장음표시 사용
221쪽
tum cum Republica & Partibus initum, atque Innoc. XI. prohibens hanc propositionem: probabiliter existimo, Iudicem pose judicare juxta
opinionem, etiam minus probabilem. Sed hinc
Objic. ergo saltem poterit Iudex judicare se
cundum opinionem aequaliter probabilem , ct in pari causa favere, cui voluerit. R. n. ill tum. Quia Iudex non est dominus rei conir veris , atque ideo, ubi aequalis utrimque apparet probabilitas, & aequalia causae merita, eam non potest rotam adjudicare uni Parti sine i justa personarum acceptione , sed debet, ut cuique tribuatur jus suum, vel rem, si divisibilis sit. , dividere, dc cuilibet partem assignare, vel
partes inducere ad transigendum, aut ad compromittendum in arbitros, aut ad rem committendam sorti, si indivisibilis sit res. Dixi, in causissimilibus; nam in causis Criminalibus, si Reus
habeat causam aeque probabilem, vel etiam minus , vere tamen probabilem. Reo magis favendum est, quam accusiatori, per c. D. de F J. in Q
I. in. C. de probat. cum Latius fit impunitum, ν linqui facinur nocentis , quam innocentem damnare I. s. 6. de paenis. Ceterum in dubio facti, pro qua parte stet major probabilitas, vel ubi aequalis utrimque videtur esse probabilitas , etiam in causis civilibus pronuntiandum est pro illa parte, quae praesumptionem pro se habet, vel possessionem , per c. 6s. de R.I. in 6. veseaufam in jure favorabilem , quales causiae favorabiles sunt cauis dotis, matrimonii , libe tatis, pietatis , & ultimae voluntatis c. fn. dasnt. 6r re Jud. l. Io ff. de inoe . testam. Dico 3. Iudex casu, quo privatim certo scit reum esse innocentem , vel nihil debere, pr babilius non potest illum condemnare, tam in
causis civilibus, quam in criminalibus, licet ju-
222쪽
ridice , secundum allegata se probata , ut loquuntur, Probatus sit reus delicti, vel debitor
esse. Ita cum Abb. in c. 28. quia vero n. 8. de
tra S. Th. dc asseclas, maxime antiquos Theo Iogos, qui eX toto nobis adversantur, & contra Haunol. qui cum Leg. Laym. Lug. &Pirhingnobis contradicunt ex parte , nimirum quoaa causas civiles, di criminales minores, ubi nem pe non agitur de poena mortis vel mutilationis. Prob. I. ex jure naturali, & natura iustitiae commutativae & vindicativae , quae exigit aequalitatem & Proportionem inter obligationem dc solutionem; inter poenam & delicium sed inter obligationem nullam , & solutionem
veram : inter delictum nullum vel apparens tantum, & poenam, nulla datur aequalitas vel proportio : ergo . Cum igitur non sussicienter probetur , jura humana recessisse a jure naturali fundato in natura justitiae tam commut livae quam vindicativae, imo in causis criminalibus majoribus, ubi agitur de vita dc membris hominum , non potuerint recedere , ipso Deo Exod. 23. prohibente Iudici , non fuscipies vocem mendacii : nec in Iudicio plurimο-Vtim testium ) acquiesces sententiae, ut a Uero demio icontem se justum non occides ,
adeoque potestas in vitam vel membra inn, Gntis Reipublicae humanae aut Iudici, non legatur esse concessa; sed potius negata ; ideo etiam nec jura humana permittunt innocentem quemcumque , a Iudice cognitum ut talem ,
condemnari ad tautionem, vel ad poenam. Ex quibus insuper positive Prob. et . Imprimis' ex jure Panonico , quode. I. de feni. re jud. jubet Iudices procedere secundum conmentiam , se iustitiam, solum-Κ x que
223쪽
etro Titulus inritque Deum prae oculis habere s cum aeterni tria unal Iudicis illam reum non habeat, quem injuste Iudex condemnat. Confirm. Iudex non potest ferre sententiam juxta opinionem minus Probabilem, ut dictum nu. 3. ex propositione damnata : ergo multo minus juxta opinionem vel testimonium certo falsium. Dein ex jure civili, quod quidem vult Iudicem procedere secundum allegata & probata, at unice ideo , ut Iudici certius innotescat veritas , & ut minus fallatur circa merita causae, non vero, quando jam aliunde certo ipsi constat de veritate , ut Patet ex I. 6. f. de os . Praef. ibi : Praeses provinciae id sequatur, quod convenit eum ex fide
eorum, quae probabuntur, ne veritas Ditietur erroribus : sed quod falsium esse certo cognoscitur , probari ut verum non potest: & nullius sunt fidei testes, qui sciuntur falsum testari: item quando
veritas, quam velut finem obtineri volunt jura per testes , jam aliunde ex privata certa notitia habetur , cessat testimonium , velut inutile medium ad veritatem detegendam. Confirm. I.
