장음표시 사용
31쪽
8 De Mulierum obligationibus t Λ D eontrahendam obligationem duae ex persona promittentisu 1. neeessariae res sunt; consensus scilicet, & libera rerum administratio ; haec aliquando , vel generaliter, vel particulariter promittenti impeditur , Veluti sceminis, quae non semper e Iersona propria obligantur, etenim particulariter ex Senatus Corvia ulto Velleiano illis interdicitur ne pro aliis intercedant: intercedere enim est veterem obligationem, aut novam recipere i . Veterem recipiunt, aut Participando, aut eam in se transsore n-do; participando ut si fide iubeant, vel constituant, vel mandent aliis pecuniam dari , vel si res suas, aut sibi obligatas supponant. Uerum si pro alio r) solverint, aut quid liberandi debitoris causa fecerint, cum prius ipsae obligatae non essent, aut
pignus 3 debitori remiserint Senatus Consulto non est locus. quod procedit quoties res gesta est in eorum utilitatem .
Verum ex dispositione Stat. Plorent lib. 2. Rubr. in I. m. O II s. generaliter ex quocumque Contractu mulieres, etsi aetate
maiores obligari prohibentur absque, ut aiunt m Mondualdo α Κt super hoc viget resormatio diei 3. ut is68. cuius vi in locum Mundualdi, isu assistentis subrogatus fuit Iudex, qui decretum interponat is Pro Civitate Florentiae Iurisdictici demandata fuit histe videlicet Magistratibus in Magistrato Supremo m Conservatori di Legge is Magistrato dei Pupilli m Proconsolo sed quo sidam omittimus Magistratus, qui exprimuntur in dicta reformatione , cum hodie suppressi remanserint. Et quod pro contractibus ineundis in comitatu debeant Rectores Iustitiae Decretum interponere, ubi aliter de Iure Municipali non sit provisum; omnibusque precipitur, quod una dies ante prolationem Decreti debeant perscrutari, & inspicere exem-Plar obligationis expleadae iuxta reformationem diei ix. Augusti I 678. & haec praescribuntur sive de nuptis , aut innuptis , Scviduis agatur.
Hodie vero ex novissimis constitutionibus si de nuptis agatur tam de Comitatu, quam de Civitate Florentiae, quando agitur de obligatione, respiciente earumdem dotes . debet Decretum privative interponi a Magistratu Supremo Civitatis Florentiae; verum si agatur de extradotalibus, a quocumque Iudice ordinario Decretum valide interponi potest, sive de nuptis, sive
de viduis, vel de innuptis agatur; pariterque si agatur de inn ptiss
32쪽
at is, viduIsque res sit ab enune latis Magistratibus, si Florentiae des sit dirimenda, sin minus a Foraneis iustitiae Rectoribus respectivis, ergo quocumque casu in contractu inito a quibuscumiture sue minis, deficiente Iudicis Decreto earumdem obligationes pso Iure nullae sunt Q. Cum istae solemnitatos requirantur pro Iorma substantiali, & ad integrandam personam s , nee per aequi pollens suppleri possint 6 , ac propterea ex intervallo, &post contractum eas adhibere inutile est . Ulterius non est praetermittendum, quod Iudicis Decretum huiusmodi obligationibus nullum robur tribuit, nisi constet quod obligationis caula utilis mulieri sit, seu saltem non damnosa 8 . At si de nupta agatur obligatio nullimode sustinetur, si medietatem dotis excedat is .
Unum addimus notabile. & speciale . quod mulier absque solemnitatibus consessionem de recepta Dore facere nequit, &facta non tenet De Comit. dec. Senen. 36. num. I 8. ubi multa ad mater. explanantur.
Quod in e sessione debiti facta a muliere requirantur so- Iemnitates, firmant post Gratian. discept. cap.. 489 num. F. et eap. 669. n. s. Rot. post Xacebiam de obligat. camerat dec. 2 2.
num. 2. et cor. Spereia dec. 46. num. I . ei. I 6.
