homo tanquam animal gens rosissimum, non plagis, ut asinus, sed praemiis ad ossi cium invitetur, qu ς conserenda sunt d non sine delectu, e ne magis pro ij cere, quam dare videatur: I Nam
Egregios inuitant praemia mores, Hinc priscα redeunt aves, felicibus inde Demiis veritur iter, specitiis in rc ulla leuat,vibuas sucus, is pauper eodem . ititur a fructum Budio,cum cernat Uterque; uod nec inops iaceat probitas, nec inertia surgat Diuitiis g
ui .enim inquit iuuenalis) h mittutem amplectetur i Ja n , pr 'ita hi Sicut enim alimento corpus nu- u .sis, ta tritur; ita animus laude, honoribus, & primio susti- Q xnetur :& sicut agri culturae finis, est perceptio frugum;
D Xenoph lib. de institutio. Principis. E i n.C. de tyronibus, lib.11.Li. .in hono artis iis de va . cogniti Petr.
de Ribad cne, ra en ta inrtilucio det Principe chrittiano. lib. a. c. s.
F seneca de benefic. r. c. i.pluribus exornat Ioanes Chokier in theta u. a pharismor potiti c. lib. 2 c. p. ca'. 7. per tot G Cl. udian iii laude si
blica a ciuibus susceptorum, aut sucipiendorum fi p ςum
nis, cli praemium : inde praemium appellatum , quasi Couo. Vatiar. resolui li.
sdium constructio, est habitatio; naui rationis diuitiaei q* ςWm 60, s. fio. fi de
vi certaminis, corona; ita laborum omnium in Repu- h glos communiter re
Frauium ad laborem, cum eius spe unusquisque ad , roica sacinora, quasi stimulo exagitatus impellatur, Mi q. . oi tracta. Ca- eoque illectuς laeto animo laboret. Et pro qualitate criminum, habita ratione sexus, aetatis, & dignitatis ης D. sese ecisio. ii. deIinquentcs, legitimis poenis plectantur, ita Vt ΠΟ- Tm ii in q, tinatio biles poena pecuniaria grauius puniantur, ' sed cor- P 'is, o clus6.num αι ..porali mitius. V Quinimo in Aragonia, licet nobi Sq lium t peccata lint grauiora. i Primo propter repug nantiam actus peccati ad magnitudinem. m Secundo, Propter ςxemplum, seu scandalum. Tertio, propter ingratitudinem, clim maiora I Deo, quem os scia derunt,acceperint bona. Quarto, quia, cum excellantccteros potetia, facilius possunt resistere peccato, ii ta S men de consuetudine regni non puniucur poenis corporalibus, scd rutum nobiles capititur,si deliquerint, & verb nubi:es, verse. t. ubi capti detinetur ad volutate,& mercedem domini Re-ὶ6 gis; ρ cui priuilegis i per nobilcm renuciari no posse i tui mi , quod si quis mi-
156쪽
P Oratora de nobilitate multis traditum est, non tamen deest, qui contra' Burgo, de Pat consi io. rium lentita, ii qui si aricia is hominibus non d cicen num t . Dena, rgula x danr hoc priuile ilio ' non gaudebunt, quantumuis
Lopea in l. 3 .lit. i. elos in tua patria nobiliorum numero lint adlcripti; ἡ quia
hoc priuilegium, respectu richorum i hominum regni consuetudine introductum , non debebat ad a- qtios extendi, qui ad instar richorum hominum .regni, priuilegio Regis non fuerint redacti, hi enim, qui primo lichi homines j dicebantur, postea nobiles isti uerunt appellati, i ipli, & eorum posteri, vel qui ad eorum instar per D. Regem fuerint priuilegio crea ri. Quod si praedictis circumstantiis a iudice prudenter pensatis, cius conditionis sit, ut super criminc dispensa e non valeat, nihilominus tament poterit,ex cau- qota , legis poenam v ct augere, vel minuere, o qua lauis regulariter certa & diffinita a lege csse soleat, & ex iudicis arbitrio non dependens, i de iure namque certo etiam prςtextu .equitatis aliquid immutare iudex non potest: sed de iure controuerso interpretatione mol- ista in 'a' isi ,. hu: liri, & declarare illi est permissum: in quaestionibs, putans ubi supta lib. i. vero facti, quae substantia probationum dependenti latius est iudicibus do Magistratibus concessum arbi
Pedes quibus tam caput, i tu in membra mouetur, sunt Legati sancti; et quos Princeps suprς mus , pes, . nes alios Principes , vel Respublicas libcras habet,
sa . parti. 7, Gomer de Anielem de potes te in seipsum. l. b. t. cap. is . nu me. io. Baesi de inope debitore, cap. i. num. s. Autles in prooem cc. praetorum,nu .r '.Garcia de nobilitate glos. c. nu. a. Atehedo in l. .& s iit a lib. t. nouae Recopi latio. tum is . villar Maldona-do influa resis onsorum, lib. i respons. 6. num. t s . Gutierrea de iuramento confirmator. cap. c. nu me. 3 7. de sequet. 44. M
Cistellae insantiones, ne cap. 3. er tot.
