장음표시 사용
131쪽
t 7 care: x tamen ' in re no, , nec ex causa miserabilitatis, X l. vpi C.quando Impet
licet quemquam a tuo iudice ordinario extrahi. duam. otiaran praes. e, is Habet etiam os intra se lin uam, 'tot valuis muni Aoton Thei v. indo
tam,& circumclutam, ut ollenclat Locum tenentem, leti bii, Can ei varia. res tu
gubernatorem debere esse cautum in loq QR Q; qWi Y btauaui.= uul iii in ut inquit Salomon: ui calidit os siuum, cis odit avi- actu, cutiar 'ram suam; qui autem inconsideratus est ad lis uendum, senti si mala. itaque prudenter, & sapienter debet linguarii h Leeato Caroli Pascha suam moderari; ne aut loquatur, ubi non Oporici, vel cet Ahio Cita iaquando non oportet; vel taceat quando necessarium mici ocos i p. disio i .
. est loqui,ne poeniteat cu Rege propheta dicentc: u -
nia tacui, in eterauerut ossa mea , dum clamare tota die. Quia: . I Iobile lingua bonum i fari in tempore nouit; . Nobile lingua malum, lari in tempore nescit.
is Sed illa maxime uti debet, i ad facietidum certiorem Regem rerum seriarum,&magni ponderis, lus in pro uinciis, quas regunts offerunt, de eueniunt, ut possit Rex,illis cognitis,ilatui publico consulere: satis enim scimus b consuetudinem Romae obtinuisse, ut Prςse , Uti prouinciarum , si quid noui de subit euenisset, id
quale esset,summum impcrium habenti Cς sati signifi- enum filo,no Marti carent, ac etiam eius medio membris, hocest subditis, 'μ' v 'ς voluntas capitis supremi debet fieri nota, ut ita certio- laude uia aduoca: i iis
rati possint subditi suam voluntatem cum voluntate sui Principis unire, in quo vera consistit fidelitas. Sed hςc dine ci lim. dis i- ' ideo 1 una eli, ut veritatem, & fideli ratem, qua inscribendo uti debet, demonii ret; scio tamen alios lin- vocatu, quoia in aete is
nlinisque solertes, ex lententia Acciri iij, it absque lin- iu hae vita maxima fuisset gua a seculo recedere solent,ut in eo plectantur, in quo ri es a Peccauerunt. Alij vero j. Aisessorem, seu Regentem Amictum Cancellaria, linguam praetidum esse dixerunt, cu in eo xu medio illi neeotia expediant, nec aliter valearit literae nio.' γa -t nux g. de νοω prouit,ione stultitiae,nili a Regente Cancellaria, seu i , Assessore respective sint subscriptae: qui, si bene se vcs- E ira dulo ierint, sperare pollunt, te, cum lingua aleculo reccl- Orielis de pactis dot Hib
suros, cum cuiusdam optimi iudicis, caeteris cur pse' , ''. . . c. uri
132쪽
v v ebus in pro Vm ς' ris partibus destructis,&putrefactis, linguam resciuineorditor. iii p esse i gamus beati Gregorij I corp*xς p. G Mart Pol ψη trefacto, & in pultic rc ni redacto, linguam sertur suis-HMA' Et, b . horis- se illςsam, propter iustitiam , quam perpeti in colcbat, motum politico tib atque tuebatur. Prςses autem prouinciae, quc in t os cap. i. P: ' r- diximus esse si istum non oportat habere , s dlege S, ac mores prouinci ς, quam regit, licet ei duri, insipidi, vel amari videantur inuiolabiliter obseruando comedere, ac diglutire debet; l, cum sufficiat legem scriptam reperiri ut obser iactur, quamuis dura, & iniqua aliquibuS videatur. i Postquam enim est co-
'φ. N absque inquisitione rationis, i cum satis sit quod te- .pore quo fuit lata ab habcnte legis condendς aut horix tem illi iusta visa lacrit, potueritque aliquem sine ho-
