장음표시 사용
161쪽
est cuius dignitas, & i auctoritas non minuitur leges subditis obseruando,imo augetur,& cius flatus firmior redditur, ut respondit Pithac. Cressis interrogati, quod maximum putaret imperium id inquit ille in quo le-6 ges plurimum valciat, nam ibi minimum t est tirann dis, & violentiar, ubi illς multum obtinent matellatis,
atque roboris, quo argumento vii fuerunt nostri, ut Re
gi Alphonso Quinto h suaderent confirmationem sori, ςditi i a Regina Maria Caesaraugustae, super perpetuita - te ossici Iustitiae Aragonum, quam importuni S pe
tentium precibus impetrarunt,& cain t ex proprio iuramento vallavit, iam tunc incommoda,& damna, quae
cx tali ossici j perpetuitate oriri sperarentur, praedicens:& ideo merito tali constitutioni forali suit, nouo foro Tirasonensi, anao i 192. aedito, derogatum, di ossiciu Iustitiae Aragonum ad beneplacitum Regis reductum, hs sed cum Reges noliri, ' pro eorum sanam a iustitia, nunquam soleant aliquem dignitate semel concelsa, nisi ex magna causa,priuare,vel honore elargito destituere, ad huc hoc officium perpetuum dici potest.
u Hieron. Zurua lib. is annal cap a. . I Fota. conici seruit lament tit .de ostie. iustitiae Aragon sor. t o s. Foro. Item por quuat, eodemtit. x Tit de osse.lussit Araeonum. I. Argumento l. Iurisperit,u,in ptinc s. de excusat tutor. Bari in l. de pupillo. si quis ipsi Plaeto
I Mer Romanos erat potestas apud Aeges congregandi curiata comma picut, . apud
nostros. I. Eo simul cum Curia quare maiorem auelai L mtatem habere dicatur, a. Curiarum frequens coare iis, quare it is,
Rex comparatur medico, γ Regnum corpori
hi ico. . . quibus fuerint motae seditione, in hoc Ae-gmi,ta' ex quibus causis. . Quae fuerit intentio sed hi orum in turbando accin, publicam quietem,qua Aegnum j ruebatur. 6. Rex quid manu milita 8 exercitus intenderit Iacere. Rex Philippus Primus Tira nam ad celebrandas Curias ocra ne ibus a emi. 8.
Ex longa Regis albentia quae damna 1sequantur, '. Quo tempore Curiae deberent a Regibus fecundum vi uni celebrari. lo. Concit. cnba lepore debetat colebrari .ii.
162쪽
Concilia Pra ncialia debent celet ari de trien
Tempus eon candi curias in meram facultatem Regis, Concit. generalium Roman. Pont. Provincialium Archiepiscopo
Concilium Prouincialesuit celebratum Caesara lae, anno 1 si1. a Don Petra Man-rique, i Don Ioannes Georgius Fernanti; de Ner dia Comes Fontium Iberi laudatur. ih
Α velluta in spe l.Prin A D Regem anquam ad caput supremum,spectabit, membra i hoc est populum,curijs arcessitis congre r
ion. Oliu n. de tui, fisci, gare,& in eis praeesse a quemadmodum apud Getina Miri s Geo ei v. nos ad imperatorem spectat,b & apud Romanos pote- Cabedo, a par. d cis 3 n, statem habendi curiata Comitia habuerunt primum Re
est .de tenerali euria Aia ges, pCales quos lumma rerum omnium potestas ruit, ponensibus cclebr 04 , autem forma Reipub. mutata, Rexibusque exacti ,
ius vocandi populum ad Comitia Curiata in alias personas transtatum est, ς &tunc istud caput supremum,coiunctum membris, i non est mirum, quod sit excellcn- 2tius se ipso,a corpore,seiuncto, dc separato, cum coniunctim rem pulta constituant, & reprcsentent. Quo sensi nouissime quidam nostri secuti xir doctissimus, d in Aragonia maiorem reipub. quam Regum auctoritatem esse tradidit: nec miria, cum etiam Pontificem cum c tu Cardinalium,vel in Concilio legitimo, eius auctoritate congregato, existentem, maiorem se ipso solo, habere auctoritatem, dicant. eQuod idem de Episcopo cum Capitulo, f qui etiam unam pariter corpus costituunt, g&de Imperatore cum senatu dici poterit. I, NequEvniuersali. in praelud. nu. haec curiarum i congregatio tardius fieri debet, cum
is ἡρ ε; .ubri, oporteat Principem vultum suum subditis ostendere, Si, quia stequentibus Comiti js, seu Conuentibus squi
Cardi l.q i .n. is Felin. patria in cap.causam, nu 3. de iudie & in c. edoeeri. vers. ptima declaratio. de reseripi. Iina t. placet, C.de s erosanu Eccles. G Ioii .Francis de Pauinis in tra a. de ostie. Si potestate Capituli sede vacante praelud s .nu. . H Bald. in l. cum multa. a et C de hon.quaeliber.eum ulultis aliis quae adducit pro nostro institutoretriis Luouie. attinet in respons pro Regno,nu. l . l . I l. i. C. public letitis, lib. i m .ibi, si saetos vultus inhiantibus forte populis inserimus. ubi glos. addit quia tenemus publicam Curram. Patis de Puteo de findicat tit. do excelsi, Regum, s. Rex autem,nu. c.
