장음표시 사용
121쪽
detracta se . Orientem versus Iabrum loe depresitat essae lenius ς idque exc*It ad imam o e voraginem ita eon- formata decBDIIas, ut inde descentias e , Irior Iub Aperquam incommodus Extremirar usa omnis ad eandeinfero Bbuiam es ; ni J quod ad oee iam nonnuIIae diari P morum saxorum quo erumpiant, tutus Arincet moler/ Pa para torrcntium interior eonflari fura . Toriam
Craseris B Uce parieter ad orientem einere respersi omnino fans et ex einere autem videas Lapides pasm amor-
atque ea de caussa tb scatere omnis Ierspicuis su furis v morumque furiiam eoncretionibus . Me i estori Viso
122쪽
Vis ex spportuno tumulo Iapidibus nonnuHis fasis magnis. Laeus his aggere einereo , em ρusdam ripa, cingebatur reinitique ipse Iuculentis soruae vestiis , qua ex sagno in Bumiriorem aueram fundi partem decurrerat, seque eritura eonjecerat, disinctus erae: aBa ergo fundi ρars interim plane arebat . AIque Bie ipse , qui arebat , fundus nuus certa superscis eo labar , sed totos rewere scaber, rimo f-que ; tum sale ac fu fure eroeei eoAris passiis inspersus rin eontham de nebat profundiorem inter occidentem , G
Altitudinem voraginis ab ora Dperiore ad ossae imam partem expIorare metirique non Beuir ; propterea quod nuLIas forte Deus oecurrit , quo amari u que eon Piere organum ad experimentum necessarium posset . Tamen ur ρῖans qualis ejus rei eonjectura cuperetur , Me ratio inita es. In septemtriona i utere , qua nimiram parse prope ad perpendieatam fe vorago demittit , eaptas est iocus , ex quo dejectis manu Lapidibias nouum fere Menaeeutam ex prominent Iam faxorum inmmu posset esse . Exinde saxa praegrandia quinquies projici et aeque interis ex adversa ripalempus notari , quod a Lapiti jactu , quo que is fandum ptiendo tetigisset , interfuerer . Et quidem per omnes earqtiinque vires recensetae sunt arteriae pusuliones quadrainimia , minimo duorum anquando, triumve ictuum dserim
iis fecundis Pacleant ; s qu/dem feceris Iapidis ruentis motum aequabi em atque uniformem c nativam scilicet iniuriseidentis acceDν sitionem , atque impetom Giam M'etem a projiciente acceptum compensante modico aliquo forte si inter Labendum oblato Ufeniculo ς quippe eum Iapir non per pianum aliquod ad perpendietium respctum omnique impedimento Iiberum deferretiar ; sed per Iocuis nonniδiI δε-oexum ae scabrum VIud enimvero consistetur , ν'raginem iIIam a summa ad imam usque partem eannas 84 aLtam exsitisse cl . Profecto is, ad cujus arteriam numera.
. Cum exploratum sit, clarissimor. Mariolte & de la Hire praeseraram tentaminibus,gravia cum pondere si io deorsum seruntur,primo Lunato Iecimdo Ia. pedes Parisienses Percurrere .