nciliam habere,ut observetur: cum non omnium,quae a maioribus statuta sunt, vel consuctudine recepta, ratior c d di possit, ni maxime cum consuctudinis tanta sit aur. . conlideratior . thoritas, d excellentia, ut ssipet assuefacti veneno
facit biseru/xe, g ς Hro cibo uti, in sui, optimum nutrimentum conuer- eisnt prouinciales, sero rant, ' atque ita cum leges, mores, & consuetudines, i sbi eo niuetudin m i sint alimenta corporis, cui preei non oris, nec in eius sui. e qui, nescit, o disti. nutritionem destinata, de , t secundum illa , prouin-
ςum ciam libi comm illam regere, gubernare, & administra e enctio. Et translatio. mi re, nam ut inquit noster i. C.' . Magnifacium Prouiui Is si tali qu' a cis Misi i consuetudines, praerogarinas. Et licet sint
nonnulli, j qui nihil rectum putantinis: quod ipsorun cin
ac prouinciae unde oriundi sunt moribus conire niat, quibus licet diuersis legibus , ac moribus secundum diuersitate in regionis , unde oriundi simie ducatis, non iusta videantur , sed venenum iudi-
pi c8. H purus Gregor. de Re pubi tib ii. cap. s. nil. 3. de lib. io c. s. nu. t . Patricius de Repub. lib. 3. titu .i: sobad illa in sua politica lib. t. cap s. una. v. Arii oldiis iii tradi. de priuileg. statutot. lib. z.tit. 2num consil
133쪽
sit nostri regni,iuxta Asbelisei deles est M.
nia r tione nituntur, quae a prima dependet. ou, ' '
134쪽
aut horitate, nec ex eo, quod Porus ves obserua tia nostri regni aliquai multa impune permittat, a ab ςterna recedit, quia non pcimittit, approbando ut bona, sed quia omnia Icelera coherccre non potest impunita rc linque do, bde ut inquit D. Chri soli omus: c Per nittimus, liuid nolet emas. Quae, quantumuis iniqua videantur, tamen ratione potestatis,& impci j ab sterna depedet,quae radix eii omnium legum humanarum, quarum fructus sunt pax,& quies Reipublicae. Praeses ergo Prouinciae, 1 quamprimum illa se ingrcisus fuerit, dare debet operam,ut certior fiat morum,consuetudinum, &legum illius,ut secundum illas imperare,& de Republica disponere valeat; morum cnim ignoratio, impedit, irritaque facit cosilia in ciuilibus negotiis, nam quGS non nouit,regere nol valelmihil cogitans quod alienu, no utique sit, ' sed eam viam pergens, quam maiores instituerunt, quaeque aliorum vestigiis sit attrita, iuxta illum Enni j versum, quem Cicero, vel breuitate. vel veritate, ta quam cx oraculo assatum censet: - . Moribus antiquis res stat omana, iis A Angelus M thraciux Et abiit in prouerbium Hispanum : . Du ar costumbre a& r.euat seq. Medieri bi parue maerae. Nouarum enim rerum studium I pe, Rem
Temo m. dis 4 4 iu ut p. lib. In l)bes O te solet,qua eam aliqua ex parte me citum se quaellio. , per liorem reddere,ctim omnes ut inquit Plato a eas leges colant, & in nouare sormident, in quibtis educati sunt, maxime si illae, liuina uadam fortuna, longis temporibus sucrint stabilitae, & moribus utentium confirmatae: quas, si quis violare,aut in nouaret conabitur, cum rem tentet,neque facilem, neque tutam, ad quam &multum temporis, S magna requiritur Potentia, omni flu-
'. i. i. isti m dio prohibendus,& modis omnibus oppugn:ndus est,
calas in philosophia reis nam conici tus legum,& innovatio, ab antiquitate se os polisti di amelo de parata, non bonum ciuitati cli studium: & ideo Roma b Coite, pag. i 37. Mis nus Pontifex, e quando cotra ius antiquum, & maiora
naturali politica uniue - . ..