rerum Aragon ea sum . p. 3 i. de seq. de Comitiis Aragonum. B Prudentius de sanda ual, .par si .lmp. Caroli Udib. is . , iis .col. 2.C Ioan Rosia antiquit a. Roaran- lib. c. cap. .dc si-ς.aius de antiquo. ivr.ei
163쪽
patria lingua curiae appelliantur vbwis ex ocasione η ut inquit Ren 'v'
a Rege celebratis, egia maiestas,eiusque luna ima aucto- tib. i. tit. .nu. s. pagi '.
xitas mire extollitur, suaciue praesentia lites, odia, dissi- i p- ο νς is ciaque mota,antequam longius serpant, ledabit, com- quod Regens osse. Gupcicctque: cum sedens in solio dissipet i omne malum. bς Ot sic miles simplex Principiis namq; obstare, in tempore quς malis occur- Italae eap. i. ibi non. rere,i non minus quani oculati medici, prouidi quQq; Ptib ἡ α d. lib. . opus est, atque munus Regis. Nequε enim ille diligen- o, diis est medicus; aut ςgrum ad extrema deduci ut post . , 'Hii E
medeatur, sed qui ante prouida cautione minitantem mςntis viii. cap. 3 P morbum necat, iuxta illud Ouidij. H i. ' ' Principiys o M. Sero medicina paratur,
Cum mala per longas conualuere moras.
4 Sicut enim in corpore philico, quotidie agregatur aliquid, quod diligenti indiget curarione ,& humore S morbosi generantur, qui nisi euacuentur putrescunt, &sunocant alios, ct sebres procreant: ita quoque respu' pag blica, vel ciuitas gliscentibus viiijs apimique otio,&co P Q pia,nimiaquEselicitate,sic aliquando corrumpitur, se roresq; ciuiles parit: ut curari debeat remedio interno, hoc est potentia,&prudentia Principis. Cum haec sit natura multitudinis,quod aut humiliter seruiat, aut superbe dominetur: libertatem quae media est, nec spernere mos dice,nec habere sciat. Hoc experti 1 fuimus annis retro elapsis in nostro Regno , n quod dum maxima selicitate frueretur, foris hostes non habens, sediciosos domi inuenit: falsa quorundam impostorum se gestione, qui cum ipsi foros & libertates Regni prorsus infringerent,vulgo suadebant, a Magi liratibus violati: cotibus similes, quae serrum acuunt, ipsς autem scindere ne . lucunt, nihil aliud praeterquam verba se liciosa effundentes, Salios, Martis, o Sacerdotes imitantes: qui uti iam i causam sacerent cum toto Regno communem cumis miscere,& priuata vulnera malis Reipublicae operire decre uerunt. Cum seditiones non ex publicis negoti s excitatς, sed verius ex re bus,&osensis priuatis ortς fuerint. Non enim semper incendia a sacris &publicis locis exoriuntur, ρ cum plerumq; aliqua neglecti in domo lucerna,
aut inflamatς quisquiliς ingentem ediderint ignem, ac publicam perniciem, iuxta illud Claudiani. '
- Hcu quam breui us reum ingentia causiis
164쪽
R. Claudias, ubi proxi- quisque eorum inter se. ut alter Rusfinus dicebat. r
Spem ita fres item qua tu de ii refutilus
frie queam/praemor hinc odi hinc milite cingor. Heu quid agam ni si cuncta n9uo confundere luctu Insoni mcae populos miscere ruinae
Euerso iuuat orbe mori. Solatia leto Exitium commune dabit, ii cor p ς ς p ' Cum leuius communia tangant: sed clipeus texerci-V Genes e.itae.' liter, tus Regi manu militari, quae manus sortis & potens 7
Principis appellatur,& iurisdictionis est, ac iustitiae, qua illi contemnebat executio, auxilium tribuens, intillos, eam cum moder mine pietatis, per medios Magistratus, poenam condignam inflingens, exercuit; & nobis quietem pristitit,& cum ad sedandos motus, multum momenti habeat vicinitas Regis: Is in propria persona eius