Ius civile prohibet fidem adhiberi testi suspecto : ergo multo magis testi certe falso. Co firm. 2. Idem jus vult Iudicem procedere secundum suam , non aliorum, sententiam & judicium, per I. I. q. 6. C. de Dei. jure enues. Confirm. 3. Idem jus tot cautelas quoad testes &probationes adhiberi exigit praecise ideo , noinnocens opprimatur : quis ergo credat illud velle, ut condemnetur &sic opprimatur innocens per testimonia & probationes, quas Iudex certo scit esse falsas, & sc detorqueatur in dia1pendium, quod in innocentis favorem est imtroductum, contra reg. 6 I. in 6.s Objic. I. In ore duorum vel trium stabitomui verbuiam ergo per duos testes
224쪽
De lieis Iudicis. mconvictus condemnari potest ac debet. 2. Iudex plus debet credere pluribus aliquid testificantibus, quam sibi soli . 3. Iudex tenetur sequi scientiam publicam juris, h. e. judicare secundum jura & leges : ergo etiam tenetur sequi scientiam publicam facti, quae habetur per duos testes, vel alias probationes iuridicas . q. Executor debet exequi sententiam, licet sciat eam esse injustam c. 23. I. quia vero, deost. juaed leg. ergo etiam Iudex ferre sententiam , licet sciat esse injustam. s. Iuridice probatus nocens
Iaon est.innocens : ergo recte condemnatur .
R. ad I. Illo textu probatur quidem sufficere ordinarie duos testes ad plene probandum &pauciores regulariter non sussicere in at non pro omni casu, maxime illo, quando scitur, testes deponere falsum. Ad 2. Judex tunc debet plus credere aliis, quam sibi, quando non habet evidentiam vel certitudinem veritatis ex Tua , &falsitatis ex parte aliorum; hoc enim casi aliis credere ac fidem aliis habere esset impossibile riaeque proprie credit sibi, sed scit. Ad 3. neg. confvel suppositum , quod , ubi Iudex cerio
scit, factum aliter se habere , quam testes aΩserant, detur scientia publica contra reum; cum sit error vel calumnia, quam utique sequi non tenetur. Ad 4. n. coil. & paritatem ; quia eXecutor , cui a superiore demandatur executio , parere tenetur, & obsequi mandanti, ut jubet
textus ἱ nec ipsi conceditur examinare sentet tiam : econtra Iudex non tenetur obsequi ex
ullo juris praecepto testibus, sed potest imo debet eorum fidem examinare. Deinde nec executor potest exequi sententiam notoris injuristam cum talis sit nulla : neque sententiam , quae condemnat ad mortem , si eam privatim
tantum sciat esse injustam, vel, ut S. Thomas
225쪽
ψα Titulus XXXII. loquitur, intolerabilem continere errorem; alio excusare posses etiam camifices , qui SS. Mamtyres occiderunt, & Judaeos Christum cruci gentes . Ad 1. dist. ant. non est innocens aPParentςr c. ant. reipsa , & Iudici qui veram innocentiam attendere debet, n. ant. O confSi testes falsi possent facere nocentem , nec
Christus fuisset innocens , sed juste condemnatus. Quid ergo Iudex. in tali casu, ubi privatim sciit innocentiam rei, debet facereὸ R. --niri tentyre,. ut tesem liberet, increpare testes, repellere actorem vel accusatorem, dicendo, Ghi constare. de. opposito. :. disserre sententiam ut interim veritas detegatur magis: Vel negotium deferre ad Superiorem, ibique. testem agere Pro innocente: vel , si. haec non sufficerent,& ipse. periclitaretur de amittendo officio , si non condemuaxet,. posset se consormare ali
rum opinioni probabiles, & condemnare, sabiem in causis civilibus, & criminalibus mino. ribus ; quia cum tam notabili suo incommodo
non tenetur alteri. consulere : id tamen forte
non posset ita criminalibus majoribus, ubi agitur det vita. innocentis , sed potius. deberet 1ustinere privationem officii k nisi. sententiam italarum, qui etiam in his causis potestatem condemnandi tribuunt Iudici, iudicet aeque proba
hilem, S ismi malit . .. - , a6 Dico . Iudex debet supplere ea, quae juris. sunt, & a partibus omissa; non autem, quae sunt facti. Text.. & DD.. in I. in. C. ut , quae desint. Advocatis . . Quia debet administrare justitiam secundum jura. Juris autem sunt V. g. examinare libellum, & ineptum rejicere: defer m j amentum. Calumniae, ubb opus est: diu tiones coacedere: testes. non legales repellere ceptionem Praeseriptionis , Senatus consulti