123쪽
ti sunt mus , majorem in modum , ut ad Vesuvii veriL
eem maderet , eonnisus erat et anni tempesas ea idior : υ
Derant , non medioerure circumaωbiens aer inea uerat rquae si uel omnia in causis se poterant, eur in eo B
mine arteria mu to , quam oporteret , celerius cieretur a
se proinde tempus id, quod inter pussationes tuas e - erit , minime pro Ingulis minutis secundis Baberi d beat . Attamen quod posuerimur saxum ingens impetu deorsum projectum c quem fano impetum fiet conditio ae -- toro posuisset , ne saxum ante jacientis pedes mox reeiaderet s atque ut ab rupium incursu , quom septemtri
natis etiam barat i paries aIiqua parte interruptus eros , remo eretur eonsanti ae abi irate duatum esse , otoue nuuam insignis acetaerasionis , quam inter Iabendum subire tuis oportebat , rationem habuerimur ; haec inquam omnia sistent , ut roserabi is Me supputatio nosm , atque ad geometricae aequis aris rationem exacta videri possis . Atque ita sie voraeo tua omnis Jabebat tum , cum L, ata Ut si . Te mmme rexIecmmm , Θο - -
c 1 Atque haec quidem observata sunt mense Septembri ann. I ἐπ'
Quo insuper tempore ex ima hujus voraginis Parte Echo exaudiebatur, quae vocem , sonum , strepitumve querecunque quinquies satis expedite ac diserte reddebat. At mense Octobri hujus anni I738. cum Regia Domus Porticibus diversaretur , Excellentissimus D. Iosephus de Batst e Marchionibus de Carrella, natione Hispanus , Regis nostri a cubiculo, Reginae Primus equorum Masister, ac Eques Regalis ordinis S.Januarii, ad nanc rem laboris discriminasque plenam animum adjecit, ut quae ima hac voragine Vesuviana natura recondidisset, suis ipsius oculis lustraret: Quod quidem audax incoeptum ei ex sententia succcuit. Cetera quidem illi e flatu ac forma deprehendit, quae allatae narrationi nostrae maxime respo derent: Praeter tamen id , quod lacusculus ille a nobis supra descriptus, in tantum exaruerat, ut eo loci vix Iutulentum & madidum cinereum stratum superet Iete quod ex eo fortasse fieri potuit , quod Vesuvianus cinis Pinguitudinem illam ex recenti conflagratione primum conccptam Pene omnem ex rat ἰ qua nempe maxime oblitus Pluviae aquae ad interiora montis prolapsum alias prohibui sic dicendus est,sed & alicubi satiscere solum Potuerat,rimasque agere,quibus aqua absorberetur.Αd haec fumus spissior de uberior ex ipsis potius voraginis parietibus, quam ex fundo exspirabatur.Αc tandem ingens illa exorbitantium ad interiorem superumque
raginis hiatum rupium moles squas ruper fluminis ripae ad imas Partes a rosae Di iliaco by
124쪽
fris animis eo itationes excitarit pIuvians tutas aquae in
saenum eo uestis c quae scilicet mense Septembri, pos eriser
i κἶres tamen , fundi ejus prope dimidium Oeeupabat eontemplatio . Profecto rum Istis aperte videre nos aquarum ad Vesuvii radices multis in Deis emanantium originem visi fuistis e quamque ob rem inae mineraLibus scareant; ut potantibus plerunque eon euior Int , sc pene pro medicamento . Cum enim os concisae istas , e voraginis, pateae NeapoIitanos pamos 6' I6oooo. qua vid ieet fumisa es ex supra posetis mensuris utcunque confecta : cumque aqua, quae per annum in Neapontanum territorium eaelo demittitur , Nerunque tribus paulo minus pamir cI aDa esse eonsueverit , At inde , ut in MesDianam hanc conuam quotannis aquae pami ctibici Iere ca I 8'-SoooO. delabantur reujus eis magna pars avuax , edi or ιρος prae loci ea re atque Uu ς satis tamen superque ruisbu , ut poririque puteorum rivorumque ad Mefinii radicer exinde affatiis suppeditetur et praeter id elicis aquarum , quod per ceteram omnem super ciem Hesuvius exsugere ipse, atque eombibere