Quod requirantur in venditione Cenareli. resolui. Ascat 3 2.
Et quod in Ioe. Caroce. de Deat. par. 2. de monsi M. qu. 3.Rθt. Nostr. Iib. motis. 8 I. a 4rr. quod est diei a. Ianuarii coram Maeebiavem. Et quod requirantur in quovis actu, uteumque correspectivo , Liburnen. diei a 3. Audisti 169 s. eis. Bellureti in facto lib. motiv. I 2 . a 293. Florent. Donation. de canonibus diei is. Maii 737. cor. Tabbrini I. r. -
33쪽
De obligationibus mulierum earumque solemnitatibus plenissime agunt deris in Florent in. Hapothecariae diei 2 o. Septembr. 166seor. Farstiti. Castilionen. Dotis diei I 4. Septembris I ig. eor GL deroni, ct in Florentina nullis. Obligation. diei 37. Septemb. II o. eor. Bon i, 9 in Horentina obligationis Mulieris diei v. Septemb. . I7 6. cor. Dym. Audit. Iosepho Bizzarrisi , ct in Morentina FAdeiussion. mulieris diei 29. Septembris I 7so. cor. Montredi. Opinio quod Mulier obligari ncqueat ultra medietatem Dotis tribuitur Thesauro decis 22 3. sed varias admittit limi rationes,& quomodo sit ii uelligenda viae in Florent. Obligat. mulieris dieis. Septemb. II 6. cor. Dota. )ludit. Iosepia Blaetarrini. NOTAE ad uerbum Montaridum. Verbum Mondualdum Longobardicum est , atque indicat
pacem , securitatem , protectionem ., tutelam , tuitionem, Patm- cinium , de sensionem , mundari , tueri, protegere ἔ Apud Longobardos quaevis scemina in mundio erat , ac puellae quidem in mundio , ac tutela Parentum , vel si deesssent agnatorum ; Qeminae vero nuptiali iugo devinctae in mundio erant maritorum.
Quemadmodum olim Reminae apud Romanos erant in perpetua tutela . ut docet Usipian. in fragm. insit. tit. de tui. Leg. Longobard. Lib. 2. tis. to. nulli mulieri liberae sub Regni nostri Hiloue , Leg. Longobardorum viventi liceat in fine patestatis arbitrio . id est sine mundio vivere , nisi semper sub potestate visi , aat potesate Curtis Regiae debeat permanere ; nec ab Did de rebus mobitibus . aut immobilibus sine uoluntate θsius in cuius mundio fuerit , habeι pote tem donandi, aut alienandi . Caiisae de mundio, libere , inter regales, seu quae ad Regem pertinent accensentur in Leg. Longobard. lib. 2. tit. L. f. 8. & ratio ita per Longobardos statuendi ea stat , quia cum valde fragilis si mulieris sexus , plerumque remaneat deceptionibus subiectus, ac ideo Mondualdus eiusque ossicium est. cavere ne in Contrahendo decipiatur , vel in aliquod damnum incidat , Corn. confas . num. s. in sim lib. ii qui loquitur de Mondualdo secundum Statutum Florentiae , quapropter ex A ia decis 26o. sub u. S. Stante eius praesentia in contractu praesumuntur Omnia palam, & bona fide gesta , & tollitur omnis suspicio metus , & doli, ad mater. Ahimar. de nullitat. qu. I9. num. 48. De Luc. de Hienat. disi. s9. glsi tu Leg. velles Coae de re e. donat. Du Cave in glos ad serist. mediae ct in . latinis. in uerb. mundi ardus, . O Wrb.