χ lia fuit declaratum inreetia Audientia die a s. Augusti i is . in proces su procuratoris altricti ci
uitatis Caesaraug. contra D. Ludovicum Pardo nobilem valentinum
processu D.LudoviciQue ito, tali nobilis Ca halani ex priuilestio in appellatione.super repultione iuris firmae. Alij vero duo Cous
liarii fit mam eius admisierunt pro ut sitit ad miti a io Martii ic it .iu Cutia D. iuuitiae Aragonum ex voto quatuor Locum nentium. s Bala. in cap. . .porro. num. .lit quae sui .a .causa bene famittend.in v sib.seudor. Ias in s.fii num. a. is de in ius vocando per illos si in iudicio, .item mixta inuitu. de actio T, obseruau. Item cie consuetudine.cum . uinque sequen. se priuilegio getierali. Ioannes Gutierret practica . quaestion.lib. 3 q. t 4. Hum H 3. V Couar. v bi sup.c ν.n. 6.& g. fixtin de regalit, lib. x .c e n. t s. Pari 1 Bald. 3: DD.inl.hodie,i de poenitia iraq de poenis temparan,iri or satio. mi A. Gail de pace publiea,li. i. c.' n 1 i. Rebus in t aliud est naus, . inter mulcta, vers. Versitanien de ver . signis. facit texi in t aut facta, isde poenis,l.quid ergo, s. poena prauior,is de his qui notan insani. l. t.& DC ex quib.catis .inuam. irrogetur. Niting. cet. a. obser. s 4. x i Ps. ealuuiatoris, si .ad Turpilia.. .s. later mulcta de l. i qua poena.de vel ho. signis e. Y l. 's .i,de probatio. Z l. sanctu. 8 s. de re r. diu i l. iii. F.delegatio. Iacob-Calic.dc ivt.regalis. priuile e. a 4 i. Ayala de iur.belli lib. i .e si a n. , .cum seq Leli. Zechi de Principe ib. i. c. i.n. s.pag. . t i Rebus in pragma .cana one,iom. i.tit. de causs I item circa, veth. Ambasatores sol. 3 , .p. t. Cabedo decisi is .par. a.Legatus caroli Paschalu cap. i s.ciam seq. A Legatus
157쪽
tio. a siue illa sit orilinaria, ' siue extraordinaria, semper magna, seu maxima ac saepe illustris appellatur,ad dii serentiam illius, quae parua legatio di
citur, qualis est eorum, qui a patria ad summu Principem sanisi sum, b quibus omnibus i ius reuocandi domum est concessum: e sed ne contemnatur legatio, seque contemni putet is ad quem mittitur, ex nobilioribus, Spro 'ceribus mittere oportet, qui &nobilitate,& diuitiis caeteris piaestent; nam ut diues habet in re quod amittat, ita nobilis in decore, quod in qui net, qui scientia poleant, maxime cognitione iuris,peri ita historiarii, & eloquentia, quibus accedat experietia, quae est prudentiae formatrix, nec non cita venultate corporis, licet saepὰ magna ingenia amant latere in corpus culis & excelsi animi eligunt domiciliu humile, cum ut inquit Ecclcsiast. ς Treuis inmolatilibtis est apis, initium da oris habet fructus eius. Et hoc, ut legati dignitas, & eius a quo mittitui,&cius quoque, ad quem destinatur, dignitati respodeat,& ut fidelius,ac prudelius muneri iniuncto satisfaciat; maximo si tali, legatus,non tantur eseredi, sed libera mandara decernendi,&costitu edi rem,&negotiu, pro quo missus est in mandatis acceperit. Li
1 cet ex Cicer. Guilli. Budeus f libera legationem l ap
pellauerit, quae ornamenti, honoris,com modique proprij causa conceditur, cuiusvestigia in legatis natis, a Romana Ecclesia in Pron inciis constitutis, manserui; Ised in hac ciuitate,& regno,non solum non reperitur qui le 6 gationem recusare desideret, ut Callistus, i cuius meminit noster I. C. , sed imo frequeter summa opera suffragia ambiut,ut legati mi tantur, & quidem legatione libera, hoces tresu priuatarii causa, legatione Sobe ut, ut cotrouersia S,eoru I causas, Mites,&honores, quos ambi
re procurat, habeat,legatoiu personis acceptis comeda ii i dbiliores, at l, fauorabiliores, vel gratia Principu, ad quemirtutur,aucupet, & ad sui animi desideria cose eda, p; δες.