rosae supra eomparavimus ex parte ruinam pasn erat,ex Parte ruinae proxima apparebat. Cui maxime interiorum partium conturbationi ,ex molliabus illis aliter ac antea collocatis profectae, tribuendum videtur, cur hoc tempore Echo multo quam antea refractior,& incomposita deprehensa sit. In quam tamen rom nonnihil fortasse etiam fumus spissior barathri illius Parietes magna vi allambens conscrre potuit. Interea inspiciatur Vesuvii a vertice per medium dissecti deformatio , quam in calce libri exhibuimus : quae deformatio ea, quae prima observatione superioris anni detesta sunt, ad saciliorem legentium captum utcunque adumbrat. 13 Quod Cx rilli observationibus Meteorologicis per decennium factis, atque invicem comparatis compertum est . a Particula fere haud temere apposita est, ex eo etiam, quod cum aquae guttae per lineas convergentes in torram illabantur; sane major aquae copia dato spatio ad maris libellam sito , quam eodem spatio in montis vertice posito excipi intelligetur. 3 λnimadvertere oportet , propositam supputationem locum exacte habere in hodierna crateris Vesuviani structura , quae Postremam hanc conflagrationem consecuta est : antequam autem haec fierent, Poterat negotium Paulo aliter accidere , ut patet . Atqui vix tempus ullum exstitiste videtur, quo Vesuviano vertici ad recipiendam continenuanὶque ingentem Pluviae aquae vim locus defuerit,
125쪽
st vo Vestioli supersitier ob SP es , imbrem exeutere atqtie abieree ; ouod supra diserte docuimur . 2gam pri- reo isHaee imus tantum eineris conditis es, ροι recens evineendio uΓqtio dei sus Iu : cum videlicet is pingue Ine in Ia , quam saepe diximus , bituminea imbutus es . Ae ac tio pos to ore pinguedine illa , mi rei natura fere , experientiaque admonet , ex ceato G absumta , eogitare possumus einerem eum , Me smnam re quarum terrarum in-
MIem atque ingenium induisse et adeoque vel niHI ρώne , ve eerte parum ad retinendam in superficie, arcendamque ab internis partibus aquam, valere . Ad Θaee , frequentisma in Vestivio monte sunt spiraeuia I mestur , in am, i ii , per quor exitus sulphureis δantibus aperitur e quidni ergo per eosdem euntestior sese aqua insinuet; ut inde is mros alios tramites nacta , ad remotiora montis pene raris S eonceptaeuia deferatur Z Quae cum ita stat , probo im euigimus , quare id genus aqua mineraIibus , maxime
que salinis , saetae Int et quique ilat , ut potatae eum faetis
trajiciantur , tum variis Humanorum eorporum affestioni-
istudinis , alteris e rei gratio se recipiune , primis ipsis
dubias ventrem movere fiet . Horum quidem imbriiam mineratibus imbutorum , eorundemq e per breves eaerari eductus , ritu Bastarium fontium , erumpentium exemptam anis tenemus i igne σου nisani Forum , in trai Pateorano . Leucogaei enim fontes satis celebres c vulgo acqua di Piscia relli qui ad montis tutas ambusi in iam , laud ita promI ab Aniano Leu , emanant , ex tua i avidetuet aqua sunt , quae ex ptaviis nivibusque in vastam tuam interiorem punitiem deis P . eoulisur et quae sane aqua eum nultam aIium exitum Habeat ἰ quippe eum Deustiae , medius quidem Φumini At G depressus ; eireum vero rupibus ob tus atque eis ias aIis item Strabonis meis moria fuit , a quo dieitur Campus circumquaque inclusus superciliis &c. J eumque magnam e iam Dim fu buris asque a uminis , quibin ea Dea starent , secum ferax ; erumpit eandissima ad rupis es dam pedem , earum sincet M prum , quae Halcani Forum rigunt,
126쪽
citerum inter mutationes , quae 'μDiano trami evno 1 o Boe ineendio acciderunt , recensenda etiam venispubticae Diae , ad orientaIem extremam Herculanii partem , oecupatio ab immani Vesuvianae materiae torrente