patris Caroli Quinti Imperatoris, oc Tiberij sub quo
pulcherrimum fuit Romani imperii culmen in ciuit tem Tirasonae, i ad Curias Aragonensibus celebran- 8
das,aduolauit dicens ut Deus, u cuius imaginem in terris gerebat: D scendam idebo aurum clamorem sui menit ad me opere compleuerintnan non eri ita O fiam. Cogno
uit namq; prudentissimus Rex, multa aliqui notirae felicitatis inuidi,ac libertatu Regni aemuli, aduersus nolitos falso suggessisse;&ideo Iustitiae restitutionem, in honore & bonis Magnatibus, & pluribus alijs in
demnatis concessit,&per illum, ut inquit Claudianus. ω Priscamq; resumunt an ciem leges, emendanturq; eluctae,
Cum per e um fuerit restituta vis Foris,iudici js auctoritas: imperium Magistratuum ad pristinum redactum modum redijt cultus agris,securitas homimbus,certa cuiq; rerum suarum poscissio; leges emendatς utiliter,iatae sal u-briter Principes viri amplissimis honoribus functi. Quod si Rex Austerus, tsi seuerus nimis, S ab oculis populi sese abducens, comitia distulcrit, ide aut sensim despicietur,aut timebitur,magis quam amabitur. 3Ex qua ratione, ' primo fuit itaturum, ut singulis annis Dominus Rex teneretur Cui ias Aragonensibus celebrare, x pollea vero de biennio in biennium, a quia in eis ut dicebat Iacobus II. ea quae sunt ad conseruationem pacis,
ms Cap. Domnus, s . Iuria2 . c. v. i. qui rellituere, ct .sside rei vendica. Bar. ia l. ex hoe iure. num. 3. c
de vita acς estis Iacobi, I.ρος 3. Z item que et senor Rey. in priuile g. generali
Aragonum A Foro viai colit. de ζenerat. Curia Aragoneas. celebranda. For. viai c. tit. de temporib.quib generalesCuriae celebi adae sutin Aragonia. For. volum , in fia. tit. quod i a d ubi anoa crassis.
165쪽
facis, iustitiae, & statum pacificum regni, & regimen subditorum , &altuitionem,&augmentum Reipublicς ordinantur, & disponuntur. Exi i qua etiam ratione i in Concilio Constantiensi, b de Basiliensi e flatutum suit, ut Concilia generalia fierent in E clesia Dei de decennio in decenniu: quia frequens illa ccl:bratio, ri Dominici praecipua cultura eli; vepres, spinas,tribulos hςressum,&errorum,scismata extirpat, excessus corrigit, deformata reformat,neglectus vero corum prςdicta disseminat. Eademqueia ratione si pius fuit statutum, ut Concilia prouincialia, i nunc singulis annis, d & nouillime ex Tridentina Synodo . de triennio in triennium celebiarentur. Sed quod a nostris Foris de quibus supra dispositum erat, ini; desuetudinem abi ille constat, in voluntateque, i ta arbitrio Regis tempus Curias congregandi,in loco regni, qui illi magis placuerit, cum viderit e pedire sicut eciam conuocatio,& celebratio Concili j gcneralis in Rom. Potis. & ptouincialis in Archiepiscoporum arbitrio positum eii. Vnde,nec ciuria: Aragonentibus fuerunt celebratς poli illas Tirasonenses anni isse a. nec Concilium generale habitum post Tridentinam synodum, nec prouinciale in Aragonia ab anno i 16. usque quo Excellentit simus D. D. t Petrus Maiarique Archiepiscopus C saraugustanus cui illud Homeris conueniebat.)Ore L ut dodio, P minutem Omnder utilis. Suo eximio ovium salutis 1elo,atq; desiderio ductus; illud elapso anno 16i congregauit, in quo multa ex Episcoporum prouincialium sententia, Abbatum aliorumque Praelatorum, ac Ecclesiarum eius prouincis procura torum,multorumque sacrae Theologiae,& Iuris canonici Doctorum consilio: graui super quolibet dubio discep ratione habita plura decreta, matura deliberatione in fauotem animarum, & pro moribus corrigendis fuerunt . statuta maxime decreta Concili j T identini,vt obserua
