Neapolitanae Scientiarum Academiae De Vesuvii conflagratione quae mense majo anno 1737 accidit commentarius

발행: 1738년

분량: 137페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

so DE VESUPII CONFLAGRATIONE

quor proferre his pergimur, potes iniungi . Summa auremes e Umodi . . . In Summano territorio oratirrebat , adeunti seisiret per publieam viam , quae ab Neapon eo dueit , einis centum a cui pas ut antequam urbem ingredereris . Urbem vero ingresso omnia fuseo colore ob ta videbantur prae eLnere parietibas sectisque adhaeresente , eaque foedante r qui ρ uviali aqua fotatus , in quandam vetati mouem massam σPoferat; quae de summis tectis dia D. per parietum super- fciem ApDebat ad eum modum, quo Iiquefactum sebum flercondelae dorsiam decurrit. Nouibi apparebant neque Iapidea Diorum frata , neque earundem Deianae , asperitatesque prioreret sed eo ista omnia , eontecta , a ustaque super' injecto giareae , arenae einerisque pavimento . AEdriciorum autem in eo oppido nee ruina sua , Aee Iabes fuit Ager omnis eoaequatus , G vetati stratus erat arena , einere eo super ius o ; qui propter demissas pIuvias videbatur quo in in massam eoasiissse ; ita us Horte pereusius atque ictus .

eum aspectu grana distracta . Cinereum liaud paDimensiam non parem ubique aisitudinem Babebat ; sed eo majorem , quo ad montem propius secessisses et cujus ad radium mauos pomos a iam fuisse oportebat; quani non modo graminata stirpes eoopertae fuerant omnes , si e adeo eo eputiae;

sed vix majorum arborum tranei pars nonnaua exemta eminebat. In planitie quoque Aerba omnes Oecupatae tectae que , sata dejecta : notaxumque es , eoules frugum Irmiores , qui sese utcunque exonerare , atque expedire cinerespondere Dauerunt, omnes in oppositam monti partem eum

vocor deflexisse et quod doeamento fuit , emerem inter Is-bcndum obtiquam viam insuisse , ut impia sus hincet , qu m ei ventus indiderat , posti abat e Doue flexus atque inconatio in adoresam monti pluam ubique pariter vise botur . Arborum frondes omnes via Vane emortuae, MI cer te marcidae r digiti ue eontrita satim in sumerem som boaι- . ut iam de fructibus pro portione putandum es τω σοmen parte magis vexati erant , quo primum eis ir

102쪽

e jam tum sementis tu sum exceperant . Teneriores amtem arbores , ut G robustor m cumina majorem praediteris noxam praeseserebant z itoque recens coquis fur Impotius e ramorum corpore , quam ob intermortuo eamine

pνodire visus es . Sed G iuud Onim Perseum , pus vadis iuuium a cinere minutiore z auctumque id es tum , eumptavia in massam eoneretur fuit, frondi Gue ae fructi cquos prius inmerat, penitui σαγα ς ο cum tamen interea arena maj evia , usiue Iapiui , qui protinus Bumi aereiderant , nucum notenes Deum habuissent. Inter I as autemplantas primas noxae portra pertu mu maia , piri , pruni que t secundas popuIi , vitra , ci z mytremas mari meaeuae , atque olea , quarum tamen etiam Iemiam sa ominaeernebantur . NU detrimenti ceperant sorbi , fortassis obfrondium eonditionem , metisque ob tuorum riguram, ae . eam . Edera pleraque innoxia , virentesque ; Me prae na tiara ipsa fronium ; arboriam etiam S murorum , quibus ad refectant , tutela atque prae dio idi s e prae tuarum p

que ad retinendum aceommodato . Porro ax ptares arborer

reeiperent sese ac revivist N- , morimum pro is terram eirca earum peder amovissc s ς Wremque e ramis exedisT P. Quis eura eum adis κρος m/Π m isset impensa , eoniis, ιι ει tuae ipsa arbores, quae occeptae coiamirati δεμ illes videbantur , non multo pos interirent ; solo que popuIM , tistit omnem prorsuo humorem σπωνα viderentur , restitum deinde eis, praeter spem σαρ e cxspectationem revirui e . Catamitatis otius neque idis animaLia expertia exstite re , non ex pabusi modo de taurio , Aia eis se beatisque einere Berbis omnibus ς sed G quod minutiora eorum , quaeque sub dio victitant , neque pondus , neque moIesiam demisi in sest eineris ferre potuerunt . Itaque aves passis Dei exsinua , diu semianimes et serpentes etiam , Laeerta νει Mia id genus animantia suseata . Homines non om pilus duo de derati ; qui eum forte seorsum arboribus i Rderent frondationis eavisa ad pasturam isombuum , tum

eum oceaepit eineribus p uere ς ambo exsternati animo , pr ripites corruerunt: sansaque suis ruina pernicira , Et pau-