226쪽
De Uficio Iudicis. III Velleiani suggerere : pnescriptionem illegitimam , instrumentium falsum &c.'reiicere , &s milia Facti autem sunt producere testes, in
strumenta : vel alias probationes : eXceptiones OPPonere, quae non sunt iuris et allegare privilegium speciale dcc. si enim ista suppleret Iudex, redderet se suspectum de studio partium . Interim tamen potest imo debet Iudex supplere etiam, quae facti sunt , si factum sit not
Tium , aut reluceat ex actis , v. g. quod reus iam praescripserit , quod habeat privilegium et vel ubi versatur periculum. animae : vel agitur de bono publico, aut de causa pia. Dico s. Iudex peccat accipiendo munera is
. Probabilius tamen non tenetur accepta Te
stituere ante sententiam Iudicis superioris . 3. Nisi dans non sponte obtulerit , sed praecise ad redimendam vexam iniquam , eo quod U. g. viderit, Iudicem, nisi ei dederit pecunias, notabiliter fore segnem & tardum in expedienda causa, vel omnino iiiustae sententiae periculum esse, &c. Pars I. probatur partiIn ex jure naturali & divino ; quia munera nimis propen .sum reddunt animum danti ,.& excqcant intellectum . Deut. 16. ut adeo communiter sit periculum pervertendae Iustitiae; partim ex legibus humanis, c. M. de reor. in 6. . I. q. l. 3. f. de L. Iul. repetund. Autb. nodo jure C. de poena Pudicis , etsi per accidens periculum re cedendi a justitia non incurreret Judex ob serium propositum non recedendi . Pars probatur inde, quia haec obligatio non sufficienter probatur . Pars 3. eccommuni Dochorum; quia in dante deest animus suffcienter liber ad donandum , & sic injuste extorquentur munera Dixi autem , munera ; nam sportulas , quaS utraque Pars solvit aequaliter per modum sti-. Κ pe
227쪽
ar 4 Titulus XXXLI. pendii vel mercedis juxta loci consuetudinem , vel ubi Iudex aliunde salarium suffciens non
habet: item xenia, quo nomine vocantur tib Taliter oblata in modica quantitate, ac fere in esculentis &poculentis consistunt, licite potest accipere quamvis melius non acceptet per c. II. g. q. cit. O LI8. ff. deo M. Praef. quia ex sportulis nullum , ex xeniis autem saltem non notabile aut verisimile nasci censetur p Ticesum pervertendae justitiae.
8 Dico 6. Iudex injuste judicans, sue per imperitiam sive per malitiam, litem facit suam,h.e. conveniri potest de sin dicatu ad resarcie dum damnum parti inde illatum , pr. νε de oblig. quae quasi ex dincto L. I s. ff. de Iudic
P sies. eis. c. I. de sent. e, re jud. in s. 'in quo etiam statuitur tapenso latae sententiae per annum in Iudicem ecclesiasticum. Sed cum discrimine : si ex imperitia tantum male judicavit in gravamen Patris , & sic tantum ex quis delicto. non condelanatur in totum da mnum, sed solum in id, quod aequo Iudici via debitur, m. Inst. cit. Lain f de extraord. c gnis. Si vero ex malitia, scilicet inductus odio , Maria, timore, in totum damnum, & fit intimis; imo si corruptus pecunia jam accepta , insuper in triplum, si tantum promissa, in duplum ultra totam aestimationem litis, ac sima dignitatem amittit ; in causa vero criminali confistatis omnibus bonis mittendus est in exilium, autb. cit. O nov. Ia . c. Praeterea ex.
malitia vel culpa mortaliter peccam in male judicans tenetur in conmentia , & ante omnem sententiam, omne damnum parti illatumniarcire: sic enim exigit iustitia commutativa . TI-
228쪽
De majoritate se obedientia. My
De myoritate o obedientia. sUΜMARIUM. 'x Quid fit majoritas ct obedientia. α Quibus competat praecedentia. a Quis fit Iudex in ca a praecedentiae. 4 Quibus in rebus praestanda obedientia. a D ra majoritatem intelligitur p rogativa ;r vel excellentia unius m altero, & indα
ortum jus praecedentiae; quod personis eccles sticis compellit vel ratione ordinis majoris, consecrationis aut benedictionis , quam quis habet, iurisdictionis, vel dignitatis , privilegii , antiquitatis vel senii; imo dc ratione ordina iis, ut si quis sit ordinatus a Papa. c. I. 7 b.r.-Per obedientiam vero reverentia erga maiores di superiores , paritio , ac executio mandat rum , c. 8. de olyc. jud. O . c. h. b. t.