34쪽
OUoniam in superioribus adnotationibus actum fuit de validitate , & invaliditate obligationum quoad mulieres M. nonnulla subnectere lubet de nullitate , unde ad rem accedendo dicimus , quod nullitas est is Ius ad irritandum actum , de quom agitur in abstracto A in concreto est is vitium , sive desectus m rei gestae contra Legem ,, Duplicis speciei haec esse videtur , alia sanabilis , & non absoluta , alis ab luta , & in s mabilis, nam aut nullitas declaratione indiget , & respicit interesse privatum tantum , nec a solute dimanat a Lege , & tunc actus non dicitur nullus , nisi declaretur, nam potest habere implicitum statum validitatis, maxime si agatur de lemnitatibus extrinsecis , requisitis in actibus , quae scilicet possunt praecedere , & subsequi contractum, quo casu in dubio pro validitate actus pronunciandum est, aut Lex annullat actum usque ab initio , praecipue savore Publico,& tunc nullitas dicitur inducta ipso iure , nec indiget probati ne , cum sit desperatae ratificationis, adeoque dicitur ipso iure nullus, eo modo quo numquam fui flet. Primo. casu non potest allegari ab eo , qui in negocio non
habet interesse, i) nec ab haeredibus, nisi ab auctore iam fuerit deducta Σὶ . In hac specie de nullitate dici potest usque ad
triginta annos, 33 si opponatur agendo , nam excipiendo semper opponi potest , in hoc enim intrat regula , quod quae sunt temporalia ad agendum , sunt perpetua ad excipiendum ). In secundo vero casu quando Lex resistit actui ab initio, potest seinper a quocumque allegari, dediicta sit, nec ne ab --ctore s) cum dicatur penitus exclusiva iuris agentis , s) quae
plerumque datur in contractibus minorum , ac mulierum initis
sne solemnitatibus , ut firmat
deris r3o. n. Io. De Comit. decis Senen. χo. n. 6. Accaris decis Flor. 9s. α haeredem, factum defuncti nullum impugnari posse, quando est nullum ex desectu non servatae sermae- , vel propter
35쪽
. Legis resistentiam , aut favore publico ν secus quando inb M-
αι setium materiae , & privatam utilitatem α ad mater. videnae cinisauris. ad Stat. Urb. de contrail minor. praecipue annot. 44. artis. 7. cum praecedentibus .
QUIBUS MODIS RE CONTRAHITUR OBLIGATIO.
da ; primo dari contractuin pactum nudum, & pactum vestirum . Pactum nudum est duorum , vel plurium in idem placitum , & conventio nuda proprio nomine . & causa carens . ita ut intra solos placiti fines contineatur , i ut cum sine causa quod promittitur, hoc actionem parit nullatenus. Contractus autem , sive pactum vestitum est α Conventio proprium habens m nomen, aut eo deficiente civilem obligandi eausam ca) i. Adeoque ulterius praenotandum est , quod contractus alii sunt nominati , alii Innominati ; Nominati vero dicuntur , qui proprium nomen habent , & ex quibus certa proprio nomine edita actio
nascitur , ut emptio, venditio , locatis , conductio , societas, ct mandatum . In nominati sunt , qui non habent proprium nomen , &quatuor quoque recensentur , nempe do ut des , facio ut facias. sario ut des , do ut facias , ex quibus utilis oritur actio ex praescriptis verbis , sic dicta , quia datur in id , quod interest, quod
est incertum , & arbitrarium . Tertio praenotandum , quod in Contractibus nominatis, post eorum celebrationem nullus poenitentiae locus est , secus vero in In nominatiS . Quarto praenotandum contractus alios dici bonae fidei, eos videlicet in quibus benignior fit interpetratio , ut sunt emptio et venditio , Iocatio et conductio , societas et mandatum. Alius autem esse stricti iuris , quia in eis nil aliud praestandum venit , quam id , quod in conventione actum est , ut sunt mutuum, stipulatio, ac reliqui omnes contractus, exceptis bonae fidei. His praemissis agitur hic tantummodo de contractibus Nominatis . qui re perficiuntudi, in quibus requiritur res aliqua, sive factum ad consensum accedens. Obligatio re contracta quadruplex est, nempe mutuum, commodatum, depositum, pignus. Quadruplicem dicimus, quia indebit iam , quod inter illos enumeratur est potius quasi contractua.
