장음표시 사용
91쪽
laevigatum , internὁ vero consormis consistentiae est , & praeterea transpicuum . Hanc difficultatem sussicientissimε diluit
exemplum laterculorum in fornacibus diu decoctorum, quos fluorem , & consistentiam vitream acquirere manisestum est, cum tamen superficiem asperam , & inaequalem retineant , atque opaci omnino sint . Sed ratio quare AEtnaea glarea aspera , & opaca est , peti debet ex distbrmitate materiae vitrificatae . Si enim misceantur arenulae sit jceae inter vitream massam liquidam , essicient consistentiam asperam , ct opacam . Pariterque si in eadem vitraria sernace apponantur arenae diversarum consistentiarum , quarum aliae particulae minutiores sint, aliae vero grandiores , & ex diversis lapidi-hus, nempὸ ex marmore , pumice, lapide nigro , viridi , &aliis innumeris , tunc conficitur massa vitrea impura, opaca,
di aspera e secus autem si ex eadem massa lapidea candente ejusdem consistentiae , ct minutissima arena conficiatur ; tunc enim vitrum purissimum , laevigatum , di transpicuum con surgit.
contenta non aequἡ contusa, nec homogenea, neque ejusdem consistentiae est , consurgit massa vitrea impura , & qu dammodo lutosa ; & sic mirum non est superficiem ejus existernam esse valdό inaequalem , asperam, & Omnino opacam . Nulla enim alia de causa fluores homogenei , & ejusdem consistentiae explanantur , laeviganturque , nisi quia constant .ex particulis minutissimis ejusdem figurae , & consistentiae , &gravitatis ; & proindὸ non impediuntur , quin aequali nisia serantur deorsum , seu inter se uniantur : at quando partes non sunt ejusdem magnitudinis, neque ponderis , neque consistentiae, neque figurae ; tunc aliae quidem possunt liquefieri,
aliae non ; aliae magis deorsum excurrere , aliae vero eminere , ut lignum super aquam innatans : Proindeque necessa rio componitur externa superficies inaequalis , constans ex monticulis, seu verrucis, atque ex vallibus innumeris, ideoque aspera erit. Haec eadem inaequalis , & ditarmis partium constitutio ut contingat quoque necesse est in partibus internis ejusdem glareae Per univei fain ejus profunditatem sex qua proinde sequitur opacitaS ejus . . . Plaeter Digiti sed by Corale
92쪽
Praetere1 alia de causa superficies externa glarear im. purae post restigerationem non Potest esse persecte laeviga. ta , sed erit aspera , ex undis , & monticulis composita r in his enim proculdubio externa superficies aeri contigua concrescit , licet duritiem omnimodam non subito , & ubique
acquirat: at internae partes ejusdem massae adhuc ferventea raritatem , ct mollitiem pristinam retinent, & multo tardius restringuntur, &.condensantur . Igitur concipienda est massa illa vitrificata comprehensa a veste , seu cortice magna ex o Parte concreto , & indurato in aliquibus particulis heterogeneis susioni magis resistentibus , sed aliquantulum cedente in aliis partibus ejus e cum vero restringuntur internae Partes , non potest axiuali mensura constringi cortex ille exter nus magna ex parte rigidus & durus , Proindeque necesse est , ut partes aliquae duriores in eodem situ remaneant , dum laterales' magis cedentes contrahuntur interius ; & messicietur cutis rugosa , non secus ac in senili corio contingit, quod olim ampliabatur ab abundantia carnium , pinguedinis, S humorum . & Dr ressu aetatis induratum , deficiente pinguedine , quae eius cavitatem replebat, necessario contrahitur ; cumque durities , & rigiditas impediat nδ universa cutis contrahatur , remanentibus Partibus durioribus magis elevatis , consequuntur asperitates , & rugae.