103쪽

sa DE VE3uVII CONFLAGRATIONE

eis flos diebus e vita exresserint. Ex quo etiam Uud ustra , primum subitumque Oectum cineris esse , se emput mentemque turbet ejur , qui illum sust dis , nsuque

praesidio tectus excipior. 1 Aquarum occulta Denae nuIIam detrιmentam passa reaeque damtaxat , qua hiante ei ternarum ore cinerer aere perant , amaritiem nonnullam , qua DiN ad paueri distrenuit , eontraxerunt.

Octavianum BorribiIis quo ad Vesuviana materrae gramis infesum habuit ; quae praeter minutωm einerem , gi ream etiam , lapidesque non inoicos seeum ferebat: itaque fotam partim tres , partim quatuor , partim quinque g-pitur pomor exereus , ae tumere videbasur . Tanto Miconeri Hurimarum aedium recta Duaburre t qua ruino tresicera Deo Virginer oppressa , era imataque I gortae cru ra eonfracta . Arboribur minas detrimenti fuist cum enim crebra majorum arenarum I iureuisque graniae jam antea nudata frondibus essent , nuIus fueudenti eineri

asiae eo obrutum ingenti cineris , Lapidum , arenaeque eos. ovis , atque oceupatum erat, vix ut miato Iab re , Ionis Euse die ad euisum remeari , reporari Me posse videreris .

ia , qtiod ad einerer attinet , eadem fortuna fuit ;πHu eamen aedium Iabes . Fene in vitrea Herae e fractae maleque habita impetu ruentium Lapiuorum id μω Oct viani quo e , Sumrmeque seeiderat 3 iis dumtaxat indemnibus intactilique , quar neuit amotas in tuto p nere . Me autem de tuis modo vitreis yenestris dictum istamur, qua vento grandi μώι arenas Ia uosque eienti , argea sique erant objectae . Si uis Hira Nolam ρα bur neque

tantas eineris imber , neque tanta Urir frugibusque eaD-mitos insedit , at eum memoraim um Deorum cude esse

ferri possit. Id non sun is , fructus, maximeo e eerosa Vesuviano einere tacta his , qui ineo siderate iiD eomede-Nat , G inovisse ventrem , ει febres etiam metuisse . At de eineribus arensque seris rhr' vero H ID is graminori r a eonflagrante Vesuvio ejectaris pauca dieamus .

104쪽

Mne ex Ma. qua de einere arenisque disputadiimus , noei ve es inteialere , qua ratione majores Iapides in aiaras exisfrudantur ; os ave ex gravitoris es que modo ae Aaroauer altero longius ab igneo moxiis eratere decidat: 'ave eorum natura , quaeve eoasstio solui veris nurnil . nee pleraque non nativa propriaque montir saxa esse , sed concreta coagmentataque ex aIlia corporibus liquatis , is vitrumque S ealeem redactis tam est maηifestum , in Vi- ravius sola id obstematione eognoverit: itaque eum de Pa micibus , qui in Pompeiano territoris , hoe est, tu Vesuviano rro f,nt , loqueretur cia, opinatas est , reliquias is-Lor esse materiae e H iam inflammata , atque is anam spe eteis tradosiae r ejus verba Dalr ideoque quae nunc Spo

gia , sive Pumex Pomprianus vocatur , excoctus ex alio lapide in hane redactus esse videtur generis qualitatem . --

mices hoste vel inemoria sua spongias appeuuatos iste Auctor eradu r idque jure quidem optimo ; re enim Nero spongis rum instar sunt anaique foratarum e ut ni pondere, duri

rum Deo numeroque Baheremar . Hi Iapides ii sunt , ram inter nostrates Arebixector Uur es porimas ad fornieanda aedi eia , propter eor m sicin et tom Imitatem , tum faeritatem etiam atque indosem , eo πω Bamoremque adi inius exeipiendi, pen tusse combisendi e snde Disrieati

stim frmitas perpetuitasque ex pis . Quae ipsa ratio ess ,

eodem Deo a Vitruvio proposiis , cur pumis, terra se Pue Iana , atque anmerser genas id omne materiarum , quod reuus Me nosro suppeditat , ad praesantiam ad eationum ae diuturnuatem mirum in modum eon cibi is depreMn-