36쪽
i Veluti si conveni tecum de permutando aequo meo cum tuo, ante traditionem, & interventum rei , talis conventio dicitur pactum nudum ; Exceptionem vero nudum pactum ad liberandum producit , veluti si per nudum pactum promisi me non petiturum debitum , & postea a te petam , nam mihi agenti obiailabit exeeptio pacti de non petendo, Leg. si unus 27. β. pactus, et Leg. tale pactum 4o. st . de pactis , Oinoi in sit h. tit. cap. depact. g num. 7. usque ad s. a Seu duorum , pluriumve in idem consensus, seu conventio ex utraque parte ultro citroque obligatoria, qua alium nobis adstringimus ad aliquid dandum, praestandum , vel faciendum, Leg. habeo I9. s contractum j. de verbor. Aη e. iuncta Leg. 3. in prive. β. de obligat. Contractus alius proprius est , qui hinc inde ultro citroque est obligatorius . id est quando uterque contrahentium obligatur& dieitur bilateralis, dict. Leg. babeo. Improprius alius est , cum unus tantum Contrahentium obligatur ad restituendum, & uni- lateralis vocatur. Leg. 2. in princ f. se certum petatur. Alius magis improprius est, quando nulla ex parte oritur obligatio , sed potius facta dissolvitur , ut est in distractu . S liberatione, quae fit per accepti lationem , Bartol. in Leg. sive apud acta Coae de Transaction. De Mutus.
MUtuum ita dictum , quod ex meo tuum sat, est contractus
nominatus stricti suris , quo res , quae pondere , numero , et mensura constant alteri ita dantur, ut eius flant ea Lege , ut tantumdem in eodem genere , et in eadem bonitate restituatur ,, ex qua definitione colligitur, in mutuo necessariam esse traditionem,& non lassicere fimplicem promissionem de dando. Colligitur secundo Mutuum constitui posse in rebus tantummodo, quae aestimantur ex certo pondere, numero, & mensura, ut oleum, vinum, triticum, pecunia. Tertio Mutui sormam consistere in translatione dominii mutuatae rei. Quarto Mutuatarium debere reddere Mutuanti easdem res in genere. & in eadem bonitate . Quoniam vero redditio mutui facienda est in genere, non in specie, constitutum est favore debitoris , ut possit re accepta uti ad consumptionem ; verum si hic velit rem ea indem
37쪽
1 4 re stituere, non prohibetur. Huiusmodi eontractus non est ultro citroque obligatorius, sed solum ex parte recipientis , & ex hoc amo oritur, quae vocatur certi conditio , qua Mutuans condicit cr) Mutuatario certam quantitatem sibi debitam. i) Condicere , id est rem suam in iudicio petere , nam eondictio nil aliud est, quam personalis actio. Vicat. Vocabular. iur. list. C.
In Mutuo si quid ultra sortem datum fuerit , usura erit ex dicto Div. Pauli is mutuum date , nihil inde sperantes m In hac materia dantur plures Contractus usurariae pravitatis infecti , qu
rum primus dicitur Mohatra, ιὶ sic dictum , quia sub ficto emptionis nomine mutuum erit, cum mutuo, & Lenore palliatum; Mutuans enim ad usuram palliandam , merces a Mutuatario pro pretio infimo ver. gr. scutoruin nonaginta numerata pecunia emere effingit, cum pacto retroxenditionis pro pretio scut. Centum .