Id ipsum in nostra glarea multo magis haberi potest, ob eius ditarmem partium compositionem : & praeterea alia de causa ; ex defluxu nempε ejus , quatenus superficies aliqua ex parte concreta inaequali velocitate moveri debet, scilicet velocius & expeditius propε initium fluxus , quam in locis ab eodem principio remotioribus ς & in tali casu essici debent frequentiores & altiores rugae , & asperitates ; non 'secus ac contingit in luto ex inai qualibus fragmentia are-
propos a Bae Boreiati doctrina satis, nostro qoidem a judicio , ossa get , torrentiam , qui e Vu anis Bisce
monare conserunt , materiam nupune aliud esse , quom
93쪽
tasse in eam rem se eoeunt om tam DP permauo, eum mineraLibus aBis sali innibus, atque aequipouentibar . Qua sane materia quemudmodum ubi fusa es, speciem vitri rea diti'nemque videtur prorsus in ere ς ita eum refrigesiit , Pitri quoque prae uas dotes constanter servate nam ει --ri a evadit , eademque ponderofa , G quodammodo 'imbi r . At quin , vitri insar , vir etiamst atque peltata da , -Itarum materierum ae variarum magmentatio D. eie ς ex quibus nonnuIIa Baud aque ae retera , fusior t. Sicut ne Dura quidem ipse aequabuiter omnia Laevia suis . tque transtacida , ob inter flam scia et in iis consa di partem eorum eo orum , quae minus quam Nn us fundisomique consueverunt. AI vii IF 8ae pume omnia satis ii Osrata videri possunt uno exempla Duri HuMrsndi , aure iam a tera vit eationis uterea rum, qai diu is ardensi o eonficienda ea i eamino eoneremata GH quae Movidentes exempti a Boreuio prolata fuerunt eerte nor multo etiam magis persuases ad ea re fateri debemus ς ποι ν
praeterea Babemus vitri eos/ouum ob gm susci imo Spe, ea rum usoriorum piscuomm s quoram ope , quod es Florentiae anno 1694 Os yy everimento compertum , proditum e memoriae in Ephemeridibus litteratorum Italia, styBis Uerbis , non sine stupore videas Pone omnes materias tum simplices , tum compositas , lapides , ligna , herbas , poma , pannos , sericas telas , cho late , caseum , aliasque non absimiles m vitrum commutari r ut de Lapidibus pretiosi taceamus , qui paucis modo exceptis , parem Ditemporemque fortunam 'bire videbantur . Et Domimus μα- bergius cast in ipso etiam auro , atque Orgento B U Ast colorum ope fert qaoque vis meo ionem anima enit . Quod autem , nemo si deprehendisse quidquam vigur est , quorς Hombergii experimenta reprehenderct ἱ sane
I Tom.8 ara. o. par 22 I. Ubi vetvla ustorio ea experimenta trinsacta
hibitam Lens autem ea Florentinae sim lis , quae Nerem umorum 4 arme
sium inicum' ' Museo addicta fuista ibidem duitur Phoc tempore in Regi
Aula Neapolitana adservatur . cain Histor. Academ. scienIia'. au. ITO I.
94쪽
petere aseunque rationem , explicationemque Fectoram
eiis ineuiget , Ictibi eum ero re igne , Minusiae eom. presso rei es , qua is es enimvero ignis Dulariam eamin rum ἰ ausionem , opemque sIicujus sicacis in timent igni us fore me ariam , ut injectarum materieram ωιν, matio Deeedat . Quamurem in fornaessus vitrariis , istam , I e marmoreas ρώμis nonnis cure adjunctis Diabat is , ex plantaram etheribur uisitis fundi solet i is famnaeibas autem eauis eo cienda , vitrimandis lateribas assumento sunt partiora ipsae eastis summopere genetrabiser. Cain vero aBos ignis cenuior quidem oriae spirabilior, sed magis eouectus tonstrictustae es , qualis ex furibus
radiis arte eoadunatis ex is ; tum certe sine alio admin eulo , brevisimoque tempore res via plane , ve pene omnerin Uiιri naturam migrant. God cum dicimas, id vide euincimus r Loiae fere uias primam et mox refri escendo conge Lare ; ttim in materiam fretium , o quaque etiam parte aransiseidam durori . Quin cum ita ut , EIane non videmus , utri lorum igni m eomporare Vestidianam i em
iissimam debeamus . Et g idcm non tui , qai ex radiu tauribas est: quoniam neq- ιβηto eouectio , neque tenui-ιas tanta , quanisim uni cx coodunatis fiaribus radiis opotatrorum usoriorum ιncsse diximur , in Vesavianis eoibus Ioedim oblisu . At nec fornocibus etiam vitro ea emeeonscienda compararis jure contu erimus. Siquidem mouis obsereationibus ae tenιaminibus , de quibus est capite δώ-jαι Hi soriae tertio facto mentio , in te uectum es , igκ Vesavianum tam es ociamque acerrimorum , qui ad c manes usus exestari anquam solent , ignium multis part kas antecenere et ive propter mineralium emaeissmorum , qtia procot dabis natoraIibus hisce incendiis alimento fiant, naturam sique in Lem r sve propter struct tiram , δε--que eunicia sem , in Fibos primo ignis accenditur z quo fructum vi chora nataroque Dei ieri pusis, ut vis unca
95쪽
repercussu aeuatur maiorem in modum , atque augeatur . a ratiorinatione sub pente , in incerto es , egeat , ne gre, Hesuvianur ignis ad terram saxaque vitrificanda ejus opis atque subsidii, quod es eaminorum igni arte enito , ad sabutam fandendum , in vitrique indoiem tradurendum neeessariam . Sed enim ambiguitate Me angi nos , deque es Laborare non decet e se enim ejus adminicuri opus fuerit , e plane non fuerit ; sine me Vesuvii nostri Distera fodi- παρ- , nee reIiqui omnes nisani ea satium omnis generis copia desituuntur , qua vel omnino valeat ad Durimationem Banc ρrorsus transegendam ; MI DItem ad expediem vim eam , G eonfiaminandam eonducibuisse.
