장음표시 사용
231쪽
h. t. v. I s. quia ut habet commune proverbium ,
frangenti fidem fides frangatur eidem . Si vero frangatur facto privato, pax non debet di sibuVi , vel ad arma convolari, sed a violante atisfactio praestanda est. Gong. ibid. cum Grotio. 3 Dico α. Ut bellum sensuum, seu aggressuum, si justum & licitum, requiritur I. justa
causa, moraliter certa, v. g. ut recuperetur Pr
Vincia, urbs, vel res aliae magni momenti, ab alio injuste detentae; ut vindicetur gravis injuria Principi vel Reipublicae, aut grave damnum illatum; ut bellum justum gerenti afferantur suditetiae; ut defendatur vera religio &c. 2. Ut 1nseratur ab habente potestatem inserendi, uti sunt Principes, & Re*ublicae Superiorem in temporalibus non recognostentes. 3. Ut, antequam indicatur bellum, tententur omnia alia media mitiora ad reseruiendum damnum injustum, impediendam vel reparandam injuriam &c. q. Ut, qui bellum infert, recta ducatur inte tione, non odio ad vindicandum M. sed am re Iustitiae, Religionis, Reipublicae, Pacis stabiliendae &c. s. Demum ut in belli prosecutione serventur leges belli, nimirum ut Ecclesiae maneant illaeis, & locorum personarumque ecclesiasticarum bona non diripiantur, uti & innocentum, altem directe, ut personae innocentes, Puta clerici, religiosi, agricolae, feminae, insantes, & alii arma non tractantes, directe non O cidantur , imo nec militantes finita jam pugna,& parta victoria, nisi aliunde ob speciale deliaetum promeriti sint mortem, multo minus o fides &c. Ita communis DD. cum S. Th. Uideri potest Schiara in Theologia Belliea. Obssio. I. Bellum offensivum est contra dilectionem inimicorum Christianis priceptam a Christo. Matth.1. di a Paulo Rom. I a. ita: nulli malum pro malo
232쪽
De Pactis. 2I9 malo reddentes. Σ.Ex bello plerumque, & fere inevitabiliter, gravissima peccata, uti caedes in
nocentum, eXpilationes templorum , oppressiones pauperum, corruptiones Virginum dic. item maximae calamitates ac devastationes provinciarum & urbium consequuntur; ergo bellum OL fensivum nunquam potest esse licitum. R. ad I. Christus quidem praecipit dilectionem proximi magis tamen Reipublicae, & Paulus vetat quidem vindictam privata auctoritate , non publica, quaerendam, dum ipse ait c q. Magistratus non frustra portat gladium; est enim Minister DEI , vindex in iram ei, qui malum agit. Igitur Per bellum alias justum insertur quidem inimicis malum, non tamen ut ipsis est malum, sed prout Reipublicae, quam oportet tueri, est bonum: nec insertur privata, sed publica auctoritate. Ad a. Sit, quod ista mala plerumque sequantur ex bello
praeter intentionem bellum moventis, & per accidenS, majora tamen forent timenda, si bellum non inferretur; quia perversis hominibus daretur
ansa audendi, invadendi, & rapiendi omnia. Adde, quod DEUS ipse in SS. Litteris saepe approbaverit vel jusserit bella. Accedit communis 1ensus & praxis omnium Populorum.
T I T U L U S XXXV. De Pactis.
i suiu fit pactum, quid contractus. a Quot lex fit pactum, praesertim natam Ooestitum. 3 Qualem requirat cocemum.
233쪽
Titulus XXXV. 1 5 An se quomodo pupilli. Quinam dicantur pupilli, minores, miliamilias, impuberes. . puberes quotuplicia illorum
io Super quibus rebus iniri, pacta valeant. 31 Ex pacto nudo non datur actio de jure. λα Quae sint substantialia, naturalia, solemnia,
se accidentalia contractuum. a 3 Divisio contractuum.