Hortim vero ejezitiorem Lapidum phrique nee euore, xu gravitate , me forma inter se eon πι r id in diser mea derivasse putandum est Dia ex elemotis F ZOIorum primigeniis , via ex impari unis , γο ρrocreari fune , usicaria , ut es supra a nobis in Mia eaussa fratrum et nis uod Hi uando uon usa ex Bis Iapidibus montis usus proprius , nativusque esse ειδεσν- ό sat so rem aetatis D

105쪽

,4 DE VESUVII CONFLAGRATIONE

itisse ae , antiquioreoue σβquo incendio generatum e arguis mento ae sunt illius foditor, eoAr, Laevitasque G eomρω- natio super cisi et quae videlicet qualitates videntur in m teriam vix dum Vrjore Iiquiditate obduratam non admodum eonvenire pose : Inter Bor autem Iapides quidam fiant firmitate medioeri, nimirum eX genere neque spongiosorum pune , neque stolidiorum ἰ qui attriti , redactique insumerem, in arenuus discedunt subfuscas , micantes . atque transtaeidas , ut patet , se qui eos mierosopii Db dio amjutus inspexerit . Qua scilicet observatione eertiores facti sumus specularer tuas arenas , atque subobscuras , quibur ad exsugendum recentium feriptorum Gramentum pus

utimur , quarum magnus numerus in Proe ic , AEnaria que Litoribus eoiasti l olet , quamque Dom. Hombergius in Eomunis etiam eampis invenit , revera. fragmenta esse in

nutissima, G posrema Lapidum Bujusmodi , in eam formam

ex os ac marini fusus agitatione , aliaDe aquipouenti eatisa redacta r ει tibisun e im depresendantur, reputan

ignem vehementer solife , qui tenaeos , oiisque obvia atque opportuna mineralia si icere , in Durique indolem immiat re valuerit . In hoc sententio nos' ID. cornutas Ditigiat ex eomperiis Neapoli circa litur Ecfiae fundidum ars nae hujusce reliquiis , animum induxit ut crederet , ibi tiandoque incendio exor Ue et quemadmodum in infans i is Proe ta , AEnariaque is suibus locis ut modo duebamus , ingens arena luius vir eouigitur . In bane ipsam opinionem

nus monumentis super monte Racii fano in Etruria reperiniit , eonjerit , etiam iuic vetusis a hominiam memoriam anum ariquem exsitisse . Quam autem ob rem docto Uro Abbati Boarde to ab in mentem venerit ut eraderet,

arenam tuom quam Romae Jad ei venditant inerandorum

106쪽

seriptorum gratia , nia nis vitrum esse Deta aetate attria cum in pareerem , atque in Lucidas arenour transforma tum , obseurum es . IIIud eontra novimus, arenam hane ex factis vehementi ahqua intensione vitri e rionibos exsitisse r quod ει muisorum virorum in*mum teretimonio, G nosra ipsorum observatione, quam myst eum Lectoribus cominunica imus, Iatis es abundeque probatum .

CAPUT SEXTUM

De Mephitibus Vesuviano Incendio

excitatis. SI in qu is ona terrarum orbis parte quispiam esse

possi , euiur auribas Mephitis vocabulum novum atque inauditam aeeideret ; aut fauem qui nominis Bujus notionem testatemque Ba d omσino eunitam Ba fierer , q-stm ιμπι Θ9mtura , ρυι α ea non ita pridem seripserunt , imbiberane e eerte idem in Neapontanos eadere hujus Me ignorantia , itae erroris suspicio uUa non potest . Neque vero Pom ea Litreraro um naiio , quae Na- is istis Historiae sudio Me tur , Bujus rei notitiam ex eroditis o opere a nostro Leonardo a Capua de eo argumento edito haurire Legendo potuerunt ; sed G nuitas fomta se ex imperito vulo rudique Nebreuia It , qui mi umquam πιι viderit , HI exaudierit eorum , qua in relebri Charonea scrobe, sise , quam dicimus Canis Crypta ad AEniani Deus ripam , Neaporim inter ae Puteosis posts, ev niunt . In eam namque eaPernuum Canis luatur , ibique . sub pere evire demiso eoa s , satim uia dueere atque anheure conspicitur , eorum animantium modo , quorum caesur spiratio praepediatur e tum eouidere pene exani matus et V, nis extempD in apertum eductus at, brevi inter prohibita respirationis moissitas , Letumque suo eπ ore profluvium , pIane extingui . Quod caniisus Uaven re cernitur , nihilo secius cuicunque cucrorum anima uis