De Cinere, deque Lapidibus , quos
AD ploiorem Historiae hujus Vesuvianae raptum non
erit abs re nonnui etiam de Lapidibus , deque G-nere a Vesuvio eruesatis Boe Capite dicere ; deque eortim indole , atque effectibur et etiam s inter ea, quae fiano nobis Apra putata , Barum etiam rerum mentio inter jecta It maritis in Deir. Sane eonsat inter nosror , ρ-- vis tuerabi i etiam , se ne mediocri quidem eoxsuratione Vesupii , inter fumi gisbor eonfertim prodeuntes nunquam non eineris , Me frenae ingentem eopiam eonjunctam esse consuevisse e quae donee fumi in oris impetu fusentetur , eum eo prorsus confunditur , nuuo ut piane sndieio dignosci inter se , discern se valeant e sed fami cursu imperseque ipso , quo metis diffsipatur , magisque ab ortus fui in tus recesserit , pavLatim remittente , incipit cinis iue δε- cidere ; primum quidem grandior graviorque , tum ruiquus deinreps , ferme ea lege rituque , quo eernar in flumine μ-riis rapidissisi torrentis vi parere Ioκα , ς ram , sirm met
96쪽
sed eum primam a releritate sua tanta amnis coeperis emcidere , ordine demergi videar atque ad ima detrudi primo
pondero ora eorpora , dein Leviora ; itaque demum sensimae pedetensim , Limpidam squsm , omnique corporum , quia bus occupabatur , eoum te purgatam .
Atque Bine factum , ut montis radicer oppista fere tota Int einere , Iapiuisque Vise , quo diximus pacto , in I vibus etiam incens nibus d a s . Ac vero F eonfarratio
saevior it , se vehementior , tum uti fumus ipse vi impetuque prope infinitis partibar majore e monte erumpit ; ita montis quidem usus radicet non cineris , I tuorumque imbre , sed Arribili immanium saxorum , ae propemodum ruptam ignitarum proces a vexantur ; in pario autem re motioribus lotis Lapi Iorum pDvia r rum materia magis attritae , atque a fumeo tractu de alae frusHa portione tenuiora levioraque I ius aBquanto impulsa decidunx ,
quoadusque minutus cinis tenuisisae via in remotis os te raram tractus asporictus , des abatur ae depIuae . At MMe tuis est . ouod pristis ruentibusique incendiorum nar rationibas docemur , VcDDιonos cineres Dia in Azraptum nonnianquam cI , sc Soeriam , anquando Consantinopo im
isone fami cineri que ingentem , qua e Vesuvio exsurgit , facile vento ob ecundaro οῦ μ propter prout is ex diversa caIi regione adspiraverit, in i Uam quoque partem sumam cineri misum ferri et eumque novusimo incendio Boeplerianque avfrater Wnti obtinuerint ; idcirco importuna Bae horribiII ae pluvio ea praeter caetera Dea infesata sunt , qua ad sieptemtrionalem montis plagam sunt posta ,
nimirum Urbes Summa , Nolaque , ac Dieinar tractus ream interea Pompejanum , Herculanium , Retina , Porri cus , o si que a re sonta coismitatis prorsus essent e pertes et quamvis Ioca sa minus admodam , quam priora
97쪽
defervescente eonfiagratione , ventorum esset facta eodiverso, tam demum fumus cinisque Pompeianum etiam , itimamque regionem male habuit . Secundum e uon in Me reeenti de gratione dumtaxat, sed G in antiquioribus fere omni.bus praecipuas eiadis parser iis Deis, quae montem ex septem. trione , NI DItem ex oriente prospectant , obtigisse r D-LMωρ e id , ut diximus , propterea , quod Θic pierunquς meridionales venti , De Ia tem qui ad occasum accedunt , quos fineet nos a mari omnes aut mus , Nigere consueDe rint . Quoeirca