sali, lib. i.s .is. Mambri v. institutiones aliquid innovat, saepe exculatione utitur,ti Roseus do v rincipς, mens, ne reprehendaturi & causam, quς cius animum ad
E cap. non debet, de legem antiquam abolendam impulit, solet in principio concine imi t*ω- not' legis praelari: quia in rebus nouis constituendis,e- pro mi ilina, εἰ re- uiden S debet esse utilitas, ut ab eo iure recedatur, quod inc is il -ς quum visum est cum imperium te quit Salui tu filis artibu facile Hetineatur, quibus tuitio partum est, Atq; ideo
Augustus Cς sar, Winter praecepta bene administrandae Reipubi illud primum tradid:t, leges firmiter retia cre,
seit Iustu, Lipsius lib. a soluieorum, eap. s. in
135쪽
neque quidquam in eis mutare, afferens, Quod quae eadem semper manent si sit ut aretiosa, milliora tamen punt ijs, quae subinde, ii amsi tu melius, iuu uantur: Q uia idem h prope cit nouitas, quod non veritas, & ut inquit Aristoteles, i non tantum proderit legum mutatio, quantum cos ictu do imperantibus non parendi nocebit, L cum to- ani aduersione.
in vis parendi legibus, in more posita sit, qui nisi longo
tempore non ingeneratur. Ex qua ratione aliqui tradi- Mare Mo Camos in mi-derunt, laduenas, pcregrinos a Republica exulandos, uia eorum admisso propter morum diuersitates so- morens. in speculo vitae
let sςpe in ea parere leditiones ; quas omnem Rem Pur Dich.iu laeurgi. Aleblicam labefactare, ac in summam ruinam deducere cer At a lib. - in
Collum coniungens caput ad memor-, dc e contra, quod si sita sto
Securior ese cullodia Principis, amor I bdito
rum,quam armari milues, arces. 2.
Per collum amisir, a Principe descendit is subdito, iustitia γ pax, oe . Inbitis scendit in Principem obedientia,reuerentia, O fdelit . . Propter conseruandum amorem inter caput Omembra fuit injstitutus in Aragonia Ma- Visti tus Ismae r P m. . . Stomacho quare tribunalia Regni comparen turi
D. Martinus Baptista dela Nusa Iusticia λ
COLLUM huius corporis i est mutuus amor, quo
reciproce se debent diligere membra,& caput; a cu OM . e. s. in pria. Io .
ut quidam Pithagoricus dicebat verus ex eadeami
citia subditis est sociatus, qua Deus mundo , & in ipso met. . r. cum duobus is
con eatis iansitur; omnemq; beneuolentiam primum a Reget
136쪽
B Ad Romanos cap. t C Casaneus tu catalog. p.r. consi letatio. 3 a. sol. q. Tapia de vera homini. nobilit pag. 1 93. vers. nam si recte.Celmenat .in rapsod.cap. 1 o. D In a consulatu Honoris.pag. Ics E Cermenatus in rapsodia cap. 1 3 .ex Plutare. Scaliis comprobat Iacobus Si mancas lib. 3. de republiea,cap. 1 1. Du 4. dc per tot.pag. t t. St seq.F Roderieus Sanctus iahistoria. Hispan. 3. Par. in eius vita, ct s. cum trib. seq. Mariana ita his toti iderebus Hispan lib. t .cap.
3 3. pag. et . ad med. G viri. in tract. de alluuio nib. super veth acquiritur. vers. secundo videndum Gabriel. in .sent ea, vim i s . q. . Ioan.Gerson. in remedio contra adulatores, considerat. 7. in .Par. operum.
a Rege in subditos, turn ab ijs erga ipsum, exhibere oportere; qualis paterna sit in filium,pastoris erga gre
gem, cum amor, & mutua dilectio sit compendium, ct epitlionae totius diuini, & humani iuris,& ideo Apostolus, i, docens, omnes Pi incipibus secularibus sub ditos esse oportere, & teneri se inuicem diligere, in quit, Quia plenitudo legis est dilectio. Atque ita Princeps populum benigne complectatur, & diligat, iuxta illud. Discite, qui papulos ditione tenetis, 2 Vrbes,
Hhmanum vobis conciliare gregem. Iu titiam colite,in mores eruate modestos,
Rax erit ii populi cluem tolerabit amor,
Nam qui a subditis non diligitur, tanquam tyrannus
dominatur. e Populus vero vicissim Principem reii reatur, observet,& amet, cum magnes amoris sit amor,
qui est i in expugnabile munimentum, tutissimaq; Re
gum cultodia, ct non tam turribus, propugnaculis, ingnibus, satellitibus,praesidiis, aut armis continentur ciues in obedientia Principum, quam amore, ut inquit Claudianus. d
2 In sic excubiae,non circunstantia pila,
Quia optimum Regni scindamentum, & praesidium, est subditorum amor, nullaque milior P: incipis custodia, quam vera, & firma eorum, quibus praeest, beneuolentia. e Cum enim multi,& potentes ciues, non Principem formidare, sed pro illo timere, ac solicitos este assueuerint; multis oculis,videt, multis auribus audit, & praesentit, quae aduersus illum, qui cunctis optantibus vivit aguntur, &sub quo iustitia, pax, & securitas floret, quod si illum subditi non diligant, sed tantum metuant, odisse naturale est, & inse stare, si possint, ut de Petro Primo, Rege Castellar lcgimus,f propter sun mam fruitiam a Fratre Henrico fuisse occis sum, qui fratres occiderat. Quo famoris collo caput corpori, j dc e contra coniunguntur, connectuntur, &colligantur, g qui usquε medio a Principe in subditos, sicut a capite in mem- 3bra,iustitia legalis emanat, & profluit; unde cillinen iustitiς nuncupatur G: qua posita, in necessariam consequentiam, subsequitur pax, ct tranquillitas Reipub.