. a Dico I. Quamvis in clero seculari de jure communi olim Archidiaconus hodie autem Vicarius Generalis Episcopi obtineat primum Iocum post Episcopum, & Sede vacante nulli cedat , nisi pmcipuam dignitatem in capitulo obtunenti ; de consuetudine tamen, p -im Gemmaniae , canonicos cathedrales non p cedit, saltem seniores se, si&ipse sit canonicus. Barbos. δε οε. O pM. Episc. alleg. sq. n. I 67. Item quamvis in clero regulari de jure precedant Co nisi , tum Clerici Regulares , dein innatat, demum mendicantes Religiosi. Inconcursu a tem cleri iacularis & regularis post Episco pum primi sint Abbates & Polati regulares in.
229쪽
dignitate constituti , adeoque canonicos singi . lariter & solitarie non capitulariter & in co pore ) incedentes praecedant tum propter jurisdictionem, quam habent , tum propter benedictionem : in hac tamen re maXime attendenda est consuetudo locorum , vel etiam conventiones . Sic vidi in aliqua civitate ex ordinibus Religiosis praecedere , qui antiquiorem in illa stationem obtinent.. 3 Dico α. Si controversia inter personas ecclesiasticas Episcopo inseriores, vel inter Confraternitates, super praecedentia, Iudex est Episcopus, qui illam staltim componet remota omni appella tione .. Trid.feg. 2 s.c. 13. de Regular. nimirum ne Per similes controversias non statim sopitas, qu xum iundamentum videtur esse ambitio, cultus. Divinus minuatur, vel populus scandalizetur.
4 Dico 3. Quamvis omni iure superioribus debeatur obedientia, haec tamen ad alia se non extendit , quam in quibus alteri quis subest, Ratio; quia in aliis te habet instar non suta diti: sic Religiosus habens parochiam Epist po subjectam tenetur quidem ipsi obedire in
iis, quae spectant at curam animarum , non vero in iis, quae spectant ad observantiam Regularem , nisi quoad hanc curandam Prauatus Regularis esset negligens. .
230쪽
x Rerga, fidem vel securitatem denotante, I dicta, est securitas rebus aut personis praestita nondum finita discordia aut bello, per c. Σ. b. t. Alio nomine dicitur Armistitium , Induciae. Dividitur in conventionalem & ca nonicam : Conmentionalis est, quando ipsi diffidentes, vel bellum gerentes , ex pacto sol mniter consentiunt in cessationem ab armis ad tempus: & haec est 3uris gentium imo & juris naturalis, quod jubet etiam hostibus servare fidem . Canonica autem , quam SS. Canones statuunt hi enim α. I. se Σ. h. t. Treu-gam servari volunt ab occasu solis in die Mercurii usque ad ortum solis diei Lunae , & ab Adventu usque ad octavam Epiphaniae , item a Septuagesima usque ad octavan, Paschae
Dein securitate inter arma gaudere Uolunt clericos, religiosos, peregrinos , mercatoreS , Tu-sticos in agricultura existentes, eorumque animaliae , quibus arant, vel seminae portant ad agrum. Sed tristis bellorum experientia ostendit, etiam has leges inter arma silere, &abr
gataS, vel numquam receptas esse .. Pax est plenae ac perpetua discordiae vel belli sedatio: unde disteri atreuga, quod discordiam. vel bellum omnino tollat, treuga autem ad tempus & se cundum quid tantum , seu securitatem praestet durante adhuc discordia. Bellum, quod opponitur paci, est discordia Principum vel Rerumpublicarum, vim &arma sibi mutuo inferentium per exercitus . Si discordia vel pugna oriatur
inter Principem & subditos, Rebeluo, si inter Rempublicani & subditos, sed tio, si inter privatos , rixa vel dueitam. appellatur . .
2 Dico P. Si treu a vel pax frangatur facto publico ab una parte, ab altera possunt arma resumi sit ne nova belli indictione. Gongal. ad c. rii