Gfusos in Spriam usque , in Aristum , ae Consantinopacis Vesuvianos eineres accestimus et in adversώ- autem partem , vix in incendio sub Tito novimur , Dione tepante , Roma eineribus nuisse ; id quod rit etiam ex eo credibinur , quod de nisuis Misenum . Capreas, aIis que Dea ad accidentem , G ad Urieum posta obsidente H mus cI J ιeri erat. Anno 17 7 tum , eum fumi eineri ροσvir eonfertis a , peneque incredibi is diem omnino ex oc Iis absuiu istiuis vicinis oppidis ς hula calamitati occiden
qtii prae reliquis omni μι ὀic Iocom habent , urbem ab o-xenda hae te terrimaque c/σας --πem servare soti os . Tertiam es , quod quomvit posis Hisoriei Bat cinertiissa remotis a loco asporisitiones fueσοι in magnundinis , vasitati ue incendiorum set mentum referre ; tamen d tendum potius videretur , copi Bise conjet raw -agis posse virium , potesatilique Dentorum . Menim quan amis cinis ignium ope in aperium eductus esse gatur , nis opportuna ιamen ventoram adspiratio , quo sbducatur einis suae argae asportetur , praeso fuerit, solim ad momis i ut pedes ν cidet ; vix tantum spatium eme ut , quonti uerit prim vas His impiassus , qaeis is igni , σοβο ρ a re , quis eructati l Wce cineris caussa ponaιών , secepis. Cum itaque perbibent , Hesuvianam einerem ad usque AEn iam , ει consarainopesim delatum Disse ; eo Deo inde de eremur,
98쪽
tuorum einertim, qui Vesuvio forte impexibant , reliquimsteum auferret. Sed vero haud proinde dixerimus , natium ane ex miranda Bae eineris diffusione capi vasitatis incendii documentum ς nis enim cinis ejusmodi eopiosor se . nova ae ejus eontinenter decurrentibus ventis eo a fon ditetar ; aegre inreuiger , qui 'otuerit ad tantam Deoram distantiam in aere fusistri . Quandoquidem experiemia d cemur , quamIibet eitis e einerea nebula a vento delata permoveatur ἱ nunquam tamen non tua irrorari, in quin rique subjectam hamam . Ut itaque inte Istamur , terram
ab urbe hae ad nsae A Iptum einere fassse eo persa
tractu nia 'am interrupto ς necessario ponendum es , chneris Dim ingentem aeque immensem expirus . At enim qui fieri potuit c quod est enimvero meisoria proditum ut eodem tempore, sta potius eodem intendio He--Diano eineri obnoxia fuerint Aea diversa , imo ad uando etiam pisne eontraria Z Id vide iret auidere potuit trimo, Goniam per quinduim , aut viginti dierum deturium div G aroue etiam praesos oppositi venti spirare potuerunt a quemadmodum G nupera dema ratione Bae , quae θrevior ιamen fait , novimών evenisse , ut nimirum aDi arque adi stibinde venti obtinuerint . Rursar ει tua quo ueralis iniri posset, pro diversi sitς Dcorvis ad eundem e Iireaeionem peritorum , potui e peculi rem aIiquem veniam alicubi exeitatum , einerem , quo forte ibi aer sestebas . arripere, transversumque actum in a iam deinde regionem demittere r itaque einis , exempli gratia, adoctus in Sstriam potuit faelis a peetinari aLiquo vento SFriam forte perfla π- re , in Alavium deferri . Qua profecto omnis eum a Daris diversoque ventorum impetu aretis da inreuigamus ; rer-ιε o. quo e us imposuique Dentonum majorem minoσ-ve releritatem , qua in remotor terrarum reactaι eisit argesur , ferre oportet aereptam . In conflagratione anni I 63 i. eradit Reevitas Aletium , Bariumque cinerem per
venisse fere octo post Boris , quam a Vestivio Esessisset .