a 4 Quid sit dolus , se eulpa , se quot uplex ,
quid casus fortuitus. as In contrassibus innominatis licet paenitere.. y6 Quis in contractibus praestare debeat dolum, culpam, casum fartuitum ..h D, Bum in genere est duorum pluriumvec in idem placitum consensus, LI. . Σ. f. de pact. Et sic idem est atque condentio, quae est genus respectu pacti inueris, se contractus' ni genere sumpti, imo comprehendit omnes species obligationum, quas sibi ipsi aliquis per suum consensum imponit. Factum: in specie autem seu Deci re acceptum , dc prout contradistinguitur a contracta in genere , non male definitur esse conventio ultro citroque seu mutuo habita, ex se non pariens actionem, seu obligationem. cimilem: Contrae us autem in genere :Conventio ultro citroque habita pariens per se actionem civilem. Harprecht in .2. inst.de obtig. n. F.8. Haun. de J. . tr .n. 12. 17. Obligati nem naturalem quidem parit omne pactum &omniS contractus c. I. ω a. h.t.LII. eod. Civilem
vero seu actionem se vi cujus alter in judicio conveniri posset, pactum per se non parit, bened tamen contractus, & per hoc inter se dita
234쪽
ferunt. Est autem obligatio in generis juris vinculum , quo necessitate adstringamur alicujus rei solvendae vel faciendae, vel omittendae )pr.inst. de oblig.quamvis enim pacita vestita, uti vocantur , & legitima, etiam pariant actionem, seu Obligationem civilem, hanc tamen non pariunt per se & ex se, sicut contractus , sed ex adjecto & per accidens, vel ex speciali juris assistentia, vel consuetudinis. Samo hic occasi nem aliqua principia tradendi de contractibus in genere, quia de his in nostro jure, nullus est titulus specialis, utut scitu maxime necessarii S, licet in lib. III. multi extent tituli de variis contractibus in specie, ubi supponi debent primopia de contractibus in genere..1 Pachum dividitur in expressum, quod fit consensu , verbis, litteris, vel aliis signis manifestato,& in tacitum, quod elicitur ex praesumpta paciscentium voluntate, eo quod a lege praesumatur, Vel fingatur ex. iusta causa consensius , ut si creditor debitori reddat chirographum I. 2 h.t. presumitur enim remisisse debitum, & pactum liberatorium ab obligatione inivisse, seu pactum de non petendo. omissis aliis famosa pacti divisio est. in nudum se vestitum Pactum nudumdjcitur, quod in sola conventione & consensu
pacistentium consistit, neque nomen certi contractus V.g. mutui, emptionis-Venditionis , so titur, neque causam habet per causam intelligitur datio vel traditio, aut factum, quo inita conventio ab uno jam impleta est neque juris assistentiam ,. paciscenti actionem tribuentis : Vestiatum vero , quod praeter consensum habet . aliud asminiculum juris, 'nempe vel nomen certi contractus, vel causam, vel juris assistentiam. Unde. Pacta vestiuntur variis. modis. I. Si transeant. in contractum specificum . a. Si in continerui
235쪽
adjiciantur tali contractui. 3. Si ex alterutra Parte traditio secuta est. q. Si fiant in judicio. 1 Si iuper iis conficiatur instrumentum publicum. 6. Si accesserit stipulatio, h. e. si interr ganti , an promittas te daturum vestem v. g. respondeas, promitto. 7. Si accesserit juramentum, saltem in casii, quo jura tribuunt actionem ex promissione jurata. Demum 8. Si jus
Civile specialiter assistat tribuendo actionem civilem , ut assistit donationi simplici , pr missioni dotis acceptatae , pactis Sponsalitiis , constituto, seu promissioni de solvendo debito, proprio vel alieno, item pacto de usuris , &de pignore. Et haec pacta vocantur propterea legislma I.6. ff. b. t. 3 Dico I. Consensus in omni pacto tuti&contractu essentialiter necessarius , debet esseverus, leu non fictus. Item liber a dolo , errore , ac metu. Quamvis enim dolus vel error accidentalis clica rem conventam, etsi antec dens sit & causa negotii, uti & metus, etiam gravis injuste incussus non tollant consensum omnino, & sic negotium non reddant irritum, tamen reddunt aliquo modo infirmum , vel x
scindibile, ut magis declarabitur ad tit. de bis, quae vi , se ad titia. de dolo. Debet insuper consensus sufficienter manifestari. 4 Dico a. Pactum vel contractum inire possimi omnes, qui ponere liberum consensum, eumque fatis manifestare, &sic se obligare, nec a jure positivo prohibentur. Ratio, quia spectato jure naturali plus non requiritur, quam cO sensus . Prohibentur autem de jure Canonico P Iati Ecclesiastici circa alienationem rerum Ecclesiasticarum sine certis solemnitatibus, ut explicabitur ad tit. de reb. Eces alio. & Religiosi circa res temporales suae consensu Superioris vel e presso,
236쪽
De Pactis. 223 presso, vel tacito, vel saltem praesumpto, pr Pter votum pauperiatis, & incapacitatem d minii inde ortam ex dispositione Ecclesiae, per C. 2. de test. in s. c. 2. . 6. de flatu Monacb. &Trid. sas. c. a. de regular. Rursus de jure civili prohibentur ita ut saltem obligationem civilem non contrahant servi proprie dicti , LI4. ff. de O , item prodigi juridice t Ies, quibus nempe a Magistratu interdicta est administratio bonorum, I 6. ff. de ι O. Quaeres, an Pupilli, Minores, & Fillifamilias pacisci vel contrahere possint λ Antequam respondeam , notandum I. Pupillos vocari liberos impuberes, patre orbatos, & his constratui solet Tutor: Minores vero seu innorennes,
illos liberos, qui patre quidem orbati sunt , sed annos pubertatis qui in masculis sunt I 4. in foemetis Ιχ. completi jam sunt consecuti ;& his dari solet Curator, qui res ipsorum &utilitatem curet patris loco. Postquam vero impleverunt annum 23. & de Iure Bavarico annum a I. appellantur majorennes vel Μajores.