hi, qui legatione libera iungebatur, nec publico lum- h ius . Lipsiluit eo ptu alebantur, nec Reipublicae causaabeste censebantur. Lei Zechi lib icA Legatus Caroli Panehali , c. σε & 77. B i Legatus creatus, I E. st de legatio. . l. 2. .legatis,l si quis aliena,s, ii tu. i. ii quis in lepatione, 8 i uo alias,
versi de prinialibus iurisi de legatio. e.ad Apostolics,ibi, Magnae aut nolitati, viros,de re iudieati in s. plura tuo more cli-mulatis Tiraq de nobilit. c. io n ψι.&ieq. in piat Diio. de iure pinio enior. nii 2 3. Legat. Pata hi
Os a huius corporis j sunt arma, exercitus, milites, . deTi.n .pag; s. ac duces belli, cas ta munita, seu fortalitia, K quae,
158쪽
si ad se tutandum ab hostibus necessaria non sint, amouenda monuit Xenophon I sed, qui illa habuerit sub eius manu, ita illius regionis res habebit subicctas cum personis,ut nec ulla pacta legitima inuitus a subditis co
gatur seruare; ut, exempli caula,proponitur apud Ioannem Magnum in de illa Margarita, Dan or uin,&Nouergiorum Regina,quς cum Albertum Sueuorum Regem super assci,& cςpisset anno Domini i39 .certis pactis a Suecis N Gothis in regnum recepta est, ne publica regni officia, siue arces, vel castella,scii munus iudicandi aliis, quam in regno natis committerentur, &ne ulla insolita tributa, aut onera incolis imponerentur, nisi regni Sueliae Senatu consentiente;quorum neutrum, sua potentia utens, seruauit,sed proce .
ribus ius uiandum illi obiicientibus respondit,& interrogauit, habcrent nἡ diplomata conuentionum' illis, apud se habere respondentibus.& quidem probe seruari, tyrannice respondit,suadeo ego vobis, viliteras datas diligen
ti custodia observetis;nos autem castra, ciuitates, S omnes regnorum nostrorum partes diligentius obseruati curabimus. Alij se autem ossa Reipublicae, nobiles,&magnates regni esse tradunt. Nerui sunt leges, luc vel manu regia,seu Imperialia Ducibus seruantur in castris , vel pacis tempore aMagistratibus executioni miidantur in urbibus, cum utrari; i cerebro, hoc est,a maiestate supremi Principis origine ducant. Sed alij volunt. leges animam t esse totius corporis politici; quia quemadmodum multa corporis inebra ab una antima uniuntur, Somnes causς ab una prima dependent; sic Respublica, diuersis partibus constans, uniri lcge debet, quae eas simul in earum officio peragcndorit E coniungat, & ob id ut anima inco
P rus Gregorius de Re pore dicitur, qu ς ci vim tribuit operandi, nempe bo
na agendi. S contraria vitandi; sic & lex in Republi-
ante num. i. Cui ac lib. s. caeam vim , adiecta poena, & Draemio praestat, ut Quine, Coxi in thes,uisti, is dam mutus Magistratus, qui nec iurore irascitur, nec
ambitione ducitur, nec passione molletur. Vnde dicere possumus, potius neruos illius 4 corporis esse di uitias, O in aerario publico reconditas : ut cumque ta
m cia sit, illud certum est, totius istius corporis politici harmoniam 1 musculis, hocest obedientia, & iustitia colligari, ne dissoluatur. Prima est a subditis Re
gi, eiusque Magistratibus praestanda. Secunda vero ab eis inter subditos, secundum,iuris,&ςquitatis rationem distribuen-
L Padiae Cyris .libr. nu me, di . Lelius Zechius de Dein ip e.lib. h. cap. a. nu me. ι ι pag ο M lib. 1ι. & Pereus Gregorius de Republ. lib. r. cap a 3.num.ta. N Mexia in pragmatica laxae panis,conclus 6.nu me. 8 sol, li. O Leo in nouella con si tutione.incipit, si pe cunia tum nerui, est sa in ordine, titu. ut tam veterum Principum, quam
recetitiorum numismata. ras poli cor .lib. a. e. to. Cicero in oratie.pro Le
re Manilia. Quintilia. de clamatio. 4. Lelius Zechiu, ce Pi incipe lib. a. cap 3 ti. 3.I s. in causa, st de quaestio. Antonius Zara in asothomia ingeniorum, de scientiatum, sectione r. membro a c.
159쪽
distribuenda,&ideos D. Rex, vel qui eius nomine prς- P ita suit pron cinae i in Regno aliquid praeceperit,uel ad se,obseruitium Regis concernentia accedere iusserit, & subditus tale H 'mandatum contempserit,aut alias fuerit inobediens, ad esuuih sesunses die Ianuarii is t.&. in processu Procuratotis fiscalis, contra Autonium de Aybar Tirasone. die so. tulis is ys.&in Regia Audientia in processu Ioanuis Molinos super criminali,die Iulii i s s s.
inllan tiam procuratoris fiscalis acusari, & puniri solet,
' λ quia delictum t est non parere mandato Regi . q; Decimus septimuS.