137쪽
I PAlm. 3. Quatum lau-d i & effectus tradunt Guel reto ubi supra, cap. s.fimancas de republi. lib. 1.cap. s. Bouadilla in sua politic. lib. a. cap. a. tium. s .G. Cermetiatus iarapsod. cap. 3 a. Bald. de pace constantiae. s hie
Respub. iuxta illud Psalmist , iustitia, pax i sculatae sui. Totius corporis augmentum, &prosperitas prouenit, cum illa dicatur omnis virtus, K qua homo bene disponit Lr,in ordine ab bonum Publicum, eodemque collo mediante a corpore in caput supremum asccndunt, debita fidelitas, obedientia, & reuerentia, ex quibus oritur obligatio in membris ad obseruationem legum, &mandatorum, a Principe emanantium:& Princeps,non te seimo. s . Casane in
solum propterius, bene conititutum, atque redditum, sed etiam oblenitatem, & mansuetudinem erga subdi- in Araemium . i. tos, paternum quemdam ipsis in se amorem instillabit. ia . di ia 2u iis Vt autem hoc mutui, atq; reciproci amoris vinculum, P incolum inter cap ut, & membra non diis lueretur, i ille noxi - , ' Viui mus Iulii tiar Arauonum Mailistratus, cum initiis Reu re rubr. i postqvini.
. o . . . V V ver b. non itissima virtus,
ni Iait constitutus, qui utrumque comungiti & corpo- Amon. Austuli in epitoris Scapitis faucibus adhςrescit: l tamen quia testes,& Nς ψ i Misi i l vetet mandata Principum, I apud lacra conuitoria, Tribu- totum, Cerdana alladanaliaque Regia prius digeruntur, is, ideo merito illa sto- 'macho comparauimus. Hoc Iuliitiae Aragonum Magi- lib. s. et ilicor. traa. i. e. istratu cu sumo omni u gaudio,&Regni felicitate fruitur sui, -- .i, Hiis P. Martinus Baptista de la Nusa 1 vir suma eruditione, mi rum Aragoriensiumata maxima prudelia praeditus, que, doctus prisca loque M si j iis tam iiii, , his te na, & matura senex audit: cui quod stipiti rami, quod βη is radi j Soli, quod capiti membra, quod fonti rivuli, hoc N in prae ri, in conei omnes Regni colae debere, & agnoscunt & falciatur 7 Cum omnia pro eius eximia sapienti 1, & disponat, &- moderetur, per quem ut inquit Claudianus, ' in Aragonia
Fixa manet reuerentia pati remi Firmaturpentum iuris,priscam i resumunt Canicum leges.
Cor corporis politici, & eius duae
auriculae calorem temperantes quae.
Nobiles,m Preceres Eeani reprebentantus in corde. i. Superbia primum hominis peccatum. 2. Superbia commune nobilitatis malum. 3. Duae auriculae cordis sunt res: ο erga Deum, fidelitas, obedientia erga Regem . Superbiam nobilium quae temper re valeant,
138쪽
ab hac Ῥita communem cum caeteris habent s.