Filios milias vel filias amilias dici liberos,
qui patrem adhuc habent, adhuc tamen in patria potestate sunt constituti, sive dein sint major ennes , sive minorennes seu puberes, sive impuberes , sive etiam infantes: quae infantia d
rat usque ad 7. aetatis annum completum; quamvis autem & hi sint , saepe tamen non appellentur impuberes. Notandum Σ. Bona istorum,
praesertim filior familias , quadruplicis generis considerari. I. Castrensia , quae filius habet independenter a patre vel matre, sed acquimuit vel intuitu militiae, vel ex liberalitate Principis , vel per industriam in ossicio Militari vel Aulico. 2. Quasi castrensia, quae obtinuit vel ex
ossicio publico Medici, Iudicis, Consiliarii, Pr
237쪽
224 Uitulus XXXV. sessoris dcc. vel ex beneficio Ecclesiastico , audpost susceptum clericatum . Utriusque hujus Pe- αι sic vocanturὶ plenum dominium, &, si pubes sit, etiam libera administratio est penes filium-familias. 3. Profectitia , quae ipsi obveniunt a Patre, vel principaliter intuitu patri uti alimenta, vestes, libri, &ea, quae ipsi donantur intuitu, vel ad instantiam patris, uti v.R. stipendium ad prosequenda studia , item quae ipsi
Conceduntur a patre ad negotiandum. Et horum tam administratio & ususfructus, quam dominium plenum ad patrem spectat. 4 Misentitia, quae consequitur filius aliunde, puta ex haereditate de linea materna, ex donatione alterius quam Principis, ex artificio eventu fortuito &c. Et haeci sunt in duplici classe, aliqua vocantur regularia , uti ordinarie sunt, & horum ususfructus ac administratio competit patri, dominium vero directum est penes filium familias: alia irregularia extraordinaria, quando nimirum pater concedinsilio aut filiae familias tacite vel expresse eorum
usiumfructum praeter dominium, quod aliunde iam ipsi competit. Iam 5 Dico 3. Pupillus paciscendo vel contrahendo) sine auctoritate tutoris non solum non contrahit obligationem civilem x. Sed proba bilius nec naturalem, & in conscientia, si tutorem habeat. 3. Nisi inde factus sit ditior . . Quamvis alterum siby obliget civiliter & naturaliter, casu quo rem suam facit meliorem . Pars I. certa est ex pr inst=Ls c f. de avth. tutor. Pars χι est valde controversa , probatur tamen valde essicaciter ex L 19. 1f. de O. ω A. ibi: Pupillas mutuam pecuniam accipiendo nequidem jure naturali obligatur. Et ex L I. f. de condici. indeb. ibi: quod pupillus sine auctoritate cruoris stipulantis promiseris,solverit, repetitio
238쪽
De Pactis. Σ1' est; . quia nec natura debet: quod enim naturali ter , ac in conscientia debetur, dc solutum est, repeti non potest, L Io.ff. de O , Aergo, cum pupillus sine auctoritate tutoris selatum repetere possit generaliter L dc sine dubitatione, ut ait
L 29. q. de condiu . indeb. clarum est signum, quod in conscientia , seu naturaliter non obligetur Atque ita sentiunt multi Iuristae cum Couar dc Uvesenbec. multique Theologi Recentiores cum Haunoldo tr. 8. . 3.n. 196.seqq. & Vvadingo, contra Theologos plerosque praesertim antiquiores , dc non paucos turillas. Pars 3. iterum est certa ex L scit. ubi tam civilem quam natura lem contrahere obligationem dicitur in hoc casu ; uti dc in casu, quo pupillus dolum committit, per i r. f. deposita. Pars . rursus est certa eX pr. cit. de pact. vi quarum le-gAm alios sibi quidem obligat tam in pacto vel contractu oneroso & bilaterali, quam in gratuito dc unitaterali, quamvis ipse non obligetur aliis :potest igitur pupillus rem suam facere meliorem
sine auctoritate tutoris, non vero deteriorem. obiic. contra 2. Partem I. Multi extant textus in jure civili, in quibus adstrui videtur obligatio naturalis pupilli, paciscentis vel contrahentis sine auctoritate tutoris, v.g. in L q. I. H. quando dies Legator. ubi pupillus, quod lvit, repetere non poste dicitur, quod est signum obliga-