profecta ; qui se , ut es pluribus Derbis anto exmiram, eo effuderat atque immiserat . Euiquorum amnium Hae tuae e in eampos ae vineas dissuforum haud ita exasta ratio ineunda ese videtur , ut super Bis, quae Capite pri- μγ retulimus , quidquam de iis Boe Deo addendumst . Sed ut ad interceptam ignito fluvio viam , quod direre instituimus, revertamur ; exstat quidem iste terraeeumatas viae transversus ; qua nunc iter transdus e non esset, nis tumulus tiae nonnihiI eo Ianatus deinde fuisset roroque insuper Urius iatraque deessa , mouusque :.se toturit tractur saxis grandioribus, quae torrens igneas disracta sic fuitantia stetim defert , porgatuI : nihilo tamen minuto Pictoritas aegre a dic, nec Me molesta ac labore tamu- sis iue superatur . Atque his operae JHor no a , scribendique modul
Ierit e qui tamen pari facultate medium i um oppidum , ubi freqtienter exsractae domus , adesiae splendidiores fiant,
petere potuisset , omniaque perdere atq&e Dasare et id n bis in metioriam revocavit con dum quo am , quod nobis torrentium soriam naIurae , motusque contemplatio suggessi r qua nimirum animadversone Didetur posse agro cuipiam , Diuae , ad time ab eorum amnium impetia caveri posse . Sane fluviorOm hujusmodi sarditas G euhesmtio , nonnulus etiam tuorum suxus , cujus vi in humi lora loca sis magno negotio Afectone , duas nobis rationesse peditant , quibos Deus ac tiis ab lae eiade prohibea-sar . ADer quidem modias es, ut magnum solidumque eontra Vesuvium terrae seu muroram Muniment m ex us-ιur e prastertim Dero contra eam montis partem , unde
spectata Dei natura Hicere iaceae , torrentem si Diam ad ejus regionis perniciem manuum ire . Quod qui
127쪽
. isa repaguis totis terrae declivitas paretur , ut torremiis earsum , sforte eo deferri contingat , possit averterer atque hoe pacto Ioco Hia ab omni jus magi perimis cau-itim fortasse in perpetuum fuerit. Auera emugii ratio praesentior atque evocatior es c eum scilicet quispiam in repraesenti Deum siliquem ab irmente flumine igneo ineoAmem velit ut tot praeso ix t operae , quot intercidendae Diae , quo forte amnis iue ingreditor, fatis esse possint ; e capacibus fossis ante viam ipsam faciendis , et e pollus demo-
Iienda , eruendaque terra rari Deo , atque eatenuI , ut torreni sponte sua in n Dum ameum deducatur; itaque ab incaepto cursu aDocetiar , singi que aberret . Postremo Vio
Neapolitanos in conflagratione anni 1694. adhibitis in eam rem tam e triremihus mane iis, tum plurima aBa multitudine ad torrentis , Pasitatem multis pagis miniisntis, cursum detorquendum : idque ipsum antea Cataneηsbur quibusdam in mentem veni e in AElnaa incensone anni 1669. ut Ioea nonnaua imminenti euri subducerent , tra-Hν- ελ . , ἀσωρον -- ν άλε ala Uris i Cap.IV. Tandem cum prope Urbem Catana enita materia terve nil es , tunc quidem necessitate urgente, non destiere, qui arιψὶcιalibus operibus , ct machinis falutem , ct incolumitatem tibi quaerendam ese censerent. Hi fuerunι D.Mνerius Musumet i ingenio,cir doctrina conjticvus,D. Didactis Pappalardus eques ris ordinis Hierosolymit ani Fresister, D. HIa- cinιhus Platania instignis Pictor, oe alii, qui sWpicati fianι non fore ι of bile, ut adhibitis machinis, ct obiectis molibus , posset rursus illius valli torrentis uniti deviari ab incoepto itinere , ne intra Urbem tam illustrem proflueret. Eι omnium Frimo D. Parpalardus prope Malpa tim incredibiliaussu perforavn torrentem saxeum ver jus ejus originem oecidentalem infra novam voraginem; is enim jussit, vι malleis ingentibus percuterentur , Onneinis ferreis traherentur saxeae aliquae torrentis moles eoilaterales a re quia diu ministri in loco calidissimo asque βffocationis periculo non paterant perdurare , licet pellibus terarentvr , ideo arii continenter ad Uus succedebans, terebrando Iaxetim acervum; quoWque pervenerunt ad internam Irofluvii partem torridam , eandentem .isAidamque , vitae e cunic to nuper adaperto eructavit, effluxitque transversali itinere , em fic pem severavit per notabile spatiam; σ potuisset proculdubio ulterius trans Or- ari , nisi operarii impediti, ac prohibili fuissent, ne ulterius torrentem enitum diverιerent.