rentur curauit:quae cum maana a estis iactura, & vni- v ssione i q. .habetur
uersali animarum periculo,anabilium abierunt,&mcu torum Lugduni, Gno
ria aliquoru negligebantur,ecclesiastica disciplina, tali i. si Praelati diligentia,labore,& solicitudine restituta. Cui Concilio nomine D.nostri Regis, & ut eius Legatus in
tetiuit D.loannes Georgius Fernandea deHeredia,CO ii. Tertio celebrato. cc
gotiis exercitatus qui culte & composite loquitur, re- maiione, leaione i .c
lecto tame saltu & ineptia forensi,qui promptam, & paratam in rebus obsequium & seruitium Regis concernentibus,voluntatem semper habuit. M , Deci
166쪽
Curias c gregare quid sit; cur leges nostri regni Fori appelletur;& quare eos D. Rex obser
quitate deci di intellu itur, ro. Non habere clamum de manu D. Aegis quid CVriae nomen aequivocum est, i.
Qui ijsit Curias cogregare o Cragonia, et Dulex causa congregationis Curi um enumeratur, 3 Romani relatis comitiis legesserebant, quibus etiam Reges tenebantur, A. re es regni Aragonum cur Fori appelletur, εCosiue ines nossent in pse latePrincipis,nec pertinent ad legem regiam. PIurisdietionum omnium origo a cor uetudine emanat, 3. Lex ex moribus proueniens maioris est auturitatis quam 'cripta, ratio ex cristo. 2. Ius maiestatis a consuetudine legε accepit. io Monarchia Foris gubernata diutius manet, cr dissicilius conuellitur, i l. Ius ex cosuetudine emanas dicitur naturale, ir
Uuetudo in scriptis rediata, non desinit esse
consuetudo, 33. Mores populi Mi ago ei inquis primus inscripturam rede erat, I . . Praxis in ragonia,quare iudicibus oe stoiciatibus maxime necessaria, is. Merum oe mixtum imperium non est' in Cravnia, quid signilicet, 17. 2 i. . 24. Cantae sandi in eji in Ocragonia, i8. AEquitatis specie non licet AEdispositione Fora
rum recedere nec illos a iolare . i'.
si turio Callia iliae prohibens causas exae significet, 22..
cium iudicis nobile in quo disserat a me,
In Aragonia non succurritur minoribus, Asentibus causa Reipublicae per restitutionem eii fusor eruantur illaesi et ostiis ab obligatione proii eniente ex con sin se nascitur,26. ccusatio non ex consensu ed re it se ex delicio oritur, 27. In Cragonia omnia ad inflatia partis legitimae, curus principaliter in: eres debet expediri, is Procurator bcalis in quibus casii bus e se pars Iegitim , remissilia. 29.
Tex in Aragonia Tna tanta potest habere procurat γε sical , O , o bi Mere potest, 3 o Procurator ad rictus, in quibus casibus sit pars legitima remissiuὸ, 3 l. cuilibet de populo in q-bus casibus sit pas te gitima. i*Procurator ouatuo r brachiorum regni, in quibus caseibus sit pars legitima. remissiu , Curias cogi Cadi, causi pecada 6ὶ os se ad inauamina cόtra D. Regε, eius e pG les, μIsma ocra Vnu 6ὶ iudex graua inum, milia iudicat cum con liis curiae exclusis his de quorum interesse agit Ar, S. De regaliis D. Aegis minpotesὶ in curiagrauamen assem, 36 Gravamen solum os sertur de inii sitia, cy' bii se potest iis, 37- Corra non habete tuli dictionegravame no υὶ pro equibile. 38. Quata sit in Aragonia currata aut rit s. 2.