Iionis naturalis, per L Io. cit. a. Spectato jure naturali certe obligatur pupillus naturaliter ex
pacto vel contracta: spectato autem jure positivo & Legibus dubium est ac incertum , an obligetur naturaliter, cum leges allegentur in utramque Partem. Sed in dubio non est allerenda correctio jurium , aut divortium juris positivia naturali, atque in concursu juris dubii & certillandum est certo : ergo. R. ad I. Quamvis ia
239쪽
in oppositum afferantur plures Leges , eae is .men nullatenus sunt ramen clarae sicut sunt , quas pro nostra sententia adduximus, rotunde ac diserte negantes obligationem juris natur Id. Leges autem minus clarae debent explicari secundum clariores. Deinde Leges , quae ali
gantur in oppositum, vel intelligendae sunt de Pupillo ditiore effectu, uti Lai. yad Iolciae. a. ffae Novat. I.64. ff. ad SC. Trebelvel de non habente tutorem, uti I. 26. st de fisjussct in hoc casu naturalem obligationem ami timus Propter. 3. C. de integr.res. Vel de oblia gatione ad Iubitum pupilli, etiam extra judiasium , revocabili, ut multi discurrunt de oesiagatione orta ex promissione gratuita per dolum obtenta: sed talis obligatio in esinu nulla est. Ad Las. cit. in specie, quae valde obscura est, ut Iegenti patet, dico , ibi sermonem esse de pupillo tutorem non habente. Nicia. de Passeri apud Ham. n.zao. Vel de pupillo, qui solvit, vel solutionem approbavit jam majorennis. ω- in huic legi admodum obscure oppono longe
clariorem, nempe citI. I ubi in terminis co ceditur repetitio. Ad 2. hcc argumentum se
ponit, quod est in quaestione; tota enim qua stio est facti, consistens in eo, utrum jus pomtivum sustulerit obligationem naturalem, quam alias induceret jus naturale, seu an recesserit a jure naturali: ergo, dum Adversiarii sic arguunt: jus naturale certo obligat pupillum naturaliter, supponunt, certo adhuc dari jus naturale , &ab eo per leges positivas non esse recessum vergo supponunt, quod est in quaestione, quia de hoc ipso quaeritur; & spectatis legibus p stivis longe probabilius est , jus naturale iis stantibus non amplius stringere , & esse per,eges ab illo recessum , uti ostensum est.
240쪽
De Pactis. 2278 Dico 4. Minor sine curatore, si quem habet, paciscens vel contrahens) pariter nec civiliter nec naturaliter obligatur. Auctores iidem ex similibus principiis, maxime ex I3. C.
de integr. rest cit. Ratio; quia curator non munus a jure datur minori , ne sibi propter i consultam aetatem praejudicet in rebus suis, quam tutor Pupillo. Hoc tamen a Pupillo singulare habet minor, quod sine curatore se valide obluget personaliter, seu ad actiones persenales , V.g. per Sponsalia, Matrimonium, professionem Religiosam, & ad operam personalem qua
cumque, Per Do I. θ. de Vo. dc commune br cardicum: Curator non datur personae , sed rebus , Nov. O . c. I. Econtra Tutor daturor per
sonae se rebus. Ceterum si agatur de rebus immobilibus, vel mobilibus pretiosis, pupilli veIMinoris per pactum vel contractum) alienandis, praeter auctoritatem tutoris vel curatoris requiritur etiam Decretum Iudicis L Q. C. de administr. tutor. se curat. nisi disponant pertestamentum, vel professionem Religiosam; quia tali casu non amplius indigent bonis & rebus suis, & sic cessat finis legum. 9 Dico s. Filiusfamilias pubes circa bona adventitia Regularia, vel prosectitia,paciscens vel contrahens sin e consensu patris saltem tacito, agit invalide 3 per L . I.U. I. a. C. Castrens p
cia. lib. I t. l. n. g. . C de bonιs, quae liberis. Im-Pubes autem etiam cum consensu patris, β. IO.
inst de inutia. stipia. Personaliter autem Obligare se potest filiusfamilias pubes, & ad operam personalem, sine consensu patris, etiam ad alienandum pro tempore, quo fuerit sui juris; licet durante patria potestate immobilia bona, & mobilia Pretiosa, alienare nequeat sine Decreto Judicis,