Et post P am profluvium praedictum muros, atque propugnacula Urbi
128쪽
II se , Dei perforato externae torrentis erusa latere, ex quo interior materia mouis adfue G suxa emunderetur , atque a prisino itinere deerraret e veI terrae , lapidumque aggeribus ignito agmini objectis ς qui profecto vim iuius coercere , ta impetum retardare Dasierunt . Minime tamen fuerimus, eon ium hoc a nobis pr Iatiam tum sotam Iocum habiturum , cum torrens igneus jam planitiem attigerit: scilicet eum in eum Deum adductus se, ut in praeceps deorsum ruendi neque virium latis , neque opportunitatis habere videatur . Nam alioquin no-que condita hae nostra, neque cogitata ada quaecunque fatis pro utura intel gimus, G pro temar r eum a BoreHio quoque p= oitum teneamus , asenaeum torrentem magus impetu ce prope furore desitum , MI cImum quendam , in quem f/rtesis incurrerat , transDemum penetro e , ploneque perforasse et forte quia eLvus is eae saxis terraque male consactis , utpote in No tu G extemporanea incendiorum eoncretione , montisque ejus Domitione , coasi
ror . Sed Boe ipsum sposueri; haud leve quidem pate satis
arehitectonicum non unus forte ridebit ; quod nempe id ehu fModi , ut Dei rite pςrfici nuuo modo possit ; MI comtra cuivis fariis in animum incidere ς modo is facti tarem ejus persciendi 8abeat et propterea minime iuud quidem dignam , cujus in Boc eommentario mentio ratioque Baheretur . Verum cum nos reputaremus animo G BoreLLitim audax Boe quorundam Catanensum cogitatum Pu
gasse satis sudiose atque de in Viria r eundemque pM Deros ejus audacia exitur tradidissse r G Italis quoque eon itiis Neapolitanis nonnuuis sub inem superioris feruli 'irae susceptum; vis es nobis ivlus Hoe Deo recordatio non opportuna modo , sed etiam necessaria qquis
catana operavit , tunc nsvo artificio obviam ruina itum in et Yponebam tur enim torrenti ignito argeres ex ruderibus domor m , σρχιν coacervati , qui optime cursum eius fistebanι veuas mare sectebanι et ubi tandem excarrendo ingens promontorium ambitus unius milliaris intra mare ad Urbis eo pectum coacςrνaνiι. L.
129쪽
di pe γα eum exterir facise Hominibas non injoeunda , iam nosratibus etiam fortasse aliquando salutarii esse po P r idque jam nunc Iibentius feeimus , quod dieitur 3ebissimus Rex noser , ad exaedificandam in Portiesum tradita Regiam Vivam , eaptus tutus domicilii fa abritata atque amaenitare animum adjecisse ; futuram scilicet i
Iam tum nobilis tutus amaeuaeque orae decus G ornamem tum , tum regio Iaxando animo voluptarium divertieu-
Ium . Cujus etiam rei contemplatio fecit , ut eum de Me-pBitibus post incendium hoc nonnuuir in locis eirea Vesediti radices , magno aquarum malo , obortis scriberemur ; aus ut modum quendam proferre tradereque , quo faciis pos ni aqua in reIiquum tempus hujusmosi tali periculo pro-Biberi r nimirum interiore parietam facie per quom se Iicet , ut observationibus inteuerimus , Didetur pessisntibus domori halitibus in puteos usi alias patefert incrusa a diligenter, atque inducta et quae omnia vl . Bujus Commentarii Capite plenius tractata reperientur .