Nobilitas citrando fit a Rege fingulari gratia ρ ρ quenda, . in bene clys praeferen
Nosilitas vitus obscurata non praeferenda in honoribus ed maiori odio digna. s. Quid sit laudabilius in nobilitate. 2.
A In oratio. pro sextio. B Antiquitat. Roman. c. it . lib. t . C Bald. in l. er adoptio
mim a Se seq. Luc. de Pena in L militarib , in prin. C. de decurio. lib. to. Prosper. Carauita ritu tueo, numer. . Cuius verba in vers. sed iste ritus, in nostri, Baronibus sunt nimis notanda. D Belirmin. tom t. coa trouer. principat. . lib. t. ap ic s. pag. 163. Paraino de origiae oste. sianctae inquisitio. lib. i. cap.
E saluisti. in iura: th. Lipsu, lib. x politicor. c. et s. D Augustia. lib. .de civitate Dei, cap i . Ioanne Chokier in thesaur. aphorismorum politicor. Iib, scap. 3 & 4.
pag. 3 7. Qq; ad p. t 3 pae νώ i. Lelius Zaneus intra a. de duelo inter militem sacrum. & secula
lib. 3. in proliem Camos in microcos. t p.dialog 'Petrus Gregor. de repub. lib. 2 i. e. c.num 4. 3c seq. Plinius in prohem. lib. 7. natural liuiior
COR huius corporis reprcsentatur ' per nobiles, & iproceres Regni qui ut ex Ciceri a tradit Rollinus, ita se gerere debent, ut eorum consilia optimo cuique probentur, neque nocetes sint, neque natura improbi,
nec suriosi, nec malis domesticis impediti: sed Reipub. commodis, de maiestati studeant, ita ut ab omnibus summi viri, & coseruatores Regni iudicentur. Eorum tamen superbia e sprimum ' hominis peccatum, d con- ptemptor animus, ct cupiditatis ambientis calor commune nobilitatis j malum) e totum corpus exureret,& 3 consumeret, nisi penes illud duae auriculae j quas cor- . dis fabellum & ventilabrum medici vocatu) perpetuo adessent, suo continuo motu refrigerantes: quae sunt, religio erga Deum, cui proprium cst crecta dei j cere, deiecta erigere; & fidelitas, seu obedientia erga ste-gem, qui ςquo iure omnes metitur, ac protegit, & in pace,& iustitia tuetur, atq; defendit. Multa tamen eo
rum superbiam confundere ' Poterant si se ipsos nos- 1 cerent homines esse, animalia quidem infelicia in in gressu t ex vili materia laminis genitos, ac in peccatis s
conceptos, a corrupto menstruo sanguine in utero materno nutritos, res adeo foeda vi refugiant eum oculi cernere,& manus contingere, & horreat etiam animus cogitare, dc ut Canit Poeta Valentinus. bosii cui , . Princeps opera generantur eadem, Omnes erro umus ventris in orbe Zares.
In vallem lacrymarum , non sine magno parturientis dolore emissos, de mulieribus natos, i ac in nuda humo, nudos eiectos,ad vagitum statim,dc ploratum: ut nulluanimalium aliud pronius ad lacrymas, & has protinus vitae principio, unam tantum ob causam, quia natum;
139쪽
cuius ab ortus causa plerumq; fuit odor a lucernarum extim ita, ut quisque consideret, quae sit supcrbissimi i. i cs.k est C. .