Secundus Antichresis, Σὶ vulgo nuncupata a godere, o fiagori gori, cum scilicet debitor mutuo accipiens pecuniam creditori pignus fructiferum tradit, ut suos faciat fructus , & credito restituto pignus tantum debitori restituit. Hoc usurarium est, &a Lege improbatum , ut firmatum fuit in Castriplanen. Aniichresii diei s. Decembris I 66s. cor. Sergris. per tot. Contractus iste quem Iudaei vocant mascanias an , & quando iis permittatur vid. Libum nen. Crediti, seu Retentionis cor. Chellini pag. s. O seqq. adprobatur temporaria venditio facultatis percrpiendorum fruetuum ibid. par. 6. Immo ex sbia qualitate Loci mercantilis Iustitia Antiachresis denotatur . ibid pag. 6. Tertius Anatocismus usurae scilicet usurarum , gum super decursis fructibus, fructus solvi paciscantur , & hoc pariter improbatum est 3) nisi prius per novam conventionem a Prima Indi pendentem infructiferam sortem , ac de iure permissam redigatur , ut videre est in Romana Cambiorum i 6. Ian. I 699 2 i) Anariet. teolog. morat tract. 8. de eontradi. disinci q. qu.
immessis post dict. disi. Casareg. 49. de commere. De Luc. de cam ,
38쪽
Quod res mutuo acceptae reddi debeant quandocunque, sci- .icet is a qualunque richi est a m docent Vinn. in comment. institui.
t. Is . lib. 3 uum. I. Uicat Vocabular. Iur. verb. mutuum.
Mutuum debet esse gratuitum . Verum aliquod admittit interesse concurrentibus requisitis, Pauli de Castr. in Let. non ut que tertia 1. de eo quod certo Deo, id est I. Quod mutuatariussit in mora in restitutione quantitatis receptae II. Quod mutuans sit solitus negotiari in pecunia III. Qiiod habeat occasione inparatam Cosmopolitan. pecuniaria diei 8. Mai r 722. eor. Calderoni PDr. praetensorum fructuum 3. Augusti eor. Urbani. Mora incurritur, vel post interpellationem, S tunc dicitur regularis, vel elapso dis quousque mutuum durare debuit, &tunc irregularis vocatur, & diem interpellare pro homine dicitur, Leotarae de Uur. qu 8 I. dia dec. cor. Urbari num. II. &prout fusius videbimus explicatum inserius. Duo postrema requisita in locis mercantilibus praesumuntur Florent. Salviani 2 s. Iulii Iost. eor. Bonon. Florent. interes. 8. Iunii eor. Che in. Horent. fideicomm. 3. Septembris I 72 o. cor. -- Dreg. Liburno. crediti sto. Augusti I 729 cor. Graisioni, & maxime in Etruria Liburnen. Mandati x s. Aprilis I I9. eor. Calder ni Se n. e sonis 6 Iulii x76 i. eor. Brogiani, & Florentiae Leo- rarae de Uur. qu. 74. num. 43. & supra relati. Si mutuator non habeat dominium rei mutuatae reconvalidatur mutuum saltem consumptione, licet factum aliena pecunia. adeoque competit mutuanti ad eam repetendam condictio sine
causi, Leg. nam si fur. r3. Τ si cere. petat. Ermos II. ad Lope
Rot. nostr. in Hor. pecuniaria diei I 7. Ma i I 746. cor. Meoli. De Indebito.
MUtuo simillimum est indebitum, recipiens enim non debutum sibi solutum per errorem facti, re obligatur quasi ex mutuo restituere receptum 1olventi , cui praeterea datur actio contra recipientem , & dicitur condictio indebiti; quod si scie ter, vel errore Iuris indebitum solvatur non potest repeti. Verum obligatio. quae oritur ex indebiti solutione proprie
non est ex contractu, quia lalvens indebitum magis distrahendae , . Teis. II. D quam
39쪽
quam contrahendae obligationis animo dare videtur, ut in Textu.