107쪽

fiet ; modo rictum , quo stiritum ducunt aDemque aee Atint , sub tuis sinibus Babeant, quo se Mep/uir vires , es ,

quam sphaeram activitatis dicunt , extenderint . Itaque homo , qui sanr rectusque in eo specu vivit G spirat inno. xias , ille ipse s eaput dem serit in eam aut udinem , in quam Mephitis exserit se e , animam e bit iisdem

eum symptomotis , quae in eanibus , aliove animadum ter

nere consuevimur ; fosi fortasse discrimine vel re rioris obitur , veι tardiorir ; quod sane diserimen eoujectare neu HI a eo oris firmitate , via a pecuLiari quadam consitutione hujusmodi angoribus susinendis p r min die accommodata, preficisci. Hae , ahaeque gomplures circa Neapolim, atque in variis Regni partibus mephiter funt et superque hir permultas anas notatas ae Ascriptas invenias ab H sorteis atque Geogra is ; quas habes apud eitatum Cainpuam cI . In hane quoque erassem aecensentur Adierni, ita

appellati , quas Aorni ca) ; s quidem ob pestiferam ex/arationem , qua omnis circo aer inmitur , aves , I qua forte tuae disturrant ae per Iuent, exanimae eonei πι , Iiatim

Sed ut perspicuitati , quam eri maxime poterit , su-

dramvis ; Mephitim disimus exspirationem quandam , qua non putore , non c ore , non frigore, nuua denique aria e ram , quae sub sen=m Upectumque cadunt , qua uate ; sed vi ada prorsus occvos , eaassaque obfro re tuito anim Libus juxta, Silammae noxio atque exitio is exin is, usque eo , at s fax bem magna vividiorque in mepBitis mea ias, ratur , tanta celeritate extis uatur , quanta , sicubi in squam immergitur , extingui mei . Mephites fasce tradunt tuis in Deis reperiri , quibuι. mineranum copia in I r ideoque , F qua regio Vatianorsuos habueris , eandem ει me ius frequentes babituram . Itaque ut alia communis δομι metentia sν umenta proin bationesque raeeamus pestilenter Bas exBasitiones eirea Vesevium sepe compertar esse r quarum oria perpetuae suis , eundemquc via es ociae gradum , veliniam modum se

108쪽

vant r aria per occasonem e terra erumpunt, G ari uanto pos tempore evanescunt . Quare saepe inter serram aDeeruendam opera ex improvise nonnuuam in filiis ossemdunt , non ne magno vita periculo , ni protinus in aperini tum prodierint et ut ubi ad uania evaporarit , intermisesum opus suto repetere possunt e quod in Neapotitano quoque agro nonnunquam Uuvenire S scribit praeter re eror Corne us ci) , G quotidiana nos experientia edocti sumus . Misso interim genere tuo mephitum , quas artificiales dixerimus ἱ nimirum quae MI ex fervestente maso , MI exeommisis eHemica opera mine Iibus quibusdam , vet ex imest is carbonibus ς maximeque omnium ex aere diutius in angusum Deum coacto atque eon icto exeuari s ent e de iis modo inter naturales m liter sermonem instituemur, quae temporariae fune ae fugaces r prestarique de ii is tr Nabimus , quae in Vesuvii vicinia n era fac eonfuratione exsitere et quanam ear m indotes , qui effectus I ceteraque ejus generis in stata a nobis atque comperta. Nam , euae mirandi huius monstro ue phaenomeni eaus ponenda is , quaerere interim luper hedemur : quando de ea re G nonnemo jam ante nos Lare disseruie ς ει nonnemo

etiam , quod i magis sirriferis , pro suo via tabitu vuthu ophandi more atque insiculo , opinabitar . Ergo eirea Vesuvium mephites e terro saepe proveniunt: que praeter ruiquor tesolus egi Capua . At quas iue eommemoravit non eae ipsae sunt , se quibus nobis tractatio es . Siquidem Calua de tuis loqui Mep/itibus seeipiendias es , quae De eonsanter diuturneque in s iqua ejus viciniae parte Din ης quo ex genere revera mo tae fune praesertim

intra puteos NI in evertenda eruendaque terra oceu

runt et Ieat de regione Lueuuana in urbe no a Cornutus etiam scripserat: itaque mepstes fasces Babere ex Capua se disimus , eum adjeeit , anima emum esse , ardente Gavio perpetuis tuis consantiba ue m litibus moisum de vi efficaciaque decedere et quas ignis vi atque actioneve ex parte absumeretur , De ario per orauisos meaturaeissueret sensimque evanesce rei mositam iras molertes .