animalium origo, k ut canit Pocta, l. o eruus mi in lucem nudus, iis Rex quos, prodit, Omnes ergo sumus vita in eunte pares, in vitae progrellu nunquam in eodem statu permanet, sed perpetus incontantiar, ac instabilitati seculi subie eius, ut canit Poeta Valcntinus. m Q Suut hominum mita currentia flumina raptim
Ita ut eorum vita bulla sit,& umbrς somnium, ac sumi umbra,& ut canit ille idem Poeta. n. Quam cito distrisit fugiti: De aurora iuuentae,
Tum cito firma aetas, e pertina porctui
Hos mihi franget artus, in egressu denique. o Putrescunt inopis, putrescunt diuitis artus, Omnes ergo fumus Iudice morae pares. Victum,ac nutrimentum vermium suturos,& ex quo rum carne cuius nobilitas eos tantopere extollit ijdem
vermes gignendi, & procreandi sunt: qua ratione eos appellauit Iob. p Fratres, & sorores, unde recte inquit
Rex Propheta. Universa manitas, omnis homo mitiens, cum utibuli, '
aesa , . nihil simul mirum it fuit. Nobilitas i ergo ita . i h
tuenda eli, ac nobilium posteri singulari Regis gratia T lii oratione is .in L. um plectendi , si ad natalium splendorem morcs non e '' is italis, tib istos,virtutemque ipsi adiecerint: quae splendide enitescit in persona illustii, ut enim inquit Guillelm. Benedictus f nobilis quis dicitur quod prae alijs in virtutibus notabilis,alias ignaua j nobilitate nihil turpius qui si, maiorum gloria tumidi,opes, haereditatesquE susceptas in nequitia,& leuitate consumant, si confissi auorum laude, ignauia ipli, atque δε- cordia marcescant, praemia virtutum vitiis adipisci; virorum sortium loca per nobilitatis sucum,segnitia,&inertia occupare contendentes: videntur, ut inquit Cicero)i obrepsisse ad honores errore hominum, & commendatione fumosarum imaginum, quos generi, non homini, maioribu S, non mo
ribus, auditae nobilitati, non perspectet virtuti deferri dicendum est, cum ut inquit Ouid. iii
thesaur. aphorismoruni politie. cap. .Otia eo sus pollii metias, i .rarato. . e. io discuti . t par. O .& libi cap. i. discuticet. pag.4 6 3 .&discur. .pag. 4 9 1. .L Faleo ubi supra. M Falco.ude. i. de breuitate viti.
re i Vbi agit, quot uplex si nobilitas. qualiter ac tittatur.&quomodo pronetur, re de eius priuilegi l .cas neus in catalog. loriae mundi par 8 .conlideratio. ii. & sacit cap. de multa de piabendis; bi Do Balatu i meminiit. C. de aduocati, diuerso.ludici. Titaquei de
140쪽
x salust. in Iugurth. Y satyra. q. Z Lib. i. e consolatio ne. Thobiae cap. s. ibi. iiiii quis 'e tinctorum su
mus, Lotinus in commen. in acti Aposto.cap. t. ver se. t s. ag 189.col. i.
genus, proauos, quan fecima ipsi.
Quia si eorum maiores castra sanguine parta, opes lyri& imagines,virtute quaesitas illis reliquerunt, quomo do credunt ipsi illa, ac clarae gentis, & nobilis familia: nomen viiijs, & improbis moribus conseruare valere Cum quanto parentum, & auorum vita clarior, tanto filiorum vecordia flagitiosior,x iuxta illud Iuvenalis. Omne animi mitium tanto conspectius iuste rimen habet, quanto maior qui pec cat habetur.
Et ut inquit Bolietius) Ohil in i nobilitate es magis laudabile, tuam quod no
bilibus necessitatem quandam imponit, ne a virtute maiorum deuient, Ad quam eo- 'rum exemplo incitari solent prout aeneas Ascanium filium monebat illis
verbis: sce puer Virtutem ex me, erumq; laborem Tufacito,mox cum matura adoleverit aetas, Sis memor, si te animo repetentem exempla tuorum, Et pater AEneas auunculus excitet Hector.
Maiori itaquε odio digni sunt, qui splendorem nobilitatis libidine,& impu
ritate obscurant, suis' i factis generis claritudinem amittunt, maiorumquEnomen clarum,obscurum reddunt,&, ut inquit Ouidius. Perit omnis in illo,
Gentis honos cuius laus esi in origine sola, Nam & si. Sivi tibi Gallorum Rax, m Regina partutes,
Et mantat virtus pediore nullat uo;
o pluris faciam te, quam tibi rustica mater Silii, 4' ignotui runicus se pater. . Nam,ut inquit Euripides, ut Pero nou luctus ect, licet a latre mel ore, , Quam Iupiter sit, genus deducat; gnobilis mihi censetur, Ergo,ut inquit Claudianus. a Virtute decet,non sangu ne niti. Nam ut tradit Iuvenalis. besemmata qui factu it et id roderi Pontice longo Sanguine censeri pictos seudere multus
aiorum, stantibus in curribus e emilianos Tota bret eteres exornent dique caerae