3. Decimus nonia SOA M VIS Curiae nomen ' ς qui vocum sit,
turi de modo probandi a tamen in Aragonia Curia alia uniuersalis, quia
167쪽
qui illam tenent , iurisdictionem uniuersalem exer-
cent in toto regno,ut est Curia D. nostri Regis, seu eius' locum tenentis generatis,primogeniti, b ct regentis of Coit ς ςβος Rey e alficium gubernationis, e necnon Iusticiae Aragonum. 'Alia vero est particularis, quia qui illam tenciat, iurisdictionem particularem exercent in aliquo terri corio, vel certis personis, aut causis, ut est Curia s almetinae ciuitatis Caesaraugultie, de aliorum iudicum, ordinariorum: regni,Alguariri orium, Iustitiς ganateriorum, de Iudicis mercatorum. Sed de his curiis non intendo in prcsenti disjesere, sed de curiis generalibus, quas solus D. Rex potest conuocare, de Aragonensibus celzbrῖre,qua et rum congregatio nihil aliud est, i quam conuocatio facta per Regem de uniuerso populo, hoc est, non so- t rium de plebeis; quales sunt Syndici, seu Procuratores .est, C i ce iat,
veib Rex. vertic. D. Rex C Foro i .liiv. de iudietis, Noti. vel b. Regens officium gubernatio. vecfe. Regentis officium gu bernatiosis curia ubi Portolestium. . Bardaxi in commenta. ad d sori rivum e. s. cum duo b. sequen- .ib de in tracta de officio rubernationis, quaeli. έ. per tot. late. & elegater. D solo vitico, titu. de tenerali curia Aragonentibus celebranda, ubi Dardaxi. N in tracta. ue ossi cio gubernationis, pio. s . num. ς 3. Moli iurum regat,sed etiam de patriciis, Sc Senatoribus, qua- bene potuit conuocare,
les sunt nobiles, milites, de infantiones, nec non P ςl xj, es c. ni m
dc Ecclesiarum,seu Capitulorum procuratores, qui oua tu ,foi. 's
nes appellatione populi significo tui: ut dicebat Iusti- at . . ii ''' ''
nianus. . Curiarum congregationis causa plςcipua, dii F li, .comment, ut .ciplex t est. Prima, serendarum legum, more Atheniensiuim,quibus ut ex Demosthene docuitConantis f)lex oratione pro C Corte
nulla, nisi de ipsorum consensu, imponi potuit,nec non '
Romanorum, apud quos quoties fere la lex erat, i prς cui et, de origit ut Co-
' sertim de re graui,calatis Comitiis, idest, vocato, con- ti .i,.sti h
grcgatoquc populo promulgabatur, ut testes populus e Nuing cutiar. i. dubiolunt agus, per curias arccstitus comprobarct: g quibus rius de Repub.lib. i .
ita latis, etiam Reges tenebantur, b ex quo curiale aia pi res h η ὸς spe-
pudi. C. Pomponium, i Suetonium, K dc Cicero - natu, Chos in iis in lib-l
nem l appellantur, tanquam de consensis populi, cu' ἡ -ή
riatis comitiis habito, latς: m quarum psimus Romu- nec ad rem p t itinet,pa.
lus fuit autor , conuocato per triginta curias populo, singulisque cur ijs, in separata septa constitutis, de gio, c.' p. ι ex & seq. sententia rogatis. u Ex quibus ius Papirianum compila
168쪽
T ractatustum est a sexto Papirio, legesque regiae sui tradit Co nanus. quandoque nominatς sunt, quod eas Ro
manorum Reges tulerint, sicut illae, quae Centuriatae appellantur, p quod Centuriatis comitiis fuerunt latae, quas aliqui tradunt, absque populi consilio, sed tantum consul tollanatu, sicratas suisse, quod no omniuindili incte ciuium lustragia admitterentur, sed eorum, qui client ex censu , & aetates et ceti. ν Vel denique dici potest, nostrarum curiarum j originem manasse a co- , uentibus iuridicis, quorum multa mentio apud ant
quos s extat. Vnde leges in illis latae, quia de consensu pupuli ieruntur, i Pori a nostris appellantur, o
non a Foroneo Rege, ut voluit Ilidorus, quem cleganter increpat Alciatus, i sed a fando, seu serendo in publico de placito populi , ut Alphonius Rex Caliellae dicebat, u forum debere esse, p&cero, hoccii, secundum usum, S consuetudine regionis, ubi fertur, moribus populi approbatum;& iudicio receptu. x Et ideo dicebat Gutierret, 1 leges sori non esse proprie legcs, sed potius quasdam scriptas consuetudines. Ex qua ratione inter alias euenit, Re
gem nolirum Foris ligari ; quia illi ab usu,& consen-pi . . Rosin inliqui Ro su, & consuetu duae populi pro manaverunt : consue man. tib ' p 7 P tudines autem prius fuerunt in mundo, quam te v lol. . tiis. paro. - ges; ideoque in Principis potestate non sunt, ut dic
's. bat Baldus, et nec pertinent ad legem regiam , quia 'regii, pli s nexo. Vitu Re ali sceptro , imperioque vetustiores existunt.