De ineendia astem s&b Dio testis es Dio , einerem Romam 'delatum adquot pos montis incentonem diebur , cum tames nondum ira rescitam esset , quid in componia auidisset Vide
99쪽
M Leet reputare snimo possumur . per asiquot dies possu
aam ardere mons coeperat, Poris sie ventum ἱ cineremque, quem prius alio adegerat , tum demum Romam adduxi e . minime vero , tot dierum sipatio ad eam asportationem optir fui e r eo vel magis . quod tuto si mare possumus , nisventus velewentior fuerit si Ve citatior , cinerem diutius
in aere fuspensum sare non posse r etsi in hane rem tamen non parum conferre potes G ipsa tenuitas riguraque i Bus, ex eius legis prascripto , quo M , ut quo corpora minorem materiae partem sub majore super eis contineant , eo facia tur supernatent , aut in suspens se tineantur a liquido aLtero corpore , se ipsis forte in specie , ut Hunt , leviore r usim N a riguram minutissimus eluis veI habet ipse ore 1e , primaque sua eonditione ; vel deinceps adsciscit , , .eresens inter se se , eong tinatusque ii lar ope pinguitudinis , qua imbutus es. Verum se nosse deinde quis aveat , qua ex materia cinii se concretus sit , quove pacto in auras tanto impetu
dispereatur . Boriarii in Bae re senia in re me res remuI, qui in se e Laudata , quam Doeat , Μeteorologia montis
2Mnae , eaput hoc diligentissime per troctat. B itaque primo eineris luim genuim eonfert in einerem De arenam iLIam , qua obduus famdiu ς veteribus incendiis montis foemelas ; quaeque deinde impetu beDientis ignis amoveri , dissiparique in auror potuerit . Rursus exsimat , arenars est generari de novo posse Dei fricotu , comminutione uesaxorum G pumicum , profecto ex cocior momit coneQMne , Ingulorumque lapidum incursu , G auisione ; De eonoe arione jam suida materiae : quae fano G di Disa Min Iuras potes repente in arenom minutuum so descere ;ει durata etiam in saxum, potes comminutionem eam sub-νre , quam diximus Pelembus pumicibus , anime montanis saxis obtingere posse. Sed G aeris quoque in BHUmod
coneretionem partes nonnuHas esse posse arbitratar : aliaque moiso satis acute tradix, quore cinis , sirensque , ac majora anu saxa extrudi in aurai queant , eja Arique
In qtiam Greuii commentsitionem piscet duo animad-
100쪽
herrere. Primum es A inuem ipse cineris arenaeque, quam Vesuvius , ubi defiagrarit , s u egerere . Videtar enim sminus ea plane omnis , terse metuo iutur para ex foliata iterum , Iiquatque materio creari non posse ; sed potius ex Deteri montis frusa diro , inque tenuis a st D e-- minuta , is acquam earum caussarum , quas affore cur em fuis . Quod arguimur σπ eo , quod cinis his no ter tuum
e fateatque bitumine, ac singuitudine quadam , palis ab
rerum Vesuvianarum seriptoribus cI memorata . Haud enim erediderimus , vim tuam atque energiam ignis cautam , quae arenae Lapidi δεμ δε audis , G in Duri naturam immutandis fatis It , uuam in iis nihilominus δώ- moris partem residuam, relinquere posse , quis extinguat penitus G absumae . Inter eausas autem cur arena 6Maee. Uiui , saxaque etiam ingentia in auras dissutant,aBir mu ris a Bore Iio exeogitatis juvas G aiseram adsti. re expeditiorem , maximeque e natura ima rerum, a Dione acceptam r eaque psis est in comminutione atque di- Merse , oui neresiario ruinam eo equi debeae faκoriam im mansum , integrarumque rupium G fornicum , - , μι- ruto vi vasitate Me iseemini se cimento , magno impera Lub auata feruntur ru pr c I ad stem atque ex re pentino vetusti ad eu essu μrbinem quendam minuti H-neris , circumsontem seram piam occupontem , excitari Didemur. Dionis autem verba Latine Persa se Θabent et ad haec & cinerem nonnunquam P jicit , quoties simul aliquid subsidite Me es, eum quidquam tua i , atque ineide in ardentem ignem reputari possit , os Leander Auretur interpretatus es. De esiectibus autem de usi sepero Me Meendio eis ris ut disseramur, docendi Lectores sunt , iitam , praeter am quod in remotissimas Regni Provincisi , μωunque eum dissundere ventur vasiit , delatur es ἱ locis monti re pia ινιμι , praesertim Summae , octaviano , Nolae M in
Nahuatemque gravis am attulisse r mi ex factis ibi iv m a M. Id Jan. a nonnauia foetis nestris observationibur .
I Videatur prae ceteris Macrinus eap. 1. Pax. N. CP cap. I. Diuitiaco by Cooste