Si solutum aliquod fuerit tamquam debitum per errorem,& ex causa falsa, vel nulla, tunc tamquam indebitum repeti potest si ,& eadem est ratio, si indebitum per errorem saepius fuerit solutum, quae est si semel tantum sit solutum, quo casu sine dubio 1 . Idem enim est Ius totius, & partis 3 , qui dicit hanc conditionem elle personalem, & duraturam triginta annos. Si scienter tamen indebitum solvatur, tam in dante, quam in recipiente censebitur donatum, nec dabitur repetitio . Solvens sponte, si velit indebitum repetere, debet probare indebite solvisse, secus si coacte, nam tunc exigens, tenetur
his, probare debitum; & quando solutio dicatur spontanea , vel coacta s), non potest repeti indebitum, quando fuit solutum ratione piae causae s . Item non datur repetitio indebiti soluti in vim sententiae transactae in rem indicatam ). Nec potest repeti , quando erat saltem naturaliter debitum 83 . In dubio tamen praesumitur potius solutum ignoranter, quam scienter 9 . Quatuor desiderantur ad indebiti repetitionem I. Ut quid solutum sit II. Ut solutum sit indebitum III. Ut solutum sit per errorem IV. Ut errore facti io . 1 Leg. eum de indeb. y de probat. a) Leg. I. O tot. tit. Τ. de condis indeb. 3 Leg. quae de tot. f. de usur. Mantis. de tacit. lib. 3. tit. Is . num. 6o. q) Oinot. in β. bis quoque instit. tit. 3 Bisb. dee. 3o6. num. 9. O seqq. Rot. Rom. par. I 6. re . decis . l. num Is. 9 seqq. N f. An. instit. de obligat. quae ex quo
na pecuniaria diei ia. Maii I 773 coram Illustris. Dom. Audit. Francisco Robsi pag. 9. f. etenim. De Commodato SEcunda species contractus realis est commodatum m Quo gratis. id est, sine mercede datur res alteri utenda ad certum tempus , & certum usum, ut eadem species, nota alia in genere reddatura
40쪽
datur, hinc orItur revocari commodatum non posse, nisi sinito certo usu ad quod fuit concessum, & commodatarium non posse uti re commodata, secus quam fuit conventum. Constat etiam per hoc differre a Precario; de quo infra dicitur gratis, quia interventcnte mercede esset locatio; redditur eadem res in specie , qua ex hoc non tranSsertur dominium, ut in mutuo, unde sequitur, quod eamdem numero rem commodatarius tenetur restituere, & tenetur de dolo, & culpa levissima i . Commodatum constituitur in rebus usu non consumptibilibus; commodatarius enim tui debet ita, ut remaneat salva rei substantia, & ideo hic intelligendum est de ea Consumptione, quae speciem non mutat. Ex commodato duplex oritur actio,
directa competens commodanti contra Commodatarium pro recuperatione rei commodatae, & Contraria Coin Petens Commod tario , adversus commodantem pro expensis necessariis, quas in
re ipse secit. i Bartol O Castrens in Leg. ut eerto I. interdum is commmodati Mascari de probat. concI. 327.
Si commodatarius aliter, vel ad diversum usum commodata re Utatur, quam commodata fuit, moram re ipsa committit, & fuditi tenetur. Leg. si ut certo g. quin imino J. commodati Leg. qui iumenta 4o. f. de furtis F. furtum, ct f. puerit instit. de oblis quae ex delicto nascuntur Leotard. de usui . qu. 34. num. 6. Ogu. 82. num. 32.
De Precario. PRecarium , quid sit optime explicat Textus in Leg. 2 s. de Pr eario ,, ibi ,, Praecarium est, quod precibus petenti utendum in conceditur, tamdiu, quamdiu is, qui concessit patitur ,, quod genus liberalitatis ex Iure gentium descendit . Differt a donatione , eo quia, qui donat sic dat, ne recipiat, at qui precario concedit sic dat, quasi tune recepturus cum sibi libuerit Precarium solvere. Ad rem vidend, Menoch. ecf. 23. per tot. Ubi o servat, quod commodatum non possit ad commodantis libitum revocari, quia ad certum tempus ac destinatum usum fit, e contra in Precario, quod cum ad certum usum non concedatur,& in ipsa concessione nullum tempus tacite censeatur adiectum ob id