roiurgo, mam. . Seba - Et exflianus Couarruvias eu su te soro de la tengua Castellana, vel Fuero. sol. i 7. Otalora de nobilitate. lifix cap c. num. 1 . x l. de quibus is de lepibus. xuater in prooemio fori, &sae alde inope debitore, cap. r. nume. 3 a. glos. i. in c.iii .de consuetud.in V. pl. si angere in ilia. in Gi de treg.&pace. Purpuratus eonsilio et Mnam 1.& 4. Simon de era tis cons l. s . num a . Rotandus confit 93. um. . & sequen. volum. a. Alexand consit. ε .num. a. lib. t. Socinus Iuni. cons l. s. num. x. Decianus responis. 3 .num. o. M Ω-quen. volum. a. & t 7. num. 1 T. volun ς. Y in tract. de tutellis, s par. cap. 7 nuna et Z in s. sin. nun e. i. ratu. qui su ed. dare possunt. N in Aut benti ea, omnes peregi in i .nume. .C. Ommu de sueeession. Asdictis in praelud. ad constitutio. Neapolitan. quεstione . . nume. 3. Ias. c. n sit. 13 . versic.Quarto facit.ibi, Nam consuetudo quae disponit in principem, maior est ipso riinei- να Isernia in rubri. de eonsuetud.recti seudi,num. ι .& 3. glos. Grego. Lope a veib. Guardar debeel Reu, in l. i. . titu.i .parti 1. Ioannes Compez inter consilia Brunt, nume, & i . Iacobus de Leonird erinfit.. 4. num xto socii .consi s 8.in princip lib. .Tiraquellus de ut que retractu. par i uu-me i glos i 3.num. 3ν. Ludolphus si aderustrari. seudat tom. t. a. par. qnaellione a. principalis sa ctione i num. Iso. O lib. i. comment. iur. eluit. cap. i num. t. pa.gi. Rosin. lib. .anti. qaita. Roman. capit. s. Alexander ab Alexiit d.
dierum genialium, ii bro ..capi. is in prio ei pio. P Catolus sigon. de antiquo iur. ciuil. Romam lib. i. cap. . & ca'. s. versie. Cum senatu consultis. Q Alexander ab Alexan dierum genial. lib. c. cap. t t. in priue. R Fenestella de magi-
lius noctium Atticar. lib. is . cap. a ', Nieo laus Grachnis o comitiis, lil, i cap. i. FrancisDeus Polet. in hii loria sori Romani, lib. I cap. 4. Couatra. practi c. eap . num. io. Cabedo x. par decis i . num. i. & Doctores eommuniter in l. t. f de origina iuris.s Budaeus in annotation ad dictam L x . de ori. pi. iur. pag. 1s . ver-- sic. Nihilo lectu .