109쪽

in mephitibus novis a Bae eonfiagratione obortis diversa omnia . Siquiim post aiaquandiu , quam incendiam δε- saevi et , sexcentis in Deir prodiere in ea Dieinia Delemem rissimae , eaeque recenter omnes et ides eo I et , quo nuia o ue exsiterant , aiat minimum multis abhinc annis . Erant igitur Nae , de quibus vimux , ev mephisiam verarum nungero , atque ex genere effficacissimarum e uti experimenta quae paulo post adscribemur, evincunt . IIIud vero praeter fortasse opinionem ,'inrigne ; ilus non in tra. Du ipso nuperi torrentis exhavsse , Ied in ea generatim regione , qua torrentium incendis anni I 63 I. e forum rein Liquias nox pardias hodieque struae . Praeterea G id in an- recessum adnotandum est , mephites Baste , quas m G tra-LI annus , a Mum ab iis ealentis fumi exspirationibus dissidere , qua stas e recentibus torrentibus igni adhue atque

inflammabuibus mineralibus faetis erumpere prosistunt r. IIIae enim visui protinus atque sensui nequaquam parcnc; s Ioque ementa exitii G noxae deprebendi possunt. Hae Uero

exceperit , molestam creant: imo non defunt, qui ει ad JD- vendos recreandosque spiritus vafere putant , pectori ae etiam adgua parte prodesse et Icut de faeto D p rotis a MLitibus aere medicorum Dusto sententia est. Soluant autem de mephitibur Hr pasta per patenter eampos exortis feri siccolae certiores Des ex fronaeiam herbaram motione c quae non'is in rimae arie as, unde mepsuis rapidior ustaretur , faucibui Iocum habebat vel quod viderent ptantarum ad tarum frondra tabidas , ae pene amδώ- sas r vel demiam quod adcubi minutar aves , Leerta ue , ae aha animaisula emortua offfenderent. Sed enim in puteorum margine , quis eo ocuIorum aciem inteni et aere jam nonnihi sole coia bato , tenuit quaedais ne ara , -- musis interrutus ae Auctuans inde assurgere visus esset , pune ejas si iis,qui ex incenses Dividissique prunis enon ἄν quique contra tamen postus, tenuiculam tamen iambram imvrisitam partem projieiς . In puteis ea isique subterraneis kbique obortae mephius eroης ς uias damtaxat iremiani

110쪽

Durum spatiis, quibus forte nuHi delitescebant vertim ejectitiae materiae fluvii . Ad Me , eonjectura etiam inteuex , mus exitia es Basee evaporationes in solidam terram atque ob maram cI , muuoque etiam minus in durisisimam saxorum eompagem, quam onm Vesuvios fluentem ejecerat, tram-

versar perrumpere non possed si inter divosos Iapides iLDr, ui ut supra es a nobis suo Deo dictum, torrentes pasta

G comitantiar eunter, est ambiunt , Diam munire e tum

vero in apertum evadere per spiramen aliquod, qtiod in aliis quidem in Buibus satis Iatum atque lians invenimus ; inatiis autem inesse eriam arbitrabamar , quamvis nuIIa i Iius vestia Luculenta apparerent . In spiraeo is tuis patentioribus eujus struerer tetera δeneris erat suerum os paucos passur pos aedem S. Mariae ApuIianae ,' alterum propc semitam, quae inter consitas hinc atque inde vineas in momtis ardua ducit , quem Deam I remulam ineoti dicunt motur iractusque mephitis sese aperte prodebat non eo δε- tam , quod eircumpostae herbae nutarent , perinde ae s I

num impetiam , DaLaei euri insar spiritus , persentisceret. Ferebantur autem exspirationes Θ Umbri deorsum semper: inarumque motur fere ad easdem regusis se leges exactus , quibus B uor quicunque era or molaeretur e proinde e in paleis , eum mephitis e Iapideo eireum proto , quod erat a vetuso σδε tio montis torrente decisum, exhalaret I primiam tua in a tiar ipsos iubebatur e tum interiore spatio oecu pato atque eo Dio , orsum enitebatur , ad superumque marginem edicaebat: ex quo tandeis foras effuse , se per v einam Humam spatiata HV abatur , atque evanescebat . Idque obtinebat eatenus, ut in quodam puteo , cui ad maAsor supra aquam , paveos infra erepidinem pomor eum cavea Dinaria eo piratio erat, nunquam ad superiorem ora mepisitis emerserit, sed intra eaveam tuam diffusa evanu Uir . Quod autem docuimus , molitim deorsuis semper ,

nisi quid vitaret, deferri ; id eo maxime docti sumus, quod

o De aliis mephitibus secus Capua docuerat M. eit. nobia autem Tatio veritasque ejus doctrinae incomperta est. Diuitiaco by Coo le

SEARCH

MENU NAVIGATION