Rex Aragonum est caput supremum Regni, nec eius maiestas legum obseruatione minuitur.
Non est minor potestas, maiestas Regis -ragonum, quod conpensu populi leges ferat, factas deroget. 2. Quia consensiuspopuli OG gonensis pro serendis derogandis legibus sit necessarius a lege Regia profl xit. 3. Eegnis ma destruitur si ex arbitrio, non secundum leges gubernetur. . 'Olseruatio legum non imminuit auctoritatem Principis. yrii leges praeualent cessant a Mentis, tiraudes. 6. AEnfuerit utile,clcium Iussiti ae unum
esse perpetuum, ita a tnec per D. Aegeor auferri psci. Rex n quam tollit beneplacitum in oscijsseemel collatis, mi' exista causa, . id perpetua dici possint. 8.
CA P V T supremum huius Legni Aragonum, est Dominus noster Rex:
cuius maiestas non minuitur ex eo, quod solus, absque consensu membrorum huius corporis politici,quod ut diximus in quatuor Regni stamentis reprςsentatur,leges condere non valeat, vcl semel latas derogare, sed illis a se,de consensu curiae, & quatuor eius brachiorum latis, teneatur obedi-re,cum certa sit Regia maiestas, pro antiqua Aragonensium fide erga suos
160쪽
A Hiero. Iurita lib. ,ο' steges,inuiolabiliter obscruata, quam maxime j extulit ii ex noster Martinus, a asserens nihil cum corum con- . sensu acturum,& ordinaturum, quod ad beatitudinem Regni, ta gloriam Regis non redundet. Quemadmodum enim ex multis scintillis lumen unum accenditur, ita copulatis multorum mentibus, quae anica diuisae erant, solidius humanarum rerum administrationibus
annalium.cap.s s. & Hieron. de Blaucas in comment. rerum Aragonensiutit. de Comitiis Arago Dum pag. 3 s. reserentes, verba orationis ab eo ha
bitε Caesaraugustae , anno a 30 3 incipientis hale est
fides vestia. B Cardinat. Paleotus de . , . . r - .
consultatio.par. i.*i .ver Prospicitur. ideo temper optimum tu dicatu cit con
C huminui c.d, i e siliam, quod plurimorum consensu comprobatur. ecbus. Anton. Sola 'o p ο- ex hoc minoremi potestatem in nostro Rege Arago ' . '' '' ' i' num admittimus, ina6 potius optimatum, dc populi aDD Ioan Chochier. in the- sensti, plus roboris,ac potentiae Regibus accedi dc pro
gressus longe sunt feliciores. Eli quippe Rex, qui iu
bet, qui statuit,licet consensu populi, a quatuor liam iis reprcsentati, S sicut manus in digitos distributio, eius nec robur, nec decus imminuit, it sed illius usu,ex
G In I. digna vox. C. de legibus.
peditiorem, atque utiliorem reddit,cum temper ab eius
pendeat imperio, illos huc, vel illuc deflectere: sic Rex noster, auditis sententijs quatuor brachiorum, seu stamentorum Regni, potest eas, tanquam digitos in manu comprimere, aut, si placeat, secundum
eas, leges ferre. Qui populi consensus, i pro legibus de nouo serendis, vel s
antiquis derogandis, cum proueniat, secundum aliquos, ex lege Regia, quae Regis principatum stabilivit; non esset regere populum, nec ordinare Rempublicam, sed destruere Regni forinam, i si omnia ex arbitrio licerent, cum . licet omnia, potentia si dominetur valeat, tamen tunc regnandi materiam,& subiectum sibi adimit. Quia ut inquit Sanatarus e Tublica res, aequum Imperium tunc sibi constet, cum Rex,quod iubet, ipse facit: Non enim legitime iubet, qui nescit obsequi, nec recte imperat, qui mentis, atque animi rationi; unde verum fluxit imperium, non paret, atque ita sua ilit ClaudianusfHonorio,his verbis. In commune tu es si quid, censisque tenendum, Primus iussa subri, tunc obsiemantior aequi Fit populus, nec ferre Pelasitum Vid rit ipsium furorem parere sibi. Inde Imperator et dignam esse maiestate regnantis vocem iudicauit; se legibus alligatum, Principem profiteri ; cum ex iuris auctoritate eius pendeat auctoritas,& maius imperio sit, legibus subi jcere Principatu, ac tanto magis maiestas fulgeat, quanto, is qui eo cognomine utitur, sanctior, & ivllior