169쪽
g ct ex eis j omnium iurisdictionii origo a emanat:& ideo dixit Aristo. b le
ge secundum mores maioris esse authoritatis,& de rcbus maioribus, quam lex scripta: cum ista, superior sitPrinceps,no moribus;& dicitur quod sit i iuris aut horitatis,ex eo quod sit minus mutationi obnoxia, cum naturς ciuius sit aptior; & versatur circa res maiores,cum ius maiestatis, a quo legc, pudet, ab ea lege accipiat, quς si adscrip cura redacta reperitur, hoc colari adς
io memoriar e causa factsi cli. Et hinc t eii, quod Monarchia soris gubernata cuilli ut diximus,le ges secundu mores populi sint diutius manet, & dissicilius
couellitur, quo al tius radices egerit in ciuiu animis, quod tuc fit, cum leges accomodantur genuinis populi moribus,non secus ac arbor, quae, quo Profundius in teria radices suas emissit, eo fortius impetus coeli sui tinere potest; atque ita, qui cas trasgreditur,non solum humanς,sed & diuinae,& naturalis legis transgressor iudicandus cstid cum cosuetudo i censeatur alicra n tura & ius ex ea ortu, quasi naturale, ac proinde immutabile. f Ante Iacobu na' ii que Primu no erat bori certo ordine dispoliti,sed Ara A liit i. gone es moribus regebantur,qui, ut diximus, Fori dicutur, quos ille prout ex variis praedecessi rusuoru scrip tis colligerc potuit in Curiis celibratis in ciuitate Oscian uoi ni I 2 7.recitari in publico auditorio fecit, et &ut alter Iustinianus sub cogruentib' titulis collocauit h,
no quod necessaria lesset scriptura;j quia imo ut antiqui illi Galli Druides leges suas iii scriptis redigi no linebat,
sed moribus regebatur, i quod adeo veru est, ut authΟ-
ritas,&potestas coden i leges,& statu edian Cur ijs per
D. Rege .cum consensu quatuor brachioru regni, Sobligandi, ac conlii ingendi absentes,ut talia fututa seruet acosuetudine cnaan aut rit. x Et ideo Rex Alphonsas Primus in Curiis celebratis in ciuitate Turoiij anno i 28. habita praefatione, quod leges regni no solum in libi is Fororum aderat: comissit Martino Didacide 'ux Iusti tis Aragonia,ut cui ex literatis viris, obseruatias,& usus regni, iuς in variis libris, varie scriptς reperiebantur inis V Au volume redigeret. Ex quit,' collat i caueduci se ab his qui senti ut non ei se cotra Forti, nisi sit cotta ius scriptu, quod oculis corporeis legi possit: i &ideo praxis in A agonia judicib', & ossicialib' eli maxime necessaria cum alias ex sola librorum lectionς nunquam bene leges regni intelligantur, imo sepe soleant conturbari.
cialiter, C. de nouo codi ce faciendo. I Ioannes leneus in t . petitio l. necessariosis n6 alia .: p n. i εc se a s. i id si iani M. k Foro uni eo titu.quod
Curia statuta. L obseruamiat. titii. de priuilegio generali, ibi, Tamen non fuit scriptum tu Foro. dc in promin. obseruanti ir l. i. asside his
170쪽
O dict. l. i. iii principio bi plos manu. & Oros
M ut tu priuileg. rene' Et hoc est virum ex praecipuis capitibus priuilegii ge rati, e sic t ' huius iegni, i ut in eo non sit, nisi istum, foro, i
N Pet .Gregor in si x g consuetudo, vlus,priuilegia, & cartae donationum,& .iux voluς tib Τ ς mutationum, non tamen merum, vel mixto in im
perium, hi hoceii. liberum, ta legibus soluturn imperium, u seu manus regia, o quam etiam in Hispania an te leges latas viguis se constat, ius, rus arbitri j dicebatur, cuius meminit Alphonsus p Rex Castellς, & alii, 4 Sed nostri Araconenses, nec magistratuum,necytis . Gratus coiis ii plebis arbitrio. sed legibus totius populi iudicio latis, ne i ' IV - subiiciuntur: ἡ & ideo, ne aliquod magistratibus arbi
a liberis,num. . ist prin trium in leges maneret, nostri maiores tam diligenter
rum, se niodo proceden iudicandum secundum quod in ea lcriptum et t. li non
, o i contineat aliquid impossibile, vel contra ius naturale,
' et statis specie,liceat ab eorum dispositione recedere: quia
maror p itida de nu G sebe nos fallit honestatis species, i licui & milericor diae, is ac fidei seruandae vinculum. Et ideo Francis po,' j v is pq cus Marcus , dicebat, quod Deus est orandus, ut nos praeseruet ab aequitate Partamenti, & ab expedientii h ma ni conliiij: quia ut inquit Paulus, α. de bono. &2. .epis nata, . ω ζquo loquens in boc genere plerumque sub authori-: ἡ eiu bii, Lisini tate iuris scientiae, perniciose erratur. Hoc voluerunt nil dicebat sigon de an- nostri, asserentes a nec ex causa licere IZoros violare. Eis'. 'Ei E Hoc etiam senserunt populi illi,quos refert Conanus b, libεrtatii et enus. β versi le atos ad Principem misisse, & ad illum adeuntes ro- .
gasse t pinulata ipsorum audiret, O retaret inPrit
vulnerato obse u st, it rio: co nouit hoc, illos inter caetera pollulare, Vt ne iu-